Neminem iam esse hominum arbitror, quem latere possit,
quia hominem in hoc mundo Deus fecerit. unde etiam peccante
homine mundus arguitur ac propter nostram intemperantiam
conprimendam terra haec, in qua uiuimus, defectu ceterorum
animalium et sterilitate suorum fructuum castigatur.
itaque
si creatura Dei, merito et dispensatio Dei sumus; quis enim
magis diligit, quam ille qui fecit? quis autem ordinatius regit,
quam is qui et fecit et diligit? quis uero sapientius et fortius
ordinare et regere facta potest, quam qui et
et prouisa perfecit?
quapropter omnem potestatem a Deo esse
omnemque ordinationem, et qui non legerunt sentiunt et qui
legerunt recognoscunt. quod si potestates a Deo sunt, quanto
cf. Augustinus Ciu. Dei 4, 33 passimque alibi ras. m. 1) L || poeset B
2 quia] LPJRBD (ex D inde a libro II non adnotaui nisi potiora)
quod v || rectūhominem (rectil ai. m.) B || in hunc mnndum B || fecerit (it
t
m ras. M. I) B || rectum post fecerit interpolanit (ex 1,3 § 1 ?) h
4 comprimendam R\' || haec corr. ex habet L || defecto D 5 eterelitate
LВ (non P) D 6 dispensatione (ne add. m. rec.) P || quis
***magis (eaim add. tn. 2) P 7 autem om. B || regit (r m. 2) L
9 is qui (is m. 2) B || faciendo PB 10 perficit B || IQuapropter indpit
f. 36v; ei uersui m mg. m. 2 (8. VIIII-X) adacr. est: Quare fre|
mueruN D 11 ordinem Bm ordinem &ordinom ordinationem (8. 8. m. 2) B
12 legere. D || recognoscunt] Lh cognoscunt Bv cognuscunt D
agnoscunt PR
magis regna, a quibus reliquae potestates progrediuntur;
si
autem regna diuersa, quanto aequius regnum aliquod maximum,
cui reliquorum regnorum potestas uniuersa subicitur, quale a
principio Babylonium et deinde Macedonicum fuit, post etiam
Africanum atque in fine Romanum quod usque ad nunc manet,
eademque ineffabili ordinatione per quattuor mundi cardines
quattuor regnorum principatus distinctis gradibus eminentes,
ut Babylonium regnum ab oriente, a meridie Carthaginiense,
a septentrione Macedonicum, ab occidente Romanum:
quorum
inter primum ac nouissimum, id est inter Babylonium et Romanum,
quasi inter patrem senem ac filium paruum, Africanum
ac Macedonicum breuia et media, quasi tutor curatorque uenerunt
potestate temporis non iure hereditatis admissi. quod
utrum ita sit, apertissime expedire curabo.
cf. Oros. 7, 2 et Riese, Geogr.
min. p. XXV haec respicit additis
sicut et nir eruditissimnB Orosius historiographus posnit auctor libelli
De promissionibus et praedictionibus Dei 2, 33 (in opp. Proaperi ed.
Paris. 1711, II col. 161 C) qui libeUus inter a. 450 et 455 uid. scriptus
esse sic reliq; R 2 aliquod maximum cai reliquorum]
aliquorum D 3 regnorum] regnoi///1 extrema euanuerunt D || quale
m.d (s. 8. m. 2) B 4 babyllonium BD || machedonicum LPB1
macedonum D 5 africamnum (m linea quoque deletum) L affricanum
D afiricum B || adque LPaB 6 ordine B1 || IIII B || uerba
mundi cardines quattuor om. P (non om. B) 7 IIII B || pnncipiatus
(i expuncto) B || fuerunt post principatns interpolauit (perperam de
codd. et edd. testatus nisi quod ab Z abesse recte dicit) h item fuerunt
et post princ. Vat. 7318 s. ut uid. XlI, ante principatum sed s. 8. Patauinus
s. XII 8 babjlonium (o in ras.) P babyllonium B || carthaginieue]
L karthaginiense PB chartaginense ÷ afiricum ÷ B carthageniensę
D 9 septemtrione P septeR1 || machedonicum
LPR\' || romanum (n ex m corr.) P 10 nonisimum B || inter**
(er. ra) D || babylloniom B 11 ac] et B || paruum] LPBBD parunlum
h || affricanum BD 12 ac] LPBD * B et v || machedonicum
PRX || breui D || et] ac B 13 potestatem (m eras.) P ||
admissi] BD ammissi (prior m eras.) P amissi L admissa Rv (d in
ras. ex m ut uid.; sa ex corr. al. m. R)