adest Alaricus, trepidam Romam obsidet turbat inrumpit AVCTORES cap. 39 AugustinusC. D. 1, 1.7; 5, 23 hic illic adhibitus EXPILATORES 4 occisus est Stilico, 6 occisusEucherius adhibuił Marcellinus Comes ad. a 408 15 Alaricus — inrumpit compila- uerunt Marcellinus Comes ad a. 410 et Isidoruв Hist. Goth. 15 1 hac (h 8. 8. m. 1) P || quia] PRD quod h || et] PDGX2N1 (КN) om: RVMHTO1W 2 imperio R* ||gernero D || possit D || filiom D 3 conprimi PR2 ||quam cum commoueri D 4 imperatori (ra s. s. m. 2) P II acelorum (c in ras. m. 1) D 5 scena PB 6 purpura] DGVN1X2 (NO1) h purpuram PRKMHT Wβv; cf. 34 § 2 7 dedidit] P2RMN1, W a. ras., X2 dedit P1DGV1, W post ras., ςv || ocisus R2 II post occisus add. et ipse est Gs est et add. TX2, (KM) v 8 restitutione∗ (er. m) D 9 eclesiarum P || imbutnrum Rb 10 pauceque R2 || isdem] G hisdem (h in ras. m. 1 D) PRD || molitiontlm ( ̃ erasum) B 11 paucorum DVMNO1 || paena P || eclesia (a in ae corr. m. 2) P 18 blasfemiarum P (non B) blasphimiarum D 14 paenitemtiam (m prior in n corr. m. 1) P p∗enitentiam (er. a) R poenitentiam D 15 alaricus] GWv halaricus PRDV alarichus N1 || inrumpit dato om. D || inrnmpet (e in i corr. m. 3) P irrumpit Rb dato tamen praecepto prius, ut si qui in sancta loca praecipueque in sanctorum apostolorum Petri et Pauli basilicas confugissent, hos inprimis inuiolatos securosque esse sinerent, tum deinde in quantum possent praedae inhiantes a sanguine temperarent.

accidit quoque, quo magis illa Vrbis inruptio indignatione Dei acta quam hostis fortitudine probaretur, ut beatus Innocentius, Romanae urbis episcopus, tamquam iustus Loth subtractus a Sodomis occulta prouidentia Dei apud Rauennam tunc positus, peccatoris populi non uideret excidium.

discurrentibus per Vrbem barbaris forte unus Gothorum idemque potens et Christianus sacram Deo uirginem iam aetate prouectam, in quadam ecclesiastica. domo reperit, cumque ab ea aurum argentumque honeste exposceret,

illa fideli constantia esse apud se plurimum et mox proferendum spopondit ac protulit, cumque expositis opibus attonitum barbarum magnitudine pondere pulchritudine, ignota etiam uasorum qualitate intellegeret, uirgo Christi ad barbarum ait :

haec Petri apostoli EXPILATORES 1 dato - 5 temperarent excripsit Paulus 312, 18 - 22 1 dato—3 sinerent fort. adhibuit Isidorus Hist. Goth. 15, 7 — 10 4 praedae inh. fort. adhibuit MarcellinusComes ad a. 410 10 discorr.—p. 546, 17 euadnnt compilauit Isidorus Hist. Goth. 16.17 10—p. 546, 6 imperanit adhibuit Cassiodorius Var. 12, 20 1 prius praecepto, || prius om. PRWX. II si (s m. 2 corr. ex p uel r uel š) P || q in q mut. B || in om. PBTW || sancta] scam sic D || praecipuaeque P pcipueq; sed , eras. B 2 in om.β 3 inuiolatas P* inuiolatus D || senerent P* 4 tum om. || deinde in] deindem D || possint D 6 magis ∗∗∗∗∗ (erasum urbis) P || irrnptio Rb 6 indignationem D || hostes D 7 urbis] PRςZ eccleSiae Dς Z1 v || -piscopus D 8 loth] PBD 10 post discorrentibus add. autem G3 (sed pro glossa ut uid.), itaque add. Z1v. 12 eclesiastica P || repperit PR 18 argentόq; R2 atque argentum D et argentum VW || honesie] hostis D || constantia] constientia (secunda [sic] t fort. radendo in c mut.) D conscientia N 14 se] re D 16 dumque c || adpomtum (corr. m. 1) P adtonitum R1 atto in tum D || magnitudinem D 16 pondere] et pondere ao v || pulcritadine D || que post pulchr. add. m. coaeua in B || in in tel|legerit D 17 petri] patri D v. 35 sacra ministeria sunt. praesume, si audes; de facto tu uideris. ego quia defendere nequeo, tenere non audeo.

barbarus uero ad reuerentiam religionis timore Dei et fide uirginis motus ad Alaricum haec per nuntium rettulit: qui continuo reportari ad apostoli basilicam uniuersa ut erant

uasa imperauit, uirginem etiam simulque omnes qui se adiungerent Christianos eodem cum defensione deduci. ea domus a sanctis sedibus longe ut ferunt et medio interiectu Vrbis aberat.

itaque magno spectaculo omnium disposita per singnlos singula et super capita elata palam aurea atque argentea uasa portantur; exertis undique ad defensionem gladiis pia pompa munitur;

hymnum Deo Romanis barbarisque concinentibus publice canitur; personat late in excidio Vrbis salutis tuba omnesque etiam in abditis latentes inuitat ac pulsat;

concurrunt undique ad uasa Petri uasa Christi, plurimi etiam pagani Christianis professione etsi non fide admiscentur et per hoc tamen ad tempus, quo magis confundantur, euadunt; quanto copiosius adgregantur Romani confugientes, tanto AVCTORES § 1 a sanctis sedibus cf. 2, 19 § 13 || ut ferunt 1 misteria T mysteria DN (cf. § 13) 2 nequeo] non queo VT non ualeo neque fsh || tenere] **|tenere (er. te ut. uid.) D contendere Z1 υ ante f || non om. fsh 4 et] ac D || hala**cum (1 in ras. m. 1, ri s. s. m. 1) P halaricum RD || per nuntium haec h || rettulit] P rettullit D retulit R 7 eadem R2V || cum] com R1 8 sedibus (s pr. statim ex r radendo mut.) D at edibus adMOi. G3 || longe] GT (KO1) X2Zh longo PRDMHNN1 Wυ || interfectu R1 interiecta D interiecto Va W 10 caput D solus || elatam D || aurea. atque] auria m t que sic D || adque P1 11 exercitis D || piã ( ̃eras.) B piam D || pomp*a (eras. i) P 12 mounitur (o del. m. 1) P **unitur (eras. m et ut uid. 0, s. 8. m. fort. 1 cο̃m) B || hymnum] PR1D ymnum NX2Z himnus (fort. eras. ̃) V hymnus R2O1N1W (KMH) Z1 ymnus G hymnis T edd. Col fsh (ea: § 13) 13 publicae P et ante ras. (e ex ę) R || latę a. ras. B || orbis D 14 latentis R1 latem tis D || concurrunt] PDς et concurrunt B 15 petri (t in ras. m. ut uid. 1) D 16 etsi] et D 17 confundatur Pa confundamtur D 18 cupiosi D || congregantur D VT adeongregantur H || romani om. V auidius circumfunduntur barbari defensores.

O sacra et ineffabilis diuini iudicii discretio! O sanctum istud et salutare flumen, quod parua exortum domo, dum beato alueo in sanctorum sedes tendit, oberrantes periclitantesque animas in salutis sinum pia rapacitate peruexit!

O praeclara illa Christianae militiae tuba, quae generaliter cunctos dulcissimo ad uitam modulamine inuitans, quos ad salutem inoboedientes non suscitauit, inexcusabiles reliquit ad mortem.

mysterium hoc, quod in transferendis uasis, dicendis hymnis, ducendis populis fuit, tamquam magnum cribrum fuisse arbitror, per quod ex congregatione populi Romani tamquam ex magna massa frumenti per omnia ex uniuerso ambitu ciuitatis latebrarum foramina effluxere grana uiua siue occasione siue ueritate commota;

omnia tamen de praesenti salute credentia ex horreo dominicae praeparationis accepta sunt, reliqua uero uelut stercora et uelut paleae, ipsa uel incredulitate uel inoboedientia praeiudicata, ad exterminium atque incendium remanserunt. quis haec perpendere plenis miraculis, quis praedicare dignis laudibus queat?

Tertia die barbari quam ingressi Vrbem fuerant sponte AVCTORES § 15 Tertia die cf. 2, 19 § 13 EXPILATORES 19 Tertia—p. 548, 8 effecerat compilauit Paulus 312, 27 — not. lin. 9 19 Tertia—p. 548, 1 incendio adhibuerunt Marcellinus Comes ad a. 410 et Isidorus Hist. Goth. 18 1 confundantur D confunduntur VO1 || uerba 0 sacra—2 discretio om. m. 1, add. m. 2 (an 1 ?) in mg. (in textu d, in mg. t adscriptis) B wrba sacra et ineff. diu. iud. discr. 0 om. m. 1, add. s. lin. m. 3 P 2 iudicio D || istud] stod D || fluminem (pro n scripturus erat m) D 3 tum P3R 4 sede dis ten di to ber ran tes D || oberrantes (n 8. s. m. 2) P 5 simum D si*num (fuisse uid. simum) B || ra*pacitate PR 7 mo dolam ineihui huitans (sic) D || ad in ras. m. 1 D 8 inexcupabiles (p in Ip corr. m. coaeua) R; inextricabiles VO1 || reliquit (t in ras. m. 1) P reliquid R1 9 ducendis] ducentis D 11 tanquam D 12 omni D 13 grauna (u del. m. 1) P || oecansione D 14 peraenti D || ex] et DMNE 15 praerationis R1 || pro uelut priore sicut edd. Col. fsh 16 palae N palea G || vel deincredulitate W || inob tredienltia D || praeiudicata] GVN1X2 (ς) fsh praeiudicatae PRDHW edd. Col. 17 exterminum Ra || adque PRa 19 fuerant urbem h 36* discedunt, facto quidem aliquantarum aedium incendio sed ne tanto quidem quantum septingentesimo conditionis eius anno casus effecerat.

nam si exhibitam Neronis imperatoris sui spectaculis inflammationem recenseam, procul dubio nulla conparatione aequiperabitur secundum id, quod excitauerat lasciuia principis, hoc, quod nunc intulit ira uictoris.

neque nero Gallorum meminisse in huiusmodi conlatione debeo, qui continuo paene anni spatio incensae euersaeque Vrbis adtritos cineres possederunt.

et ne quisquam forte dubitaret ad correptionem superbae lasciuae et blasphemae ciuitatis hostibus fuisse permissum, eodem tempore clarissima Vrbis loca fulminibus diruta sunt, quae inflammari ab hostibus nequiuerunt..