triquetrum statuere eiusque tres partes ASIAM EVROPAM
ET AFRICAM uocauerunt, quamuis aliqui duas hoc est Asiam
ac deinde Africam in Europam accipiendam putarint.
ASIA tribus partibus oceano circumcincta per totam transuersi
plagam orientis extenditur.
haec occasum uersus a dextra
sui sub axe septentrionis incipientem contingit Europam, a
cf. de hac chorographia Muellenhoff, Weltkarte des
Augurius, Kiel 1856 p. 13 sqq.; Partsch, die Darstellung Europa\'s in
dem geogr. Werke des Agrippa, Breslau 1875, p.10-17 Totum fere capitulum (§1 —105) repetiuit \'Descriptio
orbis tripertiti\' ed. in I. Gronouii Mela a. 1696 p. 50-67,
cuius usus sum codice Vinàob. Lat. 181 (B) 1-4 Maiores— putarint]
pro his habet Descriptionis auctor ea quae secuntur: Hane quadripertitam
totius terrae continentiam hii qui dimensi sunt longe citroque
maiores nostri tripertitam reputari definierunt inuestigantea uniuersum
orbem oceani maris lymbo circundatum easque tres partes Asiam Europam
et Africam reputarunt. Quamuis non defuerunt qui duas partes, sicut
diximus, perhiberent Asiam et Europam; Africam uero in Europa adiciendam
delinierant, quia et spatio latitudinis ęget et caeli male subiacet
dymati, laborans aSribus suis, uenenis fucisque repleta inmanium et incognitarum
humano generi innumerabilium bestiarum. Sed ad propositum
remeantes, absque ulloram praeiudicio qui hoc omne totam duas partes
esse uoluerunt tnpertitam diuisionem dicere incipiam B 1 Maiores
-3 uocauerunt eompilauit additis ut refert OrosiuB Iordanis Get. 1
7 a sinistra - p. 10, 2 habet uidetur adhibuisse Isidorus Orig. 14, 3,1 1 nulla rubrica in PBBD maiore littera incipiunt PB || maioris
D || urbem D || totus P* tutius D || oceano » || circumsQptum A
circumseptum (tum B) BBD circumseptem P 2 triquetrum] A.
tri que drum P1 triquatrum triquadrum P2RBtDb2v tridrum Bm ||
statu∗ere (eras. a) P statuerunt Õ || ASIAM] quae huiusmodi characteribus
expressi in hoc cap. (exceptis §§ 15-50 tIbi ipse suppleui) omnia
litteris maiusculis rubris scripta sunt in P || eurupam D 8 affricam
B africa D 4 affricam B || in europa adiciendam B || europa B*
earnpa D || accipienda D || putauerint B 5 oceano om. 8 || cir∗∗cumcincta
(fuitne cim- ?) D || transuersi] tyrani 8 6 plagam corr.
ex plagam P || uerba a dextra - p. 10, 1 autem om. 8 || ad D || dextera .
BD 7 axe (e in ras.) B || septentrionis] D, R2 (en ex gp corr. ?
R] septentrionis (prior n euanida sed certa uisa est Mamo) P septemtrionis
B || contigit (-tin- 3) P1 y eurupaem. 2) D
mare nostrum quod Magnum generaliter dicimus habet.
EVROPA incipit ut dixi sub plaga septentrionis, a flumine
Tanai, qua Riphaei montes Sarmatico auersi oceano Tanaim
fluuium fundunt, qui praeteriens aras ac terminos Alexandri
Magni in Rhobascorum finibus sitos Maeotidas auget paludes,
quarum inmensa exundatio iuxta Theodosiam urbem Euxinum
Pontum late ingreditur.
inde iuxta Constantinopolim longae
mittuntur angustiae, donec eas mare hoc quod dicimus Nostrum
accipiat.
Europae in Hispania occidentalis oceanus termino est,
maxime ubi apud Gades insulas Herculis columnae uisuntur et
Tyrrheni maris faucibus oceani aestus inmittitur.
cf. MueUenhoff p. 15, Partsch p. 17 § 5 aras ..
Alei. cf. Oros. 7, 2 uidetur adhibuisse Isidorus
Orig. 14, 3, 1 10 Europae — 12 inmittitur adhibuit Isidorus Orig.
14, 4, 2 11 Herc. - 12 inmittitur compilauit Isidorus Orig. 14, 6, 7 B || affricam R ante ras., B || demittit BD || egypto P ||
nero om. B || syriaml (m eras.) P sina B2 Imare (m m. 2) P ||
nostro D || habet om. 8 3 Europae incipit initium B || eurupa D ||
incepit D || ut dixi om. DB || d(iii su)b B || plaga* (er. s ut vid.) D ||
septemtrionis (-e- P) PR1B septemtrionali 8 || fluuio B 4 tana(i
t\'
qua ri)ffei B || rifei PR riphei (t m. 2) D riphei B|| montis ardua
saromatico aduersu B || ta(nai)m B tanain B 5 infundunt B
6 magni macedonis B p rhobascorum] PRaD (h expunxit Dl) rhoboschorum
(-corum S) R1B robascorum B; roxolanorum v || sitos]
PlD situs P2RaBB® sitas Rb male probatum a Grubitzio p. 12 ||
meotidas PRBDB 7 inmensa] PR1BDB imm- R* || exunducio
(-utio m. 2) D inundatio 8 || theosiam P* theodisiam D || euxenum B
etsinum B 8 pontus 8 || ingeditur P || inde] om. B, hinc 9 ||
constant inupolim in constanti *nopolim corr. m. 2 P || longe PDB
∗∗∗∗ | longe (e in §) B inde longe B 9 mittuntur] P2R1D (puncto
intra n ponto, m. 1? B) mittutur P\' emittuntur B2B mittunt 8 ||
doneceas in donec eaB corr. m. 2 P 10 eurupae (a m ras. m. ut
uid. 2) D cui europae 8 || oceanos Pa || termino] PR1BAB terminos
D terminus R2, fh 11 maxime-uisuntur] aput gades insulam
ubi herculis aisuntur columnae 8 || maxime ante ras. B Maximae
D || hercule∗s (i ut uid. er.) D || columne ante ras. R columpnae
B iscolumnęa (corr. m. 2) D 12 h nityrrae m. 2) P tyrrhęni
ante ras. B tyrreni D1 terreni D\' || oceania estus (-ia ęs- corr. m. 2;
cetera id genus deinceps non adnotabo) D || ocseani P ocęani ante ras. R ||
immittitur B1
AFRICAE principium est a finibus Aegypti urbisque Alexandriae
ubi Parethonio ciuitas sita
Magnum, quod omnes plagas terrasque medias interluit.
unde
per loca quae accolae Catabathmon uocant haud procul a
castris Alexandri Magni et super lacum Chalearzum, deinde
iuxta superiorum fines Auasitarum missa in transuersum per
Aethiopica deserta meridianum contingit oceanum.
termini
Africae ad occidentem idem sunt qui et Europae, id est fauces
Gaditani freti.
ultimus autem finis eius est mons Athlans et
insulae quas Fortunatas uocant.
Et quia breuiter generales tripertiti orbis diuisiones dedi,
compilauit Isidorus Orig. 14,
5,3 6 missa-7 oceanum adhibuit Isidorus Orig. 14, 5, 3 9 ultimus
-Athlans adhibuit Isidorus Orig. 14, 5, 3 11 et quia—p. 12, 2 curabo]
Bieniter trium inter se partium diuisiones diximus. Sed ne quid ad
plenissimam instructionem desit, ipsarum quoque partium regiones situs
et prouincianim terminos demonstrabo, ut absque fastidio uninersa lector
agnuscat (sic), uel numerum gentium commanentium. Incipit situs Asiae
proninciae cum limitibus et populis suis B B II aegypti. urbis (i et u m. 2 in ras.) quae (a eras.) Px
urbisque] urbis B 2 parethonio] R\'DA paretjhonio P\' pare* Ithonio (ste
saepe) P h*parethonio (ante p eras. f itemque ante a. scriptam h) R2
puethonium B partheno 8; fort. paraetonion scripsit; paraetonium v ||
hoc mare BDB 3 -que] ex quae corr. P || Inde R2; unde et in marg.
U, littera cui corrigendae adscripta sit non indicata B 4 per] et per
D II quae] q: D II acole R1, om. B || catabathmon] R1BDB (catabath
mon Bl) cathabathmon PR\' || haut PR∗BD iam B p a castris (a c m.
2 in ras.) P 5 alexandri (exandri in ras.) P || et] ei B || chalearzum]
PRBD chalearaum A galearum$caleartium h ( Κλέαρτος
Ptol. 4, 5, 20) 6 superiorum (um in es m. 1) B || finis (corr. m.
2) D || abaaitarum R2 auasitor (sic) B || missam (s altera e corr.) B ||
tranauersum (transu in ras.) P \' 7 se thiopica P aethyopica Bm
aethiopia 8 || oc∗eanum (er. a) R || terminus africae ipse est qui et
europae B 8 affricae B || idem] PRBD 9 freti om. B ad freti
adscripsit ti clarius ut uidetur has litteras indicaturus Bm || mons
(? erasa, ns ex corr. m. 2) P || athlans] P, R (sed n eras.), BB athans
D\' atlans A 10 insulas PR1 II quas (a ex o corr. m. 2) R ||
furtunatas BD2B furtunatus D\' 11 et quia—p. 12, 2 cumbo] de B
- supra || generalis breuiter (transposuit m. 2) D II diuisionis D\'
curabo.
ASIA ad mediam frontem orientis habet in oceano Eoo ostia
fluminis Gangis, a sinistra promunturium Caligardamana,
subiacet ad Eurum insula Taprobane, ex qua oceanus Indicus
uocari incipit;
a dextra habet Imaui montis — ubi Caucasus
deficit — promunturium Samarae, cui ad aquilonem subiacent
ostia fluminis Ottorogorrae, ex quo oceanus Sericus appellatur.
In his finibus INDIA est, quae habet ab occidente flumen
Indum, quod Rubro mari accipitur, a septentrione montem
adhibuit Isidorus Orig.
14, 3, 5 10 Indom — accipitur] \'Indus, qui, ut dicit Paulus Orosius,
in mare Rubrum ingroditur\' Anon. Rauennas p. 50, 16 Parthey eras.) P || parcium Dx || regionis D1 || pullicitus D
3 a media fronte B || **ad (a in ras.; fuit fort. magna A) B || fronte
morientis R1 (-5 *or- R\') || orientie habet] in oriente h*bet (a supra
ras. 1; s. s. respiciendo ad occidentem 2) C || **eoo B eo D1 || hoatia
BB 4 ganges PBl gangis R\' gantis B || a sinistro PB
a sinestra B || promunturium] A promuntorium PD promuntorium
(u prior in o corr. sed mox radendo restituta; item 614; ct m. 2) B
promontorium BB || caligardamana] PRBmD1 caligardamina Bt caligardãnaũ
D\' caligardi B 5 subiacit D || qua] quo B || indns
oceanus B 6 uocitari B || incepit D || dextram D || imaai] PBlB
timaui R2D (Timaui fluuii fort. memores ex Vergilio) timani B, Imai-
v; cf. Lassen, ind. Alt. 1, 17 || montis] PRBtD, montes Bmv, montis
iugum B 7 difficit B defecit D || promunturium] PBl promuncturium
(u prior ut supra u. 4) B* promontorium BA promenturium
(o pro e 2) D ad promontorium B || samare P1 samar*ae (i
eras.) B samara P2BDB samaram v || cui ad aq. subi.] quod aquiloni
subiacet ad B || cui ana I quilonS (corr. m. 2, fort. - quoque m. 2) D ||
aquilonem] i add. m. 2 in P 8 hostia B || ottorogorrae] P1 (-»),
B1 (ę), Bt ottorogurrae Bm D1 ottorogorsle P\' ottorogorsQ (uel oct-)
R1 octorogorrae D\' octocordis 8; cf. Lassen, indo Alt. 1, 511. 846,
Miillenhoff, Weltkarte p. 15, Bohde, Gnech. Roman p. 218 || syricus
BD || appellantur Bl 9 hiis B || india] prouincia india B || quae]
que D || ab occidente] ab oriente 8 10 robrum D || mari∗ (er. a)
B || excipitur v y septemtrione (m in n radendo corr., itemque § 18
et 20 PB) PRB || monte D
haec habet gentes XLIIII, absque insula Taprobane, quae habet
decem ciuitates, et absque reliquis insulis habitabilibus plurimis.
A flumine Indo, quod est ab oriente; usque ad flumen
Tigrim, quod est ad occasum, regiones sunt istae: ARACHOSIA
PARTHIA ASSVRIA PERSIDA ET MEDIA, situ terrarum montuoso
et aspero.
hae a septentrione habent montem Caucasum,
a meridie mare Rubrum et sinum Persicum, in medio autem
sui flumina praecipua Hydaspem et Arbim.
in his sunt gentes
XXXII.
sed generaliter Parthia dicitur, quamuis Scripturae
Sanctae uniuersam saepe Mediam uocent.
cf. Partsch p. 16 10 Scripturae S.] Ierem.
51, 28; 1 Mac. 6, 56; 14, 1. 2
ualde splendidissima, ia qua decem ciuitates fuisse nominatissimas legi, ut
testatur mihi Paulus Horosius sapientissimus Orientis perscrutator\' Anon.
Rauennas p. 420, 8-12 Parthey 3 decem ciuitates] cf. Iordanis 1
4 A flumine —10 dicitur adhibuit Isidorus Orig. 14, 3, 8 add. m. 2 in marg.) R reliqua
eius 8 || terminatur (eras. n supra a) R terminantur (-atur m. 2;
deinde in fine pag. duo uersus uacui relicti sunt, nisi quod secundi
principio gent..[es?] erasum est) D terminantur$2 quadragenta\'
quatuor D numero XLIIII S || insola D || tapro ba • neque habet D ||
quae habet—3 plurimis] quae habet [omissis decem ciuitates et absque]
reliquis ciuitatibus quae in aliis habitabilibus insulis illic sunt $
3 decim B || insolis D || quã plurimis R2 4 quod] qui B || usquq
P* 5 tygrin B tygrim et caucasum B || quod est ad occasum om.
S || ab occasu BD n regionis D || istae om. B || aracosia PD taracosia
B aracasia R aracusia LM 6 parthya Bm om. B || asiria D
asyria B syria B || media et persida 3 || persida] PRB& (item Dimensuratio
prouinc. 2 et Excerpta Barbari p. 187, 3 Schoene) perseda D
persis v (persis Orosius, ubi ex alio fonte, 3,2 §11) || montooso] PRB$
montusu D 7 hae* R haec S || septemtrione P\'R\' (sic m ubique
B) 8 || habet B 8 meridie (e fin. ex te ut uid corr. m. 3) P meridiae
D || uerba et sinum usque. ad § 20 mesopotamia est in ras. m.
1 [fort. potius m. 2 MAV] P 9 sui] sui habet B || praecipua] principalia
B || ydaspem PRBD idaspem (-en R) BJ || arbem D3 caruim.
B || hiis B || sunt] inhabitant $ 10 trigenta duae D -XXX-IIIante
ras. R || parthya B || dicetur D || quantumuis v || scr. s. un.] uniwnae
scripturae B || scribturae B 11 sepe B || moediam D || uocant S
A flumine Tigri usque ad flumen Euphraten MESOPOTAMIA
est, incipiens a septentrione inter montem Taurum et Caucasum.