ciuitatibus nero cunctis ultro ac sine mora per deditionem receptis, duae tantum restiterunt, hoc est Vxama et Calagurris: quarum Vxamam Pompeius euertit, Calagurrim Afranius iugi obsidione confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit.

percussores Sertorii praemium ne petendum quidem a Romanis esse duxerunt, quippe qui meminissent antea Viriati percussoribus denegatum.

Et quamnis nullo tunc praemio patrauerint Romanam securitatem, tamen fortis fide ac uiribus semper Hispania cum optimos inuictissimos reges reipublicae dederit, nullum umquam tyrannorum ab initio usque in hodiernum diem uel de se editum misit uel in se extrinsecus incurrentem uiuum potentemue dimisit. AVCTORES § 13—§ 15 Liuius 96 (§ 18 cf. Periocha) § 16 Orosius 1 tantumdem L U p∗ene B om. L 2 mimmius D || questas D || pompeii PR 8 soris Ra || hirtulei (r in ras. m. 2, ex n 9) B || frater D || interfecit PRD 4 sese D om. L || serturio D || iuncxerat Ra iux] D || commi∗nutus P cumminutus D || serturius D 5 decimum demo D || in.choato (er. 1 fort. para litterae h) D || hisdem LPBD 6 ueriatus P\' || interfeotal] inter D || bellam D 7 perpenna D 8 sit] est L 10 per deditionem] perditioBe D || restituerunt (u pr. del.) PB 11 uixama D || galagurris D || uxama D 12 calagorim D || adque PR1 18 ad om. B || ęscas R2 || ultuma L n caedae P 14 pencussoris (c ilico ex s) D 15 meminissent] inimsnis|sent D 16 uiri a D 19 inuictissimosque Rav || poet reges s. lin. m. 2:. suos addedieionem B || reip̄. L || unquam R1D 20 uel de] de h 21 in] ex D

Interea Macedonicum bellum Claudius sortitus uarias gentes, quae Rhodopaeis montibus circumfusae sunt ac tunc Macedoniam crudelissime populabantur —

nam inter cetera dictu audituque horrida quae in captiuos agebant, raptis, cum poculo opus esset, humanorum capitum ossibus cruentis capillatisque adhuc ac per interiores cauernas male effosso cerebro oblitis auide ac sine horrore tamquam ueris poculis utebantur: quarum cruentissimi atque immanissimi Scordisci erant —

has itaque, ut dixi, Claudius pellere Macedoniae finibus bello adtemptauit magnisque se malorum molibus obiecit: unde cum animo aeger et curis circumsaeptus, morbo insuper correptus esset, interiit.

huius successor Scribonius adtemptatarum superiore bello gentium uim declinans, in Dardaniam arma conuertit eamque superauit.

Publius uero Seruilius exconsule Ciliciam et Pamphyliam crudelissime adortus dum subdere studet, paene deleuit. Lyciam et urbes eius obsessas oppressasque cepit.

praeterea Olympum montem peruagatus Phasidem euertit, Corycum diruit, Tauri quoque montis latera in Ciliciam AVCTORES § 17 Liuius 91, fort. etiajn Eutr. 6,2 § 18 Liuius 91 (an 63 ?) cf. Florus 3, 4 § 2 et 3 § 19 Liuius 91 § 20 Liuius 92 et Eutrop. 6, 2 § 21 et § 22 —perscrutatus Eutrop. 6, 3 et Liuius 93 EXPILATORES 1 gentes—7 utebantur compilauit Paulus 134 1 machedonicum PR1 2 rhodopeis LPBD || ac om. P2S, huc inserenda m. 1 add. in mg. haec: pellere inssus eq⌇ i. e. est q[uae] (ultima marg. desecto perierunt) R || tunc] tum D || machedoniam PR1 macedonia D 8 dicta P1R1 4 orrida (r alt. ilico ex c; supra hanc litt. rasura) D || captinis L || aptis D 6 male om. L || effoso D effuso L 7 quarum (a fort. in o mut.; s. 8. s ? m. 1) D 8 adque P1R1 || inmanissimi PR1 9 machedoniae PR1 || attemptauit R3D 11 aeger et] agerit D ∗egeret (w. a) B H curit D || circumseptus PR\'D || morbo insaper correptas om. D 12 adtempltarum R1 adtemptatarum (att- 3) R2 adtimp tarum D || superiorem D 13 bello] loco L 14 P. L || ciliam Ra 15 et] ex B\' ||. p∗ amphyliam (er. h?) R pamphiliam D || adortussdum L (altera a del) L || p.ene R 16 coepit L cępit a. ras. R 17 olimpum PR olimpom D || euagatus D || phasidem] LP fasidem RD; Phaselida Eutr. Phaselim fah 18 coricum R curi cum D || montes La || cilida D sicilia L uergentia perscrutatus Isauros bello fractos in dicionem redegit; primus Romanorum per Taurum duxit exercitum ac limitem itineris fecit. triennio emenso, quo bellum gestum est, Isaurici

nomen adsumpsit Cosconius proconsule sortitus Illyricum, protrita subactaque Delmatia Salonas, urbem florentissimam, post biennium tandem expugnauit et cepit.

Anno ab Yrbe condita DCLXXVIIII Lucullo et Cassio consnlibus gladiatores septuaginta et quattuor Capuae a lude Cn. Lentuli diffugerunt : qui continuo ducibus Crixo et Oenomao Gallis et Spartaco Thrace Vesuuium montem occupauerunt; unde erumpentes Clodii praetoris, qui eos obsidione cinxerat, castra expugnarunt, ipsoque in fugam acto cuncta in praedam auerterunt.

inde per Consentiam et Metapontum circumducti, ingentia breui agmina collegerunt. nam Crixo decem milium multitudo, Spartaco autem triplex tunc numerus fuisse refertur. Oenomaus enim iam in superiore bello fuerat occisus.

itaque AVCTORES § 92 Isauros - adsumpsit Eutrop. 6, 3 § 23 Eu- trop. 6, 4 cap. 24 § 1 Lucullo - § 3 Liuius 95 (§ 1 cf. Periocha) EXPTLATORES 10 Vesuuium-14 collegerunt exscripsit Paulus 131 16 itaque—p. 345, 1 miscerent exscripsit, 2 matronae—3 necauerat perperam expressit Paulus 131 1 dicionem] LPD, ditionem R deditionem B 2 per taurum om. D 3 iteneris R1 || tri**ennio R || quo bellum] quae bello D 4 assumpsit R3 || coscunius D H proconsul PB* proconsul R1 || yllyricum P ylliricum R 5 sub∗actaque (er. i) B || dalmatia PjRD 6 ∗et oepit B 7 annum JD || ·sescentensimo septuagensimo npno L sexcentissimo nono (sic) D n conss L cons B 8 LXX et mt. PR (idem numerus in Periocha et ap. Eutr.) sexaginta (-enta D) et quattoor LD ||capae PR* 9 gn. L gnei PBD || diffagarant R1 || crixo] LD Oryxo PB || ynomao PRD aenomao L 10 sparthaco LPRD (c in ras. m. 2 R) || thrace ne Buuium (race ue m ras. m. 1) D || uisubium PR 11 cinczerat Ra 12 expugnauerunt PRDB 13 uerterunt v 14 agmine PR || colligerunt LB || cryxo PR crisso D. || x- militum (·Χ· in ras. et t add, m. 2) R || decim D x P 15 sparthaco LPR (c in ras. m. 2 R) || fertur PRD || ynomaus PB i noma uos (i radendo ex B ut uid.) D cum caedibus incendiis rapinis stuprisque omnia miscerent, in exsequiis captiuae matronae, quae se dolore uiolati pudoris necauerat, munus gladiatorium ex quadringentis captiuis scilicet qui spectandi fuerant spectaturi, utpote lanistae gladiatorum potius quam militum principes, ediderunt.

deinde consnles Gellius et Lentulus aduersum eos cum exercitu missi, quorum Gellius Crixum acerrime pugnantem proelio oppressit, Lentulus a Spartaco superatus aufugit. post etiam conlatis frustra ambo consules copiis, accepta graui clade, fugerunt. dehinc C. Cassium proconsulem idem Spartacus oppressum bello interfecit.

itaque exterrita Ciuitate non minore propemodum metu, quam sub Hannibale circa portas fremente trepidauerat, senatus Crassum cum legionibus consulum nouoque supplemen to militum misit.

is mox ut fugitiuorum pugnam iniit, sex milla eorum interfecit, nongentos uero cepit. inde priusquam ipsum Spartaoum ad caput Silari fluminis castra metantem bello adgrederetur, Gallos auxiliatores eius Germanosque superauit, e quibus xxx milia hominum cum ipsis ducibus occidit.

nouissime ipsum Spartacum disposita acie congressum maximasque cum eo fugitiuorum copias perculit. nam sexaginta milia eorum caesa, AVCTORES§ 4 et § 5 Liuius 96 (cf, Periocha; § 5 Eutrop. 6, 7) § 6-§ 8 Liuius 97 (§ 6 et § 7 ef Periocha) \' 1 struprisque PaRa || miscerent (nt in ras. m. 1) D 2 sexsequiis L* ex∗equiis (erasa s) R 3 necauerant Pb (cf. B!) || gladiaturium D gladiatorum PaRυ || CCCC PR || captiuis (is m ras.) P 4 qui] v quod LD at quod PR ||spectandi] ezspectandi PR (ex∗p- R2) || ezspectatari PR (s er. R) 5 deinde (dein in ras. m. 1) D 6 gelins PRD 7 gelins LPRD || cryxum PR || acerrimae LD 8 spartbaco PR || consulatis D 9 fugierunt L || g- L gaium PRD 10 prooonsnlem idem om. D pcons B || ibidem L n sparthacns PR1 sparthagns Rl || oppraessus (s fin. ilico in m) D || bellum LaD 11 prepemodo D 12 annibale D || circas La 13 consulẽ R2 || supplementum D 14 mox] inox D || ut] ot D || fuginorum D || VI PR 15 nnngentos L nongentus D nacco PR U c∗epit B || sparthacum PR 16 capud B\' || silarii D solari R || castrametante D ||aggrederetur R3 17 equitib- ΧΧΧ· milia L || tregenta D; cf. ad cap. 24 § 19 18 nouissime a. ras. B nQuissimi D 19) sparthacum PB || com D 20 perculis D n sexagenta D LX PB || eorum milia Lh. sex milia capta referuntur, tria milia ciuium Romanorum recepta sunt.

ceteri, qui ex hoc bello lapsi oberrabant, per conplures duces frequenti indagine attriti sunt.

At ego iterum ac saepius repeto: num quidnam et hic conparatione aliqua egent tempora ? quis rogo audire non horreat non dicam bella talia, sed uel nomina tanta bellorum, externa, seruilia, socialia, ciuilia, fugitiuorum?

quae ne sic saltem sese, ut commoti maris fluctus quamuis molibus magnis sequuntur, sed undique diuersis causis uocabulis formis malisque excitata coaceruataque concurrunt.