Si enim ita esset, quomodo dabat in eum mortis sententiam dominus, quia suum occiderat fratrem, sicut scriptum est? Non ergo hic dicit scriptura, dominari illum fratri suo, ut eum interficeret, sed: Dominaberis cogitationis tuae malae utique, quae est in arbitrio tuo et cuiusque hominis atque uoluntate, ut aut proiciat de corde suo malam cogitationem inmissam a diabolo, aut non proiciendo crimen incurrat perpetuum.

Ut perscrutatus est enim cordis et animi hominis Christus dominus occulta ipsius, eum peruidens arguebat quod cogitauerat, et monebat ne faceret illud sceleris inque hoc uiam parricidii saeculo seminaret.

Quod et in euangelio dictum est: Si habes aduersus fratrem tuum iram, uade, reconciliare, et sic postea offeres munus tuum. Et Dauid itidem ait: Irascimini et nolite peccare. Et qui modus est Irascimini et nolite peccare, ipse subsequitur disserens: Quae dicitis in cordibus uestris et in cubilibus uestris, conpungimini.

Solomon etiam: Si ascenderit spiritus inimici dominantis in te, ne d.es ei locum ut in te habitet. Et dominus ait: Qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit indicio. Ideoque pellendam cogitationem et suggestionem inimici dominus edocebat ilico, ne cum diu sit in homine, ad perpetrandum facinus eum prouocet proniorem. 3 Gen. IV 15 13 Matth. V 23. 24 15 Psalm. IV 5 17 1. s. 19 Eccles. X 4 21 Matth. V 22 1 quia A quasi B 2 dabat om A 4 bic A ta B s. 8. i 5 eum B cum A cogitationes A 6 quae om A in om A et euiosque A ut cuiusque Sichardus ut euiuscumq: B 8 immissam B inmissa A 9 perscrutator B est om B 10 ipsi A eum om B II ne om A 12 secula A 14 recociliare B1 18 et in cubilibus uestris om Bl 19 salamon B dominantes A 21 ait om B 22 et A ex B 23 suggestione illco Al

Est heresis quae non recte intellegit de Cain, quod post fratricidium, quod commiserat, rogat dominum mori potius quam dimitti, dicens ita: Maior causa est . si dimissus fuero, et: Erit, omnis qui inuenerit me, interficiet me.

Sed dominus, per eum unum omni humano generi uelut generalem docendo modum, per paenitentiam tribuebat bonitatis suae indulgentiam copiosam, ut iam desinente scelere bonorum operum fructuositatem sequerentur certamque ab eo cuncti cognoscerent amplectendam * dicente domino:

Nolo mortem peccatoris, quantum ut reuertatur et uiuat, ut tanti sceleris cunctis per eum patesceret paenitentia, inque ea indulgentia pariter copiosa, ut paenitentium bona iam fructuositas hortamento 11 dei monstraretur hominibus, quo eam peruidentes, salutem potius quam mortem sibi desiderent adquirendam. Unde ueluti!

suus accusator atque iudex cum ex parte gignitur Cain, dicens quod commiserit fratricidium, audire a domino meruit, ut, si fructus bonorum operum de. cetero eum sequeretur, remissionem tanti sceleris esset sine dubio accepturus, nullumque metum mortis inferendae iam suspicaretur sibi ab aliquo adfuturum.

Insuper etiam et signum acceperat, ne occideretur ab aliquo, cumque bis etiam septem poenas perpeti, si qui hominum ausus fuisset in eum manus inicere, caelesti sententia definitum est. In ipso enim ueluti paenitentia ficta, non uera inuenta est, cum audit a domino: Omnis qui occiderit Cain, septem uindictas persoluet.

Unde et signum accipere meruit propter 4 Gen. IV 13. 14 10 Ezech. XXXIII 11 XVIII 23 22 Gen. IV 15 26 1. s. 2 post om A 6 ueluil A 7 paenitentiam] pacientiam A patientiam B conf 82, 2. 6 8 scelera A 9 bonrrum A1 10 cognosceret A deest indulgentiam 12 tantis A3 18 copiosa B poenitentium A 14 ortamento A ortaiil s. s. to B 16 post suus a erasa in A 17 cum-. miserit B* commiserit B2 19 esse A 21 ibi A affuturum B 22 accideretut Al Cumque B cum A 24 est. In om B ipsa paenitudinem, si tamen digna bonorum operum iam eum fructuositas sequeretur. Sed non inuenimus fructum bonum in eo paenitentiae usquam fuisse, quanto magis de genere illius omnem impietatem potius pullulasse.