His per Helenam gestis, principe Christiano libertatem atque exemplum fidei mundus acceperat : sed longe atrocius periculum cunctis ecclesiis illa pace generatum. namque tum haeresis Arriana prorupit totumque orbem iniecto errore turbauerat.

etenim duobus Arriis acerrimis perfidiae huius auctoribus imperator etiam deprauatus, dum sibi religionis officium uidetur implere, uim persecutionis exercuit: actique in exilium episcopi, saeuitum in clericos, animaduersum in laicos, qui se ab Arriorum communione secreuerant.

quae autem Arrii praedicabant, erant huiusmodi: patrem Deum instituendi orbis causa genuisse 1 cap. 34 ex Pantini ep. 5. 27 - p. 89, 2 ex Hilario fragm. II, 26 col. 642 cd. Veron. 1730. 7 pcium P 10 dignoscendi b II quo P: ill quo b 14 funus P, ut coni. S\'igonius: funeriB b II immo efferebatnr, ut Hofmeisterus quoque uidit 22 Arriana de Prato: arriani P, Ami b (P semper habet arrius, etsi nomen est graecum \'Αρεϊος) II iniecto P: inuecto b 24 deprauatus dum P: deprauatur: dumque b II regionis P 26 animaduersus P II Arrianorum b 27 Arriani b 28 huiuBcemodi b II deum P: Domini b (praue intellecto compendio in P dm̃); apud Hilarium est : tradebant autem Arii talia: patrem Deum instituendi orbis causa genuisse filium, et pro potcstate filium, et pro potestate sui ex nihilo in substantiam nouam atque alteram Deum nouum alterumque fecisse: fuisse autem tempus, quo filius non fuisset.

igitur huius mali causa synodus apud Nicaeam ex toto orbe contrahitur, ccc siquidem et duodeuiginti episcopis congregatis: fides plena, conscribitur, haeresis Arriana damnatur, imperator decretum episcopale complectitur.

Aniani nihil contra sanam fidem retractare ausi, se quoque tamquam adquiescentes nec aliud sentientes ecclesiis miscuerunt: manebat tamen in pectoribus eorum insitum in catholicos uiros odium, et aduersus quos de fide disceptare non poterant, eos subornatis accusatoribus fictisque criminibus appetebant.