In ecclesiastico: Qui baptizatur a mortuo, quid
proficit lauatio eius? sic et homo qui ieiunat in peccatis
suis et iterum eadem facit, quid proficit humiliando
se? orationem eius quis exaudiet? sacrificium salutare adtendere
mandatis, et discedere ab omni iniquitate. Item
in esaia propheta: Non est gaudere impiis, dicit dominus.
exclama uehementer, et ne parcas: sicut tuba exalta
uocem tuam, et nuntia populo meo peccata eorum et domui
iacob iniquitates eorum. me de die in diem quaerunt,
et cognoscere meas uias desiderant, tamquam populus qui
iustitiam fecerit et iudicium dei non dereliquerit: postulant
a me nunc iudicium iustum, et adpropriare deo concupiscunt,
dicentes: quid quod ieiunauimus, et non uidisti? humiliauimus
animas nostras, et non scisti ? in diebus enim ieiuniorum
uestrorum inueniuntur uoluntates uestrae, et omnes subditos
uobis conpungetis. an in iudicia et lites ieiunatis, et percu-
LXXXV. DE IEIVNIO. In ecclesiastico
a mortuo usque et discedere ab omni iniquitate. In
LXXXV. DE IEIVNIO. In ecclesiastico
a mortuo et iterum tangit eum usque orationem illius quis
exaudiet? In esaia
exalta uocem tuam usque et aedificabuntur in te deserta
1-12 add. et iterum tangit mortuum C, et it. t. illud V2
8 ęsaia. 8 10 et domui iacob iniquitates eorum MVLC: om. S
11 iniquit.] peccata v 12 uias meas MVCv (meaa om. L), fiov τὰς deaiderant] uolunt
ὀδούςCv 18 dereliquerint LV*, derelinquerint
V1, derelinquerent M 14 nunc om. MVLC appropriare
MV, adpropiare (appr- C) LC concupeBcnnt M 15 quid
quod] quid cotidie L, quid∗è quod C, quare v 18 conpungitis MY
C iudicio (-tio MC) MVLC percutitis] add. pugno Cv
audiatur in clamore uox uestra? non hoc ieiunium elegi, dicit
dominus, ut humiliet animam suam. nec si flectas ut
circulum ceruicem tuam, et cilicium et cinerem substernas,
nec sic uocabis ieiunium acceptum. non tale ieiunium ego
elegi, dicit dominus: sed solue omne uinculum iniquitatis,
dissolue obligationes potentium conmutationum, dimitte confractos
in requiem, et omnem conscriptionem iniquam disrumpe.
frange esurientibus panem tuum, et egenum sine
tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti: et
domesticos seminis tui non despicias. tunc erumpet temporaneum
lumen tuum, et sanitates tuae cito orientur, et praeibit
ante te iustitia, et maiestas dei circumdabit te. tunc clamabis,
et dominus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: ecce
adsum. si auferas a te uinculum iniquitatis et obligationem
et uerbum murmurationis, et des esurienti panem tuum ex
animo, et animam humiliatam satiaueris, tunc orietur tibi in
tenebris lumen, et tenebrae tibi erunt ut meridies. et erit
deus tuus tecum semper, et satiaberis prout desiderat anima.
tua, et ossa tua pinguescent, et erunt sicut hortus ebrius et
sicut fons cui non deficit aqua. et aedificabuntur deserta
tua, et erunt fundamenta tua aeterna in saecula saeculorum.
Item in euangelio secundum matthaeum: Cum autem
lorum. In matheo cap. V: Quum autem ieiunatis, nolite esse
usque qui uidet in occulto, reddet uobis.
lorum. In matheo cap. V: Quum autem ieiunatis, nolite fieri
M, impie Cv hodiae S 3 nec (ante si) om. L
.5 nocabis] nobis MVL 7 potentum C conmntationum om.
MVLC 8 conscribtionem S dirrumpe M 9 esurienti|
M aegenum SC sine tectum duc S 10 uesti et] uesties
L 11 dispicias S temporanum S 12 sanitas tua c. orietur
L preibit S dl MVLC: dni Sv (zov ϑεοῡ) 18 et tunc
MVLC 14 loquaeris M 15 et MVLC, om. S obligatione
MLC 17 anima humiliata MVlLC satiaberis L
18 tenebre S tibi] tuq Cv meridiae SM, meridie* (rasa s) V
19 dns ds C 20 ortus MLC 21 flons S deficit aquae M,
deficient aquae Lv 22 saeculorom] add. amen MV 23 Item — Cum
— uobis om. V enuang S mattheum S autem om. C
enim faciem suam, ut pareant hominibus ieiunantes. amen
dico uobis, perceperunt mercedem suam. uos autem cum
ieiunatis, unguite caput uestrum et faciem uestram lauate,
ut non uideamini hominibus ieiunantes. sed patri uestro, qui
est in caelis: et pater uester, qui uidet occulta, reddet uobis.
In prouerbiis Vade ad formicam, o piger, et aemulare
uidens uias eius, et esto illa sapientior: illa enim cum agrum
non possideat, neque conpellentem se habeat, neque sub
domino sit, quomodo parat aestate alimenta, copiosam autem
facit in messe repositionem! uel uade ad apem, et disce
quam laboriosa est, operationem etiam quam sanctam mercatur:
cuius labores reges et mediocres ad sanitatem offerunt:
grata est autem omnibus et gloriosa, et cum sit uiribus infirma,
sapientiam praedicans producta est. usque quo, piger,
LXXXVI. HOMINEM EXCELSO FORMICE VEL LAPIS SINE PIGRITIA
OPERARI DEBERE QVAE BONA SVNT. In prouerbiis cap. VII:
Vade et formicam, o piger, et considera uias eius. Item cap.
sicut hipocrytae tristes usque pater tuus, qui uidet in abscondito,
reddet tibi.
LXXXVI. HOMINEM EXEMPLO FORMICAE VEL APIS SINE PIGRITIA
OPERARI DEBERE QVAE BONA SVNT. In prouerbiis cap. VII :
Vade ad formicam, o piger, usque et egestas longe fugiet a te.
S, hypochritae L 8 perciperant S 4 angite
M 6 ue*ter (rasa r, corr. m. 2) S occulta S, in occulto M
LC, W ϰϱυϕαί∞̗ 13 parata! estate elimenta S copiosa M
VLC 14 facit autem MVLC 15 est S, sit MVLC operatione
MVLC etiam] et MVLC sancta MVLC 16 sanitatem
MVLC: scitatem S, υ̒γίειαν 17 autem est C 18 predicane
L producta est om. MVLC usquae S
dormis, modicum autem sedes, modicum quidem dormitas,
modicum autem manibus conplecteris pectus: deinde adueniet
tibi sicut malus uiator paupertas, inopia autem sicut bonus
cursor. si autem inpiger fueris, ueniet tibi sicut fons messis
tua, inopia autem sicut bonus cursor refugiet te. Item
illic: Pigrum deicit timor: animae autem effeminatorum
esurient. Item illic: Increpatus piger non erubescit: simi- .
liter autem qui mutuatur triticum in messe. Item illic:
Desideria pigrum occidunt: non enim destinant manus eius
facere aliquid. Item illic: Occasiones quaerit piger et
dicit: leo in uiis est, in plateis autem homicidae. Item
illic: Sicut ostium in cardine uertitur, ita piger in lecto suo.
Item illic: Sapientior piger sibi uidetur quam qui in pleni-
XIII: Vult te non uult piger, anima autem operantium
Item cap. XX: Abscondit piger manus sub ascella. Item
cap. XXI: Propter frigus piger arare noluit. Item cap. XXVI:
Dicit piger: leena in uia, leo in itineribus usque sapientior si
Item cap. XVIDJ: Pigrum dei*cit timor, animae autem effeminatorum
esurient. Item cap. XXI: Desideria occidunt pigrum
usque manus eius operari. Item cap. XXVI: Abscondit piger
manus sub ascella usque sapientior sibi piger uidetur septem uiris.
loquentibus sententias. Item cap. XXVI: Sicut ostium uertitur
in cardine suo, ita piger in lectulo suo. Item cap. XIII: Vult
et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. Item
cap. XXII: Dicit piger: leo est foris, in medio platearum occidendus
sum. Item cap. XXI: Propter frigus piger arare noluit
usque non dabitur ei. Item cap. XXVI: Dicit piger: leaena in
22, 13 18 Prou. 26, 14 14 ib. 16 15 Prou. 13, 4
16 Prou. 19, 24 18 Prou. 26, 13. 16 21 ib. 15 et 16 MVLC: om. 8
dormittas C 6 te om. MVLC 7 illic] in prouerbiis MVL C
8 Item — Increpatus — Desid. — Occas. — Sicut — Sap. — nuntium om.
V illic] ubi supra MLC (et ita lin. 11. 13) 9 tricum S
messem SM illic] in prouerbiis MLC (lin. 14) 12 leo est in
uia C 18 0steum S 14 sibi piger Cv
luteo lapidatus est piger: et omnis loquitur de aspernatione
eius. de stercore boum lapidatus est piger: omnis qui tetigerit
illum excutiet manus.
In ezechihel propheta: Et tu, fili hominis, ne timueris
eos, neque paueas a facie eorum, quia insanient et conuenient
aduersum te in circuitu. uerba eorum ne timeas, et
a facie eorum ne paueas, quia domus exasperans est. Item
illic: Ecce dedi faciem tuam potentem aduersus facies
eorum, et constantiam tuam confortabo aduersus contentiones
eorum, et erit fortior petra constantia tua. Item illic: Et
ne timueris ab eis, neque terrearis a facie eorum, quia domus
inpiger uidetur. In ecclesiastico cap. XI: In lapide luteo
lapidatus est piger.
LXXXVII. SINE TIMORE HOMINVM MANDATA DEI PRAEDICANDA.
In ezechielo cap : Et tu, fili hominis, ne timueris eos
neque paueas a facie eorum. Item cap. : Ecce dedi faciem
tuam potentem. Item cap. : Et ne timueris ab eis neque
uia, leo in itineribus usque sapientior sibi piger uidetur. In
ecclesiastico cap. XI: In lapide luteo lapidatus est piger usque
qui tetigerit eum excutiet manus.
LXXXVTI. SINE TIMORE HOMINVM MANDATA DEI PRAEDICANDA..
In ezechil cap. : Tu ergo, fili hominis, ne timeas eos
neque sermones eorum usque quia domus exasperans est. Item
ibi cap. : Ecce dedi faciem tuam ualentiorem faciebus eorum
18 ib. 9 8 bouum M eum MVLCv 7 eczechiel S,
ezechihelo M, ezechielo V, hiezecM L, iezech C proph. om. MV
LC 8 faciae S (et sic infra bis) 10 Item — Ecce — Et —
est Item om. V 11 ubi supra MLC 13 petrae L in ezechiel
(iez- C, hiezechielo L) MLC
Quod dico uobis in tenebris, dicite in lumine, et
quod in aure auditis, praedicate supra tecta et in plateis.
nec timeatis eos qui occidere corpus possunt, animam autem
non possunt interficere: timete autem magis eum qui potest
animam et corpus occidere in gehennam.
In prouerbiis: Vir stultus. et iniquus uadit uias non
bonas: ipse autem adnuit oculo et significat pede. Item
illic: Vir stultus mala sibi fabricat, in suis autem labiis
thensaurizat ignem. Item illic: Non conueniunt stulto labia
terrearis. In euangelio
tenebris, dicite in lumine.
LXXXVIII. DE STVLTO. In prouerbiis s
disciplina patris sui. Item
stultus et super eum erit uir bonus. Item
stulto uerbo conposita nec principem labium mentiens. Item
usque quia domus exasperans est. Secundum matheum
X : Quod dico uobis in tenebris, dicite in lumine usque qui potest
animam et corpus perdere in gehennam.
uir inutilis, graditur opere peruerso usque digito loquitur.
Item
stulti utroque grauior. Item
patris sui. Item
eum erit uir bonus. Item
12 Prou. 17, 7 15 Prou. 15, 5 16 Prou. 14, 14 S mattheum S 3 aure MLC: om. S
audistis L super MVLCv platheis M (saepius) 4 occidunt
corpus Cv 5 interflcere SMVL: occidere Cv (441, 6) 6 gehenna
L 10 annuet MV 11 ubi supra MVLC 12 in prouerbiis
MVL C
abundant diuitiae stulto? possidere enim sapientiam insensatus
non poterit. Item illic: Ira est patri filius insipiens,
et dolor matris eius. Item illic: Non desiderat sapientiam,
cui deest sensus: magis enim ducitur inprudentia. Item
illic: Os hominis stulti contritio est ei, labia autem eius
laqueus animae ipsius. Item illic: Stultitia uiri exterminat
uias eius, dominum autem causatur corde suo. Item illic:
Stultitia inest cordi iuuenis, uirga autem et disciplina longe
est ab eo. Item illic: Grauis est lapis et uix portabilis
harena, ira autem stulti grauior ambobus. Item illic:
Tamquam ager uir insipiens, et sicut uinea homo cui deest
patris filius stultus. Item
prudentiae- Item∗ibi: Os stulti contritio eius. Item
Stultia hominis subplanta gressus eius. Item ibi: Non decent
stulto dilicie. Item
pueri. Item
conposita nec principem labium mentiens. Item
Quid prodest habere diuitias stulto, quum sapientiam emere non
possit. Item
genuit eum. Item
usque in corde eius. Item
eius et labia ipsius ruinae animae eius. Item
Stultitia hominis subplantat gressus eius et contra deum feruet
animo suo. Item
principibus. Item
pueri usque effugabit eam. Item
7 Prou. 19, 3 9 Prou. 22, 15 10 Prou. 27, 3 12 Prou. 24,
30 et 31 16 (26) Pron. 19, 10 p. 599, 15 os illorum Item om. V ubi supra
MLC (lift. 4. 7. 10) 2 habnndant SLC 3 in prouerbiis ML
C (bin. 6. 9. 11) 4 matri MLC 5 in inprudentiam L,
ἀϕϱοσύνη̗ 6 ei MLC: om. S 8 autem S: enim MLC
in corde MC 11 haraena S, arena LC
fiet et erit desertus, et maceriae parietum eius effodientur.
Item illic: Sicut canis cum conuertitur ad uomitum suum
odibilis efficitur, sic stultus malitia sua conuersus in peccatis
suis. Item in ecclesiastico: Cum fatuis ne consilium
habeas: non enim poterunt continere. Item illic: Qui
minoratur corde, cogitat inania, et uir inprudens et errans
cogitat stulta. Item illic: Ex ore fatui inprobabilis parabola,
non enim dicit illam in tempore. Item illic: Cor
fatui quasi uas confractum, et omnem scientiam non tenebit.
Domus clausa fatuo sapientia, et scientia (in)sensati inenarrabilia
uerba. Item illic: Conpedes in pedibus stultorum doctrina
et quasi uinculum manus dexterae. fatuus in risu exaltat
uocem suam, et uir sapiens uix tacite ridebit. Item illic:
In ore fatuorum cor illorum, et in corde sapientium os illorum.
cap. XVI: Sicut canis quae reuertitur ad uomitum suum. In
ecclesiastico cap. X: Qui
Item cap. VII: Cum famis ne consilium habeas. Item cap.
XI: Ex ore fatui reprobabitur parabola. Item ibi: Cor fatui
quasi uas confractum. Item ibi: Compedes in pedibus stulto
nis pigri transiui usque et maceria lapidum destructa erat.
Item cap. XXVI: Sicut canis qui reuertitur usque iterat stultitiam
suam. In ecclesiastico cap. VII: Cum fatuis ne consilium
habeas, non enim poterunt continere. Item cap. X: Qui
minoratur corde cogitat insania usque cogitat stulta. Item cap.
XI: Ex ore fatui inprobabilis parabola usque in tempore suo.
Item cap. XI: Cor fatui quasi uas confractum usque inennarrabilia
uerba. Item cap. XI: Conpedes in pedibus stulti doctrina
usque et uir sapiens uix tacite ridebit. Item cap. XI: In ore
8 Eccli. 20, 20 (22) 9 Eccli. 21, 14 (17) 11 ib. 18 (21)
12 ib. 19 et 20 (22 et 28) 15 ib. 26 (29, S: sapientia MLC reliquęris S, relinqueris ML
faenum MLC, foenum S 2 mac*eriae (rasa h) S 3 ubi supra ML
C (lin. 6.14) 5 nec S 8 in eccleaiastico MC, ubi supra L 9 illa
MLC ubi supra ML, in eccleaiaatico C 10 tenebit Sv: continebit
MLC 11 sensati SMLC inennarrabilia M 12 in ecclesiastico
\' MLC compedea MLC 13 dextrae ML 15 in cor ML
portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium.
Item illic: Amictus corporis et risus dentium et ingressus
hominis denuntiat de illo. Item illic: Praecordia fatui
quasi rota carri, et quasi axis uersatilis cogitatus ab illis.
Item illic: Sapientiam qui docet fatuum quasi qui conglutinat
testam. Item illic: Narratio fatui quasi sarcina
in uia. Contribulant minae cor sapientis: stultus autem flagellatur
et non sentit. Qui docet puerum stultum, contumeliam
facit aequitati. Item in prouerbiis: In risu
stultus agit nefaria. Item illic: Ex ore stultorum baculus
contumeliae, labia autem sapientium custodiunt eos. Item
illic: Omnia contraria sunt uiro insipienti, arma uero intellectus
labia sapientiae. Item illic: Sapiens timendo de-
doctrina. Item cap. XI: Arenam et salem et massam ferri
facilius est portare quam hominem inprudentem. In prouerbiis
cap. : Sapiens timendo declinat a malo, stultus uero. In
fatuorum cor illorum et in corde sapientium os illorum. Item
cap. XI: Harenam et salem et massam ferri usque fatum et
impium. Item cap. XI: Amictus corporis et risus dentium et
ingressus hominis enuntiant de illo. Item cap. XVIIII : Praecordia
fatui quasi rota carri usque cogitatus illius. Item cap.
XI: Qui docet fatuum quasi qui conglutinat testam. Item cap.
XI: Narratio fatui quasi sarcina in uia usque contumeliam facit
aequitati. In prouerbiis cap. : In risu stultus agit nefaria.
Item cap. XIIII: In ore stulti uirga superbiae, labia autem sapientium
custodiunt eos. Item cap. XIIII: Vade contra uirum
stultum et nescit labia prudentiae. Item cap. XIIII : Sapiens
6 Eccli. 22, 7 7 Eccli. 21, 16 (19) 8 Prou. 17, 10 9 ProtL
9, 7 10 Prou. 10, 28 11 Prou. 14, 8 18 ib. 7 14 ib. 16 MLC (lin. 3. 6. 7) arenam (-na L) VL salem
Cv 8 Item — Amictns — Un. 14 sapientiae Item om. V 4 denuntiat
ML, enuntiat S (enuntiant v), indicat C, ἀναγγέλλει in eoclesiastico
MLC precordia LC 5 quas iMis S ab illis S,
illius MLCv 6 conglutinet testa ML 8 flagellatur et MLC:
flagellat ut S 10 equitati S 11 nefarię agit C illic] in prouerbiis
MLC (lift. 13. 14) .
seruiet autem stultus prudenti. Item in esaia propheta:
Stultus enim stulta loquetur, et cor eius uana intellegit, ut
consummet iniqua et loquatur ad dominum errorem, ad
dispargendas animas esurientes et ut animas sitientes inanes
faciat. consilium enim malorum iniqua cogitauit, disperdere
humiles in sermonibus iniquis et dissipare uerba humilium in
iudicio. nam pii iustitiam cogitauerunt et hoc consilium
manebit. Item in ecclesiastico: Datus fatui non erit
utilis tibi: oculi enim illius septemplices. exigua dabit et
multa inproperabit, et apertio oris illius inflatio est.