Latitudo autem eius a uico Chaloth, qui est in campo maximo, usque ad Bersabe haud dubie deducitur. Unde etiam superiori 1 eias om. P regiones P quia E quae P, qui scripsi utrique galileae P galilae aesamariae E, scripsi: Galilaeae ac Samariae ac Samariae terminos relatione distinguet aut uarias quae Galiliae (sic E) om. P 2 siria E 3 phenicea E phenice P adderent E adheret P disterminansque E determinauitque P disterminantque scripsi coll. Heg. III c. 6,1 gentesom. P a solis om. E 4 optolomais E tholomaidis P territoris E territurii P 5 qui erat—Tyrioram finibus om. P galileis E tiriorum E adsocietas P 6 connectitur P conertitur E cibitas E que condam EP 7 grabis exitus E ab or. autem ut uidetur E ippene E ioppen P, apud Heg. ioppen C, hyppenae uulgo 8 resecant. Eadem Heg. uulg. resecante idem autem Heg. C eandem P a galinitidi P ea gaulanitidi E et gaulanitidi Heg. uulg. et gaulonitidi C regionem P 9 agrippe EP ueteribus fuere P neterie uo fure E 10 scitopolis E scitopoli P excipiuntur P Heg. 11 paciuntur P septentrionali E 12 dextero P tirorum E 13 galilae E galileae P diuiniuntur E ipsa E ipse P 14 utq; E utique P galilae E gallilea P 15 tyberiade P ad om. E nomen est Zabulon E; est om. P Heg. 16 optolomaidis E tholomaidis P diffunditur E 17 exaloth E xalth P chaloth Heg. C, saloth Heg. uulg. 18 uessabe E bersabee P uan dubiae E educitur P superiore P superiori E, Heg. uulgo superioris Heg. C 9* Galilaeae aperitur exordium, quoad uici Bacatae fines attingat; ipso autem uico etiam Tyriae terrae fines determinantur. Longitudinis quoque eius initium uicus est t Thoalla, finis Thoalla Iordani finitimus. Hinc intellegi datur, quantum se porrigant spatia Galilaeae superioris, cuius initium Iordanis est, uel eius confinia. Hac igitur suae magnitudinis aestimatione utraque Galilaea distinguitur.

Terra autem pinguis, herbosa, diuerso culturae genere nitens, distincta arboribus, ut quemuis adliciat ad sui gratiam et fugitantem laborum ad studia culturae inuitet atque excitet Denique nulla hic uel exigua terrae portio uacat, frequentatur plerisque inhabitantibus. Crebrae urbes, uici frequentes, multitudo hominum innumerabilis, ut exiguus uicus in suo tractu habeat XV milia inhabitantium.

Item paulo post: "Samaritana quoque regio, inquit, inter Iudaeam ac Galilaeam media iacet, incipiens a uico, cui nomen est Helias, deficiens in terra Acrabatthenorum, natura consimili nec ullo differens a Iudaea. Utraque enim montuosa atque campestris est pro locorum diuersitate, neque tota campis 1 galilg E gallileae P peritar exordio E quod ab bacate E quod a uico bachatae P quod ad uici batathae Heg. C quo ad uici bathatae Heg. uulgo quoad nici Bacatae em. Iul. Caesar fines om. P attingit E 2 tirie de terre fines determinatur E tyriae finis terrae determinatur P tyriae terrae fines determinantur Heg. 3 ttalla E thoalla P thalla Heg. uulgo; Meroth corr. Iul. Caesar coll. Ioseph b. Iud. III, 3, 1 fines EP finis est Heg. rotalla E thoalla P Thella Iul. Caesar cum Iosepho 4 iordanes E iordanis P hinc om. P intelligi E porregant P 5 ispatia galilae E spacia gallileae P superiores P 7 galilea P 8 erbosa E diuersu P 9 distincta arboribus om. E quamuis P adliceat E alliciat P 10 et fagitantem] exfugit autem E effngit autem P et fugitantem Heg. laboris Heg. C labores Heg. uulgo adquo E 11 uagat P frequenter P 12 plurimis inabitantibus E urbis P 13 innumerabiles P in suo abeat E in sua habeat P tractu addidi ex Heg. 15 inquid P 16 iudeam EP ac] ad E atque P galileam E gallileam P 17 aeleaB Heg. C elias Heg. uulgo diffiniens P arabet thenorum E acrabathtenorum P acrabattenorum Heg. C acrabathenorum Heg. uulgo 18 ulla P iudea EP adque EP diffunditur neque in locis omnibus montium rupibus scinditur, sed utriusque qualitatis habet gratiam. Ad exercitium culturae solubilis terra et mollior eoque frumentis utilis et prope circa fertilitatem soli nulli secunda, maturitate certe fructuum prior omnibus; nam cum adhuc alibi serantur frumenta, istic metuntur. \'Species quoque atque ipsa frumenti natura haud usquam praestantior habetur. Aqua dulcis, decora ad speciem, suauis quoque ad potum, ut secundum elementorum gratiam aestimauerint Iudaei eam promissam patribus terram fluentem mel et lac, cum spoponderit illis resurrectionis praerogatiuam, et utrumque quidem diuina pietas contulerat, si seruassent fidem; sed infidelibus animis utrumque ereptum, hic iugo captiuitatis, illic uinculo peccati. Nemorosa regio et ideo diues pecoris, abundans lactis, denique nusquam sic lacte distenta pecus ubera gerit. Poma siluestria uel insitiua super omnium regionum copias. Referta autem utraque uel Samaria uel Iudaea hominum multitudine, ut mihi uideantur hinc illud interpretati Iudaei, quod scriptum est: Quia nulla erit in his sterilis et infecunda, cum hoc lex de meritorum fecunditate praescripserit et uirtutum fertilitate.

Principium Samariae de Arabiae finibus a uico, cui nomen 18 Exod. 23, 26 1 neque in locis-scinditur om. E 2 utrisque P abet E 3 terrae mollior P terra, mollior Heg. C terra et mollior Heg, uulgo eo quod P 4 solis E 5 metetur E 6 adque E haud] aut E 7 abeatur E 8 suauiaque Heg. C Buauis ona. quoque uel que Heg. uulgo aelimentorum P 9 estirnauerint iudei E 10 mel et lac E, Heg. C; lac et mel P, Heg. uulgo illi E resurrectiones P prerogatiba E prerogatiuam P 11 et om. P et harumque quidem E contulerit EP contulerat Heg. 12 animus P ereptam E repertum P ereptum Heg. hinc E 13 peccati perdiderunt P et ideo diuee-lactie om. P 14 habundans E usquam P sic] illic P lac et E 15 geret E insitiba E 16 cupias regionum P reuerta est autem E iudea EP 17 multitudinem P uideatur E hic illut E illud hic P hinc illut Heg. C interpraetare P 18 iudei E eii P 19 sterelis P hec E lex om. P 21 arabie P bico E Iordanis, finis ab aquilone porrigitur uico Bortheo, latitudo autem Iudaeae a fluuio Iordane usque Ioppen. Incipit enim a fontibus Iordanis et a monte Libano et usque ad Tiberiadis lacum dilatatur. A uico quoque Arfa initium longitudinis eius, quae usque uicum extenditur Iuliadem, in quo Iudaeorum pariter ac Tyriorum communis habitatio.

In medio autem Iudaeae ciuitas Hierusolima quasi umbilicus regionis totius, ut prudentibus placuit, nuncupatur, abundans regio mediterraneis copiis nec fraudata maritimis, quia praetendit usque Ptolomaidem et totum illud mare praetexit littoribus suis. Multae urbes, sed inter omnes Hierusolima eminet, ita ut quasi caput in suo corpore non obumbret sua membra, sed regat atque eis tuitioni sit et pulchritudini."

Hactenus Iosephus, quem idcirco relationi huic inserendum putaui, ut ueritatem studiose inquirentibus maiorem Iudaeus relator de Iudaeae situ fidem faceret. 1 iordannis P iordanni Heg. C iordani Heg. uulgo Iorda coni. Iul. Caesar fines E ab aquilone—latitudo om. P boree hoch (?) E bortheo Heg. C, borceo Heg. uulgo et Iul. Caesar coli, Iosepho 2 indae EP fiuuiolo iordanis E fluuio Iordanne P usque ad P iopen E enim] autem P 3 frontibus P et a monte] et om. P lybano usque tyberiadis P 4 quoquo P area E longitudines P 5 usque iuliadem extenditur E usque ad Heg. iudeorum ac pariter tirorum E 6 commonis P abitatio E 7 iudae E om. P cibitas Hierosolyma E umbiculus P 8 habundans E 9 nec frui diutnmaritimis E protendit P pretenditur E 10 tholomaidem P obtolomaidem et tum illut E praetexit. littoribus illius E praetexit litoribus suis P Heg. 11 hierosolima E 12 umbret P 13 atque ita ita P ei EP eis Heg. pulcritudini E pulchritudine P 14 actenus P ioseppus E ,.relatione P 15 studiosae inquerentibus P iudeus E iudaeos P 16 iudae E iudeae P explicit situs hierosolime uel iudae E explicit de situ terrae repromissionis epistola P explicit epistola de situ terrae repromissionis eucherii episcopi ad faustinum pr\' mensulauQ Y