Interea Arriani non occulte, ut antea, sed palam ac publice
haeresis piacula praedicabant: quin etiam synodum Nicaenam
pro se interpretantes, quam unius litterae adiectione corruperant,
caliginem quandam iniecerant ueritati.
nam ubi όμοούσιο verat
scriptum, quod est unius substantiae, illi όμοιούσιον, quod est
similis substantiae, scriptum esse dicebant, concedentes similitudinem,
dum adimerent unitatem, quia multum ab unitate
similitudo distaret : ut uerbi gratia pictura humani corporis esset
homini similis, nec tamen haberet hominis ueritatem.
sed quidam
ex his ultra processerant, άνομοιο vσίαν id est dissimilem .
substantiam, confirmantes. eoque his certaminibus processum,
ut istiusmodi piaculis orbis terrarum implicaretur.
nam Italiam,
Illyricum atque Orientem Valens e
nomina edidimus, infecerant. Gallias nostras Saturninus Arelatensium
episcopus, homo impotens et factiosus, premebat.
Osium
suppleuit Sigonius2 episcopi de Prato: e:ps P, cf.
H, 47, 2 3 rhodanum P, sed c. 45 extr. rhodanius II toloaanom P, ut coni.
Theod. Canterus: et Dosanum b (syllaba olo ita in P scnpta est, ut facile
do kgas) 4 tam b: tam P II hylarius P 5 hi omnes P: homines b
(Îft P est hi oaa), omnes Vorstius 6 commune P 8 praestantissimo P
11 redditur b 12 cebratoa P 13 legationibusq. P: legationibus quoque
b 16 niceam P 18 quendam P II omo usion et 19 omeo usion P
19 cst unins P, xt coni. de Prato: unius est b 23 hominis unitatem
Sigonius24 anomeousian P, Anomoeousiam b 27 illiricum P
quod eo mirum atque incredibile uidetur, quia omni fere aetatis
suae tempore constantissimus nostrarum partium. et Nicaena synodus
auctore illo confecta habebatur: nisi fatiscente aeuo — etenim
maior centenario fuit, ut sanctus Hilarius in epistolis refert
— delirauerat.
quis rebus perturbato orbe terrarum et morbo
quodam ecclesiis languentibus, segnior quidem, sed non minus
grauis cum principem exercebat, quod licet Arriani, quibus
fauebat, superiores uiderentur, necdum tamen de fide inter episcopos
conueniret.