ITALIAE SITVS a circio in eurum tenditur, habens ab Africo
Tyrrhenum mare, a borea Hadriaticum sinum; cuius ea pars.
qua continenti terrae communis et contigua est, Alpium
adhibuit Isidorus Orig. 14,
4, 8 5 Pannonia — 8 secernit compilauit Isidorus Orig. 14, 4,16
10 Italiae — p. 25, 1 obstruitur adhibuit Isidorus Orig. 14, 4, 18
1 Delmatia A dalmacia D II mahedoniam (sic e 8. a.) P machedoniam
B 2 aeptemtrione PBS || moesiam] est an 8 mis. RM (8 non
inspectus) || histriam] PBBDA9 istr. M austr. a (non inspectus 8)
8 insulaB libur∗nicas (o eras.) P insulas xz liburnicas B II liburnicũ 8 ||
meridiae D II hadriaticum] PRB (ũ in ras., ex a ut uid. P) hatriaticum
D adriaticam 8 atriat. 2 5 pannoniae 8 || rqtia A retia
PBB3 ritia D retiae 8 || habet 8 || ab orienteD II misiam 3
6 a meridie] ab enro I meridiae (sic ae ubique) D || histriam] PRBDABR II
affrico B II alpis DR || poeninas] PBBDA (i in ros. P) appenninas 8
apinninas a appenninos m 7 galieam D II bellicam D II cirtio
B || septentrione 3 || frontem danubii 8 II danuuii] DAR danui B
dannbii PRLM (ex dami bii m. ut uid. 2 P) II et] uel 3 || qui germ. —
8 secernit] qui inter gallias et germaniam a dannbio dirimit B sa
gallis inter danuuium om. 3 || a om. D gallia] galleam D II danunium]
DA dannium B danubium PRB II galliamqu∗e (a eras.) P galleamquae
D 9 septemtrione P (ê), B (m in n ras. mut.), B || danuuium]
DA danuium B dannbium PB habet danubfum 8 10 situs]
nenerabilis et siugnlaris situi 8 || a circio in enrum] a circione. urum
D || cirtio B || tenditur om. B extenditur 3 II habens] habet 8 || affrico
B 11 tyrrenum PRDB (tyrreno M tyrrenum R tirreno 2 casu
abl.) || hadriaticum] PbBB hatriaticum PaD atriatic. R II sinum] mare
in sinu 8 || ea para qua cont. terrae comm. et] continentia terrae 8
12 qua] quae AG Port. Z Grubite || contenenti B* || alpium] nbi al.
pium 8
quae a Gallico mari super Ligusticum sinum
exsurgentes, primum Narbonensium fines;
Raetiamque secludunt, donec in sinu Liburnico defigantur.
GALLIA BELGICA habet ob oriente limitem fluminis Rheni
et Germaniam, ab euro Alpes Poeninas, a meridie prouinciam.
Narbonensem, ab occasu prouinciam Lugdunensem, a circio
oceanum Britannicum, a septentrione Britanniam insulam.
GALLIA LVGDVNENSIS, ducta per longum et per angustum
inflexa, Aquitanicam prouinciam semicingit.
Haec ab oriente
habet Belgicam, a meridie partem prouinciae Narbonensis, qua
Arelas ciuitas sita est et mari Gallico Rhodani flumen accipitur.
NARBONENSIS PROVINCIA, pars GALLIARVM, habet ab oriente
Alpes Cottias, ab occidente Hispaniam, a circio
fortasse adhibuit Isidorus Orig. 14,4,25 D cingitar 8 || |quę gallicū corr. in quęa gallico m. 1
P quae gallico B\' || legasticam B n sinum om. 8 2 si.exurgentes
(s s. s. m. 2) P exsurgentes (prior B erasa) B exsurgant 8 II primum]
hinc incipiant 8 || finis D II galleam D gallia 8 8 rętiamque A :
retiamqae PRBD retiaqae 8 || se cludunt B || doneo om. 8 || in sinum
liburnicam (om. defigantur) 8 || sinum B II liburnico (i altera in ras.)
P liburnicom B || difigantur Bl 4 orientem D II flumenis D ||
reni (h 8. 8. m. 1 P) PA rhyni B 5 euro] euro habet BD II poe-ninas]
PBBD appenninas 8 || miridiae D || prouinciam] s. s. m. 2:
errat 8 -tiam B\' 6 lagudunensem B lagdonensem D om. 8 ||
eirci∗∗o (er. n ?) B 7 ocianam D || britannicum] B brittanicam
PR1DAB brittannicam B* || aeptemtrione (ne s. s. 1 P) PRB II brittaniam
PB18 brittanniam B* britannicam B brittanicam D II insolam
D 8 gallea D II lugdonenses D IIlongum] longam est 8
9 fleza D || aquitacam P* aquit- (i 2, ex a?) B || haec] quae 8
10 meridi P* || prouin*ciae (n ras. ex m) P || narbonensis (r ex 1 inter
scribendum corr.) P narbonenses D 11 arilas (r ex b m. I) D
harelas PRA || ciuetas D || et mari] AR2Gbv; ubi mari V ubi a mari
8 in 0 glossa ubi pone et s. s. a manu 2; et ubi T; mari PR1BDGA ||
rhotani D rodani PR2 rodanus 8 || accipitur] PRB9 accepitur D
excipitur h 12 proaintia P || partem B || gallearum D 13 alpm
(aItera a erasa) P alpęs (( eras., s 2) R || scottias B *∗cottias (ante c
erasa s; supra i erasa c) R || hyspaniam B || circi∗o (n erasa) R || aquitanicam]
PR1 BDB aquitaniam B2v
Galliam, a meridie mare Gallicum quod est inter Sardiniam
et insulas Baleares, habens in fronte, qua Rhodanus fluuius in
mare exit, insulas Stoechadas.
AQVITANICA PROVINCIA obliquo cursu Ligeris fluminis, qui
ex plurima parte terminus eius est, in orbem agitur.
haec a
circio oceanum qui Aquitanicus sinus dicitur, ab occasu Hispanias
habet, a septentrione et oriente Lugdunensem, ab euro
et meridie Narbonensem prouinciam contingit.
HISPANIA uniuersa terrarum situ trigona est et circumfusione
oceani Tyrrhenique pelagi
huius angulus
prior, spectans ad orientem, a dextris Aquitanica prouincia,
a sinistris Balearico mari coartatus, Narbonensium
cf. Partsch p. 32 § 69—74 cf. Detlefsen in
Comment. in hon. Mommseni p. 23 sqq. compilauit Isidorus Orig.
14, 6, 38 5 Aquit. — 6 agitur compilauit Isidorus Orig. 14, 4, 27
10 Hisp.—11 efficitur adhibuit Isidorus Orig. 14, 4, 28 PRB Illugudunensem B lugnensem D || aquiloni D
2 galliam] gallicam D || sardeniam B 3 beleares Pl || habens] hinc
sunt (cf. § 24) 8 II qual (erasa e ?) R II rodanus PRB 4 enit
(sic puncto 8. s. 1 m.) B II stoecades (stocades R) insulae...in frontS (fontem
R) narbonensis prouinciae qua rodanus fl. i. m. e. 3 || insulas decadas
9 II sthoecadas PaR1 A stychadas B sthicadas PbR2 sticadas D
5 aquitauia BRML2 II pronintia PR om. 3 II curso D || ligeris] DR
ligeri PRBA2 ligere M II flumenis D II qui] om. R (non LM)
6 in orbem agitur] eamque paene (pene RM) in orbe oingit 3 || urbem
1
D orba В 7 cirtio R || oceanum habet S || qu P || hyspanias B
ispanias 8 8 habet om. B || ab oriente et septentrione B || septemtrione
RB (sic septentrione P) || lugudunensem B lugdonensem D
9 meridiae D || narbonenees prouincias B 10 hyspania B om. 8 II
tritona BmII est] add. g (uelut TO) v, om. PRBDAB 11 ociani D II
1
tyrren* que (eras. e) P tyrrenique R tyrrini que D terrenique B ||
pylagi B II paenq a. ras. R pene DВ || effecitur D || angulos P*
12 propior B || expectans C || ad om. B ab Ra || aquitaca P* aquitania
D aquitanicam S II prouinciam В 13 sinistra- D dextris (sic) 8 II
ualearico PR1 Baliarico D baleari circo S II narbonensium finibus cuartatus
ingreditur B II conarctatus B coartatur PR
secundus angulus circium intendit; ubi Brigantia
Gallaeciae ciuitas sita altissimam pharum et inter pauca memorandi
operis ad speculam Britanniae erigit.
tertius angulus
eius est, qua Gades insulae, intentae in Africum, Athlantem
montem interiecto sinu oceani prospiciunt.
Hispaniam citeriorem ab oriente incipientem Pyrenaei saltus
a parte septentrionis usque ad Cantabros Asturesque deducit,
atque inde per Vaccaeos et Oretanos, quos ab occasu habet,
posita in Nostri maris litore Carthago determinat.
Hispania ulterior habet ab oriente Vaccaeos, Celtiberos
et Oretanos, a septentrione oceanum, ab occasu oceanum,
cf. Partsch p. 23 adhibnit Isidorus Orig.
14, 4, 30 D uingrantia b 2 g. c. B.] cinitaa
siţa est et galliciae B || galleciae PR1 callaeciae A gallicae B galliiae
D, R2 || sita sit (sit m. 2 sed erasum) B || altisimam B altissimum
u in a statim corr. m. 1D) R2D ad altissimum S || farum PbRBDB
fmm Pa || memoradi R1 3 speculum AB || britanniae] R2B britaniae
P\' brittaniae P2R1DB || eregitur B || terciua D || a. e.] PD
angulus BB eius (angulus m. 1 s. s., ante eius ut uid. inserendum) B
e. a. v 4 est om. ® || qua] R2D qui PR* quo BAB|| insilae (i
alt. in o corr. m. 1) D || intente P1 (-tę PJ), D || in africam (sic) intentae
B | in om. B || affiricum PBIB africam (sic) В ||athlantem] PBB$
athlantae D atlantem A 5 interiectu D || ociani D oceanum. B ||
pospinnt (ci s. s. m.1) D 6 hyspaniam B Ispania 8 || citerorS (r
prior in ri, g in em mutata a m. 2) P caeteriorem B ceterio B ||
incipientem] incipit ex 8 || pyrenei PR pyriuei BD pirinei ? || saltisus
B 7 septemtrionis (i posterior in ras. P) PR septentriones
D septemtrionali S || cantabroas Bt cantabras Bm || turresque B
ad turres 8 || deduçit] PRBD om. 8 deducunt v 8 adque PIB ||
inde om. 8 || uacceos (u in b mut. R) RBA uaccheos P uacceus D
urceos 8 || oretanus D orrentanos B || quas (uid. quos fuisse) Ps
quas B\' 9 positas R1 poseta D post B || nostri. R || chartago
B carthaco D tarthago PR || terminatur B 10 hyspania
B Spania (S in IS corr.) B || uacceos BD uaccęus A uaccheos (u in
b mut. et ccheos in ras. R) PR barceos # || caelteberus. D celtibe|ros
(celtihe in ras.) R 11 coretanus D orrentanos S3 || septemtrione
PRB I ocianum D || ab occasu bis scripsit 1, corr. 2 D || ociano D
a meridie Gaditanum
Tyrrhenum uocatur, inmittitur.
Et quoniam oceanus habet insulas, quas Britanniam et
Hiberniam uocant, quae in auersa Galliarum parte ad prospectum
Hispaniae sitae sunt, breuiter explicabuntur.
BRITANNIA oceani insula per longum in boream extenditur;
a meridie Gallias habet. cuius proximum litus transmeantibus
ciuitas aperit, quae dicitur Rutupi portus; unde haud procul
a Morinis in austro positos Menapos Batauosque prospectat.
haec insula habet in longo milia passuum DCCC, in lato
milia cc.
compUauit Isidorus Orig. 14, 6, 2 || 4 anersa Gall. p. uidetur adhibuisse
Beda hist. eccl. 1, 1 7 a meridie—8 portus exscripsit Beda hist,
eccl. 1, 1 10 haec insula—p. 29, 1 insulas habet compilauit Beda
hist. ecel. 1, 1 lin. add. m. 2 P a meridiae D || gadetanum P, JB (sed
e tn i corr.) || oceane D || nostrum om. 8 2 tyrrenum PRAD
tirrenum D || uocatur (tur m. 2 in ras. duarum triumue lineartm) P
uocator D || immittitur B\' emitt- D 8 quas om. B || britaniam
P1 brittaniam P2RDB 4 hiuerniam (b pro u m. 2) P hyberiam
B hiberiam D iuerniam A || uocant om. B || aduersa DS || galL
parte] parte galliam B || gallearum D || a prospectu B 5 hyspaniae
B spaniae (s in Is m. 2) B || sitae (si m. 2 in ras.) P || explecabunttur
D 6 brittania (britania St sed idem brittaniam § 5) oceani insula
(-ola R) ... aduersa galliarum parte ad prospectum hispaniae sita est 3 ||
brittania PR1DB || o«ceani (c eras.) P || spaniae D1 7 habet a meridie
gallias B || meridiae D || galleas D 8 aperit quae] aperitque P apperitque
D || rutupi] Be rut-ubi DA ruthubi P ruth. ubi B; cf. Boecking,
Not. dign. p. 574∗ || haut PBD$ aut in haud corr. m. 2 B 9 morynis
9
BBA (y minus clara; quare in marg. y scr. in B) marynis P || possitos
B positus D || menapos] PBBDB (menapios 6, 8 § 8 ex IuL Caesare)
|| batauosqu.e (a eras.) P battauosque B batabosque 8 || pruspectat
D 10 passum P passuv (v al. m. add.) B pasuum B, om.
B || octingenta BD 11 milia] ∗∗milia (eras. oc) P || oc] PBBB
docenta D coc Plinius 4 6 102 et Dimens. prou. 30, v. MueUenAoff,
Weltkarte p. 22
A tergo autem unde oceano infinito patet Orcadas insulas
habet quarum xx desertae sunt, XIII coluntur.--
Deinde insula Thyle, quae per infinitum a
circium uersus medio sita oceani, uix paucis nota habetur.
HIBERNIA insula inter Britanniam et Hispaniam sita longiore
ab Africo in boream spatio porrigitur.