Inprouerbiis: Anima benedicta omnis simplex: uir autem animosus uel iracundus non honeste agit. Item illic: Stul-

2 Item — Stultua — manebit Item om. V qsaia S 8 loquitur MLC intelleget M 4 consumet SMLC 5 dispergendas MLC esurientes et ut MLC: esuriente sicut S satientes S 6 faciat S: flant MLC 7 uerba MLC: uir S 9 fataae L 10 -illius MVLv, eius C, iliis S dabit MVLCv: debit S, dedit Mat 11 inproperauit SMLV1 (impr- M) 13 iracundia deponenda MVL 15 illic] in prouerbiis MVLC tus ipsa eadem die pronuntiat iram suam, occultat autem suam contumeliam astutus. Item illic: Iracundus agit sine consilio, uir autem prudens multa sustinet. Item illic: Ira perdet etiam sapientes, responsum autem humile auertit iram. Item illic: Vir iracundus parat lites, patiens autem etiam futuras mitigat. Item illic: Noli esse amicus uiro animoso, cum amico autem iracundo noli conmorari, ne forte discas uias eius et sumas laqueum animae tuae. Item illic: Totam iram suam profert stultus, sapiens autem dispensat eam per partes. Item illic: Vir animosus fodit contentionem, uir autem iracundus exobruet peccata. Item in ecclesiastico: Homo iracundus incendit litem, et uir peccator

2 Prou. 13, 16 3 Erou. 15, 1 5 ib. 18 6 Prou. 22, 24 et 25 8 Prou. 29, 11 10 ib. 22 12 Eccli. 28, 8 et 9 (11) 13 Prou. 14, 35 et 15, 1 19 Prou. 18, 16 20 Prou. 14, 29 26 Prou. 16, 27 et 28 2 astutus] add. Item ibi Sunt qui loquendo nulnerant ut (in V) gladio MVLC (Prou. 12, 18) illic] ubi supra MVLC 3 Item — Ira — p. 603, 10 multiloquium Item om. V in prouerbiia MLC (lin. 6. 8. 10) 4 humilem M 5 ubi supra MLC 9 inun suam om. MLC proferet ML dispensat ea MLC: om. S (ταμιεύεται) 10 contentiones MLC (509, 11) turbabit amicos et in medium pacem habentium inmittet delaturam. Item illic: Zelus et iracundia minuet dies, et ante tempus senectam adducet cogitatus. Item in ecclesiaste: Noli festinare in spiritu tuo irasci, quia ira in sinu stultorum requiescit. Item apostolus ad ephesios: Irascimini autem et nolite peccare: sol non occidat super iracundiam uestram. Item illic: Omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et blasphemia auferatur a uobis cum omni malitia. Item illic: Nunc autem deponite uos omnem iram, indignationem, malitiam, blasphemiam, multiloquium. Item iacobus apostolus: Sit uero omnis homo citatus audire et tardus loqui., piger in iracundia: iracundia enim uiri iustitiam dei non operatur. Item in euangelio se-

2 Eccli. 80, 26 4 Eccle. 7, 10 6 Eph. 4, 26 7 ib. 31 9 Col. 3, 8 11 Iac. 1, 19 et 20 1 turbauit ML immittit MC 2 delaturam MLC: delatorem S (cf. 520, 10) ubi supra MLC (Itn. 7) iracundiam S 3 ecclesiastico M 5 apostolus om. MLC efesioe S, effesios LC 6 super iracundia ura M 8 blasfemia M 9 illic S: ibi MLC uos om. MLC, et uos v omnia MLCv 10 ira M, iram et L blasfemiam S 11 apostolus om. MVLC 12 in om. V 13 euuang sec. mattheum S (sic pag. 604, lin. 12) cundum matthaeum: Qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit iudicio. quicumque autem dixerit fratri suo ; racha, reus erit concilio. quicumque uero dixerit: fatue, reus erit gehennae ignis.

In deuteronomio: Haec domino retribuistis sicut plebis fatua et non sapiens? nonne hic ipse pater tuus possedit te et creauit te et fecit te? Item illic: Dominum, qui te genuit, dereliquisti et oblitus es deum, qui te nutriuit. Item in euangelio secundum matthaeum baptista iohannea: Videns autem multos ex pharisaeis et sadducaeis

1 Matth. 5, 22 8 Dent. 82, 6 10 ib. 18 13 Matth. 3, 7-10 1 omnia qui MVLCv frasi S sine causa om. MVLCv 2 quicumquae S racha MVLC, raccha S 8 fatuae SMV 6 uel om. MVLC 7 emitatua S sine dei eine diaboli S: om. MVLC (293, 15) 8 deutero nomium M plebs MVL, ples C 9 possidet SL 10 ubi supra MVLC genuit te C 11 derelinquieti MVl dum V 12 bapt. ieh. om. MVLC 13 iohannis S autem] add. iohannes MVLC phariseis VC saduceis (sadd- L) MVLC uenientes ad baptismum suum dixit ad eos: progenies uiperarum, quis ostendit uobis fugire ab ira uentura? facite ergo fructus dignos paenitentiae. et ne dixeritis intra uos: patrem habemus abraham. dico enim uobis, quoniam potens est deus de lapidibus istis suscitare filios abrahae. iam enim securis ad radicem arboris posita est: omnis ergo arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in igne mittetur. Item illic: Amen amen dico uobis, quia omnis qui facit peccatum, seruus est peccati. seruus autem non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum. si ergo filius uos liberauit, uere liberi eritis. scio quia semen abrahae estis, sed quaeritis me interficere, quia sermo meus non capit in uobis. ego quod uidi aput patrem meum loquor, et uos quae uidistis aput patrem uestrum facitis. Item illic: Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris uestri facere uultis: ille enim homicida fuit ab initio, et in ueritate non stetit, et ueritas non est in eo. Item illic: Qui est ex deo, uerba

8 Ioh. 8, 84-38 14 ib. 44 17 ib. 47 1 ad eos] eis Cv, αὐτοι̃ς 2 fugire SM: fugere VLC 8 fractos Ml penitentiae VLC 4 abraam V quoniam Sv: quia MVLC 5 filius S 6 que S 7 igne S: ignem MV LC (cap. CXIIII) 8 ubi supra MVLC 10 uos filius MVL 11 eritis SCv: estis MVL 18 meum patrem L 14 Item- Vos — p. 607, 6 uitae om. V ubi supra MLC (UK. 17) 15 diabulo SL 16 et ueritas S: quia ueritas MLC dei audit. ideo uos non auditis, quia ex deo non estis. Item apostolus ad ephesios: Et uos cum essetis mortui delictis et peccatis uestris, in quibus aliquando ambulastis secundum saeculum huius mundi, secundum principem potestatis aeris huius, spiritus qui nunc operatur in filios diffidentiae, in quibus et nos omnes aliquando conuersati sumus in desideriis carnis et cogitationum, et eramus natura filii irae sicut et ceteri. Item ad colossenses: Et uos qui aliquando eratis alienati et inimici sensus eius in operibus malis, nunc autem reconciliati in sanguine carnis eius per mortem ipsius, exhibete uos sanctos et inmaculatos et sine crimine coram ipso. Item illic: Nolite mentiri inuicem, spoliantes uos ueterem hominem cum actibus eius, et induite nouum, qui renouatur in agnitionem dei secundum imaginem eius qui illum creauit. Item petrus apostolus I: Gratia uobis et pax adimpleatur in recognitionem domini nostri iesu

2 Ephes. 2, 1-8 8 Col. 1, 21 et 22 12 CoL 3, 9 et 10 15 II Petro 1, 2-4 2 apost. om. MLC effesios LC 3 delectis S 8 colosenses 8, colosenses MLC 9 qui aliquando MLC: quando S (ποτὲ ο̆ντας) 11 ipsills om. Cv ezibite S, eiibete L 12 ad colosenses MLC 13 eius S: suis MLCv (480, 12) et om. MLC 14 agnitione C 15 creauit illum MLCv apostolus S: in epistola MLC prima MC 16 re I gionem 8 christi, qui nunc omnia nobis diuina uirtute sua quae ad uitam et pietatem pertinent donauit per agnitionem eius qui nos uocauit sua inlustri uirtute, per quam honorifica et maxima nobis promissa donantur, ut per haec sitis diuinae consortes naturae post euasionem quae est in mundo in cupiditate perditae uitae. Item iohannes apostolus I: Filioli, nemo uos seducat. qui facit iustitiam, iustus est, sicut et ille iustus est. qui facit peccatum, a diabolo est, quia ab initio diabolus peccat. et in hoc apparuit filius dei, ut solueret opera diaboli. omnis qui natus est ex deo non peccat, quia semen eius in ipso manet, et non potest peccare, quia de deo natus est. hinc apparent filii dei et filii diaboli. omnis qui non est iustus non est ex deo et qui non diligit fratrem suum.

In ecclesiastico: Esto mansuetus ad audiendum uerbum, ut intellegas: et cum sapientia loquere responsum uerum.

7 I loh. 3, 7-10 17 Eccli. 5, 13 1 diuina] donauit MLC 2 donauit om. MLC 3 in aua M LC 4 ut om. MLC dinine S 6 cupiditatem S (cf. cap. CIIJ) iohannis S apost. om. MVLC 7 fecit S 8 et Sv: om. MVLC a S: de M2VLC (om. M1), ex v diabnlo et lin. 10 -buli (sed -bolos et lin. 12 -boli) S 9 adparuit S 11 Bemen] sensus MV (ϭπέϱμα) 12 filii alt.] fili S 13 omnia om. C 18 loquaris MVLC uerbum S Item tobi: Adtende autem, fili, in omnibus operibus tuis., et esto sapiens in uniuersis sermonibus tuis. Item ad colossenses: Sermo christi habitet in uobis abundanter in omni sapientia et omni intellectu spiritali: docentes et castigantes uosmet ipsos psalmis, hymnis, canticis spiritalibus, in gratia cantantes in cordibus uestris deo. omnia quaecumque facitis in uerbo uel in opere, omnia in nomine domini nostri iesu christi, gratias agentes deo patri per ipsum. Item illic: Sermo uester in gratia dei sale sit conditus, ut sciatis quemadmodum oporteat uos unicuique respondere. Item ad corinthios I: Et uos quoniam aemulatores estis spiritalium, ad aedificationem ecclesiae quaerite ut abundetis. Item illic: Cum conuenitis autem, unusquisque uestrum

1 Tob. 4, 14 3 CoL 3, 16 et 17 9 Col. 4, 6 11 I Cor. 14, 12 18 ib. 26 1 Tob. 4, 14 πϱόσεχε σαvτω̖̃, παιδιον, ε̉v πα̃σι τοι̃ς ε̆ϱγοις aov, xai ῐϭϑι πεπαιδενμενος b παοηαναστϱοϕη̃ cov autem om. V 2 Vbi supra V S colosenses S, colosenses MLC habondanter SMLC 4 intellectus 8 et castigantes om. MVLC 5 uos V ymnis LC 6 deo om. C 8 christi] add. facite 8. lin V* Item — Sermo — (p. 609, 2) nobis Item om. V 9 ubi supra MLC uester] semper add. MLCv 10 quemammodum M 11 ad corintios prima M Et uos — abundetis Item illic om. MLC 12 aecclesiae quaeritae S psalmmn habet, doctrinam habet, interpretationem habet. omnia ad aedificationem fiant uobis, Item petrus apostolus in epistula I: Parati semper ad confessionem omni poscenti a uobis uerbum de fide et spe, quae in uobis est: cum modestia et timore conscientiam habentes bonam, ut in eo quod detractant de uobis confundantur, uidentes uestram bonam in christo conuersationem.

In prouerbiis: Seruus prudens obtinebit dominorum inprudentiam, et inter fratres diuidit partem. Item illic: Filio doloso nihil erit boni: seruo autem sapienti prosperi

S I Petro 8, 15 et 16 10 Prou. 17, 2 12 Prou. 14, 15 1 intexpraetationem SM 2 ante omnia inserunt liBguam habet MLC uobis om. MLCv apost. om. MVLC 8 aepistula 8 semper] add. eetote MVLC 4 a nobis uerbum] uos rationem a uobis C (cf. v) est] add. séd MVLCv 6 detractandum nobis S, detrahunt de uobis MVLC (cf. Vulg. I Petr. 2, 12) 7 bonam om. MVLC 9 prndenti MLC commonitionem dominieorum S 10 optinebit L 11 diuidit SMV1LC: diuidet V2v (διελει̃ται) partes V iHic] in prouerbiis MVLC 12 bonis S sapienti Sv prudenti MVLC . XII, Aug. 8, i. 89 erunt actus. Item illic: Iram uiri mitigat seruus prudens, pugillianimem autem uirum quis sufferet? Item illic: Non laedas seruum operantem in ueritate, neque mercennarium dantem animam suam. Item illic: Seruus sensatus dilectus sit tibi quasi anima tua: non defraudes illum libertate, nec inopem relinquas illum. Item in ecclesiastico: Si eat tibi seruus fidelis, sit tibi quasi anima tua: quasi fratrem, sic illum tracta, quia in sanguine animae tuae parasti eum. si laeseris illum iniuste et extollens discesserit, quem quaeres? et qua uia quaeres illum? Seruo sensato liberi seruient, et uir scius non murmurabit. Item paulus apostolus ad colossenses: Domini, quod iustum est et aequum, seruis praestate, scientes quoniam et uos dominum habetis in caelis

1 Prou. 18,14 2 Eccli. 7, 20 (22) 4 ib. 21 (28) 6 Eccli 80, 39 et 40 (88, 81-82) 10 Eccli. 10, 25 (28) 12 Coloss. 4,1 .1 ubi supra MVLC (lin. 4) 2 pusillanimem (-mum L) MV LC illio] in prouerbiis MVLC 3 ledu SMVLC 5 non I fraudes V libertatem M 6 Item - Si - murmurabit Item om. Y 8 comparasti MLOv 9 leaeris SLC queres 5, quaeria (quer- C) MLC 10 et qua uia quaeres (quaeris L) MLCi om. S, εν xohf ο̉ο̉ϕ̃ ζητήσεις αύτο̉ν seruiunt MLC 11 murmurauit (-moranit L) MLC paulus aposi om. MVLC 12 colosenses MVLC quod om. M 18 prestate SL, praestante M sciens V1 quia MYLC, quod v dn̄m MVLC, deum S praeiustum iudicem. Item ad ephesios: Et uos domini, eadem facite ad illos, dimittentes minas, scientes quod et uester et ipsorum dominus est in caelis, et personarum acceptio non est aput deum. Item in deuteronomio: Non tradetis seruum domino suo, qui confugit ad uos, sed uobiscum habitabit in omni loco, quocumque placuerit ei, nec tribulabitis eum. Item in prouerbiis: Noli tradere seruum in manus domini, ne forte maledicat te et extermineris.