Post Esau mentionem operi uestro nescio uerbis an latratibus
indidistis, conparantes ei antistitem uestrum, qui senioris
naturae beneficium unius cibi commutatione perdiderit et
primogeniti canam dignitatem amiserit faucibus obsequendo
ad ista quid referam, qui ex omni obiectorum parte concludor?
quis rogo uestrum Symmacho benedictionem, dum patri plus
deseruit, eripuit? cui tantorum munerum lacob uoce est conlata
nobilitas? quis ei uobis caeci parentis desideriis pariturus
Occurrit? quis uestrum deuotione sua genitorem uenerabilem.
captum oculis nulla fecit lucis damna sentire? nonne conlatione
tenebrarum uestrarum nox putatur per sudum rutilans
iubar ostendere et omnis obscuritas actibus uestris conlata
decorem solis adsumit? praeterea tunc Iacob quamuis
ABL, om. R 3 tegnis ABLPBTV adsuetnr B, frana
uel caliditas adsuitur A 4 audire B 5 nebulae B excausationem
B 6 mens uestra] massuram ARm bel|∗uarum
d eras.) L 7 hebitudine ABLPRTV, habitadine b 9 officiis
—nidelicet T in ras. 10 perceleret LV (feriret V* m mg.), procelleret
B, percellit et B, percelleret et m 11 feruor] fmor RV2
(w mg.) m 12 poste saugmentatioem B, postea aucmentetionem
A, postes. Argmentationem m13 indediatis B comporautes
A, operantesT antestitem R ueatrum] u B, noetrum Sirm.
senieres B1 16 at m 17 aeitro m symaco T .18 uice
m 20 denocatione T a nox] uel eerenum nox A putat
A. sadum] puru t serenu V1 in mg. 24 Iacob] Isaac coni.
Sirm,
nunc quid his longius inmoramur, cum docendi non
sint qui calces stimulis intulerunt ? credite mihi, pacis inimica
sunt, inpuguationi non sunt idonea quae profertis.
Sed sequitur uinculum cum aenigmate, quod nescio qua
replicationis arte soluamus. Tullianae enim profunditatis pelagus
ingressi cumbulam nostram quaestionum flatibus per
litorum incerta transmittunt. in qua tamen Christo clauum
tenente portum ingrediar et singillatim de turbinibus uestris
uniuersa discutiam, habiturus in ductu illorum facultatem non
meam. aiunt enim: "si uera est episcoporum adsertio, sedis
apostolicae praesulem minorum numquam subiacuisse sententiae,
cur ad iudicium districta conuentione productus est?"
multum quidem annosa hic in nobis laborat infantia, cui ille
aduocandus est, qui ineluctatae nobiscum semper pondus propositionis
exsuperat, cum manifeste pro sacerdotibus cum propheta
clamitem: numquid gloriabitur securis contra
eum qui secat in ea? aut exaltabitur serra contra
eam qui trahit eam ? ut sit mihi illud suffragio diuinum
oraculum: quomodo si cessauit exactor, tributum
quiescit : ita contriuit dominus baculum impiorum.
tribue, domine, quod praedixisti in illis, ut sicut errat ebrius
et uomens, ita pereat incredulus qui infideliter agit. propter
hoc propheta uobis insultans uociferat: audite uerbum
domini, uiri inlusores. quisquamne causarum ex
B 2 nane] nam m 5 cum] in T eaignate L
TV, inigmate B 7 conbulam BLV, odbalam T, conbuls A, am-
balam. B, copulam Pb, ballam en nostram] nostram sterilitatem
AV2 (in mg.), nostrae Bterilitatis Bm 8 liltorum T, litora V1
9 teiiente gubernaculum A singilatim L, sigillatim PTb 13 de-
Btricta B perductus ARm 14 hinc ARm nobis Tm
16 profeta BL 17 clamitem (item in ras. m. 2) T gloriabUtur
(a eras.) L 18 qui∗∗∗ V . 19 eum B1 m si om. T
21 contriuuit T 82 erat L2 sebrius L 28 uomes L*
sit L 24 prcfeta BL V aociferator Rm 25 quisquamde L
praecognitioni A, praecogitatione Ll
sic metitur, ut pernix decisio, dum inquisitione esse
senior innotescit, fauorem censentis accuset P nunc paulisper
ore actibus annis indignus pontificali uoce uos arguam. nos,
qui statuta nostra non una apud uos uoluimus lance constare,
quibus de inpugnatorum qualitate lati sunt canones, apud quos
nefas est cana patrum definita transcendere, quibus scriptum
est in Carthaginiensi concilio, quod apostolicae sedis per
Faustinum episcopum, qui tunc ab ea missus interfuit, probauit
auctoritas, accusatoribus de inimici domo prodeuntibus
non credendum, in quibus odio succensa uicinitas per nutrimenta
arida flammam persecutionis exsuscitat et uniuersam
doli fabricam sumptu et machinis cohaerentibus secreta dispositione
conponit: istos quae domus euomeret qui scire potuisset
nostra collectio nisi praesentes et inpugnationis qualitatem
unde nisi ex scripta propositione didicisset? in quibus
sentinam criminum, dum simulato ferunt persecutionem se
debere criminibus, agnouisset?
Post illa, quae de accusatoribus prolata sunt, addidistis,
cur personae iussae sint praesentari, quas saepe imperialis
flagitasset auctoritas, ad defraudationem genii pertinere eius,
qui nunc in sede apostolica quasi in quadam arce consistit.
uere uobis dicit Sapientia: homo infirmus et exigui
1 sancoire L\' rapidis A, radibos B, rabuia L 2 pernix
(nii m ras.) T inquiaitioni B 3 aeniori anticipat innoteecit
A, seniori innotescit anticipet m censentes JB, cessentis A
4 ore] orare L indignas AR, indignos m, indignus∗∗ (fi eras.)
0
L 5 stata B uoluemus B, uolumus PBTbm 6 qs (s
m ras.) T 7 cala Lx diffinita P et Sirm. 8 chartaginiensi
BLVt cartaginiensi R, cartaginensi T 9 approbauit Sirm.
10 autoritas B\' 11 natrimentu T 12 persecationum Bm
13 machinis (is in rcu.) B coherentibus BLV disposione B
14 domos B 15 nili unde R 16 dedicisset B 17 faerunt
B\' 19 illo BV1 addedistis B 20 penone TV 21 flagitassed
B defrudationem B\' ingenii Pb 22 arche B
ut sciat quid acceptum sit apud dominum, et iterum
dicunt Prouerbia: qui odit se qui neglegit studia, inperitis
enim obuiat mors. quid illam quae ex uiperina
scientia descendit ignorantiam fingitis? quid adhibetis mira
latrocinandi arte praestigia simplicitatem fronte monstrando?
de uobis uere dictum est : qui loquitur mendacium, ex
propriis loquitur. istam laetitiae faciem ex iudiciorum
censura uenientem uafra prouisione sacerdotis uestri oculis
abstulistis, ut eum talibus aduersus acies uestras instructum
munitionibus et innocentiae in testimonio orbis tela deferentem
ab ipsis iudiciorum adytis pelleretis, prouidentes ut nec sine
inpugnatione insons uiueret nec haberet solacium de incorrupta
iudicum inquisitione pulsatus. uos praefato et dedistis et
inuidistis examen, cum uno eodemque itinere a uobis disceptationum
dubia subire et prohibetur et cogitur et per singularem
callem ad causam arcendus euocatur, ne manifestam
salutem aut non lacessitus obtineret aut subriperet absolutus.
adulescentiae meae memini me legisse temporibus de quodam
dictum : exuli exilium imperas nec das uos inpetit
prophetae sententia: isti sunt ui.ri qui conturbauerunt
terram et qui concusserunt regna, et iterum: excidentur
ramusculi eorum falcibus, et quae derelicta
fuerint, abscidentur, et rursus: dum non
21 Es. 14, 16 22 Es. 18, 5 24 Es. 80, 14. Å 8 qui odit) odit ARm neglegit (pr. g in raa.)
B 4 quid] quid enim m et Sirm. 5 divcendit B fingites
B1 adhibitis B 6 arte] falsitatem uel delesitatem (doloaitatum
m) add. ARm 7 mendatiam ABLR ei L a. I. 9 uafra]
callida Am nostri Sirm. 11 monitionibus B in om. B
12 iuditiarum AR adltis ALBV, aditus B, additis T pel-
leritis B nee (c ex t corr.) B 13 ne L 14 iuditii (ii ex
n corr.) T, indMum A 16 singlarem T 17 callẽ (ẽ in ras. corr.)
T, calcem AR ne] non ABm 18 non A e. l, m. 2 lasessitus
T, pronocat situs A surriperet B 19 aduliscentiae B ,
20 exsilium A 21 profetae BLV 23 delicta A, dilecta R .
24 abacindentnr b m prosperatis B.,
uestra, sicut lagena figuli nec non propheta ad
hanc causam specialiter locutus intonuit: dominus inclinabit
manum suam, et corruet qui fert malis auxilium
et cadet cui praestatur auxilium, simulque
omnes consumentur. redeo tamen post uetusta exemplorum
suffugia ad nouellas canonum definitiones. clamat in
alio loco Carthaginiense concilium: quascumque ad accusationem
personas leges publicae non admittunt,
his inpugnandi alterum et nos licentiam submouemus.
quaero a uobis, uiri, quibus indita est ad unguem
polita perfectio, cuius condicionis fuerint ista mancipia,
quae postulata scriptis principalibus intimastis? si ea seruilis
adhuc in potestate alterius catena retinebat et nulla ab
obscenae obligationis conpedibus uestigia in libertatem missa
laxabant, uel uobis disceptantibus fidem aliquam praedictorum
uerba portassent? sed, credo, replicabitis: ueritatem,
quam sponte prolata m illis non habere non poterat, hanc
diuersis crucibus e latebris suis religiosus tortor exegerat,
ut, dum poenis corpora soluerentur, quae gesta fuisse nouerat
anima non celaret. sed quaeso primum ad leges publicas,
deinde ad iudices ora conuertite, qui possunt in defensione
sua sic eloqui: nos, quos dei seruitium post istarum rerum
abiectionem fecit ingenuos, qui seruulorum insultantium
R, kgaena AV, la∗guena (n eras.) L, laguina B
profeta BV 3 inclinauit BRm 4 conrait B 7 saffragia
Pbm definitiores Tc 8 chartaginiense L, cartaginiense R,
chartaginenae B, cartaginense AT 10 sũmouemus R et nulla
accusationes a iudicibuB audiantur ecclesiastisis quae legibus saeculi
(prohibentur add. AR 11 quaero] quae nero 4 quibus uiri
T\' 12 tuius B1 conditionis ALBTV fuerunt ARTVb
18 scribitis B 14 ab Qm. B m 15 oblegationis ABLTV
be
18 quam om. B prolatã R hare B hanc] ae B
19 cruciatibus c in mg. et Sirm. rigorosus c m mg. exigerat
B, exegerit m 28 quos ex qui Y m. 2 poet] proARm
24 abiectione ABBm
famulis per apostolum: mementote quia uester et illorum
dominus in caelis est, ad haec saeculi mala reuocabimur?
faciendum a nobis est quod facientem alterum profanum
esse contendimus? quod per ministerium iussionis et
manus alienae incestaret aspectum nostrum, nostro peragetur
imperio? nolite hanc ad uniuersas ecclesias mentem rapacium
luporum more et natura seruare, quia postquam nos maculasset
forte pro desideriis uestris cruenta discussio, effectum
in his, quo tenditis, non haberet. sed dicente nobis propheta
ponamus circulum in naribus uestris et frenum
ia labiis, et reducamus uos in uia qua uenistis,
qui eodem propheta adserente inpugnamini, qui dicit: erunt
quasi non sint, et peribunt uiri, qui contradicunt
uobis.
Hoc etiam nouo aduersus nos subdidistis inuento, ipsum
dominum et redemptorem nostrum seruorum subisse iudicia
et caeli operatorem particulae cuidam sponte subiacuisse terrenae,
dum testatur et loquitur: homo Iuda et qui habitas
Ierusalem, iudicate inter me et uineam meam.
hoc etiam beatum Petrum, hoc Paulum apostolum non horruisse
narratis et illam uestram elegantiam ad ius pertrahitis
exemplorum nexibus praecedentem, quasi uobis in hac parte
remanserit cum renitente contentio et ualidis facundiae uestrae
11 19 Es. 5, 3 B 4 uobis T facientea prophanum alterum
T, faeiente altero profanum c in mg. 5 esset V1 6 incertaret
LPT aspeetum] nfm add. B recte fort. nostra A peragentar
B 7 ad] adaersus B eclesias B rapatiam B
8 seruare] separare m noe om. B 9 pro] p B conaenta
m descossio Tl 10 tendites Bl profeta BL 12 in
niam A et Sirm., ad oiam b 13 profeta BL V adserentẽ L
16 nono T in rae. m. 2 inaentu B 18 operatorS (crẽ corr.)
L terraenae B, terraene L 19 hõ in o eorr. T, o Rbm
habitatis AJRc 20 hierusalem ABRVm 21 beatram L
orruisse L 22 illa uestra eligantia B pertrahetur B
24 ualis V
de conscientiae suae serenitate uulgi dicitis inplorasse testimonium.
quid enim Samuel dixit? scire dominum, quod nullius
umquam substantiam, nullius pecus abegisset, aduersatum
se muneribus et, quod est supra hominem, sponte uenientia
dona uitasse, prouidens scilicet, ne per suspicionum praeiudicia
opinionis damna pateretur. postremum sub diuina adtestatione
patefecit innocentiam, ne humanum subiret examen. redemptor
noster iudicium, quod inter se et uineam suam optat euenire,
dum uestra in praesenti negotio mala respicit, magis inplorat.
sanctus Athanasius Alexandrinae urbis episcopus, dum participum
uestrorum argueretur inuidia, agnoscens sibi per contumeliarum
multitudinem exercitium contingere, non timorem,
uere ad coronae pretium iunxit quod de dignitate submisit,
et ante caelestem de absolutione sententiam personam rei
innocentiae bonus aestimator inpleuit. sic enim Christi milites
sudore suo honorum sibi incrementa parturiunt, dum concessa
fastigia celsiore humilitate castigant, inde laudum cumulos
mercaturi, unde indepta culmina sublimi parcitate moderantur.
sed quamuis beatum Athanasium Romano antistiti, quantum
nosse datur, inparem locus ostendat, facto tamen in negotiis
conparantur. ille praesto fuit iudicibus: iste, quantum et uos
dicitis, aduocauit. ille intentatam discussionem ut dei famulus
non refugit: iste triumphi sui spem in discussorum collectione
constituit. sed quid his longius conlationibus inmoremur?
L1 oblata (o in raa.) T samuhelem R
profetam BLV 3 samuhel R 4 peccus Tl abigisset B
6 pro m suspitionum Rm praeiuditio R, praeiudicio m
7 dampna R 8 redemptoris m 9 nostri Rm 11 atar
nasius BLV 12 arguetur L 13 timorem (orem in ras.) Y
14 ad uerae c precium LRTV iungit A 16 milites
b
chvisti ARm 17 audere (b 8. I. m, 2) A suo honorum T in
ras. 18 cumulus B 19 moderante B 20 atanasium B
LV romanum antistitem AR 21 locos (a in ras.) T
23 discusionem B 24 triumphum suum m spem B, om. AL
PRTVbm
posset fidelium corda doloris iusti aculeis excitare, uenerando
concilio auctoritatem etiam contra se, si mereretur, indulsit.
quis in hac allegationis ipsius fronte nesciret fultum ad coepiscopos
puritatis testimoniis conuenisse, qui hoc, quod districtioni
eorum minus licebat, exhorruit, aestimans illud magis
quolibet modo labefactandum, quod statuisset censor inualidus?
quid praefatum incessitis canina loquacitate ? quid laeditis non
merentem P uotum eius est quod uestrum putatis esse terrorem,
sed astutior in uobis quam in Athanasi aduersariis nouelli
uirus serpentis insibilat. illi nescierunt quod uos optime calletis,
qualiter triumphus tolleretur inpetito. illi prouocatum,
ne audiendus non occurreret, formidabant: uos moram quam
habebant examina non ferentes uenientem iaculis reppulistis
et taedium uobis de sententia praeparatum armorum ultricium
adsumptione conmutastis. o malorum commemoratio, quae
uocem et praestat et subruit, dum illos quos in clamorem
coegerit eorum etiam grauitate facti uerba confundit.
Quis patiatur uos aequo animo garrientes ? ergo nos secundum
adsertionem uestram nouellae utilitatis commoda non amamus,
dum definitis senioribus praestamus obsequium ? hic tota ingenii
uela suspenditis: hic resupinae ceruicis ex secessu pectoris
quicquid habuit flaminis ructus euomuit. aiunt enim: "Moysi
a uobis ieiunia et Helisaei miracula quae egit, dum mortuum
2 possit B 4 hic V1 nescirer Tx coepL 5 con-
1
nenise T, om. m quid B distriction B, districtionem ALP
RTVb 7 colibet Å censor] iudex A 8 quid (d in rae.
corr.) T incessetis B, incessistis P et Sirm., pronocatis sitis A
colaciate BV1, colandate A leditis ALTV, ledites B 10 astutins
c atanasi B, athanasii ART, atanasii LV 12 tolletur B
13 occurreret/// T morem quem m 14 examinari Bm nenientes
m repulistis PT, repulsis m 15 tedium ART 16 conmutatis
L 19 garrientis T1 21 desinitis Bm praestare
Bm 22 uela (ela in ras.) T euspendites B 23 quidquid
B, quidquic L habuit] spiritus add. ABm aiunt] aut B
moysin B 24 helisei BLV, elisaei A
hic rationis inuenit scrutator idoneus? non si auri pallidus
inquisitor occurrat, in sensibus uestris latentium uenarum
motus inueniat et insuetis lucem latebris sermonum fossor admittat.
idcirco ergo cana, miracula non probamus, si iuuenilibus
consensum non praebemus excessibus? si seruum domino,
discipulum magistro euangelii memores subiugamus, quicquid
potuit prodesse neglegimus? alia sunt, inprobissimi hominum,
quae ad usum recentem sine iniuria uetustatis adhibemus.
Nouam deinde culpam et quam inuestigatio nostra transierat
reclusistis: "quare papa sine exempli instituto praecedentis
synodum conuocauit, ut de criminum eius obiectione cognosceret?"
post haec nos falsitatis arguitis, cur a principe, quae
in praefato negotio scripta sunt, dicimus postulata. praesta,
domine, ut labyrinthi huius sine errore sinuosos superemus
anfractus: dirige semitam, quam flexilis coluber iuxta fabricam
proprii corporis aut mentis operatur, ut uere dicamus: dominus
uirtutum nobiscum, adiutor noster deus Iacob,
et cum Salomone exultemus dicente: equus paratur in die
belli: apud dominum est autem omne praesidium.
superforaneum quidem est absurdis respondere propositionibus
dicente propheta: ne respondeas inprudenti ad
45, 8 19 Prou. 21, 31 22 Prou. 26, 4 ALRT, confundantur m 2 callidus c
3 uenarum (rum in ras.) T 4 motos BLPTY 5 ergo om.
A iuuenilibus o. non T in ras. iuuenibus B 6 pbemua AR
T, probamus m, prae euangelii LV (bemus-magistro om. LV sed add.
m. 1) 7 euangelici A subiungamus PB b quidquid B
8 potuit/// T improbissimis Rm 10 post nostia spatium guod
supererat 4- 5 litt. eiuadem lineae et linea proxima tota eras. L
11 institutio L 18 arguetis B cur a] curam Bm 15 laberinti
AL2PRTV, laberenti BL\' orrore A sinuosus B
16 amfractus ABV fexibilis m, flexibus A 18 deus A
no. ad. n. d. (sic) T 19 solomone B paratus A in] ad
Rm die BPb, diem ALRTVm 20 deum B autem
om. T, aut B preeidium LTV 21 superuacuum ARm
22 profeta B V
quasi ualidum putetur non tetigisse formido. melius nobis est
cum beato Paulo insultationis causas incidere et plena uoce
testari: factus sum insipiens, uos me coegistis. hoccine
ergo nullo constabat exemplo, ut sacerdotum papa concilium
conuocaret, cuius arbitrium est collectio synodalis ? aut
parua erant, quae de uestris cum hac multitudine facinoribus
damnarentur ? nonne directa uerba sunt canonum, quicumque
clericorum ab episcopo suo ante sententiae tempus pro dubia
suspicione discesserit, manifestam eum manere censuram? ad
huius rei ministerium deuotum deo oportuit agmen occurrere,
ut perditi et profligati gregis ulceribus medicorum exercitus
subueniret, quia quotiens morborum uiolentia celeri gressu ad
animae secreta festinat, obuias manus adferre non potest salutare
consilium nisi ex collatione multorum. nam et hoc a rege
nostra poposcit allegatio, ut abscisis clericorum praeiudiciis
de accusatorum papae merito per humanum os supernum iudicaret
imperium. uideamus tamen, si placet, et illas didascalici
libelli uestri relegamus argutias habentibus etiam nobis ante
oculos patrum sanctiones, quibus excessuum uestrorum sentina
ponderetur. lex ecclesiastica pontificem ab aliis accusatum,
priusquam sub luce obiecta constiterint, exigit non relinqui.
uos uero diuini, ut puto, iuris memores, qui leuia errata despicitis,
qui peccati nobilitate gaudetis, ne una uos ex desertione
sacerdotis culpa respiceret, accusastis cum incrementis
T transierat LPTVi 2 est nobis T 5 nullos
A 6 eet T in ras. sinodalis ART 8 dammarentur A
10 saapitione BTm ∗eum (litt. 1 longa eras.) B, eum V, in eum
LPTb, siuseam A (eius 8. I. m. 2) remanere Pb 11 i/Jdeo B
13 quoties ARm 14 adfere A saluare L 15 consolatione
B 16 uestra m abscissis Tb piudiciis B 17 per]
p/// B humanum os Bb, manũ os LPRTV ( add. postea V m.
1) m, manus os A 18 placit B illas] dispntatoris add. Bm
didaschalici B 20 quibuB om. B 22 lucem LV obiectu
B 28 uero] uelut T despicites B 2b accusatis AZRm
uester, adduxit, ut post desolatum, post inpetitum pontificem,
sine ullius uigore sententiae totius paene Italiae inprobandam
antistitum crederetis esse censuram : quomodo quidam dixit
de cohorte uestra:
festinantem animam morti non credidit uni.
potesne, mens indocilis, criminum iam ditata successibus, a
detestabili proposito uelut effeta feriari ille uos his locupletes
malis effecit, cui elationum copiae opes angelicas sustulerunt
et diuinum censum nocendi quo exuberat thesaurus
inuidit.
Sed promissi memores uniuersa, quae operi ipsorum recolimus
inserta, tangamus. arguitur stilo splendidissimo papa
Symmachus, quare conuentionem praeueniens cum populorum
coetibus examen intrauerit et postea iudicia, cum euocatus
quater fuisset, spreuerit. sic a uobis ueri discessit affectio,
ut mendaciorum nebulis orbis testimonium putetis inuolui
et fallaciae peniculo depicta uerba plus uirium credatis habere,
quam ueritatem Roma quam retinet? ergone ille disceptationem
uel inportunus adiit uel expectatus aufugit? ergone illam multitudinem
deuotae deo plebis non pro fidei diligentia Christiana
ras.) L 8 rigore m poene A, pene T, pquae c
4 antUtitem AR 5 choorte T 6 non om. Rm uni] ui
R, uestri m 7 ptne T, potestne bm meus R indoctilis
B, docilia Pb a] et m 8 ∗proposito B effecta V
cessariferiari A his om. Sirm. Iocupletis B, locupletos LRV........ his 1. m. effecit T in ras. 9 efficit A 10 quod Rmhabunbat ezhuberat
A tensaurus B 12 promissio R, promissionis m memores-inserta
om. B, add. m mg. inf. corr. nninersa om. B
13 arguetur B 14 simacns T 15 intranerit scripei, intrauit
libri postea] positus Pb 16 spreueri. (m ? eras.) T, spreuit b
dicessit T 17 mendatiorum ABR, mandatorum b orbis B,
urbis LPTVb, uerbis ARm 19 ergonec T\' desoeptationem
T 90 ergone] ergo AR ille T 21 deo B s. l., om. m
uiolentiam currens lacrimas comites habet et qui
studet esse formidini uultum timentis ostendit? multitudo illa
iuncta sacerdotis officiis adtulit ad nos lamenta, non iacula,
nec uenit telis minax, sed fletibus miserabilis, una tantum
intentionem uestram ostentatione grauatura, quia uberibus
oculorum fluminibus demonstrabat, quam esset per acerbitatem
uestram condicio dolenda pulsati, et in sobrietate uenerandi
examinis adflictione propria commendabat quem uoce non
poterat. sed habetis manifestum ex hac re qui bilem furor
accendat, quia paene absolutus ad iudicia uenit, pro quo orbis
inlacrimat, et dum rebus extraneam in praedictum inuidiam
sermone colligitis, paulisper reuerentiae nostrae diu ceruix
superba submittitur. sacram enim congregationem tunc uocatis,
quando extinctorem nostrum Symmachum uultis adserere, et
crudeli pietate honori nostro putatis adcrescere quod residens
in ecclesiarum arce perdiderit. nos ista non solum non sensimus,
sed diuersa sentimus: ad alios magis tutelae uestrae
uenena conuertite. non habet testimonium defensoris qui
repugnanti inpendit oris obsequium: perdit quam esse putat
beneficii gratiam qui aliquid praestat inuito, quia non est
munus nisi quod uelis accipere.
Nunc longa non opus est admonitione iam perditis: odium
debemus operi, de cuius iam non superest quod damnetur auctoribus.
mulierum turbas adseritis urbanis coloribus cum praefato
ad iudicia conuenisse, et ilia uestra subtilitate ostenditur
sexus qui maiorem antistiti debuisset affectum. profanissimi
BT 3 stndit B 4 non om. R 6 in-
».
tentione uestram ostentationem A urm V 7 accerbitatem T
8 pulsatus B 10 furor] fore B 11 adcendat B poenae
R, pene PT 13 collegites BV1, collegitis R ceruix-congre
T in ras. 14 submittitur V sacra B m 15 simacum T
16 quod] quia T 17 eclesiarum B , arte T ita B, ita
Rm 21 inuitus R 22 uellis B 23 ammonitione B
perdiBtis V, perdidistis Pb 24 dampnetur R actoribus T
25 adaeretis B 27 qui-profanissimi om. R \' prophanissimi Tm
accusare, et prophetam dixisse: reprobantes uerbum
sperastis in calumnia et in tumultu, et estis in
eo: propterea erit nobis iniquitas haec sicut interruptio,
quia pro nobis dicit deus: eos uero, qui iudicant
uos, ego iudicabo. et iterum ad seruos suos dicit: nolite
timere obprobrium hominum et blasphemias eorum
ne metuatis. rursus etiam uobis clamat: accedite huc
semen adulteri et fornicarii: super quem lusistis,
super quem dilatastis os et eiecistis linguam? numquid
non uos fili scelesti estis, semen mendax?
Quae quibus copulatis, aduertite, dicentes: "indicta causa,
derelictis defensoribus papa discessit", fori nobis in negotio
praesenti et platearum quarum estis hypocritae exempla proponentes.
nobis scriptum est per Paulum apostolum: quibus
crucifixus est mundus, quid illis cum foro? sed ista
nescitis aut, quod est grauius, nota contemnitis. peregrinum
credo aliquid et a ratione separatum postulans papa discessit.
nonne hoc sperauit pro statu labentis ecclesiae pastorali cura
constrictus, quod et religiosa prouidentia et causae ipsius ordo
flagitabat? quae enim iudiciorum forma praecesserat, ut nobis
hostiliter disruptis, etiam per suggestionem uestram sublatis
ecclesiae opibus, qui diu fuerat cibus esurientium famis mancipium
uideretur effectus, dum alimentis distributor egebat,
ut fieret in dominatu seruitus et in seruitute dominatus? quae
51, 7 8 Es. 57, a 4 15 of. Gal. 6, 14 B 2 profetam BLV 4 propteres-interrnptio
om. L 6 deminua Pb uero own. tn 6 itenun om.
A 7 blasfemias B, blasphemiam Rm 10 egistis lingua B
11 filii ALRTV Bcaelesti B, scelestis (estis om.) R 12 quae om.
B dioena R, dicatis m 13 dicessit T, decessit b 14 platarum
A ypocritae ABLPTV 17 contempnitis LBV, contempnetis
B 19 stratu V* eclesiae B 20 relagiosa (r
corr.) B 21 praeceeeerat ut (cesserat ut in ras. corr.) T a nobis
fort. 22 sugeesionem B* sublatib: V1 28 eclesiae B
cybus B 24 dstributor T aegebat B 25 in dominatum
L que T, usque Rm
transacta reddebat? qualis habuit effici ex censura conuictus,
in quo causam adiudicatio praecedebat? non fuit priuilegium,
quo spoliari potuit iam nudatus. unum uobis putastis residere
in sacra collectione subsidium, ut ad tuendorum inmanitatem
criminum sacerdotes uobis comites iungeretis et fieret inpunitum
facinus pollutione multorum. numquam conuenienti
tempore censor adsciscitur, qui ad decisum paene negotium
conuocatur: criminosi etsi est meritum, tollit accusator, qui
in eo plus furori suo uult licere quam iudici. dicit enim uos
inpetens propheta : haec est pars eorum, qui uastauerunt
nos, et sors diripientium nos. ite, angeli
ueloces, ad gregem conuulsum et dilaceratum et
populum terribilem. ad uos angelus missus est, scilicet
per sacerdotes, quorum uoce atque merito perferenda Christo
dona suscipiunt et placato dominante inpetrata mortalibus
uota concedunt, per quos uobis oblata sunt munera repudiata
concordiae, qui poenam merentibus dilectionis praemia detulerunt,
qui dum se considerant, in nullo quod merebamini respexerunt.
"Quis eum" inquiunt "uidit cum accusatoribus suis aperta, ut
aiunt, pugna confligere?" inpudentissimi hominum, quem cum
quibus uultis decertare, respicite et utriusque partis, si quid
salutis in uobis resedit, loca tempora personas adtendite: et
si uos nefarie congesta cordis adhuc praui non subegit
1 memoriM T 2 qualiter Rm connictus] iudicatio add.
ARm S priuilegiuR 4 quo om.
AR putatis Rb residere T in ras. corr. 6 triminum
T 7 polliciotteL 9 adsisciture A, adscitur L1, assciscitur
B ad decisum] additisuntR 9 controcatusS, conuocantur
m accusato B 11 profeta BLV 12 deripientium B
15 adque B, ad per R, 16 a mortalibus Rm 18 dllectionis]
delectatiionis Am \'19 respexerant R 22 imprudentissimi
Rm hominutH Pb, omnium ABLRTV m quem]que AR,
qui m 23 despicite R 15 nefarie i congesta(611 in ra
corr.) T opolentia B
sinistri monitoris iussa contemnite. agnoscitis summi regis
praeceptionibus uos in his, quae merito plectenda sunt, non
muniri, quia quamuis responsi qualitatem dictent dogmata
postulati et petitio dum existit praeuia quae sint secutura.
describat, numquam tamen cassibus uestris libera regnantis
uerba cepistis, numquam desideriis per aucupia calliditatis
imperialia uobis scripta militarunt. quotiens uanis hiatibus
nocendi inefficax morsus increpuit ? quotiens de accusato quicquid
spe tenuistis effugit et uacuos imago praesumptione
occupata deseruit? deo gratias, qui hanc prouidentiam indidit
ei, cui rerum humanarum summa conmisit. spes certa quietis
est et salutis perfecta in gubernatore sapientia. puppis, cuius
magister ad claui regimen intellectus dote praeparatur, ubique
stationem, ubique portum habet in fluctibus. certa est generalitatis
securitas, quando rempublicam nobilibus regit artibus
institutus. scit imperatoris nostri caelo infusa dispensatio obuiam
manum famosis in fallendum ingeniis exhibere. labore
apud eum non opus est, quem sortita est olim nuda ueritas
defensorem. cessent impii conmenticia apud illum simplicitatem
fraude mentiri: quicquid se aduersus iustitiam mouerit
mox tenetur: nihil apud praedictum tutius innocentia est:
legatione ualida utitur qui aequitati res congruentes insinuat:
quae grauis est plerumque principibus inpugnatio, minus
R coutempnite ABLRTV 3 qui
T* plectanda A 4 mnneri B dicent Rm 5 postulata
m exsistit AB preuia B, breuis A sequutura A
6 discribat BV cassibus BLPVbm, casibus ART ueris A
T cepistis PT, coepistis ABLRV desideriis inclusis Schottus
uacupia B 8 milita∗∗ront L7 multarunt R quoties ARm
9 quoties A, totiee Rm , quidquid B 18 pupia T 14 clauu
TI, clam gubernaculi A dote praeparatur om. A 15 est om.
ARm. 17 eit Bm 18 fallendo m 19 quam A olim
eat T 20 impia Bm commentitia ART 21 quidquid B
ee aduersus] ait dum Rm nouerit Bm 22 totius BV1
23 lectione Rm qui] quia ARV1m congruenter ARm
24 grauis eet (uis eet in ras. corr.) T, grauis B fidelium uel infidelium
A -
a quo frugis huius planta descendit
Ad uos me reducit propositi operis non amica condicio, qui
melioribus hactenus operam uolui nauare sermonibus, dum
captiuam orationem exigit imperiosa necessitas. dixistis enim:
"quomodo de causa uel qualitate eius primitus tractabatis, cum
necdum haberet synodus firmitatem ?" o frontem dictionis inmundae
et faciem libelli, quam non sola maculauit inperitia.
tractatus nostri prouinciam et narratis et quaeritis. hinc
eramus nempe dubii, quia, quemadmodum loquimini, non habebat
synodus firmitatem: transibat negotii qualitas audituros et
plus adhuc remanserat in reuerentia pulsati, quam esset ia
nostri integritate collegii.
Deinde pro quaestionum tormentis uenerabilem Laurentium
et Petrum episcopos a communione papae se suspendisse replicatis
et quicquid prouidit cautio conuocatorum ducitis ad
crimen inpetiti. ullone ergo tempore, dum celebrarentur ab
his sacra missarum, a nominis eius commemoratione cessatum
est ? umquam pro desideriis uestris sine ritu catholico et cano
more semiplenas nominati antistites hostias obtulerunt? aliquando,
quod capiti uestro adscribatur, facta est apud deum
offensa per gratiam et extitit nutrix ueniae peccati mater
oblatio? fuerunt quidem corporis tantum conuentione separati,
quos loqueris, animarum tamen praesentiam non uitarunt. si
add. A narratur V
2 huius modi Pb discendit B .3 conditio ABLRTV
£ operam ARmpernauare A, pernauari B, peruagari m .7 dictionia
om. B immtnditiae B 9 noctri] non B prouintiam
ALRV hic V 10 erramna T habeat L 11 aadfturus
B 18 nostri om, Bm 14 pro] post Bm torrentis
AB, torrentee m 1B se T s. I. replicatna B 16 quidquid
B prenidit T causatio B 17 nllojne (ne in mg.
add.) B 18 a nomine eius T in ras. corr. 20 simiplenas B\'\'
antistitis B 21 nestro] epPb peocati
neniae m mater om. A 28 sepatim T1 ut uidetur
24 presentia A \' nitauerant L1 1
pio mordens dente coniungit, procul te ab aestimatione
culparum duxit affectus. mandati caelestis habitatio nos
aut miscet aut separat : non interest quae interualla, nos segregent,
si uno in supera mansione conclaue retinemur. uere
hinc conicimus esse uos seruos uentris et corporis, et per hanc
sententiae uestrae uilitatem declaratis mancipia uos esse terrena.
scriptum est enim: animalis homo non percipit
quae sunt spiritus.
Fost haec uersis in fugam ordinibus lymphatici more sermonis
addidistis: "ergo concilia sacerdotum ecclesiasticis legibus
quotannis decreta. per prouincias, quia praesentiam papae non
habent, ualitudinem perdiderunt?" legite, insanissimi, aliquando
in illis praeter apostolici apicis sanctionem aliquid constitutum,
et non de maioribus negotiis, ad conlationem si quid occurrit,
praefatae squis arbitrio fuisse seruatum. sic enim habes: si
quis episcoporum iudicio prouinciali depositus
fuerit, Romanum papam, si placet, rursus appellet,
et ipse, si uidetur, reparet iudicia in opitulatione
damnati. ecce enode est, quod ad laqueum praeparastis,
nisi forte artissimis in illa parte nexibus adstringamur
et replicationum nobis itinera non patescant, dum callis
ante peruius dumetis nouella interclusione uestitur.
A mutuo] motu Rm, mictu A 2 pia Am
mordens dente] mordente Rm 8 dixit A hhbitaciones A, obauditio
Rmnos om. A, nos T 4 miscit B separet A,
superet T interualla]interrura R -5 supera Sirm., superna (a
corr.) T conclani Tm 6 conicamusB, conuincimusw
7 sentiae A declaratos Ti 9 ea quae Abm 10 lympatici
R, limpatici A, linphatici T 11 addedistis B 12 quodannis
B prouintias LV praeaentia B 14 apoetolice T
15 consolationem B 17 iuditio AM prouintiali LV 18 si
fuerit B .is uuromanam A placit B1 appelit B1 19 re-
I
pvet \'(aret in ras.) B 20 damnati B node L post est
7 — slitt.eras.in L21 artissimus L, artissimi V122 patescant (2
corr.) B 23 praeuiue m, phuius A dumethis A, dS et his JB