fuisse tnnc Pompeio triginta milia peditum, mille equites Galba scribit, Sertorium autem sexaginta milia peditum, octo milia equitum habuisse commemorat.

postea nero Hirtuleius cum Metello congressus apud Italicam Baeticae urbem uiginti milia militum perdidit uictusque in Lusitaniam cum paucis refugit.

Pompeius Belgidam, nobilem Celtiberiae urbem, cepit. Sertorius deinde cum Pompeio congressus decem milia militum eius interfecit; ex alio cornu uincente Pompeio AVCTORES § 5 — § 9 Liuius 90 aut 91, insertis § 8 non pro consule — misisset quae sunt Ciceronis De imp. Pompei 21 § 62 § 10 Liuius 91 § 11 Pompeius — cepit Liuius 92 aut 91 || Sertorius - § 12 Liuius 92 1 oberrens Pa 2 donec] donec do D || pompei] LBD pompeii P || consotiaretnr R1 3 contranctu D || aput P1 || palantiam] LPR palentiaD; Pallantiam fsh || laurorem D 4 serturius D || defendere conatus L || defendere uictus om. D 5 aut fugit D || serturius D || lacirone D || capta D 6 cruentissime (en ex corr. add.) P || seliquom D || laurnensiumD 7 mirabili R1 II lusitamiam L lusitaauia RD 8 transduxit PBD 9 fuisse uictum L 10 fiduciae D U consule] consulD 11 mi∗sisset (er. s) B || trigenta D xxx PR 12 mtile] mile D || ∗equites B Q serturium. D || sexagenta D LX PR 18 octo] ym P ∙VIIII∙ (sic) B || equitum∗∗∗∗ P qquitum a. ras. B 14 uero om. L || hirtuleius (n alt. ex 0 2) B H aput P1 || italiea D. || beticae LPRD 15 niginta D xx PB || mU P || militum] peditum D || uictusque in) uictusquae D || lusitania D 16 belridam] LPRD; Segidtm fsh; ef. Corp. Inser. Lat. 2 n. 988 || colthiberiae PRa 17 c∗epit B || serturius D || pompeio (pom add. m, 2) P -pom peio (om in ras, m. 1) D || decim D 18 alia R1 || uincente] aim faciente uincenteque B* tantundem paene ipse perdidit.

multa inter eos praeterea proelia gesta sunt. Memmius, quaestor Pompei idemque uir sororis eius, occisus est. Hirtulei fratres interfecti. Perpenna, qui se Sertorio iunxerat, comminutus est.

postremo ipse Sertorius decimo demum anno belli inchoati isdem quibus et Viriatus suorum dolis interfectus finem bello fecit Romanisque uictoriam sine gloria dedit; quamuis Perpennam postea pars exercitus eius secuta sit: qui a Pompeio uictus cum uniuerso exercitu suo interfectus est.

ciuitatibus nero cunctis ultro ac sine mora per deditionem receptis, duae tantum restiterunt, hoc est Vxama et Calagurris: quarum Vxamam Pompeius euertit, Calagurrim Afranius iugi obsidione confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit.

percussores Sertorii praemium ne petendum quidem a Romanis esse duxerunt, quippe qui meminissent antea Viriati percussoribus denegatum.

Et quamnis nullo tunc praemio patrauerint Romanam securitatem, tamen fortis fide ac uiribus semper Hispania cum optimos inuictissimos reges reipublicae dederit, nullum umquam tyrannorum ab initio usque in hodiernum diem uel de se editum misit uel in se extrinsecus incurrentem uiuum potentemue dimisit. AVCTORES § 13—§ 15 Liuius 96 (§ 18 cf. Periocha) § 16 Orosius 1 tantumdem L U p∗ene B om. L 2 mimmius D || questas D || pompeii PR 8 soris Ra || hirtulei (r in ras. m. 2, ex n 9) B || frater D || interfecit PRD 4 sese D om. L || serturio D || iuncxerat Ra iux] D || commi∗nutus P cumminutus D || serturius D 5 decimum demo D || in.choato (er. 1 fort. para litterae h) D || hisdem LPBD 6 ueriatus P\' || interfeotal] inter D || bellam D 7 perpenna D 8 sit] est L 10 per deditionem] perditioBe D || restituerunt (u pr. del.) PB 11 uixama D || galagurris D || uxama D 12 calagorim D || adque PR1 18 ad om. B || ęscas R2 || ultuma L n caedae P 14 pencussoris (c ilico ex s) D 15 meminissent] inimsnis|sent D 16 uiri a D 19 inuictissimosque Rav || poet reges s. lin. m. 2:. suos addedieionem B || reip̄. L || unquam R1D 20 uel de] de h 21 in] ex D

Interea Macedonicum bellum Claudius sortitus uarias gentes, quae Rhodopaeis montibus circumfusae sunt ac tunc Macedoniam crudelissime populabantur —

nam inter cetera dictu audituque horrida quae in captiuos agebant, raptis, cum poculo opus esset, humanorum capitum ossibus cruentis capillatisque adhuc ac per interiores cauernas male effosso cerebro oblitis auide ac sine horrore tamquam ueris poculis utebantur: quarum cruentissimi atque immanissimi Scordisci erant —

has itaque, ut dixi, Claudius pellere Macedoniae finibus bello adtemptauit magnisque se malorum molibus obiecit: unde cum animo aeger et curis circumsaeptus, morbo insuper correptus esset, interiit.

huius successor Scribonius adtemptatarum superiore bello gentium uim declinans, in Dardaniam arma conuertit eamque superauit.

Publius uero Seruilius exconsule Ciliciam et Pamphyliam crudelissime adortus dum subdere studet, paene deleuit. Lyciam et urbes eius obsessas oppressasque cepit.

praeterea Olympum montem peruagatus Phasidem euertit, Corycum diruit, Tauri quoque montis latera in Ciliciam AVCTORES § 17 Liuius 91, fort. etiajn Eutr. 6,2 § 18 Liuius 91 (an 63 ?) cf. Florus 3, 4 § 2 et 3 § 19 Liuius 91 § 20 Liuius 92 et Eutrop. 6, 2 § 21 et § 22 —perscrutatus Eutrop. 6, 3 et Liuius 93 EXPILATORES 1 gentes—7 utebantur compilauit Paulus 134 1 machedonicum PR1 2 rhodopeis LPBD || ac om. P2S, huc inserenda m. 1 add. in mg. haec: pellere inssus eq⌇ i. e. est q[uae] (ultima marg. desecto perierunt) R || tunc] tum D || machedoniam PR1 macedonia D 8 dicta P1R1 4 orrida (r alt. ilico ex c; supra hanc litt. rasura) D || captinis L || aptis D 6 male om. L || effoso D effuso L 7 quarum (a fort. in o mut.; s. 8. s ? m. 1) D 8 adque P1R1 || inmanissimi PR1 9 machedoniae PR1 || attemptauit R3D 11 aeger et] agerit D ∗egeret (w. a) B H curit D || circumseptus PR\'D || morbo insaper correptas om. D 12 adtempltarum R1 adtemptatarum (att- 3) R2 adtimp tarum D || superiorem D 13 bello] loco L 14 P. L || ciliam Ra 15 et] ex B\' ||. p∗ amphyliam (er. h?) R pamphiliam D || adortussdum L (altera a del) L || p.ene R 16 coepit L cępit a. ras. R 17 olimpum PR olimpom D || euagatus D || phasidem] LP fasidem RD; Phaselida Eutr. Phaselim fah 18 coricum R curi cum D || montes La || cilida D sicilia L uergentia perscrutatus Isauros bello fractos in dicionem redegit; primus Romanorum per Taurum duxit exercitum ac limitem itineris fecit. triennio emenso, quo bellum gestum est, Isaurici

nomen adsumpsit Cosconius proconsule sortitus Illyricum, protrita subactaque Delmatia Salonas, urbem florentissimam, post biennium tandem expugnauit et cepit.

Anno ab Yrbe condita DCLXXVIIII Lucullo et Cassio consnlibus gladiatores septuaginta et quattuor Capuae a lude Cn. Lentuli diffugerunt : qui continuo ducibus Crixo et Oenomao Gallis et Spartaco Thrace Vesuuium montem occupauerunt; unde erumpentes Clodii praetoris, qui eos obsidione cinxerat, castra expugnarunt, ipsoque in fugam acto cuncta in praedam auerterunt.

inde per Consentiam et Metapontum circumducti, ingentia breui agmina collegerunt. nam Crixo decem milium multitudo, Spartaco autem triplex tunc numerus fuisse refertur. Oenomaus enim iam in superiore bello fuerat occisus.

itaque AVCTORES § 92 Isauros - adsumpsit Eutrop. 6, 3 § 23 Eu- trop. 6, 4 cap. 24 § 1 Lucullo - § 3 Liuius 95 (§ 1 cf. Periocha) EXPTLATORES 10 Vesuuium-14 collegerunt exscripsit Paulus 131 16 itaque—p. 345, 1 miscerent exscripsit, 2 matronae—3 necauerat perperam expressit Paulus 131 1 dicionem] LPD, ditionem R deditionem B 2 per taurum om. D 3 iteneris R1 || tri**ennio R || quo bellum] quae bello D 4 assumpsit R3 || coscunius D H proconsul PB* proconsul R1 || yllyricum P ylliricum R 5 sub∗actaque (er. i) B || dalmatia PjRD 6 ∗et oepit B 7 annum JD || ·sescentensimo septuagensimo npno L sexcentissimo nono (sic) D n conss L cons B 8 LXX et mt. PR (idem numerus in Periocha et ap. Eutr.) sexaginta (-enta D) et quattoor LD ||capae PR* 9 gn. L gnei PBD || diffagarant R1 || crixo] LD Oryxo PB || ynomao PRD aenomao L 10 sparthaco LPRD (c in ras. m. 2 R) || thrace ne Buuium (race ue m ras. m. 1) D || uisubium PR 11 cinczerat Ra 12 expugnauerunt PRDB 13 uerterunt v 14 agmine PR || colligerunt LB || cryxo PR crisso D. || x- militum (·Χ· in ras. et t add, m. 2) R || decim D x P 15 sparthaco LPR (c in ras. m. 2 R) || fertur PRD || ynomaus PB i noma uos (i radendo ex B ut uid.) D cum caedibus incendiis rapinis stuprisque omnia miscerent, in exsequiis captiuae matronae, quae se dolore uiolati pudoris necauerat, munus gladiatorium ex quadringentis captiuis scilicet qui spectandi fuerant spectaturi, utpote lanistae gladiatorum potius quam militum principes, ediderunt.

deinde consnles Gellius et Lentulus aduersum eos cum exercitu missi, quorum Gellius Crixum acerrime pugnantem proelio oppressit, Lentulus a Spartaco superatus aufugit. post etiam conlatis frustra ambo consules copiis, accepta graui clade, fugerunt. dehinc C. Cassium proconsulem idem Spartacus oppressum bello interfecit.

itaque exterrita Ciuitate non minore propemodum metu, quam sub Hannibale circa portas fremente trepidauerat, senatus Crassum cum legionibus consulum nouoque supplemen to militum misit.