Gloria in altissimis deo, et in terra pax hominibus bonae uoluntatis. Et aliquanto post: Et interrogabant eum turbae dicentes: quid ergo faciemus? respondens autem dicebat illis: qui habet duas tunicas, det non habenti: et qui habet escas, similiter faciat uenerunt autem et publicani, ut baptizarentur, et dixerunt ad illum: magister, quid faciemus? at ille dixit ad eos: nihil amplius quam quod constitutum est uobis faciatis. 2 Marc. 18, 11 5 ib. 18 7 ib. 33—37 16 Lut. 2, 14 17 Lnc. 8, 10—14 2 et paulo. post] om. P1 duxerint] hęt dixenrτS\' τrahenreɾ P1R 8 uerba : sed q. d. f. u. i. i. h. i. loquimini om. I* 4 loquimini] loquanum CRS enim] om. MCB 5 pant MC, paulolũ S1 7 alio] m aho S, alio in a orantes] oranre M1, oraTe C, er oraTe Rv enim] om. B 9 iam∗τοn P 10 pcipir C, p̃cepιτМ2Rav mgilar P1 11 ueniet a 12 inneniet a 18 nobis dico] uob C 15 EXPLICITSECVNDVM MARCVM (atramento scr.) | INCIPIT SECVNDVM LVCAM (minio) I 8 aeuuaNGeeLio M 16 hominibus] ommb; C 17 ahco M1, aliquo C eum] rasura trium litterarum, in margine: iohannẽ bapτιɾτã add. ai. m. P 20 babτιzarenτur P 22 quod] om. MC faciaif MCR 12* interrogabant autem eum et milites dicentes: quid faciemus et nos? et ait illis: neminem concutiatis, neque calumniam faciatis, et contenti estote stipendiis uestris. Et post aliquantum: Beati pauperes, quia uestrum eat regnum dei. beati qui nunc esuritis, quia saturabimini. beati qui nunc fletis, quia ridebitis. beati eritis, cam uos «derint homines et cam separauerint uos et et exprobrauerint et eiecerint nomen uestrum tamquam malum propter filium hominis. gaudete in illa die et exultate: ecce enim merces uestra multa in caelo. secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. uerum tamen uae uobis diuitibus, quia habetis consolationem uestram. uae uobis qui saturati estis, quia esurietis. uae uobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis. uae cum bene uobis dixerint omnes homines: secundum haec faciebant prophetis patres eorum. sed uobis dico qui auditis: diligite inimicos uestros, benefacite his qui uos oderunt. benedicite maledicentibus uobis. orate pro calumniantibus uos. et qui te percutit in maxillam praebe et alteram, et ab eo qui aufert tibi uestimentum tuum etiam tunicam noli prohibere omni autem petenti tribue, et qui aufert quae tua sunt ne repetas et prout uultis, at faciant uobis homines, facite illis similiter. et si diligitis eos qui uos diligunt, quae uobis eat gratia? nam et peccatores diligentes se diligunt et si 4 Luc. 6, 20—49 1 eom autem P1 2 et alt.] om. C 3 fxore M\' ɾτιpendiir uñɾ in rasura S et post aliquantum] om. P1 4 panperer ɾpu P 7 uos] om. P1 9 mercif MP mulTa eɾτ Rav 10 parnf P\' 11 quia] qm P1CRa 12 eftmnf M*, efuermf P 18 uae] ft uobiɾ P 14 bene nob dixermτMF* (eod. Am.): uob benedixennr C, benedixernτ uob RSav, benedixenτ (sic, om. nobis) P1 onmes] ∗∗∗omf (aob eras.) M hommef omɾ S 15 prophetis] 8. lm. pfendo add. m. 3 M, erbia est correctura,quae olim extaibat m margine P, pfeudopphaif CRv parnf P* 16 uor (8. lin. m. pr.) M oderũτ uof JRv 18 pb∗e P ab eo qui] habeo quae P1 19 auferet a tuum] om. P1av τοnicam P* 20 autem] enT M τribu∗e M 21 prolUT (UT m marg. add. al. m.) S facite] & uof facιτe Pb benefeceritis his qui uobis benefaciunt, quae uobis est gratia? siquidem peccatores hoc faciunt et si mutuum dederitis his a quibus speratis recipere, quae gratia eat uobis? nam et peccatores peccatoribus faenerant, ut recipiant aequalia. uerum tamen diligite inimicos uestros: benefacite et mutuum date nihil desperantes: et erit merces uestra multa, et eritis filii altissimi: quia ipse benignus est super ingratos et malos. estote ergo misericordes, sicut et pater uester misericors est. nolite iudicare, et non iudicabimini. nolite condemnare, et non condemnabimini. dimittite, et dimittemini date, et dabitur uobis. mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum uestrum. eadem quippe mensura, qua mensi fueritis, remetietur uobis. dicebat autem illis et similitudinem: numquid potest caecus caecum ducere? nonne ambo in foueam cadunt? non est discipulus super magistrum: perfectus autem omnis erit sicut magister eius. quid autem uides festucam ia oculo fratris tui, trabem autem, quae in oculo tuo est, non consideras ? et quomodo potes dicere fratri tuo: frater, sine eiciam festucam de oculo tuo, ipse in oculo tuo trabem non uidens? hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo, at tunc perspicies, ut educas festucam de oculo fratris tui non est enim arbor bona quae facit fructus malos, neque arbor mala faciens fructum bonum. unaquaeque arbor de fructu suo cognoscitur. neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo uindemiant uuas. bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum, et malus homo de 3 recipere] accepere Sx 4 faeneranτ uf (ur add. al m.) P, fmeranTur Sa 6 mhil mde ɾperanτef P2 Rav, ne hiɾ| deparanτef S mercis P 9 et} at P\' iudicamum P1 conTemnaM P\\ condempnare et infra condempnab. M1C 10 dimιτιmini MPC 11 etpr.] om. P1S conuerfi M1P1, confersam M3P2S coagιτavu M1P1 18 meoɾuτan P1 remi M1, remeτιerτur (erre in ras.) P 16 cadenT S\' 16 eriT ɾi. 6 C, enr a fcit R, enr II ɾιτ Sa* 17 inrτueam MP1S 18 et] aat Pav 10 fifMP1CS2 S0 undeɾ CRa hypocrιτe P1 eioe (ei in rat.) P prumum sice S 21 pfpecief M1P1 fifτuci MPCS 23 frucτus honos B 24 arbarj om. Pl, enna arbuor P2S2v de] ex B 25 uuam P\'v 26 Theffauro M1 malo profert malum. ex abundantia enim cordis os loquitur. quid autem uocatis me: domine, domine, et non facitis quae dico? omnis qui uenit ad me et audit sermones meos et facit eos, ostendam uobis cui similis est. similis est homini aedificanti domum, qui fodit in altum et posuit fundamenta super petram. inundatione autem facta inlisum est flumen domui illius, et non potuit eam mouere : fundata enim erat super petram. qui autem audit et non facit, similis est homini aedificanti domum suam super terram sine fundamento: in quam inlisus est fluuius, et continuo cecidit, et facta est ruina domus illius magna. Et post aliquantum: Cui ergo similes dicam homines generationis huius? et cui similes sunt? pueris sedentibus in foro et loquentibus ad inuicem et dicentibus: cantauimus uobis tibiis et non saltastis, lamentauimus et non plorastis. uenit enim Iohannes baptista neque manducans panem neque bibens uinum, et dicitis: daemonium habet. uenit filius hominis manducans et bibens, et dicitis: ecce homo deuorator et bibens uinum, amicus publicanorum et peccatorum. et iustificata est sapientia ab omnibus filiis suis. Item post aliquantum: Est autem haec parabola: semen est uerbum dei. qui autem secus uiam sunt qui audiunt: deinde uenit diabolus et tollit uerbum de corde eorum, ne credentes 11 Lac. 7, 81-85 00 Luc. 8, 11-18 1 de malo] om. MPlCB, de malo τhefauro P\'avenimj om. edd. r cordif ei\' (of 8. Un. add. al. m.) S 4 fumile C est pr.] fit av uerba: aimilia est altero loco om. MC 5 fundamenta] ɾup, fundamτο C saper] fapra Sa 7 illins] ilh PlSav super] fapra S 9 super] fopra a fudamτũ М1P1. qua M1S 10 filu flumuf P ceadiT (I alt. tn rae.) P 12 homines] omnef MC, hommɾ P\' generaTionef C pueris] fimilef funτ pnenf P2υ 18 ɾedenτeɾ C 14 canτabimuf MCS1 τιbuɾ (T in ras.) S, om. B 15 10 hanɾ M, lohanmf C 16 uerba: et dicitis usque ad bibens uinum om. M1 (in marg. add. sub signis hd et hp m. 2) dicaif M\' (eorr. m. 3) demoma R 18 deuoraτur M (corr. m. 3) ∗∗publicanorum (& eras.) P 19 omnibus] honmub; P1 20 post] om. C ahquanTO pofr B parabnla MP 21 uiam] add. hn P\', 8. lin. add. hi C7, mam XunT hii (hi a) fonr Ba (cf. v) 22 diabuluɾ MP salui fiant. nam qui supra petram, qui cum audierint, cum gaudio suscipiunt uerbum, et hi radices non habent, qui ad tempus credunt et in tempore temptationis recedunt. quod autem in spinis cecidit, hi sunt qui audierunt et a sollicitudinibus et diuitiis et uoluptatibus uitae euntes suffocantur et non referunt fructum. quod autem in bonam terram, hi sunt qui in corde bono et optimo audientes uerbum retinent et fructum adferunt in patientia. nemo autem lucernam accendens operit eam uaso aut subtus lectum ponit, sed supra candelabrum ponit, ut intrantes uideant lumen. non enim est occultum quod non manifestetur, nec absconditum quod non cognoscatur et in palam ueniat. uidete ergo quomodo audistis. qui enim habet, dabitur illi, et quicumque non habet, etiam quod putat se habere auferetur ab illo. Et post aliquantum : Conuocatis autem duodecim apostolis dedit illis uirtutem et potestatem super omnia daemonia et ut languores curarent. et misit illos praedicare regnum dei et sanare infirmos, et ait ad illos: nihil tuleritis in uia, neque uirgam neque peram neque panem neque pecuniam neque duas tunicas habeatis, et in quamcumque domum intraueritis, ibi manete et inde ne exeatis. et quicumque non receperit uos, exeuntes de ciuitate illa etiam puluerem pedum uestrorum excutite in testimonium super illos. Item post aliquantum: Dicebat autem ad omnes: si quis uult post me uenire, abneget semet ipsum et tollat crucem suam et sequatur me. qui enim uoluerit animam suam saluam facere, perdet illam. nam 15 Luc. 9, 1-5 23 ib. 23—26 1 fiunt 01 auderunt P1 2 radiceW P qui] qUIa S\'a 3 in] om. P1 quod] qui P1 4 a] om. MPl 5 foffocanr M 6 non] om. S1 refernnt] fef C tri bonã C hn MC 7 in] om P1 obnmo M\' 8 pacientiam P* aCcendent Ml 9 uase RS2aυ supra] fup R 10 ut] & P1 12 palla M1 audifnf P 16 langoref C 18 Tollennf MP\' 20 habaif MCS1 . quacumq; M\'C 21 non] om. M* recipenr P, recepennx Rυ 22 pedem MO, peduxtm P1 24 eemet] fe P1S (cod. Am.) 25 suam] add. condie P*, coTTidie S, quotidie ab 26 illam] eam B qui perdiderit animam suam propter me, saluam faciet illam. quid enim proficit homo, si lucretur totum mundum, se autem ipsum perdat, et detrimentum sui fiat ? nam qui in* erubuerit et meos sermones, hunc filius hominis erubescet, cum uenerit in maiestate sua et patris et sanctorum angelorum. Et alio loco: Intrauit autem cogitatio in eos, quis eorum maior esset. at Iesus uidens cogitationes cordis illorum, adprehendens puerum statuit eum secus se et ait illis: quicumque susceperit puerum istum in nomine meo, me recipit; et quicumque me receperit, recipit eam qui me misit. nam qui minor est inter omnes uos, hic maior est. Et post aliquantum: Ait autem ad alterum: sequere me. ille autem dixit: domine, permitte mihi primum ire sepelire patrem meum. dixitque Iesus: sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem uade, adnuntia regnum dei. et ait alter: sequar te, domine, sed primum permitte mihi renuntiare his qui domi sunt. ait ad illum Iesus: nemo mittens manum suam in aratrum et aspiciens retro aptus est regno dei. Et paulo post: Ecce ego mitto uos sicut agnos inter lupos, nolite portare sacculum, neque peram, neque calciamenta, et neminem per uiam salutaueritis. in quamcumque domum intraueritis, primum dicite: pax huic domui. et si ibi fuerit filius pacis, requiescet super illam pax uestra, sin autem, ad uos reuertetur. in eadem autem domo manete edentes et bibentes quae apud illos sunt: dignus enim est operarius mercede sua. nolite transire de domo in domum et in quamcumque ciuitatem intraueritis et susceperint uos, 6 Luc. 9, 46-48 11 ib. 59--62 18 Luc. 10, 3-11 2 totum] umuerfum Sav 8 fiat] faciat P2Rυ 4 erubescιτ M1 (eod. Am.) 6 cogrraTionem P 7 illorum] eorum R 8 susciperit MP1C 9 et 10 reoeprr M1 10 reciperit M3P1C(recepit cod. Am.) 18 ire] add. er Rυdixitque ei av 14 uade & (u m ras., & add. al m.) P 16 qui] quae M3P2Cυ 17 aspiciens] respiciens υ 18 ap∗∗rus P regna М1C pofr paui (n add. ai. m.) P, poft paululum a 20 saluraueris Pl 21 quacũq; MC uerba: huic domui - - super illam pax om. S1 22 requiescιτ M1P1 illam] illa Ml. illam BSav 23 reuertitur a 24 efr emm CSυ 25 mercedem. suà C 26 fafcipermT MP\'C manducate quaecumque adponuntur uobis, et eurste infirmos, qui ia illa sunt, et dicite illis: adpropinquauit in uos regnum dei ia quamcumque ciuitatem intraueritis et non receperint uos, exeuntes in plateas eius dicite: etiam puluerem, qui adhaesit nobis de ciuitate uestra, extergimus uos: tamen hoc scitote, quia adpropinquauit regnum dei. dico uobis: quia Sodomis in die illa remissius erit quam illi ciuitati. E t post paululum: Verum tamen in hoc nolite gaudere, quia spiritus uobis subiciuntur: gaudete autem, quod nomina uestra scripta sunt in caelis. Et paulo post: Ecce quidam legis peritus surrexit temptans illum et dicens; magister, quid faciendo uitam aeternam possidebo? at ille dixit ad eam: in lege quid scriptum est? quomodo legis? ille respondens dixit: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex omnibus uiribus tuis et ex omni mente tua, et proximum tuam sicut te ipsum. Et paulo post; Quis horum trium uidetur tibi proximus fuisse illi qui incidit in latrones? at ille dixit: qui feeit misericordiam in illum. et ait illi Iesus: uade et fac similiter. Et post paululum: Martha, Martha, sellieita ea et turbaris erga plurima: porro unum est necessarium. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Item post paululum: Cum oratis, inquit, dicite: pater, sanctificetur nomen tuum: adueniat regnum tuum: 8 Lue. 10, 20 10 ib. 25—27 18 ef. Deot. 6, 5 et Lea. 19, 18 16 Lnc. 10, 86 et 37 19 ib. 41 et 42 22 Luc. 11, 2-18 2 adppinquabιτ MsPRSa 8 in] & m C quamcomq.] quaciIq; C, add. auτēRυ reapermr MP 4 plateas eius] plareif eif P* 6 adppmquabir M3P2CRSa7 remiOaf M1P18 paul (a in ras.) P in hoc] om. It 9 quod] qrna S 10 pofr pattf (n add. al. m.) P ecce (cce in ras) P 12 verba: posflidebo usque ad scriptum eat om. P 18 diligis WP, dihgef (dili in ras. m. pr.) S 14 τuũ a. lin. add. m. pr. S 15 uiribus] mrrurib; М1P1 16 tuumJ om. S paulo post] p\' pt P 17 fuffe (fiu in ras.) P ille M1 P1 * mced M 18 illo (pro Q 8. lin. V pos. m. pr.) MC 19 et 22 paulolu S1 21 ab] om. initio lineae S 22 poet] om. C oranf***** P diciTe in ras. P panem nostrum cotidianum da nobis hodie: et dimitte nobis peccata nostra, siquidem et ipsi dimittimus omni debenti nobis : et ne nos inducas in temptationem. et ait ad illos: quis uestrum habebit amicum et ibit ad illum media nocte et dicet illi: amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus meus uenit de uia ad me et non habeo quod ponam ante illum: et ille de intus respondens dicat: noli mihi molestus esse: iam ostium clausum est, et pueri mecum sunt in cubili: non possum surgere et dare tibi. dico uobis, etsi non dabit illi surgens eo quod amicus eius sit, propter inportunitatem tamen eius surget et dabit illi quotquot habet necessarios. et ego uobis dico: petite, et dabitur uobis: quaerite, et inuenietis: pulsate, et aperietur uobis. omnis enim qui petit accipit, et qui quaerit inuenit, et pulsanti aperietur. quis autem ex uobis patrem petit panem, numquid lapidem dabit illi? aut piscem, numquid pro pisce serpentem dabit illi? aut si petierit ouum, numquid porriget illi scorpionem? si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester de caelo dabit spiritum bonum petentibus se? Et paulo post: Factum est autem cum haec diceret, extollens uocem quaedam mulier de turba dixit illi: beatus uenter, qui te portauit, et ubera, quae suxisti. at ille dixit: immo beati qui audiunt uerbum dei et custodiunt. Et paulo post: Et cum loqueretur, rogauit illum quidam Pharisaeus, ut pranderet apud se: et ingressus recubuit. Pharisaeus autem 20 Luc. 11, 27 et 28 24 ib. 37—46 1 coTTidianS S, quondianQ B demιττe et demιττιm\' MlP 4 diciT MPC ille P 7 dicat] om. MP\'C 8 pueri] add. mei Raυ cubile M1P1S1 9 tibij aeU. et ille si perseueranerit pulsans a (cf. v) afi (& 8. lin. add.) M 10 inporτunιτaτē M: inprobιτaτem (impr.) PCBSav 11 furgir P qdqd M, qudquoT C uerba : et ego — — aperietur nobis om. P1 18 accepiT MlP* et alt.] om. C 14 et] om. PC apenarur S. 15 dabit] om. 81 17 porregir М1P (porrigit cod. Am.) ſcorpi∗∗onẽ M uos] om. Pla 20 paul̷l̷ p\' M, pofr paului P, pauJt (om. post) C 22 uerba: at ille dixit om. MPC 28 immo] qui Imo Bx beati] om. S custodiunt] add. lllud Rav 24 illum] ea B phanjreuf (sic etiam infra) M 25 autem] om. init. lin. S coepit intra se reputans dicere, quare non baptizatus esset ante prandium. et ait dominus ad illum: nunc uos, Pharisaei, quod de foris est calicis et catini mundatis, quod autem intus est uestrum plenum est rapina et iniquitate. stulti, nonne qui fecit quod de foris est, etiam quod de intus est fecit? uerum tamen quod superest date elemosynam, et ecce omnia munda sunt uobis. sed uae uobis, Pharisaei, qui decimatis mentam et rutam et omne holus, et praeteritis iudicium et caritatem dei. haec autem oportuit facere, et illa non omittere. uae nobis, Pharisaei, quia diligitis primas cathedras in synagogis et salutationes in foro. uae nobis, quia estis ut monumenta quae non parent, et homines ambulantes supra nesciunt. respondens autem quidam ex legis peritis ait illi: magister, haec dicens etiam nobis contumeliam facis. at ille ait: etiam nobis legis peritis uae, quia oneratis homines oneribus, quae portari non possunt, et ipsi uno digito uestro non tangitis sarcinas. Et alio in loco: Adtendite a fermento Pharisaeorum, quae est hypocrisis. Et paulo post: Dico autem nobis amicis meis: ne terreamini ab his qui occidunt corpus et post haec non habent amplius quod faciant. ostendam autem nobis quem timeatis: timete eum qui, postquam occiderit; habet potestatem mittere in gehennam: ita dico uobis, hunc timete. nonne quinque passeres ueneunt dipondio? et unus ex illis non est in obliuione coram deo. sed et capilli capitis uestri omnes numerati sunt. nolite ergo timere: 17 Luc. 12, 1 18 ib..4—34 2 dominus] iha R 3 de] om. Ml est] om. init. lits. S 4 est alt.] om. M1P1S rapmam M1P1 5 qui] quid P1 de ante intta] om. P1CRSa est alt.] eras. C 6 elymoſinā(eipro y s. lin. pos. m. 3) M, ehmoflnam (I pr. m e mut. m. al.) P, elemofmi CB elem. daTe R 7 sed] om. CB phanfeif Pa (cf. v) qui] quia υ8 menxham Paυ 9 facere] om. C 10 quia] qm P1R (cod. Am.) diligaiſ 8 fmagogif M 11 quia] qm PlCR 18 perıτuſ P1 14 at] & PC 16 porrare Sav poſſum P1 17 in] om. R 18 quae est] quod efr P1Rav verba: et paulo post om. MPCR 20 qaod] quid CRSav 21 quem] qui P1 2S uemunτ MPXC tis passeribus pluris estis. dico autem uobis: omnis quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et filius hominis confitebitur in illo coram angelis dei: qui autem negauerit me coram hominibus, denegabitur coram angelis dei et omnis qui dicit uerhum in filium hominis, remittetur illi: ei autem qui in spiritum sanctum blasphemauerit non remittetur. cum autem inducent uos in synagogas et ad magistratus et potestates, nolite solliciti esse, qualiter a. quid respondeatis, aut quid dicatis: spiritus enim sanctus docebit uos in ipsa hora quae oporteat dicere. ait autem quidam ei de turba: magister, dic fratri meo, ut diuidat mecum hereditatem. at ille dixit ei: homo, quis constituit iudicem aut diuisorem supra uos? dixitque ad illos: uidete et cauete ab omni auaritia, quia non in abundantia cuiusquam uita eius est ex his quae possidet. dixit autem similitudinem ad illos dicens : hominis cuiusdam diuitis uberes fructus ager attulit, et cogitabat intra se dicens: quid faciam, quod non habeo quo congregem fructus meos? et dixit: hoc faciam: destruam horrea mea et maiora faciam, et illuo congregabo omnia quae nata sunt mihi et bona mea, et dicam animae meae: anima, habes multa bona posita in annos plurimos: requiesce, combibe, epulare. dixit autem illi dans : stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te: quae autem parasti cuius erunt? sic est omnia qui sibi thesaurizat et non est in deum diues dixitque ad discipulos suos: ideo dico uobis, nolite solliciti esse animae 1 pluref P\'JS 3 in illo] illum P1υ 5 filiuſ P1 illi] ei B 6 blaſſemauerιτ MPB remittetur] add ei R 7 fmagoguf M, ſina- gogaſ PR, ſynagiſ C 8 ſollicire P1 quid] add. lequamini auτ quıd MP1 CB 10 uerba: in ipsa hora om. S oporteat (rear in ras.) P, oporrer B ei quidam B, ∗quidāΙ ei (ras. e} S 11 heredιτaτē mecQ B 12 ei] ad eum S conſτιτua S1 18 ſup P2Sv 14 non] om. Ml P1 (add. M2) eius] om. B 15 poſſedeaτ M1, poffeda P1 16 ubera C 17 quod] quia v 18 Sgregam N, ogerem B 19 cougregabo ılluc S 10 anima] add. mea B 21 commede MP 22 ille MxPl hac] ac 81 28 coioa erunt| eram P1 est] erıτΡ1 24 emnis] dei. P1v deum] dõ 8 25 ideo] ıτa B ſollicιτe M\'PI animae] add. ure B (cf. v) quid manducetis, neque corpori quid uestiamini. anima plus est quam esca, et corpus quam uestimentum. considerate corues, quia non seminant neque metunt, quibus non est cellarium neque horreum, et deus pascit illos: quanto magis uos pluris estis illis? quis autem uestrum cogitando potest adicere ad staturam suam cubitum anm? si ergo neque quod minimum est potestis, quid de ceteris solliciti estis? considerate lilia quomodo crescunt: non laborant, non neunt. dico autem uobis: nec Salomon oumi gloria sua uestiebatur sicut unum et istis. si autem faenum agri quod hodie in agro est et cras in clibanum mittitur, deus sie uestit magis uos pusiillue fidei? et uos nolite quaerer, quld manducetis, aut quid bibatis, et nolite in sublime tolli. haec enim omnia gentes mundi quaerunt: pater autem uester scit, quoniam his indigetis. uerum tamen quaerite regnum dei, et haec omnia adicientur uobis. nolite timere, pusillus grex, quia complacuit patri uestro dare uobis regnum. uendite quae possidetis et date elemosynam. facite uobis sacculos, qui non ueterescunt, thesaurum non deficientem in caelis, quo fur non adpropiat, neque tinea corrumpit. ubi enim thesaurus uester est, ibi et cor uestrum erit. Et post paululum: Et uos estote parati, quia qua hora non putatis filius hominis uenit. ait autem ei Petrus: domine, ad nos dicis hanc parabolam, an et ad omnes ? dixit autem dominus: quis putas est fidelis seruus et prudens, 21 Luc. 12, 40-48 1 corpore M1P1 2 quā ueſτımenτıſ8 8 seminant] ſerũτR 4 paTcA M* 5 pluref MP1 pοτu∗∗P1 7 pοτeſτıſ illiſ P 8 Jilia] add. agri a non alt] neque M3CRSav nemxT MI, MenT P1; neaT MзP2CRSav 9 nec] quod nec a ſalamon P 10 foenum 8 11 mıττ&\' M1P1 12 uerba: perere q. m. A. q. b. e. nolite om. P1 18 τοlle M1P1 14 inquirunt a 15 hıſ quı P1 ındıgerıſ (di in ras.) P 16 puſſilluſ MP quia at nobis otn. P1 18 aelimoſına ̃(aelem. P1) M1P2. aelemoſınãM\', elemoſınã CR ueteraſcunt ab 19 τheſſaur, (bis) M quo (no in ras.) P adpropıanτ P1 20 estj om. C1Ra91 ėṙιτ̇P pant P, paulolumS1paulo polt 3 22 nenseτ Pav28 paraulam MP ∗∗an P et] om. R 24 seruus] diſpenſaτοr P2Sav quem constituet dominus supra familiam suam, ut det in tempore tritici mensuram? beatus ille seruus, quem, cum uenerit dominus, inueniet ita facientem. uere dico uobis, supra omnia quae possidet constituet eum. quod si dixerit seruus ille in corde suo: moram facit dominus meus uenire, et coeperit percutere pueros et ancillas, et edere, et bibere, et inebriari: ueniet dominus serui illius in die, qua non sperat, et hora, qua nescit, et diuidet eam partemque eius cum infidelibus ponet. ille autem seruus, qui cognouit uoluntatem domini sui et non praeparauit et non fecit secundum uoluntatem eius, uapulabit multis: qui autem non cognouit et fecit digna plagis, uapulabit paucis. omni autem cui multum datum est multum quaeretur ab eo, et cui commendauerunt multum, plus repetent ab eo. Item paulo post: Hypocritae, faciem terrae et caeli nostis probare, hoc autem tempus quomodo non probatis? quid autem et a uobis ipsis non iudicatis quod iustum est? Et aliquanto post: Contendite intrare per angustam portam: quia multi, dico uobis, quaerunt intrare et non poterunt. Et alio loco: Dicebat autem ad inuitatos parabolam intendens, quomodo primos accubitus eligerent, dicens ad illos: cum inuitatus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco, ne forte honoratior te sit inuitatus ab eo, et ueniens is qui te et illum uocauit dicat tibi: da huic locum, et tunc 14 Luc. 12, 66 et 57 17 Lnc. 18, 24 19 Lue. 14, 7—14 1 constituit MP1CRav dominus] dñs faus R fup P (Am.) det] add. illif M3P2CRav 8 dominus] add. suus P1 inueniet] muenenT Rav ita] sic R uobis] add. qma P* (cod. Am.), quoniam v 4 constituit P1 eum] illum Sav 5 facia S 6 mebnare M1 8 eius] om. P1 9 seruus] ferl M, ferui Cl 11 uapulamr MPCS1 mulraf MPC et] er n5 B 12 uapulatur MPC, uapulabis R paucif (lf in ras) P omni] omma M, omim C, hol R, omã Sl 18 querit ̃ C, quęretur S* repeTunT P\', paenr Sav 15 hoc autem] hoc *** S 16 non] om. R 17 aliquanto] ahc6 M2,, alio q P1 18 quaerenT M3P3av inτ*rare P poxuef C 19 auTem & PSv ad uitatif P1 parabulam M\'P 20 acubirof M1, accubiTOf P\' dilegerent Ml, diligerent P1O2, ehgenat P1 22 oneraTior M\', honeratior 8 is] hif M1, 1f in ras. m. pro S incipias cum rubore nouissimum locum tenere. sed cum uocatus fueris, uade, recumbe in nouissimo loco, ut cum uenerit qui te inuitauit, dicat tibi: amice, ascende superius: tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus. quia omnis qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur. dicebat autem et ei qui se inuitauerat: cum facis prandium aut caenam, noli uocare amicos tuos, neque fratres tuos, neque cognatos, neque uicinos diuites, ne forte et ipsi te reinuitent et fiat tibi retributio. sed cum facis conuiuium, uoca pauperes, debiles, claudos, caecos, et beatus eris, quia non habent retribuere tibi: retribuetur enim tibi in retributione iustorum. Et post paululum: Si quis uenit ad me et non odit patrem suum et matrem, et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus discipulus esse. et qui non baiulat crucem suam et uenit post me, non potest meus esse discipulus. quis enim ex uobis uolens turrem aedificare non prius sedens conputat sumptus, qui necessarii sunt, si habet ad perficiendum, ne, posteaquam posuerit fundamentum et non potuerit perficere, omnes qui uident incipiant inludere ei dicentes: quia hic homo coepit aedificare et non potuit consummare? aut qui rex iturus committere bellum. aduersus alium regem non sedens prius cogitat, si potest cum decem milibus occurrere ei qui cum uiginti milibus uenit ad se ? alioquin adhuc illo longe agente legationem mittens rogat ea quae pacis sunt. sic ergo omnis 12 Luc. 14, 26-88 1 incipief S robore M\' sed om. C 2 fuerir M1 loco] om. P* S te] add. eT illũ P* inuitabit P\' 4 glonam P\' 6 autem et] om. S 7 aut] vel a 10 paupes uoca er debilef B 11 retribuere] ratibue C\', quod ranbuanr C retributione] refurrec-none P2RSv 12 post] om. C pavt P, palolum S 14 et alt.] om. P\' 15 effe discipulus av baiular *** P, batolar M\'S 16 Se meuf difcipuluf C, meus difcipulus se R 17 turrim Sa \' 18 habeaT M3CRSav 20 hic * P cepIT C 21 qui rex iturus) qmf enxuruf MPI, quif rex imruf P2CRSav, qmf rez exituruf M3 22 pn\' fedens R 28 potest] poffit Sav 24 XX S 25 rogant C ex uobis qui non renuntiat omnibus quae possidet non potest meus esse discipulus. Et post aliquantum: Et ego uobis dico: facite uobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant uos in aeterna tabernacula. qui fidelis eat in minimo, et in maiori fidelis est. et qui in modico ini- quus est, et in maiori iniquus est. si ergo in iniquo mammona fideles non fuistis, quod uerum est quis credet uobis? ei si in alieno fideles non fuistis, quod uestrum est quis dabit uobiв? nemo potest duobus dominis seruire: aut enim unum odiet et alterum diliget, aut uni adhaerebit et alteram contemnet. non potestis deo seruire et mammonae. audiebant autem haec omnia Pharisaei, qui erant auari, et deridebant illum. et ait illis: uos estis qui iustificatis uos coram hominibus, deus autem nouit corda uestra: quia quod hominibus altum est abominatio est ante deum. Et post paucos uersus: Omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram moechatur. Et post paululum: Inpossibile est at non ueniant scandala: uae autem illi per quem ueniunt. utilius est illi, si lapis molaris inponatur circa collum eius, et proiciatur in mare, quam ut scandalizetur unum de pusillis istis. adtendite uobis: si peccauerit frater tuus, increpa illum, et si paenitentiam egerit, dimitte illi. et si septies in die peccauerit in te et si septies in die conuersus fuerit ad te dicens: paenitet me, dimitte illi. Et alio loco: Dixit autem ad quosdam qui in se confidebant tamquam iusti et aspernabantur ceteros 2 Luc. 16, 9-16 16 ib. 18 17 Lue. 17, 1—4 24 Luc. 18, 9-80 1 poſſedιτ М1p1 2 ahqua R 4 deficeτιτιſP recipiam P1 5 maiore P5 eſτ fidelis R est] et qui in modico iniquns est, et in maiori iniquns est add. av in] om. P\' miaoone M1P1 7 fiuſτιſ qaod fuiſτιſ P fuistis] qsod uerom est quis credet uobie\' et si M alieno fideles non fuistis add. v 9 nemo ſerum P1Sav porenT P (sed eorr. m. pr.) 10 conτempua MPC, condemna 8 11 autemJ om. C 12 pbanfTei M (tic etiam infra) ruſτficaſτιf C 13 paucof** P, paucisos S 16 daoa S1 20 ſcandaliza RSav, fcandahza** P 21 poemτenτιā M 2S si] om. Rav pebatιτ M1, paeniTiT P\' 24 ad] & ad Sv 25 parabulã M parabolam istam: duo homines ascenderunt in templum, ut orarent, unus Pharisaeus et alter publicanus. Pharisaeus stans haec apud se orabat: domine, gratias ago tibi, quia non sum sicut ceteri homines, raptores, iniusti, adulteri, uelut etiam hic publicanus: ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. et publicanus a longe stans nolebat nec oculos ad caelum leuare, sed percutiebat pectus suum dicens: deus, propitius esto mihi peccatori. dico uobis, descendit hic iustificatus in domum suam ab illo: quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. adferebant autem ad illum et infantes, ut eos tangeret. quod cum uiderent discipuli, increpabant illos. Iesus autem conuocans illos dixit: sinite pueros uenire ad me et nolite eos uetare. talium est enim regnum dei. amen dico uobis, quicumque non acceperit regnum dei sicut puer, non intrabit in illud. et interrogauit eum quidam princeps dicens: magister bone, quid faciens uitam aeternam possidebo? dixit autem Iesus: quid me dicis bonum? nemo bonus nisi solus deus. mandata nosti: non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, honora patrem tuum et matrem. qui ait: haec omnia custodiui a iuuentute mea. quo audito Iesus ait ei: adhuc unum tibi deest: omnia quaecumque habes uende et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni, sequere me. his ille auditis contristatus est, quia diues \'erat ualde. uidens autem illum Iesus tristem factum dixit: quam difficile qui pecunias habent in regnum dei intrabunt! facilius est enim camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei. et dixerunt qui audiebant: et quis potest saluus fieri? ait illis: quae inpossibilia sunt apud 18 cf. Exod. 20, 13 * 1 accendebanT R 8 domine] deus Sav 4 ſicuτι P honunam . RSv nelnti a etiam] aeτιā M 8 dico] ideo dico S difcendiT MP1 18 pueros] paranlos a 14 enim] om. B accipenr MPC 15 inτrauit M1 19 facies] om. P\' \' 21 custodiui] feraani a 22 ei] illi R **** (elut. nbl) unū τιbi M, tibi unum a 28 τheſſaurū Ml 25 antem] om. MC 26 dificile Ml 27 camellQ M1P1 28 aucberũτ R XII, Aug. 8, i. 18 homines, possibilia sunt apud deum. ait autem Petrus: ecce nos dimisimus omnia et secuti sumus te. qui dixit eis: amen dico dico uobis, nemo est -qui relinquit domum, aut parentes, aut fratres, aut uxorem, a<it filios propter regnum dei, et non recipiat multo plura in hec tempore et in saeculo uenture uitam aeternam. Et alibi: Stans autem Zachaeus dixit ad dominum: ecce dimidium bonorum meorum, domine, do pauperibus, et si quid aliquem defraudaui, defraudaui quadruplum. ait Iesus ad eum: quia hodie salus domui huic facta est, eo quod et ipse filius est Abrahae. uenit enim filius hominis quaerere et saluum facere quod perierat. Et post aliquantum: Reddite ergo quae Caesaris sunt Caesari, et quae dei sunt deo. Et alio loco: Audiente autem omni populo dixit discipulis suis: adtendite ab scribis, qui uolunt ambulare in stolis et amant salutationes in foro et primas cathedras in synagogis et primos discubitus in conuiuiis, qui deuorant domus uiduarum simulantes longam orationem: M accipient damnationem maiorem. Respiciens autem uidit eos qui mittebant munera sua in gazophylacio diuites : uidit autem at quandam uiduam pauperculam mittentem aera minuta duo, \'et dixit: uere dico uobis, quia uidua haec pauper plus quam omnes misit. nam et omnes hi ex abundanti sibi miserunt in munera dei: haec autem et eo quod deest illi omnem uictum suum, quem habuit, misit. Item alio loco: Ponite \'6 Ltic. M, 8—10 12 luc. 20, 25 53 Ib. 45-47 et Luc. 21 1-4 84 ib. 14—19 1 autem] ei a 2 noe] om. P1 dimiſſimuſ MP eis]m P 8 relinqmd M1, rehnqua S, rehqmr Rv aat ante parentes] uel 8 4 uxoref P1 8 aliquem] aliqmd P1 P quia faltis domoi hnic facra efr (uerba facta est miwio obducta) hodie facTa efr R 10 \'et] \'om. C enim] om. 8 12 ceſſatiſ et ceffart M1P1 ſunt cęſariſ Cav 18 ſunt dei uν 14 ab M: sd P1, a P1ORSav 15 ambulare uoluiit a 16 ſinagogiſ MP diſcubιτοſ P* 17 domoſ M7CRSav uiduartun] dimtiat, M1 hn MPC 19 gazoplulacio (—τιο M1C) MP1CR, gazophilaciū (— τιū S, —phylacium atl) P* Sac 21 duo] om. R 22 et] ras. P hn MPC ex habundan τuſ ibi MPlC (h del. al. m. in M) ergo in cordibus uestris, non praemeditari quemadmodum respondeatis. ego enim dabo uobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere -omnes aduersarii uestri. trademini autem a parentibus, et fratribus, et cognatis, et amicis, et morte adficient ex uobis, et eritis odio omnibus propter nomen meum: et capillus de capite uestro non peribit in patientia uestra possidebitis animas uestras. Et post aliquantum: Adtendite autem uobis, ne forte grauentur corda uestra a crapula et ebrietate et curis huius uitae, et superueniat in uos repentina dies illa. tamquam laqueus enim superueniet in omnes qui sedent super faciem omnis terrae. uigilate itaque omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere ista omnia quae futura sunt et stare ante filium hominis. Item post aliquantum: Facta est autem contentio inter eos, quis eorum uideretur esse maior. dixit autem eis: reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super . eos benefici uocantur. uos autem non sic, sed qui maior est, in uobis fiat sicut iunior, et qui praecessor est sicut ministrator. nam quis maior est, qui recumbit, an qui ministrat? nonne qui recumbit? ego autem in medio uestrum sum sicut qui ministrat. Et alio in loco: Orate, ne intretis in temptationem.