Ipsi scitis, fratres, introitum nostrum ad uos, quia non inanis fuit: sed ante passi et contumeliis affecti, sicut scitis, Philippis, fiduciam habuimus in deo nostro loqui apud uos 20 I Thesa. 2, 1-14 4. refloruiſτι MC1 ocupari M 5 autem ante propter] del. P*, om. Rav autem ante didici] enim Sav 8 uerba pati - - confortat om. Pl omnia] add. aurem S 9 confortat] add. xpf P1 feciſτι MC1 10 τribulaτιοne MC1 filipenTef MC 12macedoma CRSav 13 et ante Thessa1.] m S, et in a Tefalomcam S\' et ante semel] om. R 15 habundanrum MC in oraTione ueſτra P*, in ratione ueftra a 16 et] om. P1 epafrodιτο M, ephafrodιτο CR, ephaphrodiro S 17 odorem] m odorS R ■ accepTabilem Sa domino] deo Sav EXPLICIT DE PHILIPPENSIS (atr.) INCIPIT AD THESSALONICEN (min.) II S, de epliā∗ad Theffalomcenfef pnma beari pauli apofroh R 19 ThefalomceNsef C 21 passi] add. multa a scitis] add. in P1Rv 22 habemuf (pro e s. I. ui pos. pr. m.) M ad. P\'Sav. euangelium dei in multa sollicitudine. exhortatio enim nostra non de errore neque de inmunditia neque in dolo: sed sicut probati sumus a deo, ut crederetur nobis euangelium, ita loquimur, non quasi hominibus placentes, sed deo, qui probat corda nostra. neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis: neque in occasione auaritiae, deus testis est: neque quaerentes ab hominibus gloriam, neque a uobis, neque ab aliis, cum possimus oneri esse ut Christi apostoli: sed facti sumus paruuli in medio uestrum, tamquam si nutrix foueat filios suos. ita desiderantes uos cupide uolebamus tradere uobis non solum euangelium dei, sed etiam animas nostras, quoniam carissimi nobis facti estis. memores. enim estis, fratres, laboris nostri et fatigationis: nocte et die laborantes, ne quem uestrum grauaremus, praedicauimus in uobis euangelium dei. uos testes estis et deus, quam sancte et iuste et sine querella uobis qui credidistis fuimus: sicut scitis, qualiter unumquemque uestrum tamquam pater filios suos deprecantes uos et consolantes testificati sumus, ut ambularetis digne deo, qui uocauit uos in suum regnum et gloriam. ideo et nos gratias agimus deo sine intermissione, quoniam cum accepissetis a nobis uerbum auditus dei, accepistis non ut uerbum hominum, sed sicut est uere uerbum . dei, qui operatur in nobis qui credidistis. uos enim imitatores facti estis, fratres, ecclesiarum dei, quae sunt in Iudaea, in Christo Iesu, quia eadem passi estis et uos a contribulibus uestris sicut et ipsi a Iudaeis. Et alio loco: De cetero ergo, fratres, rogamus uos et obsecramus in domino Iesu, ut quemadmodum accepistis a nobis quomodo uos oporteat 26 I Thess. 4, 1-12 2 de ante inmund.] om. P1 5 adolariomf MPC 8 poffemus Bav, add. nobis av 9 paruoli M tamquam si] τā ſi M, ra P1 11 etiam] om. R 12 km̃ι MPCRS 13 enim] om. M, add. facti a 14 in] enim P 15 uobis] uof S τeſτιſ P1S1a 16 fuimus] affuimus a 19 ambulanTes R 21 cum] om. P1C1 22 uerba accepistis - - dei om. B accepistis] add. illud av 23 imιτaτοreſ∗∗∗ (mel ras.) P ambulare et placere deo, sicut et ambulatis, ut abundetis magis. scitis enim quae praecepta dederimus uobis per dominum Iesum. haec est enim uoluntas dei, sanctificatio uestra, ut abstineatis uos a fornicatione, ut sciat unusquisque uestrum suum uas possidere in sanctificatione et honore, non in passione desiderii, sicut gentes quae ignorant deum, ut ne quis supergrediatur neque circumueniat in negotio fratrem suum: quoniam uindex est deus de his omnibus, sicut praediximus uobis et testificati sumus. non enim uocauit nos deus in inmunditiam, sed in sanctificationem. itaque qui haec spernit, non hominem spernit, sed deum, qui etiam dedit • spiritum suum sanctum in uobis. de caritate autem fraternitatis non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in uniuersa Machedonia. rogamus autem uos, fratres, ut abundetis magis et operam detis, ut quieti sitis et ut uestrum negotium agatis et operemini manibus uestris, sicut praecepimus uobis, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et nullius aliquid desideretis. nolumus autem uos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut ceteri qui spem non habent. Et post paucos uersus: Igitur non dormiamus, sicut ceteri : sed uigilemus et sobrii simus. qui enim dormiunt, nocte dormiunt, et qui ebrii sunt. nocte ebrii sunt. nos autem qui diei sumus sobrii simus, induti loricam fidei et caritatis et galeam spem salutis. quoniam non posuit nos deus in iram, sed in adquisitionem salutis per dominum nostrum Iesum Christum, qui mortuus • 22 I Thess. 5, 6—22 1 sicntj fic av ambola∗τιſ (ras. f) P, ambulaſτιſ C, ambuleτιs Rav 2 dederim Sav 6 sicut] add. & Sav qui R utj er RS\'av 8 dominus v praedm C 10 m inmundicia (in marg. add. al. m.) ... fcTficanone S 13 habuimuf Sa uos] om. R 14 etenim] ſicuτ eT R illud] om. MP\'C 15 in ante uniuerea] om. MPlC macedoma CR 17 operamim MPlC 19 deſideraτιſ M 20 sicut] er add. P2RSav 21 paucos] aliquos a 22 sicut] & add, Sav 24 diei] dei R 25 galea MC 26 uerba quoniam - - salutis om. Pl fed ad inquiſιτιοne̅ M est pro nobis, ut sine uigilemus, siue dormiamus, simul cum illo uiuamus. propter quod consolamini inuicem, et aedificate alterutrum, sicut et facitis. rogamus autem nos, fratrem, ut noueritis eos qui laborant inter nos et praesunt nobis in domino et monent nos, ut habeatis illos abundantius in caritate propter opus illorum: pacem habete eum eis. rogamus autem nos, fratrem, corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. uidete ne quis malum pro malo alicui reddat: sed semper quod bonum est sectamini in inuicem et in omnes. semper gaudete, sine intermissione orate, in omnibus gratias agite. haec enim uoluntas dei est in Christo Iesu in omnibus uobis. spiritum nolite extinguere. prophetias nolite spernere. omnia autem probate: quod bonum est tenete. ab omni specie mala abstinete uos.

Gratias agere debemus deo semper pro uobis, fratrem, ita \' ut dignum est, quoniam supercrescit fides uestra, et abundat caritas uniuscuiusque omnium uestrum in inuicem: ita ut nos ipsi in uobis gloriemur in ecclesiis dei pro patientia uestra et fide in omnibus persecutionibus uestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum iusti iudicii dei, ut digni habeamini regno dei, pro quo et patimini, si tamen iustum est apud deum retribuere tribulationem his qui uos tribulant, et uobis qui tribulamini requiem nobiscum in reuelatione domini 17 H Thess. 1, 3-12 \'lllllllil. 5 habundanτιuſ∗∗∗ P 7 ̷puſſillanimeſ P1 10 fecrarmni (s. lin. corr. eluta) M inℱmiſione M 18 erringuere (exr in ras.) P, \'//////// ſτιnguere M 14 Tenae (correctura eluta) M EXPLlCIT AD TНES- SALONICENSES (atr.) I INCIP DB EPLA AD OVOS SVPRA (min.) | S, de eplā beari pauli fcdS ad xeffalomcenfes B 17 ita] iraq; MC, om. R 18 fupcrefcer Sa 19 omnium] del. P*, om. Rav in ante inuieem] om. B 20 dei] om. P1 28 regno] uerbo MP1C, m regno Sav et] om. B 24 rnbulanone S1. XII, Aug. 3, i. 16 Iesu de caelo cum angelis uirtutis eius et flamma ignis dantis uindictam his qui non nouerunt deum et qui non oboediunt euangelio domini nostri Iesu Christi. qui poenas dabunt in interitum aeternas a facie domini et a gloria uirtutis eius, cum uenerit glorificari in sanctis suis, et admirabilis fieri in omnibus qui crediderunt, quia creditum est testimonium nostrum super uos in die illo. in quo etiam oramus semper pro. uobis, ut dignetur uos uocatione sua deus noster et impleat omnem uoluntatem bonitatis et opus fidei in uirtute: ut clarificetur nomen domini nostri Iesu Christi in uobis, et in illo uos, secundum gratiam dei nostri et domini Iesu Christi, Et alio loco: Denuntiamus autem uobis, fratres, in nomine domini nostri Iesu Christi, ut subtrahatis uos ab omni fratre ambulante inordinate et non secundum traditionem, quam acceperunt a uobis. ipsi enim scitis quemadmodum oporteat imitari nos: quoniam non inquieti fuimus inter uos, neque panem gratis manducauimus ab aliquo, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem uestrum grauaremus. non quasi non habuerimus potestatem, sed ut nosmet ipsos formam daremus uobis ad imitandum nos. nam et cum essemus apud uos, hoc denuntiabamus uobis, quoniam, si. quis non uult operari, nec manducet. audiuimus enim inter. uos quosdam ambulare inquiete, nihil operantes, sed 12 n Thess. 3, 6—15 1 eine] add. cit uenerιτ C et ante flamma] ia P2av 3 in interitum] inτerιτum P1, inτerιτuſ S1a, m inτerιτu P2S2v 5 glorificari om. MCR ammirabiliſ MP\'CS1 8 uocatione nos edd. 9 bonitatis fuae a 10 clarificetur] glorificeτur P uerba in nobis -- Chriati om. PICB, sed uerba in uobis et in illo uos sequuntur. paulo infra in C 11 not. in illo Sav 14 àbulanτē mordinaτe. bonιτιſ & op\' fidex m uirruTe UT clarifica ̃ noñi dm lhQ ipi m uob & m illo uof fecundE TradiTione qua accepei a nob qm n inquiai fmm\' ab aliquo C Tradicτιοnē M 15 uerba ipsi e. s q. o. imitari nos om. MP\'CR 16 uerba inter. uos n. p. g. manducauimus om. C 17 graτιſ panem Sav 18 ac] & CBSav 19 graueremuſ 81 non quasi] om. P1 post quasi add. nos R 20 hnni || τandū M, immιτandū C 21 et om. R 22 ///nec M 23 qaosdam mTer uos R ambulanTef P* operaarif M curiose agentes. his autem qui eiusmodi sunt denuntiamus et obsecramus in domino Iesu Christo, ut cum silentio operantes suum panem manducent uos autem, fratres, nolite deficere benefacientes. quod si quis non oboedierit uerbo nostro per epistulam, hunc notate, ut non commisceamini cum illo, ut confundatur. et nolite quasi inimicum existimare, sed corripite ut fratrem.

Igitur, si conresurrexistis eum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus eat in dextera dei sedens: quae sursum sunt sapite, non quae super terram. mortui enim estis, et uita uestra abscondita est cum Christo in deo. cum Christus apparuerit uita uestra, tunc et uos apparebitis cum illo in gloria. mortificate ergo membra uestra, quae sunt super terram, fornicationem, inmunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et auaritiam, quae est idolorum seruitus: propter quae uenit ira dei super filios incredulitatis. in quibus et uos ambulastis aliquando, cum uiueretis in illis; nunc autem deponite st uos omnia, iram, indignationem, malitiam, blasphemiam: turpem sermonem de ore- uestro ne emiseritis. nolite mentiri inuicem, expoliantes uos ueterem hominem. eum actibus eius et induentes nouum, eum qui renouatur in 10 Col. 3, 1-25 et Coi. 4, 1—6 1 agenref (a in ras. 3 litt.) P hunsmodi B 2 etj om. P* 4 quod] qm P1 5 ut] ex P2RSav non] ne Rv 6 utj add. non P1S1. confundanτur S exiſτιmare in ras. S 7 EXPLICITI | INCI- FIT DE BELA AD COLOSENSES. (min.) | S 9 de epist.] om. R MCR 10 conresurrexisτιs P2S (cod. Am.) : conAurrenTtt M, conſurrexiſτιſ P1CRav 13 in) Om. C cum aurem a 14 illo] ipsu CRSav 16 concupiſcenτιa mala & auarιτιa MC 1& muterιτιf MS1 in illis] om. Pl ataten] & (sed lineola perdux. m al) S \' 20 omnia] omaem C 21 uerba ne emiseritis om. Rx 22; men MCS m mui S 23 m agnmone MC, in agni* tionem dei a 16* agnitionem, secundam imaginem eius, qui cr.eauit eum: ubi non est gentilis et Iudaeus, circumcisio et praeputium, barbarus et Scytha, seruus et liber, sed omnia et in omnibus Christus. induite ergo uos sicut electi dei, sancti et dilecti, uiscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, modestiam, patientiam, subportantes inuicem et donantes uobis ipsis, si quis aduersus aliquem habet querellam: sicut dominus donauit uobis, ita et uos. super omnia autem haec caritatem habete, quod est uinculum perfectionis. et pax Christi exultet in cordibus uestris, in qua et uocati estis in uno corpore: et gratia estote. uerbum Christi habitet in uobis abundanter in omni sapientia: docentes et commonentes uosmet ipsos psalmis, hymnis, canticis spiritalibus in gratia, cantantes in cordibus uestris deo. omne quodcumque facitis in uerbo aut in opere, omnia in nomine domini Iesu, gratias agentes deo et patri per ipsum. mulieres, subditae estote uiris, sicut oportet in domino. uiri, diligite uxores et nolite amari esse ad illas. filii, oboedite parentibus per omnia, hoc enim placitum est in domino. patres, nolite ad indignationem prouocare filios uestros, ut non pusillo animo fiant. serui, oboedite per omnia dominis carnalibus, non ad oculum seruientes quasi hominibus placentes, sed in simplicitate cordis timentes dominum. quodcumque facitis, ex animo operamini, sicut domino et non hominibus, scientes quod a domino accipietis retributionem hereditatis. domino Christo seruite. qui enim iniuriam facit, recipit id quod inique gessit, et non est personarum acceptio apud deum. Domini, quod iustum est et aequum, 27 Col. 4, 1-6 2 genrilef & iuder P* 8 fcrrha MC, fchara P, fciTa R, fcyra S et ante liber om. Pl 4 dei] om. P1 et dilecti] & elecn MC1, om. R 6 uobisma P\'v 7 sicut et ab dominus om. C1 8 uosJ faciTe add. Sa 11 graτι C2RS2av 12 omouenτes R m pfalimf PSa 18 & hymmf P, himmf MC & canτ Pav 14 domini noftri a 15 Iesu Christi av 16 fabdm B 17 diligere P ulores] add. uestras Rav 18 fili S* 20 puldlammo MC, pu∗sillanimes P 21 uerba quasi - - timentes om. P1 22 dominum] dm P* 25 facit iniuriam a 26 . recipiet RSav inique om. B 27 et] om. MP1C seruis praestate, scientes quoniam et uos dominum habetis in caelo. orationi instate, uigilantes in ea cum gratiarum actione: orantes simul et pro nobis, ut deus aperiat. nobis ostium sermonis ad loquendum mysterium Christi, propter quod etiam uinctus sum, ut manifestem illud ita ut oportet me loqui. in sapientia ambulate ad eos qui foris sunt, tempus redimentes. sermo uester semper in gratia sale sit conditus, ut sciatis quomodo oporteat uos unicuique respondere.

Finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. a quibus quidam aberrantes conuersi sunt in uaniloquium, uolentes esse legis doctores, non intellegentes neque quae locuntur neque de quibus adfirmant. scimus autem quoniam bona est lex, si quis eam legitime utatur: sciens hoc, quia iusto non est lex posita, sed iniustis et non subditis, impiis et peccatoribus, sceleratis et contaminatis, parricidiis et matricidiis, homicidiis, fornicariis, masculorum concubitoribus, plagiariis, mendacibus, periuriis, et si quid aliud sanae doctrinae aduersatur, quae est secundum euangelium gloriae beati dei, quod creditum est mihi. Et post paululum : Obsecro igitur primum omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et omnibus qui in sublimitate sunt, ut quietam et tranquillam uitam agamus in omni pietate -11 I Тim. 1, 5—11 22 I Tim. 2, 1 et 2 8 aparear M\', opener P1 4 misτeriũMPS, mmĩ C 5 mamfefre 8, manifestum a oporreaT R 7 condιτus sιτ Sa 8 qao∗modo (ras. d) M EXPLICIT AD COLOSENSES (atr.) I INCIPIT DB EPISTOLA AD TIMOTHEVM (min.) I S 11 aatem in rlU. P cordo M 12 fida* (t ras.) 8 18 uolunτ P1 15 ea Rav 16 fci- ènτes Ra hoc] auτ̉ 8 let non efr Sa lex in ras. 5 lift. in P 18 parricidus & maτ homieiduf MP1CS1: -cidis P1Rav, -cudi∗s S 19\' concunbιτοrum MC prurif mendaetb; R MCS1, piu∗∗nf P: piuns Rav., -n∗f S 22 primo S (cod. Am.) et castitate. Item post paululum: Volo ergo uiros orare in omni loco, leuantes puras manus sine ira et disceptatione. similiter et mulieres in habitu ornato cum uerecundia et sobrietate ornantes se, non in tortis crinibus ant auro aut margaritis uel ueste pretiosa, sed quod decet mulieres promittentes pietatem per opera bona. mulier in silentio discat cum omni subiectione. docere autem mulieri non permitto, neque dominari in uirum, sed esse in silentio. Et post aliquot uersus : Oportet ergo episcopum inreprehensibilem esse, unius uxoris uirum, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem, non uinolentum, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non cupidum, suae domui bene praepositum, filios habentem subditos cum omni castitate - si quis autem domui suae praeesse nescit, quomodo ecclesiae dei diligentiam habebit ? — non neophytum, ne in superbia elatus in iudicium incidat diaboli. oportet autem illum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt, ut non in obprobrium incidat et laqueum diaboli. diaconos similiter pudicos, non bilingues, non multo uino deditos, non turpe lucrum sectantes, habentes mysterium fidei in conscientia pura. et hi autem probentur primum et sic ministrent nullum crimen habentes. mulier. similiter pudicas, non detrahentes, sobrias; fideles in omnibus. diacones sint unius uxoris uiri, qui filiis suis bene praesunt et suis domibus. qui enim bene ministrauerint, gradum sibi bonum adquirunt et multam fiduciam in fide, quae est in 1 I Tim. 2, 8-12 9 I Tim. 3. 2-18 3 hornaru f-ro m. ai.) S uencundia MP1 . 5 marganeτιf M P\' pmιττenf P1 6 muhere MP1, muhere (uirg. ras.) C 8 ahquod MC, ahquando P1, aliquanτros P1, aliquos Ba 10 ornatum] add. pudicum P1av 11 ninolenτο̄ M, uίοlenvū R, . mnolenτễ S 12 lιτιgofū MP1 cupidum] add. fed ar 13 cainrarem MPa 14 domui] om. P\' ec∗∗clefiae M neophιτum MPCRS 15 ftt. porbism RSv 16 mcedar (bis) MPa diabuli (Ws) MP et illum 4 20 mī MR, minī R1C hu MPCR 28 diaconi Sav punv P1RS2v 24 mini et adqquinτ MPCR bono gradū fibi R, gradum bonum ffbi av : Christo Iesu. Et post XII uersus: Spiritus autem manifeste dicit quia in nouissimis temporibus discedent quidam a fide,, adtendentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium, et cauteriatam habentium suam conscientiam, prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos deus creauit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognouerunt ueritatem. quia omnis creatura dei bona, et nihil abiciendum quod cum gratiarum actione percipitur. sanctificatur enim per uerbum dei et orationem. haec proponens fratribus, bonus eris minister Iesu Christi, nutritus uerbis fidei et bonae doctrinae, quam adsecutus es. ineptas autem et aniles fabulas deuita. exerce te ipsum ad pietatem. nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est: pietas autem ad omnia utilis est, promissionem habens uitae quae nunc eat et futurae. fidelis sermo et omni acceptione dignus. in hoc enim laboramus et maledicimur, quia sperauimus in deum uiuum, qui est saluator omnium hominum, maxime fidelium. praecipe haec et doce. nemo adulescentiam tuam contemnat: sed exemplum esto fidelium in uerbo, in conuersatione, in caritate, in fide, in castitate. dum nemo, adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. noli neglegere gratiam, quae in te est, quae data est tibi per prophetiam, cum inpositione manuum presbyterii. haec meditare, in his esto, ut profectus tuus manifestus sit omnibus. adtende tibi et doctrinae, insta in illis hoc enim faciens et te ipsum saluum facies et eos qui te audiunt. Seniorem ne increpaueris, sed obsecra ut patrem, iuuenes ut fratres, anus ut matres, iuuenculas ut sorores in omni castitate. uiduas honora, quae uere uiduae t I Tim. 4, 1--16 et I Tim. 5, 1—23et I Tim. 6, 1-14 26 I Tlm. 5, 1—25. 1 XII] aliquos α 4 hipoerifi M, ypochrisi P, hipochrifi S 10 haec] hoe R ppenenf Sa frib; fuif R errt CR rpl IH̄ Sav 11 enuτrιτus R tiarbo R es] efτ B 14 tarba pietas — est om.P1 16 et ante futurae] m MC1 16 ſperamus Rav 21 lerione exorτaτιοne (exh- S) MP1CS1 et doctrine d 28 preſbιτern (-n R) MPCRS1 24 omnibus] inonnb; R (fort. reete) 28 nerae P sunt si qua autem uidua filios aut nepotes habet, discant primum domum suam regere et mutuam uicem reddere parentibus: hoc enim acceptum est coram deo. quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in deum et instat obsecrationibus et orationibus nocte et die. nam quae in deliciis est, uiuens mortua est. et hoc praecipe, ut inreprehensibiles sint. si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius uiri uxor, in operibus bonis testimonium habens, si filios educauit, si hospitio recepit, si sanctorum pedes lauit, si tribulationem patientibus subministrauit, si omne opus bonum subsecuta est. adulescentiores autem uiduas deuita. cum enim luxuriatae fuerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quia primam fidem inritam fecerunt: simul autem et otiosae esse discunt, circuire domus, non solum otiosae, sed et uerbosae, loquentes quae- non oportet. nolo ergo iuniores nubere, filios. procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan. si qua fidelis habet uiduas, subministret. illis, ut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt sufficiat qui bene praesunt presbyteri, duplici honore habeantur: maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim scriptura: non infrenabis os boui trituranti, et: dignus est operarius mercede sua. aduersus presbyterum accusationem noli recipere nisi sub duobus et tribus testibus. peccantes ,24 cf. Deut. 25, 4 et Leu. 10, 7 1 diſcanτ (n exp.) C, discat v4 defolura Px fperabir CRa. b ex u M, fperer P2v, fperat edd. inſτeτ P2Rv 5 et] ac Sb 6 hoc] om. MCR 8 negaui M, negabiT S 10 edocamr MCS1, edocunτ P1 13 luxorianτęP1, luxunanτe S1 15 inτā M, umTam P eese] om. Rav 16 circQire Ba 17 ergo] om. C, autem a 20 ſaτhanam R , qua] quis Rv, qui a fidelef S 22 prefbirem MCS1 digm habeanrur P2Rv 24 infrenabis] al. alligahis a in marg. (ef.- v) 25 aduerſum Sa preſbιτerū MPCB accuſſaτιonam (acuſſ. P),MP 26 et] auT B peccantes] add. auτem Sa (fort. recte) coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant. testor coram deo et Christo Iesu et electis angelis, ut haec custodias sine praeiudicio, nihil faciens in alteram partem declinando. manus cito nemini inposueris neque communicaueris peccatis alienis. te ipsum castum custodi. noli adhuc aquam bibere, sed uino modico utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates. quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem et subsecuntur. similiter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se habent abscondi non possunt. Quicumque sunt sub iugo serui, dominos suos omni honore dignos habeant, ne nomen domini et doctrina blasphemetur. qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis seruiant, quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii participes sunt. haec doce et exhortare. si quis aliter docet et non adquiescit sanis sermonibus domini nostri Iesu Christi et ei quae secundum pietatem est doctrinae, superbus, nihil sciens, sed languens circa quaestiones et pugnas uerborum, ex quibus oriuntur inuidiae, contentiones, blasphemiae, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum et qui priuati sunt ueritate, existimantium quaestum esse pietatem. est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia. nihil intulimus in hunc mundum: haut dubium quia nec auferre quid possumus: habentes autem alimenta et quibus tegamur, his contenti sumus. nam qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et laqueum diaboli et desideria multa inutilia et nociua, quae 10 I Tim. 6, 1-14 . 1 ut] ut & Sv τeſτιficor S 2 electis] p elecrif C angelis] add. eraf P* 3 facias R 4 nemine MPl uerba neque c. p. alienis om. MP1CR 5 cufrode S1 8 p̀cedenτιū S1 quosdam] quorundaum P1 9 quae aliter] qualιτer CR 10 quicumque] qmca MP1C 11 habeant] arbιτrenτur P2v (a in marg.) 12 et 14 fidelif MPl 14 qui] quia a 16 quae] qm BS 17 nihil] om. P1 19 male in marg. M 20 pnuaTe M 22 nihil] add. emm C Rv 23 quia} quin P* poſſimuſ (1 ex u inter scribendum m. pr. M) MC. \\ 25 ſimuſ RS2av temptationes a 26 in laqueum Rav diabnb MP - mergunt homines in interitum et perditionem. radix enim omnium malorum est cupiditas, quam quidam appetentes errauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. tu autem, o homo dei, haec fuge: sectare uero iustitiam, pietatem, fidem, caritatem, patientiam, mansuetudinem. certa bonum certamen fidei, adprehende uitam aeternam, in qua uocatus es et confessus bonam confessionem coram multis testibus. praecipio tibi coram deo, qui uiuificat omnia, et Christo Iesu, qui testimonium reddidit sub Pontio Pilato, bonam confessionem, ut serues mandatum sine macula, inreprehensibile, usque in aduentum domini nostri Iesu Christi. Et post paucos uersus: Diuitibus huius saeculi praecipe, non superbe sapere neque sperare in incerto diuitiarum, sed in deo, qui praestat - nobis omnia abunde ad fruendum, bene agere, diuites fieri in operibus bonis, facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam.s o Timothee, depositum custodi, deuitans profanas uocum nouitates et oppositiones falsi nominis scientiae, quam quidam promittentes circa fidem exciderunt. gratia tecum. amen..

Non enim dedit nobis deus spiritum timoris, sed uirtutis et dilectionis et sobrietatis. noli itaque erubescere testimonium domini nostri, neque me uinctum eius, sed conlabora euangelio secundum uirtutem dei. Et post paucissimos uersus: 12 I Tim. 6, 17—21 2S H Tim. 1, 7 et 8. 4 0 ante homo om, P1CR 8 deo om. F 9 redidit M pylaτο P 11 aduenτu C . paueiſſimeſ S 18 deoj add. umo P1v 15 opib; C τheſaurmari 8 16 adprehenduτ MC 18 nommeſ M1 P1C1 taenna CR 20 EXFLICIT DE : (atr.) | INCIPIT DE SECVNDA (min.) I 8, de epiſτοla beari pauh apa ad τymοτheū ſecunda N 25 eungelni MPC 26 un∗τuτē M pauciſſimoſ 8: pauciss̄ P, paucif MC, paucos Ra Formam habens sanorum uerborum, quae a me audisti, in fide et dilee-tioBe in Christo Iesu, bonum depositum custodi per spiritum sanctum, qui habitat in nobis. Et paulo post: Tu ergo, fili mi, confortare in gratiam, quae est in Christo Iesu: et quae audisti a me per multos testes haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere. labora sicut bonus miles Christi Iesu. nemo militans deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probauit nam et qui certat in agone non coronatur nisi legitime certauerit. laborantem agricolam oportet primum de fructibus accipere. intellege quae dico: dabit enim tibi dominus intellectum in omnibus. memor esto Iesum Christum surrexisse a mortuis ex semine Dauid, secundum euangelium meum, in quo laboro usque ad uincula quasi male operans, sed uerbum dei non est alligatum. ideo omnia sustineo propter electos, ut et ipsi salutem consequantur, quae est in Christo lesu cum gloria caelesti fidelis sermo: nam si commortui sumus, et conuiuemus: si sustinebimus, et conregnabimus: si negabimus, et ille negabit nos: si non credimus, ille fidelis permanet, negare se ipsum non potest. haec commone testificans coram deo. noli uerbis contendere, in nihil utile nisi ad subuersionem audientium sollicite cura te ipsum probabilem exhibere deo, operarium inreprehensibilem, recte tractantem uerbum ueritatis. . 1 n Tim. 1, 13 et 14 4 II Tim. 2, 1-17 17 E Tim. 2, 19-26 et D Tim. 3, 1-7 1 habenr ſanorum (anoram MC, fonora R) MP1C1R : habe ſanorum P2Sav audiſτι∗M 8 nobIs R p\' pall P 4 fili mi] om. MP gra-na P2RaSav (cod. Amiatini correotor) 6 idoneo M (P 8 negotif F* uerta UT ei plaoear cw fe s ras. M se ait. led Pl 9 coronabit̃ B 10 accipere] pcipere Rv 11 inτellecτum M omnibuſSa (cod. Sangerm. et Clarom.): M omnibuſ inτellecτum M PCRv (Am) 12 esto] add dim Sav reſurrenſſe gav 15 etj om. P M cum] in & 17 ſi cũ mortui ſumus a cumuiumuſ M, conniumuſ P 18 ſuſτιbmuſ N, ſuſτιnem\'CR negauenmus Rv 19 negaur P1C1 . 21 nihili Sa, nihil° P 22 sollicite] add. autem a 26 inreprehensibilem] meonfuſibilē Sav rerte tract.] rarac τanτē S profana autem inaniloquia deuita: multum enim proficient ad impietatem, et sermo eorum ut cancer serpit. Et post VI uersus: Cognouit dominus qui sunt eius, et: discedat ab iniquitate omnis qui inuocat nomen domini. in magna autem domo non solum sunt uasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam. si quis ergo mundauerit se ab istis, erit uas in honorem sanctificatum et utile domino, ad omne opus bonum paratum. iuuenalia autem desideria fuge: sectare uero iustitiam, fidem, caritatem, pacem cum his qui inuocant dominum de corde puro. stultas autem et sine disciplina quaestiones deuita, sciens quod generant lites. seruum autem domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes, docibilem, patientem, cum modestia corripientem eos qui resistunt: ne quando det illis deus paenitentiam ad agnoscendam ueritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captiui tenentur ad ipsius uoluntatem. Hoc autem scito, quod in nouissimis diebus instabunt tempora periculosa, et erunt homines se ipsos amantes, cupidi, elati, superbi, blasphemi, parentibus non oboedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, criminatores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, proterui, tumidi, uoluptatum amatores magis quam dei, habentes speciem quidem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes: et hos deuita. ex his enim sunt qui penetrant domos et captiuas ducunt mulierculas S cf. Num. 16, 5 et Bs. 26, 13 17 n Tim. 3, 1—7 1 aotem] add. et av lnamloqui C, naniloqaia v (a in marg.) enim] om. Sa pficianr P*, pficiunτ P2Rν 3 VII R cognooit] agnouιτ C difcedant a 4 omne! qui muecanr 8\'a \'5 sed et] fed m P* 6 nicτιha P* honore F1 quaedam a. i. contumeliam om. P1 7 ab hiſτιſ M 8 honore R 9 luuemlia P2RSaν 12 generent R ſeruũ (ũ in ras.) M 18 hTtgan MC 16 resistunt] add. uerιτaτι P1ν cognofcendam Raν 16 diabuli MP laquaeof P\' 17 hoc] om. C 21 iumιτιιſ M, iumιττιſ P1, inimiciſ C 22 ftne beniguιτaτem MP1C uolumpTaTum M 23 dei] do Ml 25 domuf S muheculaf M oneratas peccatis, quae ducuntur a uariis desideriis, semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes. Et post VIII uersus: Tu autem adsecutus es meam doctrinam, institutionem, propositum,. fidem, longanimitatem, dilectionem, patientiam, persecutiones, passiones, qualia mihi facta sunt Antiochiae, Iconio, Lystris: quales persecutiones sustinui, et ex omnibus me eripuit dominus. et omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutiones patiuntur. mali autem homines et seductores proficient in peius, errantes et in errorem mittentes. tu uero permane in his quae didicisti et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris. et quoniam . ab infantia sacras litteras nosti, quae te possunt instruere ad salutem per fidem, quae est in Christo Iesu. omnis scriptura diuinitus inspirata est utilis ad docendum, ad arguendum, ad corrigendum, ad erudiendum in iustitia: ut perfectus sit homo dei, ad omne opus bonum instructus. Testificor coram deo et Christo Iesu, qui iudicaturus est. uiuos et mortuos, et aduentum ipsius et regnum eius: praedica uerbum, insta oportune, inportune: argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina. erit enim tempus, cum sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coaceruabunt sibi magistros, prurientes auribus, et a ueritate quidem auditum auertent, ad fabulas autem conuertentur. tu uero uigila, 3 n Tim. 3, 10-17 et n Tim. 4, 1-8 • 1 oneranf peccanf MP\', onera peccannf C1 a] eras. in P, om. RSav 2 efciencia M 4 inſτιτuτum Sa 5 paſioneſ M 6 anτhiochie M lcomo S, ycomo R lifmf MCRS 7 omnibus] add. hif P2 8 perfecurionem P2RSaν panenrur P(?)av 9 auτem 8. lin. add. M pficiunτ CS 10 errore MP*C, erronf P1 pmane* P dediciPri et dedicenf MPl didifcena R quoniam] quia P1 12 Irreraf M uerba te possunt i. a. s. p. f. quae om. C poſunτ M 14 lnſcripτura Pl eat] dei. P (utilis eet v) 16 pfectuf C opof bona (b in ras.) M 17 corra M 18 et aduentum] et per aduentum a, per aduentum v eiuв] ei M 19 uerba P1 20 uerba erit tempus - - auribus om. P1 21 coacerbabunr M 22 pronenref MC a uenτaτem MP1C 23 conuerτunτur PC in omnibus labora, opus fac euangelistae, ministerium tuum imple. ego enim iam delibor, et tempus meae resolutionis instat. bonum certamen certaui, cursum consummaui, fidem seruaui: in reliquo reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus in illa die iustus iudex, non solum autem mihi, sed et his qui diligunt. aduentum eius.

Huius rei gratia reliqui te Cretae, ut ea\' quae desunt corrigas et constituas per ciuitates presbyteros, sicut ego tibi disposui, si quis sine crimine est, unius uxoris uir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. oportet enim episcopum sine crimine esse sicut dei dispensatorem, non superbum, non iracundum, non uinolentum, non percussorem, non turpilucrum: sed hospitalem, benignum, sobrium, iustum, sanctum, continentem, amplectentem eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere. Et post paucos uersus: Quam ob causam increpa illos. dure, ut sani sint in fide, non adtendentes Iudaicis fabulis et mandatis hominum auersantium se a ueritate. omnia munda mundis: coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum : sed 9 Tit. 1, 5-9 19 Tit. 1, 13-16 et Tit 2, 1-15 et Tit. S, 1 et 2. 1 ∗∗miniſrerium M \' 2 imple) add. fubdiraf eſτο P3, ſobrius eſτο 8 cerraui eerramen MP1 4 inj de R iufticie corona a 5 redeor M 6 EXPLICIT AD TIMOTHEVM II (atram.) I INCIPIT AD\' TI- TVM (min.) I S, de eplã bean pauh ad rytum R 9 creτe P2CS, crese M, om. P1 10 preſxbrreroſ MPCR, prbof S alcnt] add. et P2Caν 12 fideles non in om. P* m aouſaτιοniſ C, M non ante subd. om. P1 subdιτuſ MP\' 13 enim] ergo P 15 turpilucrum] τurpelucrum M, rurpeaf lucrum P1, rurpiſ lucrum CS, τurpe lucrũ fecranre R, τurpiſ lucri cupidum P2aν 16 amplecτanτem Pl 18. exhortari om. 8 redarguere a 19 paucos] aliquos a 20 Cane P1 inυendeτeſ Saν famulif Pf 22 autem] om; P1 eed] fe P\' inquinatae sunt eorum et mens et conscientia. confitentur de nosse deum, factis autem negant, cum sint abominati et incredibiles, . et ad omne opus bonum reprobi. Tu autem loquere quae decet sanam doctrinam. senes, ut sobrii sint, pudici, prudentes, sani fide, dilectione, patientia. anus similiter in habitu sancto, non criminatrices, non uino multo seruientes, bene docentes, ut prudentiam doceant adulescentulas, ut uiros suos ament, filios diligant, prudentes, castas, domus curam habentes, benignas, subditas uiris suis, ut non blasphemetur uerbum dei. iuuenes similiter hortare, ut sobrii sint. in . omnibus te ipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctrina integritate, grauitate: uerbum sanum inreprehensibile : ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens malum dicere de nobis. seruos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem. bonam ostendentes, ut doctrinam saluatoris nostri dei ornent in omnibus. apparuit enim gratia dei saluatoris omnibus hominibus, erudiens nos, ut abnegantes inpietatem et saecularia desideria sobrie et iuste et pie uiuamus in hoc saeculo, expectantes beatam spem et aduentum gloriae magni dei et saluatoris nostri Iesu Christi, qui dedit semet ipsum pro nobis, ut nos redimeret ab omni iniquitate et emundaret sibi populum acceptabilem, sectatorem bonorum operum. haec loquere et exhortare et argue cum omni imperio. nemo te contemnat. Admone illos, principibus et potestatibus subditos esse, dicto 3 Tit. 2, 1-15 25 Tit. 3, 1 et 2 1 et mens eorum edd. 3 et om. R ad] abMC 4 decenr Rv ſunτ MP1 5 in fide, in dilectione, in patientia av 9 uiriſ ſuiſ (um M) MPCRv, ſuiſ uiriſ Sa 11 post exemplum inserunt UT MC m ∗ docτrina (uirg. eluta) M 12 m inτegrιτaτe in grau ιτaτe 82aν, integritatem greuitatem cod. Amiat. 18 hic s. L M ex aduerso] aduerfuf P1 14 uobis R ſubdιτοſ se dominiſ flnf S 16 ut] & P1 docτrina MC 17 ornant P1, orneT RS1 aparuιτ MC faluaTorif****** M 18 UT I neganTef. M et ante Baecul.j per P1 19 ſubru M, Cobni P1 22 redemera M, redima P1 emundara M, amundara P1: mandareT P1CRSaν 28 aoceprabile M fecraTorQ MC 24 arguere MC mpeno MP oboedire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, non litigiosos esse, modestos, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines. Et post paucos uersus: Fidelis sermo est, et de his uolo te confirmare, ut curent bonis operibus praeesse qui credunt deo. haec sunt bona et utilia hominibus. stultas autem quaestiones et genealogias et contentiones et pugnas legis deuita: sunt enim inutiles et uanae. haereticum hominem post unam et secundam correptionem deuita, sciens quia subuersus est qui eiusmodi est et \'delinquit proprio iudicio condemnatus.

Gaudium enim magnum habui et consolationem in caritate tua, quia uiscera sanctorum requieuerunt per te, frater. Et paulo post: Quem ego uolueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in uinculis euangelii: sine consilio autem tuo nihil uolui facere, uti ne uelut ex necessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium.