Cura de Genesi duos libros contra Manicheos condidissem,
quoniam secundum allegoricam significationem scripturae uerba
tractaueram non ausus naturalium rerum tanta secreta ad
litteram exponere, hoc est quemadmodum possent secundum
historicam proprietatem, quae ibi dicta sunt, accipi, uolui experiri
in hoc quoque negotiosissimo ac difficillimo opere, quid
ualerem. sed in scripturis exponendis tirocinium meum sub
tantae sarcinae mole succubuit, et nondum perfecto uno libro
ab eo, quem sustinere non poteram, labore conquieui. sed in
hoc opere cum mea opuscula retractarem, iste ipse, ut erat
inperfectus, uenit in manus, quem neque edideram et abolere
decreueram, quoniam scripsi postea duodecim libros, quorum
titulus est: de Genesi ad litteram. in quibus quamuis multa
quaesita potius quam inuenta uideantur, tamen eis iste nullo
modo est conparandus. uerum et hunc posteaquam retractaui,
manere uolui, ut esset index, quantum existimo, non inutilis
R, XVIII v, om. Q 2 genesia CD1, gcsi Gl inperfectua
liber unus (u. om. F) EOPVv 3 gesi C\' libros duos OR manicheus
Dl 4 alligoriam M1, allegoriam C\'D\' significationem] al.
expositionem a in mg. 5 ausus M\'x in ras. rerum∗∗∗∗∗ B tam Dl
6 quemammodum M - possint BFGSV 7 hystoricam BFOR, istoricam
HP, historiam D\'SI, istoriae E propriaetatem D qua C1
accepi ClDl experire D1 8 negociosissimo Cl dificilimo Cl,
difficilimo Dl, difficilissimo R . 9 exponendi D\' tirocinium D,
tyrociniuni BFO, tyronium R sub tantae] substantiae CD1, sub
tanta BFGHMOPSVv 10 mole 01 subcubuit EHQPV 11 conquieuit
OP 12 hoc] eo B mea] ea CF opuscola V retractare
D\' aste (del. m. 2) E ut] qui Q2 a. 1. 13 iperfectus ClDl
edideram] \'i\' manifestaueram aliis Q2 8. l. 14 scripsi] scribseram alibi
scribsi H libro 0 15 ёe 0 de om. El genesis ClDl 16 inuente
E1 . nulla Dl 17 comparandus est B retractauit El
18 manere om. F index] in ClDlR, iudex BH2 tantum E inutiles
Dl, utilis FQ1, indocilia a
eloquiis, eiusque titulum esse uolui: de Genesi ad litteram
inperfectus. inueni quippe eum usque ad haec uerba dictatum:
pater tamen pater est, nec filius aliud est quam filius, quia et
cum dicitur similitudo patris, quamquam ostendat nullam interuenire
dissimilitudinem, non tamen solus est pater, si habet
similitudinem. post haec repetiui uerba scripturae rursus consideranda
atque tractanda: et dixit deus: faciamus hominem
ad imaginem et similitudinem nostram. huc usque dictatum
librum inperfectum reliqueram. quod autem ibi sequitur,
addendum putaui, cum eum retractarem, nec sic tamen perfeci,
sed hoc quoque addito inperfectum reliqui. si enim perfecissem,
saltem de omnibus operibus et uerbis dei, quae ad sextum
diem pertinent, disputassem. in hoc libro eadem notare, quae
mihi displicent, uel defendere, quae aliis non bene intellecta
displicere possunt, superfluum mihi uisum est. breuiter enim
potius admoneo, ut illi duodecim libri legantur, quos longe
postea feci. ex ipsis de isto iudicetur
Hic ergo sic incipit: De obscuris naturalium rerum, quae
omnipotente deo artifice facta sentimus, non adfirmando, sed
quaerendo tractandum est.
om. M, **in C enocleandis V, enucliandis E, ecleandis H1
scrutantis E diuinis∗∗ C, diuinisjg D 2 eiusdem E titulQ* (s
ras.) C, titulus D1 uolui esse B 3 inperfectus H usquae D
4 tamen] tantum Q2Sv alius est B, est alius F quia] quam H
5 patris om. 0 6 non—similitudinem om. CXDXB est om. V
si] sed a 7 repetini om. 0 8 dominus D2 9 huc-reliqueram
om. B dictum E 10 relinqueram ElBSl quod] g H ibi]
hic V sequitur ibi F 11 ∗∗retractarem (re ras.) M sic om. Ql,
del. D2 perfeci. (e alt. ex i corr., s faa. C) CDE, perfici OQ 12 addito
B relinqui El perficissem DMl 13 saltim BC2GHM2RSV
14 diem om. H1 pertinerent a eade E, ea Qm 15 displiciunt V
16 uisum (is ex er? corr.) C breuiter] presbiter D1 17 potius
om. a ammoneo FMO, amoneo P XII illi libri 0 quos] qd ClDl
18 postea CDlB, postea episcopus cet. v ex CD1, et de B, et ex cet. v
19 ergo] liber a 20 dmnipotepte Cl, omnipotenti G acta O sentiamus E
adfirmando C1GHPlQS1V, affirmando cet. 21 tractando quaerendum V