Caritas uestra, quae in uobis tanta est et tam sancta, ut etiam iubenti seruire delectet, petiuit, ut definitionibus quae dicuntur Caelestii esse respondeam. sic enim praenotata est eadem chartula quam dedistis: definitiones, ut dicitur, Caelestii. quae praenotatio credo quod non illius, sed eorum sit, qui hoc attulerunt de Sicilia, ubi Caelestius non esse perhibetur, sed multi talia garrientes et, sicut ait apostolus, ipsi errantes et alios in errorem mittentes. ex illius tamen haec esse doctrina uel etiam quorundam sociorum eius et nos possumus arbitrari. nam neque istae breues definitiones uel potius ratiocinationes ab illius abhorrent ingenio, 11 II Tim. 3, 13 2 De perfectione iustitiae hominis L Liber sancti Augustini ad Eutropium de perfectione iustitiae hominis P Haec insunt. ad Paulum et Eutropium de perfectione iustitiae hominis liber I sci Augustini D{3 a cod. R fol. 1 inscriptio abest Incipit ad eps Eutropium et Paulum de perfectione iustitiae hominis sci Augustini liber I V Incipit liber beati Agustini ad Paulum et Eutropium de perfectione «onwnis iustitiae 0 Item Augustini ad Eutropium et Paulum eps hispanis de pfectione iustitiae B Incipit eiusdem ad Paulum et Eutropium de perfectione iustitiae hominis liber I C Incipit liber sci Augustini ad Paulum et Eutropium de perfectione iustitiae hominis K Incipit sci Augustini ad epm Eutropium et Paulum de perfectione iustitiae hominis N 3 agustinus OC 4 nobis m. 1 C est tanta BN 5 expetiuit N de definitionibus 0 defensionibus b 6 caestii m. 1 V, 0 responderem 0 7 cartula OBCNfi de definitionibus (de s. Z. m. 2) P 8 calesti N 9 cęlestis m. 1 N caestius 0 10 alia OC m. 1 11 errore B ex] et Ji 12x hoc b sotiorum R seruorum P sectatorum in ras. V, b 13 definitionis B difinitiones 0 14 ratiocinationis B rationationes (J 1* quod in opere alio eius inspexi, cuius eum esse constat auctorem, et non frustra istos fratres qui haec attulerunt in Sicilia existimo audisse, quod ipse docuerit ista uel scripserit. uellem autem, si possem, ita obtemperare uestrae fraternae beniuolentiae, ut etiam ego tam breuiter responderem. sed nisi et illa commemorem quibus respondeo, quis poterit quemadmodum responderim iudicare? conabor tamen, quantum ualuero, adiuuantibus me apud domini misericordiam etiam orationibus uestris, ut non ultra quam necesse est meus sermo procurrat.

\'Ante omnia\', inquit, \'interrogandus est qui negat hominem sine peccato esse posse, quid sit quodcumque peccatum: quod uitari potest an quod uitari non potest. si quod uitari non potest, peccatum non est; si quod uitari potest, potest homo sine peccato esse, quod uitari potest. nulla enim ratio uel iustitia patitur saltem dici peccatum, quod uitari nullo modo potest\'. respondemus uitari posse peccatum, si natura uitiata sanetur gratia dei per Iesum Christum dominum nostrum. in tantum enim sana non est, in quantum id quod faciendum est aut caecitate non uidet aut infirmitate non implet, dum caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut ea quae uult homo non faciat.

\'Iterum quaerendum est\', inquit, \'peccatum uoluntatis an necessitatis est. si necessitatis est, peccatum non est; si uoluntatis est, uitari potest\'. respondemus quod supra et, ut sanemur, 18 Rom. 7, 25 21 Gal. 5, 17 1 alio opere 0 constat esse B 2 isto L 3 exestimo p docuit b 6 conimemorarg BN 7 responderg N 8 uoluero m. 1 B 12 quid] quod N 13 an] aut C 14 si] sed p alt. potest om. N 15 esse] fi S N 16 saltim ROD$, m. 1 CKN 19 nostrum om. N quantum ex tantum m. 2 B 21 concupiscat N 22 non post ut add. bd (cf. p. 11, 17. 19. 26; 15, 2) 24 iterum ait b inquit om. b 25 necessitas alt. m. 1 VC est pr. om. N 26 est om. N ut et 0 et om. N ut om. m. 1 V inuocamus eum, cui dicitur in psalmo: de necessitatibus meis educ me.

\'Iterum\', inquit, quaerendum est, quid est peccatum. naturale an accidens. si naturale, peccatum non est; si autem accidens est, et recedere potest; et quod recedere potest, uitari potest; et quod uitari potest, potest homo sine eo esse quod uitari potest\'. respondetur naturale non esse peccatum, sed naturae, praesertim uitiatae — unde facti sumus natura filii irae — parum esse ad non peccandum uoluntatis arbitrium, nisi adiuta sanetur gratia dei per Iesum Christum dominum nostrum.

\'Iterum\', ait, \'quaerendum est, quid est peccatum: actus an res. si res est, ut auctorem habeat necesse est; et si auctorem habere dicitur, iam alter praeter deum rei alicuius auctor induci uidebitur; at si hoc dici inpium est, et confiteri necesse est peccatum omne actum esse, non rem. si igitur actus est, immo quia uere actus est, uitari potest\'. respondemus peccatum quidem actum dici et esse, non rem. sed etiam in corpore claudicatio eadem ratione actus est, non res, quoniam res pes ipse uel corpus uel homo est, qui pede uitiato claudicat nec tamen uitare potest claudicationem, nisi habuerit sanatum pedem. quod etiam in interiore homine fieri potest, sed gratia dei per Iesum Christum dominum nostrum. ipsum sane uitium, quo claudicat homo, nec pes est nec corpus nec homo nec ipsa claudicatio, quae utique non est, quando non ambulat, cum tamen insit uitium, quo 1 Ps. 24, 17 8 Eph. 2, 3 23 Rom. 7, 25 4 si naturale est 0 5 occidens m. 1 B et pr. om. N Eug. et -uitari potest om. N 7 uitare m. 1 C 10 aduita m. 1$ 12 actusj factus m. 1 N 13 ut om. DRBCK, m. 1 Y autotorem (pr.) C 14 dum B 15 at] dC N et om. bd confitere B 17 uere quia ON uero quia Eug. respondebimus Vb .18 dicit NC m. 1 et om. BN sed] sicut in ras. 0 sicut etiam B 20 qui. C uiatico (s. 1. f uitiato) N 21 tamen om. N potest homo bd habeat bd 22 intere 0 24 quo* L quod V quod RBNfi 25 ne ipsa 0 26 quod B fit claudicatio, quando ambulat. quaerat ergo, quod eidem uitio nomen inponat, utrum rem uelit dicere an actum an rei potius qualitatem malam, qua deformis actus existit. sic et in homine interiore animus res est, rapina actus est, auaritia uitium est, id est qualitas, secundum quam malus est animus, etiam quando nihil agit. unde auaritiae suae seruiat, etiam quando audit: non concupisces seque uituperat et tamen auarus manet; sed per fidem renouatur, id est sanatur, de die in diem nec tamen nisi gratia dei per Iesum Christum dominum nostrum.