<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa006.opp-lat1:1.22-1.29</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa006.opp-lat1:1.22-1.29</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="edition" n="urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa006.opp-lat1" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="book" n="1"><div type="textpart" subtype="chapter" n="22"><p>Sed quomodo funditus evertetur antichristus, nisi ceteris quoque 
iniectionibus eius elidendis locus detur, relaxata praescriptionum
defensione? Accedamus igitur iam hinc ad ipsam dei personam,
vel potius umbram et phantasma, secundum Christum ipsius,
per idque examinetur per quod creatori praefertur. Et utique erunt
regulae cerfae ad examinandam dei bonitatem. Sed prius est ut
inveniam illam et apprehendam, et ita ad regulas perducam. Cum
enim circumspicio tempora, nusquam est a primordio materiarum
<pb xml:id="v.2.p.72"/>

et in introitu causarum, cum quibus debuerat inveniri, exinde
agens quod agi habuit. Erat enim iam mors, et aculeus mortis
delictum, et ipsa malitia creatoris, adversus quam subvenire deberet
alterius dei bonitas, primae huic regulae divinae bonitatis occurrens,
si se naturalem probaret, statim succurrens ut causa coepit.
Omnia enim in deo naturalia et ingenita esse debebunt, ut sint
aeterna, secundum statum ipsius, ne obvenientia et extranea reputentur,
ac per hoc temporalia et aeternitatis aliena. Ita et bonitas
perennis et iugis exigetur in deo, quae in thesauris naturalium
proprietatum reposita et parata antecederet causas et materias suas,
et primam quamque susciperet, non despiceret et destitueret, si
antecedebat. Denique et hic non minus quaeram, cur non a primordio
operata sit bonitas eius, quam de ipso quaesivimus, cur
non a primordio sit revelatus? Quidni? qui per bonitatem revelari
haberet, si qui fuisset. Non posse quid deo non licet, nedum
naturalibus suis fungi; quae si continentur quo minus currant,
naturalia non erunt. Et otium enim sui natura non novit.
Hinc censetur, si agat; sic nec noluisse videbitur exercere bonitatem
interim naturae nomine. Natura enim se non potest nolle
quae se ita dirigit ut si cessaverit non sit. Sed cessavit aliquando
in deo Marcionis de opere bonitas. Ergo non fuit naturalia
bonitas quae potuit aliquando cessasse, quod naturalibus non
licet. Et si non erit naturalis, iam nec aeterna credenda nec deo
par, quia non aeterna, dum non naturalis quae denique nullam sui
perpetuitatem aut de praeterito constituat aut de futuro repromittat.
Nam et a primordio non fuit et in finem sine dubio non erit. Potest
enim et non esse quandoque, sicut non fuit aliquando. Igitur
cum constet in primordio cessasse bonitatem dei illius (non enim
a primordio liberavit hominem), et voluntate potius eam quam infirmitate
cessasse, iam voluntas suppressae bonitatis finis invenietur
malignitatis. Quid enim tam malignum quam nolle prodesse cum
possis, quam utilitatem cruciare, quam iniuriam sinere? Totum
<pb xml:id="v.2.p.73"/>

denique creatoris elogium in illum rescribetur qui saevitias eius
bonitatis suae mora iuvit. Nam in cuius manu est quid ne fiat,
eius iam deputatur cum fit. Homo damnatur in mortem ob unius
arbusculae delibationem, et exinde proficiunt delicta cum poenis,
et pereunt iam omnes qui paradisi nullum cespitem norunt. Et hoc
melior aliqui deus aut nescit aut sustinet? Si ut ex hoc melior
inveniretur, quanto creator deterior haberetur? satis et in isto consilio
malitiosus, qui et illum voluit oneratum, operationibus eius
admissis, et saeculum in vexatione detinuit. Quid de tali medico
iudicabis qui nutriat morbum mora praesidii et periculum extendat
dilatione remedii, quo pretiosius aut famosius curet? Talis et in
deum Marcionis dicenda sententia est, mali permissorem, iniuriae
fautorem, gratiae lenocinatorem, benignitatis praevaricatorem, quam
non statim causae suae exhibuit; plane, si natura bonus, exhibiturus,
et non accessione, si ingenio optimus, et non disciplina,
si ab aevo deus, et non a Tiberio, immo, quod verius, a Cerdone
et Marcione. Tiberio nunc deus ille praestiterit ut imperio eius
divina bonitas in terris dedicaretur.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="23"><p>Aliam illi regulam praetendo, sicut naturalia, ita rationalia 
esse debere in deo omnia. Exigo rationem bonitatis, quia nec
aliud quid bonum haberi liceat quod non rationaliter bonum sit,
nedum ut ipsa bonitas irrationalis deprehendatur. Facilius malum
cui rationis aliquid affuerit pro bono habebitur quam ut bonum
ratione desertum non pro male iudicetur. Nego rationalem bonitatem
dei Marcionis iam hoc primo quod in salutem processerit
hominis alieni. Scio dicturos atquin hanc esse principalem et perfectam
bonitatem, cum sine ullo debito familiaritatis in extraneos
voluntaria et libera effunditur, secundum quam inimicos quoque
nostros et hoc nomine iam extraneos diligere iubeamur. Cum ergo
non a primordio hominem respexit, a primordio extraneum, cessando
praeiudicavit cum extraneo nihil sibi esse. Ceterum disciplinam
diligendi extraneum vel inimicum antecessit praeceptum diligendi
<pb xml:id="v.2.p.74"/>

proximum tanquam teipsum, quod etsi ex lege creatoris, et tu quoque
illud excipere debebis, ut a Christo non destructum, sed potius
exstructum. Nam quo magis proximum diligas, diligere iuberis
inimicum et extraneum. Exaggeratio est debitae bonitatis exactio
indebitae. Antecedit autem debita indebitam, ut principalis, ut
dignior ministra et comite sua, id est indebita. Prior igitur cum
prima bonitatis ratio sit in rem suam exhiberi ex iustitia, secunda
autem in alienam ex redundantia iustitiae super Scribarum et Pharisaeorum,
quale est secundam ei rationem referri cui deficit
prima, non habenti proprium hominem, ac per hoc quoque exiguae?
Porro exigua, quae suum non habuit, quomodo in alienum
redundavit? Exhibe principalem rationem, et tunc vindica sequentem.
Nulla res sine ordine rationalis potest vindicari, tanto abest
ut ratio ipsa in aliquo ordinem amittat. Sit nunc et a secundo
gradu incipiens ratio bonitatis, in extraneum scilicet, nec secundus
illi gradus ratione constabit alio modo destructus. Tunc enim rationalis
habebitur vel secunda in extraneum bonitas, si sine iniuria
eius operetur cuius est res. Quamcunque bonitatem iustitia prima
efficit rationalem. Sic et in principali gradu rationalis erit, cum
in rem suam exhibetur, si iusta sit. Sic et in extraneum rationalis
videri poterit, si non sit iniusta. Ceterum qualis bonitas quae
per iniuriam constat, et quidem pro extraneo? Fortasse enim pro
domestico aliquatenus rationalis habeatur bonitas iniuriosa. Pro
extraneo vero, cui nec proba legitime deberetur, qua ratione tam
iniusta rationalis defendetur? Quid enim iniustius, quid iniquius
et improbius quam ita alieno benefacere servo, ut domino eripiatur,
ut alii vindicetur, ut adversus caput domini subornetur, et quidem,
quo indignius, in ipsa adhuc domo domini, de ipsius adhuc horreis
vivens, sub ipsius adhuc plagis tremens? Talis assertor etiam
damnaretur in saeculo, nedum plagiator. Non aliter deus Marcionis
irrumpens in alienum mundum, eripiens deo hominem, patri filium,
educatori alumnum, domino famulum, ut eum efficiat deo impium,
patri irreligiosum, educatori ingratum, domino nequam. Oro te,
si rationalis bonitas talem facit qualem faceret irrationalis ? Non
<pb xml:id="v.2.p.75"/>

putem impudentiorem quam qui in aliena aqua alii deo tinguitur,
ad alienum caelum alii deo expanditur, in aliena terra alii deo
sternitur, super alienum panem alii deo gratiarum actionibus fungitur,
de alienis bonis ob alium deum nomine eleemosynae et dilectionis
operatur. Quis iste deus tam bonus ut homo ab illo malus
fiat, tam propitius ut alium illi deum, et dominum quidem ipsius,
faciat iratum?</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="24"><p>Sed deus sicut aeternus et rationalis, ita opinor et perfectus 
in omnibus. Eritis enim perfecti, quemadmodum pater vester, qui <bibl n="Matth. V, 46."/>
in caelis est. Exhibe perfectam quoque bonitatem eius. Etsi de
imperfecta satis constat, quae neque naturalis invenitur neque rationalis,
nunc et alio ordine traducetur; nec iam imperfecta, immo
et defecta, exigua et exhausta, minor numero materiarum suarum,
quae non in omnibus exhibetur. Non enim omnes salvi fiunt, sed
pauciores omnibus et Iudaeis et Christianis creatoris. Pluribus
vero pereuntibus quomodo perfecta defenditur bonitas ex maiore
parte cessatrix, paucis aliqua, pluribus nulla, cedens perditioni,
partiaria exitii? Quodsi plures salvi non erunt, erit iam non bonitas,
sed malitia perfectior. Sicut enim bonitatis operatio est,
quae facit salvos, ita malignitatis, quae non facit salvos. Magis
autem non faciens salvos dum paucos facit, perfectior erit in non
iuvando quam iuvando. Non poteris et in creatorem referre bonitatem,
in omnes defectionem. Quem enim iudicem tenes, dispensatorem,
si forte, bonitatis ostendis intellegendum, non profusorem,
quod deo tuo vindicas. Usque adeo hac sola eum praefers
bonitate creatori quam si solam profitetur et totam, nulli deesse
debuerat. Sed nolo iam de parte maiore pereuntium imperfectum
bonitatis arguere deum Marcionis. Sufficit ipsos quos salvos facit
imperfectae salutis inventos imperfectam bonitatem eius ostendere,
scilicet anima tenus salvos, carne deperditos, quae apud illum non
<pb xml:id="v.2.p.76"/>

resurgit. Unde haec dimidiatio salutis, nisi ex defectione bonitatis?
Quid erat perfectae bonitatis quam totum hominem redigere in
salutem, totum damnatum a creatore, totum a deo optimo allectum?
Quod sciam, et caro tinguitur apud illum, et caro de nuptiis tollitur,
et caro in confessione nominis desaevitur. Sed etsi carni
delicta reputantur, praecedit animae reatus, et culpae principatus
animae potius adscribendus, cui caro ministri nomine occurrit.
Carens denique anima caro hactenus peccat. Ita et in hoc iniusta
bonitas et sic quoque imperfecta, innocentiorem substantiam relinquens
in exitium, obsequio, non arbitrio, delinquentem; cuius
Christus etsi non induit veritatem, ut tuae haeresi visum est, imaginem
tamen eius subire dignatus est. Ipso, quod mentitus est
illam, aliquid ei debuit debuisse. Quid est autem homo aliud
quam caro, siquidem nomen hominis materia corporalis, non animalis,
<bibl n="Gen. II, 7 sq."/> ab auctore sortita est? Et fecit hominem deus, inquit,
limum de terra, non animam; anima enim de afflatu: et factus est
homo in animam vivam; quid? utique qui de limo: et posuit deus
hominem in paradiso; quod finxit, non quod flavit; qui caro nunc,
non qui anima. Itaque si ita est, quo ore contendes perfectum
bonitatis titulum, quae non iam a partitione speciali hominis liberandi
defecit, sed a proprietate generali? Si plena est gratia et
solida misericordia quae soli animae salutaris est, plus praestat
haec vita, qua toti et integri fruimur. Ceterum ex parte resurgere
multari erit, non liberari. Erat et illud perfectae bonitatis, ut
homo liberatus in fidem dei optimi statim eximeretur de domicilio
atque dominatu dei saevi. At nunc et febricitas, o Marcionita,
et ceteros tribulos et spinas dolor carnis tuae tibi edit, nec fulminibus
tantum aut bellis et pestibus aliisque plagis creatoris, sed et
<pb xml:id="v.2.p.77"/>

scorpiis eius obiectus. In quo te putas liberatum de regno eius,
cuius te muscae adhuc calcant? Si de futuro erutus es, cur non
et de praesenti, ut perfecte? Alia est nostra condicio apud auctorem,
apud iudicem, apud offensum principem generis. Tu tantummodo
bonum deum praefers. Non potes autem perfecte bonum
ostendere a quo non perfecte liberaris.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="25"><p>Quod attinet ad bonitatis quaestionem, his lineis deduximus 
eam minime deo adaequari, ut neque ingenitam neque rationalem
neque perfectam, sed et improbam et iniustam et ipso iam bonitatis
nomine indignam, quod scilicet in quantum deo congruat, in
tantum deum non esse conveniat qui de tali bonitate etiam praeferatur,
nec de tali modo, verum et sola. Iam enim et hoc discuti
par est, an deus de sola bonitate censendus sit, negatis ceteris
appendicibus, sensibus et affectibus, quos Marcionitae quidem a deo
suo abigunt in creatorem, nos vero et agnoscimus in creatore ut
deo dignos. Et ex hoc quoque negabimus deum in quo non omnia
quae deo digna sint constent. Si aliquem de Epicuri schola deum
affectavit Christi nomine titulare, ut quod beatum et incorruptibile
sit neque sibi neque alii molestias praestet (hanc enim sententiam
ruminans Marcion removit ab illo severitates et iudiciarias vires),
aut in totum immobilem et stupentem deum concepisse debuerat
(et quid illi cum Christo, molesto et Iudaeis per doctrinam et sibi
per sensum?), aut et de ceteris motibus eum agnovisse (et quid
illi cum Epicuro, nec sibi nec Christianis necessario?). Ecce enim
hoc ipso quod retro quietus qui nec notitiam sui aliquo interim
opere curaverit, post tantum aevi senserit in hominis salutem,
utique per voluntatem, nonne concussibilis tunc fuit novae voluntati,
ut et ceteris motibus videatur obnoxius? Quae autem voluntas
sine concupiscentiae stimulo est? Quis volet quod non concupiscet?
Sed et cura accedet voluntati. Quis enim volet quid
et concupiscet, et non curabit? Igitur cum et voluit et concupiit
in hominis salutem, iam et sibi et aliis negotium fecit, Epicuro
nolente, consiliario Marcione. Nam et adversarium sibi constituit
<pb xml:id="v.2.p.78"/>

ipsum illud adversus quod et voluit et concupiit et curavit, sive
delictum sive mortem, inprimis ipsum arbitrum eorum et dominum,
hominis creatorem. Porro nihil sine aemulatione decurret
quod sine adversario non erit. Denique volens et concupiscens et
curans hominem liberare hoc ipso iam aemulatur et eum a quo
liberat, adversus eum scilicet sibi liberaturus, et ea de quibus
liberat, in alia liberaturus. Proinde enim aemulationi occurrant
necesse est officiales suae in ea quae aemulatur, ira, discordia,
odium, dedignatio, indignatio, bilis, nolentia, offensa. Haec omnia
si aemulationi adsistunt, aemulatio autem liberando homini procurat,
liberatio autem hominis operatio bonitatis est, non poterit
ea bonitas sine suis dotibus, id est sine sensibus et affectibus,
per quos administratur adversus creatorem, ne sic quoque irrationalis
praescribatur, si careat et sensibus et affectibus debitis,
Haec multo plenius defendemus in causa creatoris, in qua et
exprobrantur.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="26"><p> At hic sufficit perversissimum deum ostendi in ipso praeconio
solitariae bonitatis, qua nolunt ei adscribere eiusmodi motus animi
quos in creatore reprehendunt. Si enim neque aemulatur neque
irascitur neque damnat neque vexat, utpote qui nec iudicem praestat,
non invenio quomodo illi disciplinarum ratio consistat, et
quidem plenior. Quale est enim ut praecepta constituat non executurus,
ut delicta prohibeat non vindicaturus, quia non iudicaturus,
extraneus scilicet ab omnibus sensibus severitatis et animadversionis?
Cur enim prohibet admitti quod non defendit admissum, cum
multo rectius non prohibuisset quod defensurus non esset quam ut
non defenderet quod prohibuisset? Immo et permisisse directo
debuit, sine causa prohibiturus, ut non defensurus. Nam et nunc
tacite permissum est quod sine ultione prohibetur. Et utique non
aliud prohibet admitti quam quod non amat fieri. Stupidissimus
<pb xml:id="v.2.p.79"/>

ergo qui non offenditur facto quod non amat fieri, quando offensa
comes sit frustratae voluntatis. Aut si offenditur, debet irasci; si
irascitur, debet ulcisci. Nam et ultio fructus est irae, et ira debitum
offensae, et offensa, ut dixi, comes frustratae voluntatis. Sed
non ulciscitur; ergo nec offenditur. Sed non offenditur, ergo nec
laeditur voluntas eius, cum fit quod fieri noluit, et fit iam delictum
secundum voluntatem eius, quia non fit adversus voluntatem quod
non laedit voluntatem. Aut si hoc erit divinae virtutis sive bonitatis,
nolle quidem fieri et prohibere fieri, non moveri tamen, si
fiat, dicimus iam motum esse illum qui noluit, et vane non moveri
ad factum qui motus sit ad non faciendum, quando noluit fieri.
Nolendo enim prohibuit. Non enim et iudicavit nolendo fieri et
idcirco prohibendo? Non faciendum enim iudicavit et prohibendum
pronuntiavit. Ergo et ille iam iudicat. Si indignum est deum iudicare,
aut si eatenus dignum est deum iudicare qua tantummodo
nolit et prohibeat, non etiam defendat admissum. Atquin nihil
deo tam indignum quam non exequi quod noluit et prohibuit admitti:
primo, quod qualicunque sententiae suae et legi debeat vindictam
in auctoritatem et obsequii necessitatem, secundo, quia
aemulum sit necesse est quod noluit admitti et nolendo prohibuit.
Malo autem parcere deum indignius sit quam animadvertere, et quidem
deo optimo, qui non alias plene bonus sit, nisi mali aemulus,
uti boni amorem odio mali exerceat et boni tutelam expugnatione
mali impleat.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="27"><p>Sed iudicat plane malum nolendo et damnat prohibendo, dimittit 
autem non vindicando et absolvit non puniendo. O deum veritatis
praevaricatorem! sententiae suae circumscriptorem! Timet
damnare quod damnat, timet odisse quod non amat, factum sinit
quod fieri non sinit, mavult ostendere quid nolit quam probare.
Hoc erit bonitas imaginaria, disciplina phantasma, et ipsa transfunctoria
praecepta secura delicta. Audite, peccatores, quique nondum
hoc estis, ut esse possitis! deus melior inventus est, qui nec
offenditur nec irascitur nec ulciscitur, cui nullus ignis coquitur in
gehenna, cui nullus dentium frendor horret in exterioribus tenebris:
bonus tantum est. Denique prohibet delinquere, sed litteris
solis. In vobis est, si velitis illi obsequium subsignare, ut honorem
<pb xml:id="v.2.p.80"/>

deo habuisse videamini; timorem enim non vult. Atque adeo
prae se ferunt Marcionitae quod deum suum omnino non
timeant. Malus autem, inquiunt, timebitur, bonus autem diligetur.
Stulte, quem dominum appellas, negas timendum, cum hoc
nomen potestatis sit etiam timendae? At quomodo diliges, nisi
timess non diligere? Plane nec pater tuus est, in quem competat
et amor propter pietatem et timor propter potestatem, nec
legitimus dominus, ut diligas propter humanitatem et timeas propter
disciplinam. Sic denique plagiarii diliguntur, non etiam
timentur. Non enim timebitur nisi iusta et ordinaria dominatio,
diligi autem potest etiam adultera; sollicitatione enim constat,
non auctoritate, et adulatione, non potestate. Quid denique
adulantius quam delicta non exequi? Age itaque, qui deum non
times quasi bonum, quid non in omnem libidinem ebullis, summum,
quod sciam, fructum vitae omnibus qui deum non timent?
Quid non frequentas tam sollemnes voluptates circi furentis et
caveae saevientis et scenae lascivientis? Quid non et in persecutionibus
statim oblata acerra animam negatione lucraris? Absit,
inquis, absit. Ergo iam times delictum, et timendo probasti illum
timeri qui prohibet delictum. Aliud est, si eadem dei tui perversitate
quem non times observas, qua et ille quod non vindicat prohibet.
Multo adhuc vanius, cum interrogati, Quid fiet peccatori
cuique die illo? respondent abici illum quasi ab oculis. Nonne et
hoc iudicio agitur? Iudicatur enim abiciendus, et utique iudicio
damnationis; nisi si in salutem abiciatur peccator, ut et hoc deo
optimo competat. Et quid erit abici, nisi amittere id quod erat
consecuturus si non abiceretur, id est salutem? Ergo salutis in
detrimentum abicietur, et hoc decerni non poterit nisi ab irato et
offenso et executore delicti, id est iudice.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="28"><p> Exitus autem illi abiecto quis? Ab igne, inquiunt, creatoris
<pb xml:id="v.2.p.81"/>

deprehendetur. Adeone nullum habet elementum vel in hanc causam
provisum, quo peccatores suos vel sine saevitia releget, ne
illos dedat creatori? Quid tunc creator? Credo, sulphuratiorem
eis gehennam praeparabit, ut blasphemis suis scilicet; nisi quod
deus zelotes fortassean desertoribus adversarii sui parcat. O deum
usquequaque perversum, ubique irrationalem, in omnibus vanum,
atque ita neminem! cuius non statum, non condicionem, non naturam,
non ullum ordinem video consistere, iam nec ipsum fidei
eius sacramentum. Cui enim rei baptisma quoque apud eum exigitur?
Si remissio delictorum est, quomodo videbitur delicta dimittere
qui non videbitur retinere? Quia retineret, si iudicaret. Si
absolutio mortis est, quomodo absolveret a morte qui non devinxit
ad mortem? Devinxisset enim, si a primordio damnasset. Si regeneratio
est hominis, quomodo regenerat qui non generavit?
Iteratio enim non competit ei a quo quid nec semel factum est.
Si consecutio est spiritus sancti, quomodo spiritum attribuet qui
animam non prius contulit? Quia suffectura est quodammodo spiritus
anima. Signat igitur hominem, nunquam apud se resignatum,
lavat hominem, nunquam apud se coinquinatum, et in hoc
totum salutis sacramentum carnem mergit exsortem salutis? Nec
rusticus terram rigabit fructum non relaturam, nisi tam vanus quam
deus Marcionis. Proinde cur tantam sive sarcinam sive gloriam
infirmissimae aut indignissimae carni imponit sanctitatem? Quid
dicam autem de disciplinae vanitate, qua sanctificat substantiam
sanctam? Quid aut onerat infirmam aut exornat indignam? Quid
non salute remunerat quam onerat vel exornat? Quid fraudat mercedem
operis non rependens carni salutem? Quid et honorem
sanctitatis in illa mori patitur?</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="29"><p>Non tinguitur apud illum caro, nisi virgo, nisi vidua, nisi 
caelebs, nisi divortio baptisma mercata, quasi non etiam spadonibus
<pb xml:id="v.2.p.82"/>

ex nuptiis nata. Sine dubio ex damnatione coniugii institutio
ista constabit. Videamus, an iusta, non quasi destructuri felicitatem
sanctitatis, ut aliqui Nicolaitae assertores libidinis atque luxuriae,
sed qui sanctitatem sine nuptiarum damnatione noverimus et sectemur
et praeferamus, non ut malo bonum, sed ut bono melius.
Non enim proicimus, sed deponimus nuptias, nec praescribimus,
sed suademus sanctitatem, servantes et bonum et melius pro viribus
cuiusque sectando, tunc denique coniugium exserte defendentes,
cum inimice accusatur spurcitiae nomine in destructionem creatoris,
qui proinde coniugium pro rei honestate benedixit in cromentun(??)
generis humani, quemadmodum et universum conditionis in integros
et bonos usus. Non ideo autem et cibi damnabuntur quia operosius
exquisiti in gulam committunt, ut nec vestitus ideo accusabuntur
quia pretiosius comparati in ambitionem tumescunt. Sic
nec matrimonii res ideo despuentur quia intemperantius diffusae in
luxuriam inardescunt. Multum differt inter causam et culpam, inter
statum et excessum. Ita huiusmodi non institutio, sed exorbitatio
reprobanda est, secundum censuram institutoris ipsius, cuius est
<bibl n="Gen. I, 28. Exod. XX, 14."/> tam, Crescite et multiplicamini, quam et, Non adulterabis et uxorem
proximi tui non concupisces, morte punientis et incestam,
<bibl n="Lev. XX, 10. 13."/> sacrilegam atque monstruosam in masculos et in pecudes libidinum
insaniam. Sed et si nubendi iam modus ponitur, quem quidem
apud nos spiritalis ratio paracleto auctore defendit unum in fide
matrimonium praescribens, eiusdem erit modum figere qui modum
aliquando diffuderat, is colliget qui sparsit, is caedet silvam qui
<bibl n="I Cor. VII, 29."/> plantavit, is metet segetem qui seminavit, is dicet, Superest ut et
qui uxores habent sic sint quasi non habeant, cuius et retro fuit
Crescite et multiplicamini, eiusdem finis cuius et initium. Non
tamen ut accusanda caeditur silva, nec ut damnanda secatur seges,
sed ut tempori suo parens. Sic et connubii res non ut mala securem
et falcem admittit sanctitatis, sed ut matura defungi, ut ipsi
sanctitati reservata, cui caedendo praestaret messem. Unde iam
dicam deum Marcionis, cum matrimonium ut malum et impudicitiae
negotium reprobat, adversus ipsam facere sanctitatem, cui videtur
<pb xml:id="v.2.p.83"/>

studere. Materiam enim eius eradit, quia si nuptiae non erunt,
sanctitas nulla est. Vacat enim abstinentiae testimonium, cum
licentia eripitur, quoniam ita quaedam in diversis probantur. Sicut <bibl n="II Cor. XII, 9."/>
et virtus in infirmitate perficitur, sic et abstinentia nubendi in facultate
dinoscitur. Quis denique abstinens dicetur sublato eo a quo
abstinendum est? Quae temperantia gulae in fame? Quae ambitionis
repudiatio in egestate? Quae libidinis infrenatio in castratione?
Iam vero sementem generis humani compescere totum nescio an
hoc quoque optimo deo congruat. Quomodo enim salvum hominem
volet quem vetat nasci, de quo nascitur auferendo? Quomodo
habebit in quo bonitatem suam signet, quem esse non patitur?
Quomodo diligit cuius originem non amat? Timet forsitan redundantiam
subolis, ne laboret plures liberando, ne multos faciat
haereticos, ne generosiores habeat Marcionitas ex Marcionitis. Non
erit immanior duritia Pharaonis nascentium enecatrix. Nam ille
animas adimit, hic non dat; ille aufert de vita, hic non admittit in
vitam. Nihil apud ambos a homicidio differt, sub utroque homo
interficitur, sub altero iam editus, sub altero edendus. Gratus
esses, o dee haeretice, si isses in dispositionem creatoris, quod
marem et feminam miscuit; utique enim et Marcion tuus ex nuptiis
natus est. Satis haec de deo Marcionis, quem et definitiones unicae
divinitatis et condiciones statuum eius omnino non esse confirmant.
Sed et totius opusculi series in hoc utique succedit. Proinde
si cui minus quid videmur egisse, speret reservatum suo
tempori, sicut et ipsarum scripturarum examinationem quibus
Marcion utitur.</p></div></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>