Isdem temporibus Antiochus, non contentus Babylona atque
Ecbatana totoque Mediae imperio, aduersus Phrahatem Parthorum
regem congressus et uictus est. qui cum in exercitu
suo centum milia armatorum habere uideretur, ducenta milia
Liuius 59 (cf. Periocha) L thracis PRD || impegit (m ex n m. ant.) R; iniecit
B 2 tranaueruerauit R1 4 perpena P* || grassus D || mortem
grassi D 5 aptim R1 saptum D || asia D 6 feriat tum D
7 nudatusque L || fratonicen R (non P) straticen L etonicen D
10 pergama L || romae iussu (ae i m ras. m. 1) P || romae (a erasa sed
m. ant. in ras. restit.) B 11 strangu∗latus (er. i aut. 1) P stragu∗latus
(n supra ag m. 2; er. i ut uid.) B 12 ante u. Eodemalexandrinorum
// in marg. am. 1 L || ptolemei P ptholemei L ptolomei
B optiplomei D 16 assciuit (s pr. in ras. m. ant.) B
18 execrabilis P et p. raa. B exegrabilis D || regnum expulsaa (om. est)
D 20 hisdem LPRD || anthiocus PB || babilona D babylonia
R2 || adque PaR1 21 egbatana D || imperio· (o- in ras. m. 2) B ||
phiathatem PB || partorum D 22 ante u. rum—est // in marg. a
m. 1 L || egresus (cin ras. m. 2, 8 supra es m. ant.) B || et] e D
23 centu D c PR || docenta D cc PR
trahebat. itaque facile cum uniuerso exercitu suo Parthorum
uiribus oppressus interiit.
C. Sempronio Tuditano et M. Acilio consulibus P. Scipionem
Africanum pridie pro contione de periculo salutis suae contestatum,
quod sibi pro patria laboranti ab improbis et ingratis
denuntiari cognouisset, alio mane exanimem in cubiculo suo
repertum non temere inter
praesertim cum tantum in ea urbe Africani uigor et
modestia ualeret, ut facile uiuo eo neque sociale neque ciuile
bellum posse exsistere crederetur.
hunc quidam uxoris suae
Semproniae, Gracchorum autem sororis, dolo necatum ferunt,
ne scelerata ut credo familia ad perniciem patriae suae nata
inter impias seditiones uirorum non etiam facinoribus mulierum
esset immanior.
M. Aemilio L. Oreste consulibus Aetna uasto tremore concnssa
exundauit igneis globis, rursusque alio die Lipara insula
et uicinum circa eam mare in tantum efferbuit, ut adustas
Liuius 59 (cf. Periocha) § 11 Liuius
59 aut 60 (cf. Obseq. 29 et Augustin. C. D. 3, 31 p. 127, 30 ed. 1
Dombart.). ras. m. 2) B || adque P1R1 || lixarum (li ex corr.
ant.) P elixaram L elixarem D || inmixta (n in m m. ant.) B ||
scortis] L schortis in ras. m. ant. (s. VIIII?); in mg. m. ant.: cohortibus
P cohortibus scortie B co ortibus D 2 partberum D 4 G. L
gaio PBD || totidano D || m- acilio L maroo acilio PBD (post haec
s. s. capitone m. 2 in B) m. aquilio Cassiod. a. 625 Man. Aquillio corr.
h || coss. L || publium PB pullium D 5 pro] per D || contentione
PB conditioneI (sed ditione in ras. m. 1 ex ci...) D || conteetantem
B* 6 quod pone uersum a 1 ut uid. m. add. L || improbis (im in ras.
m. ant.) B inprobis D 7 alio] alio die R2Dv 8 reppertum
PbR || timere LR1 (non P) D 9 tanto D || urbe.africani B ||
uigor et] uicore D 10 molestia B || ciuile (ciu in ras. ant. m.) P
11 bello D || existere PbRD 12 graccorum PR || fe∗∗runt (er.
ce ?) B 13 ad] LPBD atque in KMv || perniciai (9 in ras. m.
2) B 15 inmanior PR1 16 marco PBD || aemellio D n lucior
es te D || lucio P lutio R || conss· L consnl- PR1 consul∙ R2 (sic
saepe B) H aethna LP aethtna R et∗∗na (er. in) D 18 effernait
L efferuit D
extorruerit, exanimatos pisces supematantesque excoxerit, homines
quoque, nisi qui longius potuere diffugere, reciprocato
anhelitu calidi aeris adustis introrsum uitalibus suffooarit
M. Plantio Hypsaeo M. Faluio Flaoco consulibus uixdum
Africam a bellorum excidiis quiescentem horribilis et inusitata
perditio consecuta est.
namque oum per totam Africam mmensae
lucustarum multitudines coaluissent et non modo iam
cunctam spem
radicum, folia arborum cum teneritudine ramorum consumpsissent,
uerum etiam amaras cortices atque arida ligna praeroderent,
repentino abreptae uento atque in globos coactae
portataeque diu per aerem, Africano pelago inmersae sunt.
harum cum inmensos aceruos longe undis urguentibus fluctus
per extenta late litora propulissent, taetrum nimis atque ultra
opinionem pestiferum odorem tabida et putrefacta congeries
exhalauit, unde omnium pariter animantum tanta pestilentia
consecuta est, ut auium pecudum ac bestiarum corruptione
Liuius 60 (ef. Periocha, Obseq. 30, Augustinus
C. D. 3, 31) excerpsit
Paulus 95.97 om. D 2 exanimatus L examinatns
D || supemantesqae ex quo placito erit hominis D || hommi∗b; (i alt. et
b; ex corr. m. ant.) P 3 reciprocatu R 4 ∗anelitu (er. h) P ∗ane
litu (h supra ne m. 2) R nahelitu D || introlsum L 5 marcio
(martio R) plautio PB marcio placio D || hypseo PB hipseo LD ||
marco PR murco D || conss- L consul PR1 (-ł. R2) || uix tum
PB2 (prius uictam R2) uictum R1 7 inmensae (in in im m. ant.)
R 8 locustarum PR2 || conualuisaent (nu del. R1) PR connal- B ||
tam jR* 10 et folia v || cum om. L || ∗∗ramorum (rai in ras. m. 2,
ex roma- 9) R II consumsissent PR* 11 amaros v 1 adque P1 ||
perrosissent v 12 adreptae D || adque LP1R1 || acta upertateq;
D 18 immersae (im ex in m. ant.) R inmessae D 14 cu
ras. m. 1 D || inmensus L inmersus in ras. m. 1 D immenso* (im ex
in m. ant.; s s. 8. m. 2) R || aceruus LD || longi L || undis (s m ras.
m. 2) P n urgentibus PRD 15 tetram R1 iterum D II adque
PR1 16 opiniocnem pa opinio.nem R || pestiferum (s in ras. m.
1) D 17 exalauit L || animantium Ra H tanta] tantum tanta D
augerent.
at uero quanta fuerit hominum lues, ego
ipse, dum refero, toto corpore perhorresco: siquidem in Numidia,
in qua tunc Micipsa rex erat, octingenta milia hominum,
circa oram uero maritimam, quae maxime Carthaginiensi atque
Vticensi litori adiacet, plus quam ducenta milia perisse traditum
est, apud ipsam uero Vticam ciuitatem triginta milia
militum, quae ad praesidium totius Africae ordinata fuerant,
extincta atque abrasa sunt.
quae clades tam repentina ac tam
uiolenta institit, ut tunc apud Vticam sub una die per unam
portam ex illis iunioribus plus quam mille quingentos mortuos
elatos fuisse narretur.
Verumtamen pace et gratia omnipotentis Dei dixerim, de
cuius misericordia et in cuius fiducia haec loquor: quamuis et
temporibus nostris exoriantur aliquando et hoc diuersis partibus
lucustae et plerumque etiam sed tolerabiliter laedant,
numquam tamen temporibus Christianis tanta uis inextricabilis
Orosius; ad illa temporibus noatris et q. s. cf.
Hieronymus in Ioel 2 (6, 195 Vallarsi) incipit S 2 (at n)ero S ||
(hon)iinum S 3 (dun)1 S || toto corpore om. D || corpo(re p) horresco
S || (in n)nmidia S 4 micipsa (p in s radendo corr.) P
miipsa D (mic)ipsa S || docc milia PR LXXX (mil)ia S || hominum
circa hominum (circa hominum expuncta) R 5 ∗oram R (ora)m S
ora L || maretimam PR1 maritima L || (quae) S || mazimę SR1 || carthageniensi
D karth- PR karthagi〈niem〉si S || adque PS 6 uaticensi
D || (lito)ri S || prus P1 || cc PR (cc) S || perisse] LPRDS ||
tradi(tum) S 7 uero om. L || utieam] utldicam D (u)ticam S ||
xxx- L xxx 1R trigenta D || (mili)a S 8 quse ex q: m. 2 R ||
ad prej desinit S || ordinatae (e del.) P 9 adque P || quae] qua R1 ||
cla∗des (er. u ?) D 10 uticam apud L cap duticam D || p una
ex p et u in ras. m. 2) R 11 .ɪPR 12 narretur (a in ras. m. 1)
D narraretur L 13 dixerim (im in ras. m. 1) D || de cuius
incipit S || de om. L 14 (mis. et) S || f(iducia haec loquor) S ||
(et—15 nostris) S 15 exorian(tur aliquando) S || di(uersis partibua
lu〉custę et (plerumque etiam) 8 16 locustae R2 || et] ∗∗ R
om. D || se (sic) toler(abiliter laedant) nmnqua(m tamen tempori〉bus
christiani(s) S 17 (tanta uis inez)tricabil(is mali accidit ut) pernicies
l(ucustarum quae) S
uiua potuisset, mortua plus noceret et qua diu uiuente peritura
erant omnia, ea perdita pereuntibus magis omnibus optandum
fuerit, ne perisset.