Audite uerbum domini, domus Iacob et omnes cognationes
domus Israhel. haec dicit dominus: quid inuenerunt patres
uestri in me iniquitatis, quia elongauerunt a me et ambulauerunt
post uanitatem et uani facti sunt ? Et post X uersus:
Hereditatem meam posuistis in abominationem. sacerdotes
non dixerunt: ubi est dominus? et tenentes legem nescierunt
me, et pastores praeuaricati sunt in me, et prophetae prophetauerunt
in Bahal et idola secuti sunt. Et paulo post:
Numquid obliuiscitur uirgo ornamenti sui, sponsa fasciae
pectoralis suae? populus uero meus oblitus est mei diebus
innumeris. quid niteris bonam ostendere uiam tuam ad
quaerendam dilectionem, quae insuper et malitias tuas docuisti
uias tuas, et in alis tuis inuentus est sanguis animarum
pauperum et innocentium? non in fossis inueni eos, sed in
omnibus quae supra memoraui. et dixisti: absque peccato et
innocens ego sum, et propterea auertatur furor tuus a me !
ecce ego iudicio contendam tecum, eo quod dixeris: non
peccaui. quam uilis es facta nimis iterans uias tuas! et ab
Aegypto confunderis, sicut confusa es ab Assur. nam et ab
ista egredieris et manus tuae erunt super caput tuum, quoniam
obtriuit dominus confidentiam tuam. Et paulo post: Conuertimini,
filii, reuertentes, dicit dominus, quia ego uir uester.
8, 14 M, leremie CR 8 cog
a 7 poՐՐuMPlCR et ten.] errenenTef
P 9 pph∗e(ras. a) pferauerunT P 10 et ante idola om.
MGR 11 oblCSav auCRav, er fponfa P1
12 nero] om. S 14 docuom.
MPlS 16 innocenM, mnocenru PCRav sed] eT P1 18 ego]
om. MPS 19 eo] ego M 21 afar C 28 obtr.] R
a
ofiduciam R paulo post] p\' paf P 24 dic dnf. s
pofr XXX uerf pluf minuf. Ad me conuerrere ... laudabunT || pag. 100 ||
er paulo p\'. Quia ego uir ur. Ite paulo p\' Si conuerrenf | ɪrl. conuerrere
aiT diif. Cɪrcuɪ
Item paulo post: Si conuerteris, Israhel, conuertere, ait
dominus, ad me conuertere. si abstuleris offendicula tua a
facie mea, non commoueberis. et iurabis: uiuit dominus! in
ueritate et in iudicio et in iustitia: et benedicent eum gentes
ipsumque laudabunt. Et paulo post: Stultus populus meus
me non cognouit: filii insipientes sunt et uecordes: sapientes
sunt, ut faciant mala, bene autem facere nescierunt. Et post
XXX uersus: Circuite uias Hierusalem et aspicite et considerate
et quaerite in plateis eius, an inueniatis uirum facientem
iudicium et quaerentem fidem, et propitius ero eius.
quod si etiam: uiuit dominus! dixerint, et hoc falso iurabunt
domine, oculi tui respiciunt fidem. percussisti eos, et non
doluerunt: adtriuisti eos, et rennuerunt accipere disciplinam:
indurauerunt facies suas super petram, noluerunt reuerti. ego
autem dixi: forsitan pauperes sunt et stulti, ignorantes uiam
domini, iudicium dei sui. ibo igitur ad optimates et loquar
eis: ipsi enim cognouerunt uiam domini, iudicium dei sui : et
ecce magis hi simul confregerunt iugum, ruperunt uincula.
Et post VI uersus: Filii tui dereliquerunt me et iurant
his qui non sunt dii. saturaui eos, et moechati sunt et in
domo meretricis luxuriabantur. equi amatores et admissarii
facti sunt, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat.
numquid super his non uisitabo, dicit dominus, et in gente
tali non ulciscetur manus mea? Et post XL uersus: Qui
24 ib. 22-24 om. Rv ait] dicɪR 4 benedicebonr MP1
5 p\' pat P 6 fɪlɪ P necordif MP1 7 facienT M facerej om.
P1 8 XXX] aliquot a lheruCale M et ante conaid. om. P1
9 an] UT S1 10 eius] ei av, eis cod. Am., cf. Septuag. 11 dizerun
p1 falfom S 14 uerba: facies 8. 8. p. Doluerunt om. P1 er
noluerunP2 υ 16 verba: ibo igitur — — dei sui om. MPCR
16 et 17 et iudicium a (cod. Am.) 18 hn MPCR, hɪɾ S 19 VI]
aliquos a derelinquerunT P1 20 hɪ∗ɾ P, hiis R quae MP\'
mechan R 21 luxonabanTur MPC\', luxurɪa
qui Rb emiɾɾaru P2 υ 22 mmebaT M, hm∗meba
hinmabaT S1 24 manus] amma P2Sa
non praeteribit: et commouebuntur et non poterunt, et intumescent
fluctus eius et non transibunt illud. populo autem
huic factum est cor incredulum et exasperans: recesserunt et
abierunt, et non dixerunt in corde suo: metuamus dominum
deum nostrum. Et post VII uersus: Inuenti sunt, inquit,
in populo meo impii, insidiantes quasi aucupes, laqueos ponentes
et pedicas ad capiendos uiros. sicut decipula plena auibus,
sic domus eorum plenae dolo: ideo magnificati sunt et dilatati,
incrassati sunt et inpinguati, et praeterierunt sermones meos
pessime. causam pupilli non dixerunt et iudicium pauperum
non iudicauerunt. numquid super his non uisitabo, dicit
dominus, aut super gentem huiuscemodi non ulciscetur anima
mea? stupor et mirabilia facta sunt in terra. prophetae
prophetabant mendacium, et sacerdotes adplaudebant manibus
suis, et populus meus dilexit talia: quid igitur fiet in
S 2 commonebunT PS ɪnS 5 habierunr
MC non] om. P1 6 VII] paucos a 7 in] om. Pl 8 peducaf
MPl 9 aic] flcuT P1 10 ɪnpɪnguaMP 11 ad uocem
pupilli add: S ɪndɪcauerunP* (cf, v) dixerunt] direxerunt
PCB 12 non ɾup hifs B 13 aut] om. P1 ulcisc.] oblɪuɪɾcɪ
R anima] manuf MPlCB 14 mea] add. hic (tunc edd.) expomT
quod (mn. quod MP1C) fupra dizerar: ibo ad op
Tan ɪpɾɪ (add: n5 R) cognouenmT (cognouennT M) uɪam dSi: & ecce magif
hi parrrer confregerunT lugum, ruperunT uncula. nunc defcnbrr qui funT
(flnT Pl) opTimaTef, propheTae uɪdelice
praedicunT, aln facienda ex lege decernunT (dɪɾcernuB). & ecce, ɪnquɪ
(mqmd MP), ilhf mendacɪum propheTannbuf (-TaTibuf M, profeTaTib;
P1) facerdoTef mambuf adplauterunT. & UT (om. ut P1) ofrendaTur (ofrendaT
P1) populuf non effe ftne culpa, qui a Tahbuf abduca-rur, ɾcrip
efr: er populuf meuf dilexiT TalIa: (add: populuf P7) quondam meuf fed
(er MCR) pofrquam dilenT (add: Taha P\'R) meuf effe deɾɪuɪ
edd.) quid ɪgɪ
flue cap
qUIa (quae MPC) nec m pnncipibus, nec m populo muen-ruf HT, qui .
recta fennreT (tUrba: quia nec - - sentiret om. P1) MPCB, cf. S.
Hieronymi in Hierem. Comm. I. II. cap. V 14 uerba: stupor e. m. f. sunt
om. P1 15 pphaauerunT (prophaer. P) MPCB eT plaudebanT P\'
contestabor, ut audiat? ecce incircumcisae aures eorum, et
audire non possunt: ecce uerbum domini factum est illis in
obprobrium, et non suscipiunt illud. Et paulo post: Audite
uerbum domini, omnis Iuda, qui ingredimini per portas has,
ut adoretis dominum. haec dicit dominus exercituum deus
Israhel: bonas facite uias uestras et studia uestra, et habitabo
uobiscum in loco isto. nolite confidere in uerbis mendacii,
dicentes: templum domini, templum domini est. quoniam
si benedixeritis uias uestras et studia uestra, si feceritis
iudicium inter uirum et proximum eius, aduenae et pupillo
et uiduae non feceritis calumniam, nec sanguinem innocentem
effuderitis in loco hoc, et post deos alienos non ambulaueritis
in malum uobismet ipsis: habitabo uobiscum in loco isto, in
terra, quam dedi patribus uestris, a saeculo usque in saeculum.
ecce uos confiditis uobis in sermonibus mendacii, qui non
proderunt uobis, furari, occidere, adulterare, iurare mendaciter,
libare Bahalim et ire post deos alienos, quos ignoratis. et
uenistis et stetistis coram me in domo hac, in qua inuocatum
est nomen meum, et dixistis: liberati sumus, eo quod fecerimus
omnes abominationes istas. ergo spelunca latronum facta est
domus ista, in qua inuocatum est nomen meum in oculis
uestris? ego, ego sum, ego uidi, dicit dominus. ite ad locum
meum in Silo, ubi habitauit nomen meum a principio, et
uidete, quae fecerim ei propter malitiam populi mei Israhel
et nunc, quia fecistis omnia opera haec, dicit dominus, et
M, omnif
(ɪɾ in ras.) P 6 dominum] dmuerba: et habitabo - stadia
ueatra om. B 8 isto] hoc C mendaria P1 9 uerba:
templum domini ter P2a υ, 10 benedirezennf P2C2R υ, benedirenfnf
P1 11 uerba: aduenae - - calnmniam om. MPCB 13 non] m
P* 15 & ufque P1 υ 17 forare MPC 19 fraif M1 20 uerba:
et dixistis - - nomen meum add. in marg. sign. hd et hh. m. pr.
S liberaom. P1 laTronem P\' 23 ego bis]
temel MPCB 24 ubi C
opera] lerba S
audistis, et uocaui et non respondistis : faciam domui huic, in
qua inuocatum est nomen meum et in qua uos habetis fiduciam,
et loco, quem dedi patribus uestris, sicut feci Silo, et proiciam
uos a facie mea, sicut proieci omnes fratres uestros uniuersum
semen Ephraim. tu ergo noli orare pro populo hoc, nec adsumas
pro eis laudem et orationem, et non obsistas mihi:
quia non exaudiam te. nonne uides, quid isti faciant in
ciuitatibus Iuda et in plateis Hierusalem ? filii colligunt ligna
et patres succendunt ignem et mulieres conspergunt adipem,
ut faciant placentas reginae caeli et libent diis alienis et me
ad iracundiam prouocent. numquid me ad iracundiam prouocant?
dicit dominus, nonne semet ipsos in confusione uultus
sui? Et paulo post: Numquid qui cadit non resurget? et
qui auersus est non reuertetur? quare ergo auersus est populus
iste in Hierusalem auersione contentiosa? adprehenderunt
mendacium et noluerunt reuerti. adtendi et auscultaui: nemo
quod bonum est loquitur, nullus est qui agat paenitentiam
super peccato suo dicens: quid feci? Et post VIIII uersus:
Quomodo dicitis: sapientes nos sumus et lex domini nobiscum
est? uere mendacium operatus est stilus mendax scribarum.
confusi sunt sapientes, perterriti et capti sunt. uerbum enim
domini proiecerunt, et sapientia nulla est in eis. Et paulo
post: Quis dabit me in solitudine diuersorium uiatorum, et
derelinquam populum meum et recedam ab eis? quia omnes
adulteri sunt, coetus praeuaricatorum. et extenderunt linguam
MPCa, m loco R quam MP1C1 5 ɪcɪ MP1
6 effraim MPCSa, effraym R or.] erjrare C 8 uɪdiɾ MCl qd MC
9 collegunt MPl 11 ut faciant] om. 8 placenxef Pl regina M,
nt
regna C 12 proaocent] prouocaɾɾena. lin. al. m.) S 14 cada S
(cod. Am.) 15 ergo] aurem P reuarfaf C 16 contentione P1
17 adTendire & MC auɾculra∗∗ (m ras., re 8. lin. add. al. m.) C
18 poemrenna S 19 VIII P, paucos a 21 mendacium uere efr
operaruf P fcnbarum mendax B 23 picerunr MP1C paufl p;
*
Mt p pat P 24 diuerforum PlCa 26 caeruf P1, cerus R, et coetus
a praeuaricatorum] sequ.: & derehnquam populum meum MPC
in terra, quia de malo ad malum egressi sunt et me non
cognouerunt, dicit dominus. unusquisque se a proximo suo
custodiat et in omni fratre suo non habeat fiduciam: quia
omnis frater supplantans supplantabit et omnis amicus fraudulenter
incedet. et uir fratrem suum deridebit et ueritatem
non loquentur. docuerunt enim linguam suam loqui mendacium:
ut inique agerent, laborauerunt. habitatio tua in medio doli:
in dolo rennuerunt scire me, dicit dominus. propterea haec
dicit dominus exercituum: ecce ego conflabo et probabo eos.
quid enim aliud faciam a facie filiae populi mei ? sagitta
uulnerans lingua eorum, dolum locuta est in ore suo: pacem
cum amico suo loquitur et occulte ponit insidias. numquid
super his non uisitabo. dicit dominus, aut in gente tali non
ulciscetur anima mea? Et paulo post: Haec dicit dominus:
non glorietur sapiens in sapientia sua, et non glorietur fortis
in fortitudine sua, et non glorietur diues in diuitiis suis: sed
in hoc glorietur qui gloriatur, scire et nosse me, quia ego
sum dominus, qui facio misericordiam et iudicium et iustitiam
in terra. haec enim placent mihi, ait dominus. Et post
XVI uersus: Haec dicit dominus: iuxta uias gentium nolite
discere et a signis caeli nolite metuere quae timent gentes:
quia leges populorum uanae sunt. quia lignum de saltu praecidit
opus manus artificis in ascia: argento et auro decorauit
illud: clauis et malleis conpegit, ut non dissoluatur. in similitudinem
palmae fabricata sunt, et non loquentur: portata
tollentur, quia incedere non ualent. nolite ergo timere ea,
quia nec male possunt facere, nec bene. non est similis tui,
C 4 omne MP* fratrɪ
CSa 5 fubplanranf MP ɾubplanMP1, fupplauTabiTur R
fraudoleuTer S 6 mcediT CPRa 7 loqaeℱ B 8 doli] ydoli R
11 filii R fagiTa P1 18 glonerur forem P1 20 placet a
21 XVI] aliquot a dnMPCS 22 menmere S, mu τuare P1
28 falTa C1 pcediT MP1C1 24 manuum P1 26 palmae] plafme
(-ę Pa) MPCa
quis non timebit te, o rex gentium? tuum est enim decus:
et inter cunctos sapientes gentium et in uniuersis regnis eorum
nullus est similis tui. pariter insipientes et fatui probabuntur.
doctrina uanitatis eorum lignum est. argentum inuolutum de
Tharsis affertur et aurum de Ophaz, opus manus aerarii.
hyacinthus et purpura indumentum eorum, opus artificum
uniuersa haec. dominus autem deus uerus est, ipse deus
uiuens et rex sempiternus. ab indignatione eius commouebitur
terra, et non sustinebunt gentes comminationem eius. sic ergo
dicetis eis: dii, qui caelos et terram non fecerunt, pereant de
terra et de his quae sub caelo sunt. Et aliquanto post:
Haec dicit dominus: maledictus homo, qui confidit in homine
et ponit carnem brachium suum, et a domino recedit cor eius.
erit enim quasi myricae in deserto et non uidebit cum uenerit
bonum, sed habitabit in siccitate in deserto in terra salsuginis
et inhabitabili. benedictus uir, qui confidit in domino, et erit
dominus fiducia eius. et erit quasi lignum, quod transplantatur
super aquas, quod ad humorem mittit radices suas: et
non timebit, cum uenerit aestus: et erit folium eius uiride, in
tempore siccitatis non erit sollicitum, nec aliquando desinet
facere fructum. Item aliquanto post: Haec dicit dominus:
facite iudicium et iustitiam et liberate ui oppressum de manu
calumniatoris, et aduenam et pupillum et uiduam nolite contristare
neque opprimatis inique, et sanguinem innocentem ne
pr. om. P1SR υ 6 MC, S de ophaz] ropazion
a opaz P1, Tophaz P*, ophir R ad uocem opus add.: artificɪɾ &
P2aB hęram P1, earom R 7 hyacɪnc
PS) MCP1S, ɪacɪncR, hiacynthus a 8 unɪuerɾum P1 dominus]
om. P1 10 non] om. MPCR 11 dicmf MP1CS 14 poneT
MP1C1 m cams B recedet a 15 mymce P, min | ce (r 8. lin.
add. m. 1) M, mimce C, mmce R 16 habiTaniT P1 α 17 mhabirabile
S confida M 18 Traɾplan
umoreMP1 α, efraf S 21 deɾnɪ
22 item] eT PSa 24 conTnfTan P1 25 oppremaTif M, oppmaref P1
dispergunt et dilacerant gregem pascuae meae, dicit dominus.
ideo haec dicit dominus deus Israhel ad pastores, qui pascunt
populum meum: uos dispersistis gregem meum et eiecistis eos
et non uisitastis: ecce ego uisitabo super uos malitiam studiorum
uestrorum, ait dominus. Item paulo post: Haec dicit
dominus exercituum: nolite audire uerba prophetarum, qui
prophetant uobis et decipiunt uos. uisionem cordis sui locuntur,
non de ore domini. dicunt his qui blasphemant me: locutus
est dominus: pax erit uobis, et omni qui ambulat in
prauitate cordis sui dixerunt: non ueniet super uos malum.
quis enim adfuit in consilio domini? Et post XI uersus:
Non mittebam prophetas, et ipsi currebant: non loquebar ad
eos, et ipsi prophetabant. si stetissent in consilio meo et nota
fecissent uerba mea populo meo, auertissem utique eos a uia
sua mala et a pessimis cogitationibus suis. Et post II
uersus: Audiui quae dixerunt prophetae prophetantes in
nomine meo mendacium atque dicentes: somniaui, somniaui.
usquequo istud est in corde prophetarum uaticinantium mendacium
et prophetantium seductiones cordis sui, qui uolunt
facere, ut obliuiscatur populus meus nominis mei propter
somnia cordis sui, quae narrat unusquisque ad proximum
suum , sicut obliti sunt patres eorum nominis mei propter
Bahal? propheta, qui habet somnium, narret somnium: et qui
habet sermonem meum, narret sermonem meum uere. quid
paleis ad triticum? dicit dominus. numquid non uerba mea
sunt quasi ignis, ait dominus, et quasi malleus conterens
17 ib. 25-32 MC1, effundɪM 4 lecɪɾM, eiecifri
P1 5 non] om. P1 uɪɾɾɪ
8 decipienS 11 nof S, eos R 12 XI] aliquos a 13 pphaɪɾ
C loquebar (ar in rat) P 16 IIII] paucos a 17 qui P1
20 nolet R 22 narranT S 24 aba M 26 paleaf M1, palleif
quasi S mea] om. B 27 funT ɾɪc(corr. m. 1) M ait] dicit an
furantur uerba mea unusquisque a proximo suo. ecce ego ad
prophetas, ait dominus, qui adsumunt linguas suas et aiunt: dicit
dominus. ecce ego ad prophetas somniantes mendacium, ait
dominus, qui narrauerunt ea et seduxerunt populum meum in
mendacio suo et in miraculis suis, cum ego non misissem eos
nec mandassem eis: qui nihil profuerunt populo huic, dicit dominus.
Et paulo post: Et misit dominus ad uos omnes seruos
suos prophetas consurgens diluculo mittensque, et non audistis,
neque inclinastis aures uestras, ut audiretis, cum diceret: reuertimini
unusquisque a uia sua mala et a pessimis cogitationibus
uestris, et habitabitis in terra, quam dedit dominus uobis et
patribus uestris, a saeculo et usque in saeculum. et nolite ire
post deos alienos, ut seruiatis adoretisque eos, neque me ad
iracundiam prouocetis in operibus manuum uestrarum, et non
adfligam uos. et non audistis me, dicit dominus. Et aliquanto
post: Maledictus qui facit opus domini fraudulenter.
Item post aliquantum: Bonus est dominus sperantibus in
eum, animae quaerenti illum. bonum est praestolari cum
silentio salutare domini. bonum est uiro, cum portauerit
iugum ab adulescentia sua. sedebit solitarius et tacebit: quia
leuauit super se. ponet in puluere os suum, si forte sit spes.
dabit percutienti se maxillam, saturabitur obprobriis: quia
non repellit in sempiternum dominus.
om. Pl 2 pronmo fuo (utrumque o terminat. in ras.) P
4 et ecce.. ɾomniaa ſomnɪanC 6 mMC
7 eof M1 9 ppheranf P1 12 quaP* 14 seruiatis eis
0 16 audM, andiaif S1 ahco MC 17 dei JB fraudolenTer
8 18 p aliquanMCR 19 querenTe S
prefmlan MO\', praefralan P1, preflTolare S 20 ſalu
ſS 22 lenamt fe ſup fe Ea poniT PS 28 pcuTienTef
8 24 repellet R