Hic liber sic incipit: Magna quaestio est de mendacio.
CDlR, exercitationem cet. v magisquae D
uiriloquium V, ueraloquium El 2 de om. N oposcolis P1 3 pr.
et om. F, er. D2 obscuris ElPl anfructuosus D\\ infructuosus R
melestus C], melestos Dl 4 propter om. H eam Bl nec] non F
postefi H 5 titulus om. H, titultl 01 contra] con H mendatium
BEGMPQ magis otn. H istum] ipsum BSl, istum ipsum G
6 decreueram (eu in ras.) M, decreberam El et] sed et BGNS et
iusseram om. FH sed] et B est om. OP in ista om. H
7 retractione BlEl eum om. OP, eo C\'D\' incolomem BClDlFGS
8 reperissem BPRS, reppererem H retractum E manere] mare H
praecipi V maximae D 9 in eo nonnulla CDER, nonnulli nec H,
nonnulla in eo cet. altero S2 8. l., alibi alio altero E 10 inscriptio
(o ex us corr.) C, scriptio OP mendatium BC1D1EGM1PQ
11 istius om. H quia B per illum totum om. H 12 aperte Ml
aperta-istius om. H mendacio E in om. BC1D1E1FGHNR
inquisitionis om. H 13 ad eundem om. H uterquae D, uteque El
. diri H 14 hic om. H, i in ras. C quescio C1, quaes H est
om. E2FH de om. H mendatio B1C1DEFGM1PQ EXPLICIT
LB PRIMUS INGREJINCRE D) COGNITIONU INCP (add. C2) LI-
BER SECUNDUS DO GRATIAS (ING dėl. CCD, EXPLICIT LIBER
PRIMUS INCIPIT LIBER (om. FR) SECUNDUS BFGMNRSV, EXPLI-
CIT LIBER PRIMUS RETRACTATIONUM INCIPIT AURELII AUGU-
STINI EPI CATHOLICI RETRACTATIONUM LIBER SECUNDUS H,
EXPLICIT LIBER PRIMOS RETRACTATIONUM INCIPIT LIBER SE-
CUNDUS OP, EXPLICIT LIB I Q, M INCIPIT LIBER SCDS E
Librorum, quos episcopus elaboraui, primi duo sunt ad
Simplicianum, ecclesiae Mediolanensis antestitem, qui beatissimo
successit Ambrosio, de diuersis quaestionibus, quarum duas
ex epistula Pauli apostoli ad Romanos in primum librum
contuli.
Harum prior est de eo, quod scriptum est: quid ergo
dicemus? lex peccatum est? absit, usque ad illud, ubi
ait: quis me liberabit de corpore mortis huius?
gratia dei per Iesum Christum, dominum nostrum.
in qua illa apostoli uerba: lex spiritalis est, ego autem
carnalis sum et cetera, quibus caro contra spiritum confligere
ostenditur, eo modo exposui, tamquam homo describitur adhuc
sub lege, nondum sub gratia constitutus; longe enim
postea etiam spiritalis hominis — et hoc probabilius - esse
Librorum—p. 132, 14 nihil sit] Aug. de praedest. sanet. 4, 8
5 Aug. Confess. VIII, 1, 2 9 Rom. 7, 7 11 Rom. 7, 24 sq. 13 ad
Simplic. I, 1, 9 Rom. 7, 14 16 Roro. 6, 14. 17 Retract. I, 22, 2 om. BFHNPQ, Iv 3 Simplicianum] 8. epm H libri
duo om. E, liber I. 0 4 elaboraui om. Gl 5 ecclesiae (ec in ras.
m. 2) C, aecclesiae D mediolanesis Cl, mediolanisis Dt, mediolensis P
antestitem CEM, antistitem cet. v 6 ambrosium Dt 7 aepistula M,
epistola C romanus ClDxEl primo R, priore V libro R V
9 arum Cx pr. est om. BF quod E 10 dicimus CDl usquae D
11 liberabit (bit in ras.) Dl, liberauit EM1PS1, liuerauit Cl, huius om. N
12 gratia] nisi gr. E2 s. l. dum nrm ihm xpm 0 15 exposui. (t
ras.) E describitur ClDl (cf. p. 83, 11), describatur cet. v. 16 alt. sub
E1 8. I. grati El 17 etiam postea H probabilius (babilins in ras.) M
posse illa uerba cognoui.
posterior in hoc libro quaestio est
ab eo loco, ubi ait: non solum autem, sed et Rebecca
ex uno concubitu habens Isaac patris nostri, usque
ad illud, ubi ait: nisi dominus Sabaoth reliquisset
nobis semen, sicut Sodoma facti essemus et sicut
Gomorra similes fuissemus. in cuius quaestionis solutione
laboratum est quidem pro libero arbitrio uoluntatis
humanae, sed uicit dei gratia, nec nisi ad illud potuit perueniri,
ut liquidissima ueritate dixisse intellegatur apostolus:
quis enim te discernit? quid autem habes, quod non
accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris, quasi
non acceperis? quod uolens etiam martyr Cyprianus ostendere
hoc totum ipso titulo definiuit dicens: in nullo
gloriandum, quando nostrum nihil sit.
In secundo libro tractantur ceterae quaestiones et pro
nostra quantulacumque facultate soluuntur, quae sunt omnes
de scriptura, quae Regnorum appellatur. harum prima est de
co, quod scriptum est: et insiliuit spiritus domini in
10 I Cor. 4, 7 13 Cyprian. test. III, 4 (I, 116 sq. ed. Hart.) 18 I
Regn. 10, 10 a et Q3 s. l. rebecca (a in ras.) (7, repecca E1
3 ex uno om. H concubito C1D1M1, concubitu H abens 01
isa.ac (h ras.) C, ysaac BFQR patres nostri D1, patrem nostrum E*,
patri nostro N 4 illud (d m. 2) C ubi M in ras. nisi om. El
dominus om. E sabbaoth E 5 pr. sicut] quasi B facti om. H,
facto El esse∗mus (m ras.) C 6 gomurra DIEt similis DlP
fuisemus E, essemus R solutionem (t ex c) CD solutione quaestionis
N 7 libero pro Hx 8 uincit M nisi nec QI, sini nec O1
ad illud M in ras. potui BFNQ peruenire BCD2FGNOQRSa
9 ut om. H liquidissimi El 10 quod (d in ras. m. 2) C 11 siaccepisti
om. EQ autem et BFGHMR 12 acciperis HV martir
BQ ciprianus BNQ 13 ipse H difiniuit D2Q 14 gloriando
Dl quando om. ClDx est OPV 15 ceterae-soluuntur F2
in mg. et s. 1. quaestionis ClDl 16 quantumlacumquae Dl
e
solbuntur El omnis V 17 apellatur BE prima C 18 insiliuit
(in in ras. m. 2) C, insiluit BMRV, insiliit m
Saul, cum alibi dicatur: et spiritus domini malus in
Saul. quam cum exponerem, dixi: quamuis sit in cuiusque
potestate, quid uelit, non est tamen in cuiusquam potestate, quid
possit. quod ideo dictum est, quia non dicimus esse in
potestate nostra,. nisi quod, cum uolumus, fit; ubi prius et
maxime est ipsum uelle. sine ullo quippe interuallo temporis
praesto est uoluntas ipsa, cum uolumus; sed hanc quoque ad
bene uiuendum desuper accipimus potestatem, cum praeparatur
uoluntas a domino.
secunda quaestio est: quomodo
dictum sit: paenitet me, quod constituerim regem
Saul; tertia:
utrum spiritus inmundus, qui erat in pythonissa,
potuerit agere, ut Samuhel a Saule uideretur et loqueretur
cum eo;
quarta de eo, quod scriptum est: intrauit rex
Dauid et sedit ante dominum;
quinta de eo, quod dixit
Helias: o domine, testis huius uiduae, cum qua ego
inhabito apud ipsam, tu male fecisti occidere filium
eius.
Hoc opus sic incipit: Gratissimam sane atque suauissimam.
8, 20 (p. 187, 16 ed. mai.) 8 Prou. 8, 35 sec. LXX 10 I Regn. 15, 11
11 I Regn. 28, 7-20 13 II Regn. 7, 18 15 III Regn. 17, 20 om. Q et om. B 2 cum quam Ql exponirem (ir
iti ras.) M cuiusque-tamen in om. E cuiusque] cuius C1D1, cuiusquam
C2HS2 mg. 3 pr. quid-potestate om. H uellit D1 4 posset V
esse (alt. e in ras. m. 2) C in om. Dt 5 quod cum F2 s. l.
fit-7 uolumus om. H 6 maximae D1 est] et 0, e. in spu BFM2
(s. l.) interuallo] i. est Fr 7 est om. E ipsa uoluntas B
a
haec V quoquae D ad] ac H 8 accipimus desuper BFGNQS
accepimus CIDI potestate Dt 10 penitet CMV 11 tercia Ci
phytonissa GPQRS, phitonissa BCDEFN, pytonissa HOV 12 samuel
BFGOQRSV saul V uideretur (e pr. in ras.) M, (ret
in ras.) H et loqueretur C in ras., et loquaeretur D 13 cum eo
om. B est 01 s. l., sit F 14 dum (fim in ras. m. 2) G dominum
quinta in ras. D2 15 helia** C, helyas FO, helia. (m ras.) D testis
G S. l. 16 maleiii C 18 hoc opus-suauissimam om. N opus
sic G1 in ras. gratissima H sane CDRS1 (mg.), plant M, plane
cet. v atque (t ex q) M, adquae D suauissima R.