quam caute debeatis audire homines eius modi, qui neque
aperte illi aetati lauacrum regenerationis et peccatorum remissionis
audent negare, ne hoc christianae aures ferre non possint,
et tamen opinionem suam, qua putant peccato primi hominis
carnalem generationem obnoxiam non teneri, tueri et defensare
persistunt, quamuis eis baptismum uideantur in peccatorum
remissionem concedere. nempe ipsi a Pelagio uos praesente
scripsistis audisse recitante uobis de libello suo, quem etiam
Romam se misisse asserebat, quod \'isdem sacramenti uerbis\'
dicant \'debere baptizari infantes quibus et maiores\'. quis post
ista uerba putaret eis de hac re ullam mouendam esse quaestionem?
aut cum faceret, cui non calumniosissimus uideretur,
si non eorum manifesta uerba legerentur, ubi negant paruulos
trahere originale peccatum omnesque sine ullo uitio natos esse
contendunt?
usque adeo, ut neque in episcopali iudicio apud Carthaginem
damnare uoluerit eos qui dicunt \'quod peccatum Adae ipsum
solum laeserit et non genus humanum et quod infantes qui
Hinc usque adpag. 174,2 etiamcod. 1974 s. XIIIlscripturas (=Pl),
qui Parisiis in bibl. armamentarii (de r Arsenal) asseruatur, recepimus b 11 remissione codd. nempe uos
ipsi a Pelagio b 12 recitauit P1 15 ista] illa bd 16 ut eam faceret
qui non sqq. V cum] eis b cui uero calumniosissimi uiderentur b
17 ubi negant-174, 17 diuites desunt in C 18 omnes qui b 20 celestius
ChT 21 in om. TPP1 cartaginem Ch TP
et in urbe Roma in libello suo, quem beatissimo
papae Zosimo dedit, id asseuerauit expressius, \'quod paruulorum
neminem obstringat originale peccatum\'; de gestis enim
ecclesiasticis Carthaginensibus haec eius uerba descripsimus.
recitatum est, quod peccatum Adae soli ipsi obfuerit et non
generi humano. et cum recitatum esset, Caelestius dixit: <dixi>
de traduce peccati dubium me esse, ita tamen, ut cui donauit
deus gratiam peritiae consentiam, quia diuersa ab eis audiui,
qui utique in ecclesia catholica constituti sunt presbyteri.
Paulinus diaconus dixit: dic nobis nomina ipsorum. Caelestius
dixit: sanctus presbyter Rufinus Romae qui mansit cum sancto
Pammachio; ego audiui illum dicentem, quia tradux peccati
non sit. Paulinus diaconus dixit: est aliquis alius? Caelestius
dixit: audiui et plures dicere. Paulinus diaconus dixit: dic
nomina ipsorum. Caelestius dixit: non tibi sufficit unus sacerdos?
et post aliqua alio loco: Aurelius episcopus dixit: reliqua
libelli legantur. et recitatum est, quod infantes qui nascuntur
in eo statu sint, in quo fuit Adam ante transgressionem, usque
in finem libelli minoris superius inserti\'.
ut dicit diaconus Paulinus, quod infantes qui nascuntur in eo
statu sint, in quo fuit Adam ante transgressionem? Caelestius
dixit: exponat quid dixit \'ante transgressionem\'.. Paulinus
diaconus dixit: tu nega te hoc docuisse. unum est e duobus:
aut neget se docuisse aut iam damnet istud. Caelestius dixit:
iam dixi, exponat quomodo dixit \'ante transgressionem\'.
23 cf. de gestis Pel. pag. 78, 11 Ch
7 ipsi soli bd 8 generi] gra Pl dixi om. MOhTPPlb 9 me
dubium b 11 presbiteri MChTP 12 nobis om. ChTPP1 13 Romae]
nomine P 17 Caelestius dixit om. P1 23 dixit Tbd 24 fuit] fiat Pl
25 et ponat b 26 hoc te ChTPPlVbd ex b
dixit: rogo, quid collegerim ego ex huius obiectione,
dico, Adam constitutus in paradiso quod ante dicatur inexterminabilis
factus, postea per transgressionem praecepti factus
sit corruptibilis. hoc dicis, frater Pauline? Paulinus diaconus
dixit: hoc, domine. Aurelius episcopus dixit: status certe
infantum hodie baptizandorum utrum talis sit, qualis fuit ante
transgressionem Adae, an certe de eadem origine peccati, de
qua nascitur, transgressionis culpam trahat, hoc uult- diaconus
Paulinus audire. Paulinus diaconus dixit: utrum docuit hoc
an non neget. Caelestius dixit: iam de traduce peccati dixi,
quia intra catholicam constitutos plures audiui destruere necnon
et alios astruere, licet quaestionis res sit ista, non haeresis.
infantes semper dixi egere baptismo ac debere baptizari. quid
quaerit aliud\'?
Nempe cernitis sic Caelestium concessisse paruulis baptismum,
ut in eos primi hominis transire peccatum, quod
lauacro regenerationis abluitur, noluerit confiteri, quamuis et
negare non ausus sit et propter hanc dubitationem suam non
damnauerit eos qui dicunt \'quod peccatum Adae ipsum solum
laeserit et non genus humanum et quod infantes qui nascuntur
in eo statu sint, in quo Adam fuit ante praeuaricationem\'.
ecclesiasticis allegatus est, ita de hac re loquitur, ut hoc se
credere ostendat, unde hic dubitare se dixerat. nam uerba eius
ista sunt: \'infantes autem\', inquit, \'debere baptizari in remissionem
peccatorum secundum regulam uniuersalis ecclesiae et
secundum euangelii sententiam confitemur, quia dominus statuit
b 3 quando V ante] autem P1 5 corporalis
P1 7 infantium P1 8 adam ChTPP1 12 constitus V
13 et om. m. 1 T 14 baptismQ M 15 quaeritis V 16 consensisse
TPPlb 17 transire primi hominis bd 18 regeneratone P1 22 sunt
m. 1 T 23 ro II medidit M 26 remissione M
uires naturae non habent, conferri necessarium est per gratiae
libertatem\'. si nihil de hac re deinceps diceret, quis non eum
crederet confiteri etiam infantibus in baptismo originalia peccata
dimitti dicendo eos in remissionem peccatorum baptizari
oportere? hinc ergo est et illud quod scripsistis sic uobis
respondisse Pelagium \'quod eisdem quibus et maiores sacramenti
uerbis baptizentur infantes\' uosque fuisse laetatos id
quod cupiebatis audisse et tamen adhuc de uerbis eius nos
maluisse consulere.
et ibi uidebitis quid uobis Pelagius occultauerit. Caelestius
quippe adiungit et dicit: \'in remissionem autem peccatorum
baptizandos infantes non idcirco diximus, ut peccatum ex
traduce firmare uideamur. quod longe a catholico sensu alienum
est, quia peccatum non cum homine nascitur, quod postmodum
exercetur ab homine, quia non naturae delictum, sed uoluntatis
esse monstratur. et illud ergo confiteri congruum, ne diuersa
baptismatis genera facere uideamur, et hoc praemunire necessarium
est, ne per mysterii occasionem ad creatoris iniuriam
malum antequam fiat ab homine tradi dicatur homini per
naturam\'. hunc sensum suum uobis aperire Pelagius uel timuit
uel erubuit, quem discipulus eius palam sine ullius obscuritatis
ambagibus apud sedem apostolicam profiteri nec timuit nec
erubuit.
Sed multum misericors memoratae sedis antistes, ubi
eum uidit ferri tanta praesumtione praecipitem tamquam
furentem, donec, si posset fieri, resipisceret, maluit eum sensim
suis interrogationibus et illius responsionibus colligare quam
destricta feriendo sententia in illud abruptum, quo iam
b necesse bd 5 remissione M 6 quos m. 1 Ch
scripsisti P 8 baptizantur bd laetos fuisse b 13 remissione M
14 iccirco PCh m. 1 17 non om. m. 1 ChT dilectQ m. 1 T 18 demonstratur
b 20 miyjsterii Ch misterii 1\'P 23 illius M 24 pr. non TP
27 fieri b 28 sensum P 30 districta ChTPP1 Vbd ferendo b pendere b
sed propendere uidebatur, quia superius in eodem libello
suo de huius modi quaestionibus locuturus ante praedixerat:
\'si forte ut hominibus quispiam ignorantiae error obrepsit,
uestra sententia corrigatur».
tenens egit cum homine, quem falsae doctrinae uentus inflauerat,
ut ea quae illi a diacono Paulino fuerant obiecta damnaret
atque ut sedis apostolicae litteris, quae a sanctae
memoriae suo praecessore manauerant, praeberet assensum.
at ille noluit quidem diaconi obiecta damnare, sed beati papae
Innocentii litteris non est ausus obsistere, immo se omnia,
quae sedes illa damnaret, damnaturum esse\' promisit. atque
ita uelut phreneticus, ut requiesceret, tamquam leniter fotus a
uinculis tamen excommunicationis nondum est creditus esse
soluendus. sed interposito duorum mensium tempore, donec
rescriberetur ex Africa, resipiscendi ei locus sub quadam
medicinali sententiae lenitate concessus est, quoniam reuera,
si deposita peruicaciae uanitate quod promiserat uellet attendere
et easdem litteras quibus se consensurum esse responderat
diligenter legeret, sanaretur. sed posteaquam ex Africano
episcoporum concilio rescripta directa sunt, quid fuerit consecutum,
ut iustissime in eum sententia proferretur, cuncta
legite, quia cuncta transmisimus.
sine dolo cogitat, non recte dicit eadem sententia se non
debuisse retineri. fefellit enim iudicium Palaestinum, propterea
ibi uidetur esse purgatus; Romanam uero ecclesiam, ubi eum
om. P 4 abrepsit M obrepserit b 8 damnarent
M 13 esse se b 14 freneticus MChTP 16 mensum M
17 rescribetur P1 18 cODcessus-uanitate in mg. M quia V
19 quid MPICh m. 1 promiserit M 20 consessurum P1 21 affricano
TP 22 consequutum TP 24 transmi§simus T 27 detineri bd
palestinum T 28 purgandus TPP1 V
et hoc fuerit utcumque conatus; sed, ut dixi, minime ualuit.
recoluit enim beatissimus papa Zosimus, quid imitandus praecessor
eius de ipsis senserit gestis. attendit etiam quid de illo
sentiret praedicanda in domino Romanorum fides, quorum
aduersus eius errorem pro ueritate catholica studia consonantia
concorditer flagrare cernebat, inter quos ille diu uixerat et
quos eius dogmata latere non poterant, qui Caelestium eius
esse discipulum sic nouerant, ut fidelissimum et firmissimum
possent de hac re testimonium perhibere. quid ergo de Palaestinae
synodi gestis, quibus se Pelagius absolutum esse
gloriatur, sanctus papa Innocentius iudicarit, quamuis et in
litteris eius, quas nobis rescripsit, legere possitis et commemoratum,
cum uenerabili papae Zosimo synodus Africana respondit,
quod uestrae caritati cum ceteris instructionibus
misimus, tamen nec in hoc opere praetereundum uidetur.
scripsimus, eorundem gestorum Palaestinorum, quorum ad nos
iam fama peruenerat, commemorationem fecissemus dicentes in
Oriente, ubi degit, gesta ecclesiastica facta esse, quibus putatur
esse purgatus, atque ad hoc inter cetera ille rescriberet, <cum
sint\', inquit, 'aliqua in ipsis posita gestis, quae obiecta partim
ille uitando suppressit, partim multa in se uerba retorquendo
tota obscuritate confudit, aliqua magis falsa quam uera ratione,
ut ad tempus poterat uideri, purgauit negando alia, alia falsa
interpretatione uertendo. sed utinam, quod optandum magis
est, iam se ille ad ueram catholicae fidei uiam ab illo suo
errore conuertat et cupiat uelitque purgari considerans
21 cf. Aug. epist. 183, 3 sq. et CSEL XXXV 94 m. 1 T 2 fieri M utrumque MChPb 5 senserit TPPI V
7 flagrare cernebat] flagrargt V 9 nouerunt M 11 synodis MTpl
13 possetis P commemoratum fuerit M 14 eum b papa P
affricana TP responderit V 21 scriberet TP 23 in se multa
ChTPP1 24 falsis argumentis M et CSEL 94, 14 uenerationc M
25 alt. alia om. Px 27 illo sui tramitis errore CSEL 94, 17
uere et approbetur ab omnibus manifesta ratione correctus
non gestorum iudicio, sed ad catholicam fidem corde conuerso.
unde non possumus illorum nec approbare nec culpare iudicium,
cum nesciamus utrum uera sint gesta aut, si uera sint, constet
magis supterfugisse quam se tota ueritate purgasse\\ uidetis
certe in his uerbis quemadmodum papa beatissimus Innocentius
non tamquam de incognito loqui uideatur; uidetis qualem
tulerit de illius purgatione sententiam; uidetis quid successor
eius sanctus papa Zosimus recolere debuerit, sicut recoluit,
ut in eo sui praecessoris iudicium remota cunctatione firmaret.
Palaestinos Pelagius fefellerit iudices, ut alia taceam, in hac
ipsa quaestione de baptismate paruulorum, ne forte cuipiam
in eo quod diximus eum sensum, in quo liberior Caelestius
fuit, uobis occultasse Pelagium, cum et ipse non aliter sentiat,
calumniari potius uel suspicari quam certum aliquid comprehendisse
uideamur. nempe iam superius satis claruit propterea
Caelestium noluisse damnare quod dicitur \'Adae peccatum
ipsi soli obfuisse, non generi humano et infantes qui nascuntur
in eo statu esse, in quo Adam fuit ante praeuaricationem\',
quia uidebat, si ista damnaret, confirmare se in infantibus
peccati ex Adam transitum. haec autem cum fuissent obiecta
Pelagio, quod ea cum Caelestio etiam ipse sentiret, sine ulla
retractatione damnauit. quod licet uos legisse sciam, tamen
quia non solis uobis hoc scribitur, ne pigeat lectorem ad ipsa
gesta recurrere uel, si ea non habet, etiam cum labore perquirere,
ipsa inde uerba transcribimus, quae infra scripta sunt.
Pelagius insertum stultiloquium recte respondens hominem cum
2 correptus m. 1 Ch 3 indicio CSEL 94, 21 13 taceatur P1
14 piam P1 16 nobis b 19 uoluisse b dicit b 26 lectore M
28 transscribsimus M rescribamus V 29 sinodus MChTP anathematizauerit
ChTPPlVbd 30 incertum bd
respondeat et ad alia capitula. aliud capitulum in doctrina
Caelestii discipuli Pelagii ex eis quae Carthagine a sancto
Aurelio Carthaginensi episcopo cum aliis episcopis audita
sunt et commemorata: Adam mortalem factum, qui siue peccaret
siue non peccaret moriturus esset. quoniam peccatum
Adae ipsum solum laeserit et non genus humanum. quoniam
lex sic mittat ad regnum quemadmodum et euangelium. quoniam
ante aduentum Christi fuerint homines sine peccato.
quoniam infantes nuper nati in eo statu sint, in quo Adam
fuit ante praeuaricationem. quoniam neque per mortem uol
praeuaricationem Adae omne genus hominum moriatur neque
per resurrectionem Christi omne genus hominum resurgat. quoniam
sanctus episcopus Augustinus aduersus discipulos eius
in Sicilia respondit Hilario ad subiecta capitula scribens librum
in quo ista continentur: posse hominem sine peccato esse, si
uelit. infantes, etsi non baptizentur, habere uitam aeternam.
diuites baptizatos, nisi omnibus abrenuntient, si quid boni uisi
fuerint facere, non reputari illis neque regnum dei posse eos
habere, Pelagius dixit: [de] posse quidem hominem sine peccato
esse dictum est superius; de eo autem, quod fuerint homines
ante aduentum domini sine peccato, dicimus et nos quoniam
ante aduentum Christi uixerunt quidam sancte ac iuste secundum
scripturarum sanctarum traditionem. reliqua uero et secundum
ipsorum testimonium <a me dicta) non sunt, pro quibus ego
satisfacere non debeo; sed tamen ad satisfactionem sanctae
synodi anathematizo eos qui sic tenent aut aliquando tenuerunt\'.
MChTP avajj.apxiav b sine] id est sine bd 2 ad
om. m. 1 T 3 ex eis om. M cartagine TP 4 cartaginensi TP 8 mittat]
intrat V 10 eo] illo MChP 12 humanum b moriatur-hominum
om. MChTPb 15 hilaro MCh hylario P 18 abrenuntiare C 20 de
inclusi; cf. pag. 77, 18 23 iuste ac sce C 24 scaru scripturarum P
25 a me dicta scripsimus: quia ista (işta Ch) codd. bd; cf. 77, 23; 112, 10
26 non debeo M: debeam ceteri 27 aut] ut m. 1 CCh, P
laeserit et non genus humanum et quod infantes qui nascuntur
in eo statu sint, in quo Adam fuit ante praeuaricationem\'. quid
ergo hic aliud episcopi iudices intellegere potuerunt nisi eum
confiteri, quod peccatum ex Adam in paruulos transeat? quod
ne confiteretur Caelestius, haec damnare noluit, quae iste damnauit.
proinde si ostendero etiam ipsum nihil aliud sentire de
paruulis nisi quod sine ulla cuiusquam uitii contagione nascuntur,
quid inter istum et Caelestium in hac quaestione
distabit, nisi quod ille apertior, iste occultior fuit, ille pertinacior,
iste mendacior uel certe ille liberior, hic astutior?
ille enim nec in ecclesia Carthaginensi damnare uoluit, quod
in Romana postea se tenere confessus est et corrigi paratum se
esse professus est, si ei tamquam homini error obrepsit. iste
autem et illud dogma damnauit tamquam contrarium ueritati, ne
ipse a catholicis iudicibus damnaretur, et id sibi defendendum
postea reseruauit aut mendaciter damnans aut callide interpretans.
quod promisi, utrum et ipse hoc sentiat quod Caelestius,
demonstrare non differam. in primo libro recentioris operis
sui, quod scripsit pro libero arbitrio, cuius operis in litteris
quas Romam misit commemorationem fecit, \'omne\', inquit,
\'bonum ac malum, quo uel laudabiles uel uituperabiles sumus,
non nobiscum oritur, sed agitur a nobis; capaces enim utriusque
rei, non pleni nascimur et ut sine uirtute ita et sine
uitio procreamur atque ante actionem propriae uoluntatis id
solum in homine est, quod deus condidit\'. nempe cernitis in
his Pelagii uerbis quod dogma contineatur amborum de paruulis
sine ullius uitii ex Adam contagione nascentibus. non
itaque mirum est, quod eos qui dicunt \'Adae peccatum ipsi
ChTP 6 ne J)ę C uoluit P 8 cuius
m. 1 C nascantur C 11 hic] iste C 12 cartaginensi TP 13 se
esse paratum C 14 obrepserit P 15 damnauerit b 17 reseruabit 3f
20 recensioris C 26 procreamur] nascimur C 28 hiis P istis C
30 sibi ipsi m. 1 C
in eo statu esse, in quo fuit Adam ante praeuaricationem\'
Caelestius damnare noluit; sed multum mirum est, qua fronte
Pelagius ista damnauerit. si enim, sicut dicit, (malum non
nobiscum oritur et sine uitio procreamur atque ante actionem
propriae uoluntatis id solum in homine est, quod deus condidit\',
profecto peccatum Adae ipsi soli obfuit, quia nullum in prolem
transitum fecit. non enim peccatum non est malum aut peccatum
non est uitium aut peccatum deus condidit. dicit autem
iste: \'malum non nobiscum oritur et sine uitio procreamur et
hoc solum est in nascentibus, quod deus condidit\'. ac per hoc
cum peccatum Adae ipsi soli obfuisse, non generi humano
secundum istam suam sententiam uerissimum putet, cur hoc
damnauit Pelagius, nisi ut iudices catholici fallerentur? similiter
etiam illud dici potest: si malum non nobiscum oritur et
sine uitio procreamur idque solum est in homine nascente,
quod deus condidit, procul dubio qui nascuntur infantes in eo
statu sunt, in quo Adam fuit ante praeuaricationem, cui nullum
malum uitiumque inerat atque id solum in illo erat, quod
deus condiderat. et tamen anathematizauit Pelagius (qui tenent
aut aliquando tenuerunt in eo statu esse recentes ab ortu paruulos,
in quo Adam fuit ante praeuaricationem'>, id est sine
ullo malo, sine ullo uitio, id solum habentes, quod deus
condidit. ut quid ergo et hoc damnauit Pelagius, nisi ut catholica
synodus falleretur, ne nouus haereticus damnaretur?
posui, quem de gestis Palaestinis ad uenerabilem senem nostrum
Aurelium scripsi, illa ego responsione Pelagii totam istam
quaestionem consumptam esse gaudebam confessusque mihi
apertissime uidebatur esse in paruulis originale peccatum
anathema dicendo eis, qui peccato Adae ipsum solum, non
om. C 2 praeuaricationem] peccm C 3 uoluit P 5 atque
om. m. 1 T 7 soli om. M 9 autem] aut b 15 etiam] et b
22 id est om. M 24 et] ad TP 25 sydus m. 1 C hereticus
MCTP 28 ergo b .
opinarentur paruulos, in quo ille homo primus ante praeuaricationem
fuit. sed postea cum legissem quattuor eius libros,
de quorum primo libro paulo ante commemorata uerba descripsi,
et inuenissem hominem adhuc contra fidem catholicam
de paruulis sentientem, prius mirari coepi tam impudens in
ecclesiastico iudicio et de tanta quaestione mendacium. si
enim eosdem libros ante iam scripserat, quomodo se dixit
eos anathematizare, qui sic aliquando tenuerunt? si autem
postea illud opus pollicitus est, quomodo anathematizauit qui
sic tenent? nisi ridicule forte dicturus est eos se damnasse
qui sic aliquando tenuerunt et qui sic tenent, de tempore
autem futuro, id est eis qui sic fuerant retenturi, nec sibi
nec aliis praeiudicare potuisse et ideo non fuisse mentitum,
quia postea deprehensus est sic tenere. sed non hoc dicit, non
solum quia ridiculum est, sed quia uerum esse non potest. in
eisdem quippe libris et contra peccati ex Adam in paruulos
transitum loquitur et de gestis Palaestinae synodi gloriatur,
ubi eos qui sic tenent ueraciter damnasse putatus est et
absolutionem suam fallendo furatus est..
quod discipulis suis respondet ideo se illa obiecta damnasse,
quia et ipse dicit non tantum primo homini, sed etiam humano
generi primum illud obfuisse peccatum non propagine, sed
exemplo, id est non quod ex illo traxerint aliquod uitium, qui
ex illo propagati sunt, sed quod eum primum peccantem
imitati sunt omnes, qui postea peccauerunt? aut quia dicit
ideo infantes non in eo statu esse, in quo fuit Adam ante
praeuaricationem, quia isti praeceptum capere nondum possunt,
ille autem potuit, nondumque utuntur rationalis uoluntatis
M 5 catholicam fidem bd 6 prius]
prirpus T plus d om. P mirati V 10 poltus M; Ben. susp.: molitus
eos qui C 11 ridiculQ C 12 quando m. 1 M 14 potuisse] uoluisse V
15 deprehensus] inuentus C 19 uereciter C 28 non om. P fuit
om. C 30 potuit quia nondum utuntur F nondum b rationabilis TP
quid hoc ad rem pertinet, quia uerba sibi obiecta sic exponendo
recte se putat damnasse quod dicitur peccatum Adae
ipsi soli obfuisse et non generi humano et infantes qui nascuntur
in eo statu esse, in quo Adam fuit ante peccatum, et
tamen his damnatis non mendaciter tenere, quod in eius
postea conscriptis opusculis inuenitur, sine ullo malo, sine
ullo uitio paruulos nasci et hoc solum in eis esse, quod deus
condidit, non uulnus quod inimicus inflixit?
aliter exponendo id agit, ut se iudices non fefellisse demonstret?
prorsus non id efficit; tanto enim iudices fefellit occultius.
quanto exponit ista uersutius. episcopi quippe catholici quando
audiebant hominem anathematizantem eos qui dicunt Adae
peccatum ipsi soli obfuisse, non generi humano, nihil aliud
eum sapere existimabant quam id quod catholica ecclesia
praedicare consueuit, unde ueraciter paruulos in peccatorum
remissionem baptizat, non quae imitando fecerunt propter
primi peccatoris exemplum, sed quae nascendo traxerunt propter
originis uitium. et quando audiebant anathematizantem eos
qui dicunt infantes qui nascuntur in eo statu esse, in quo
Adam fuit ante praeuaricationem, nihil eum aliud dicere credebant
nisi eos qui paruulos putant nullum ex Adam traxisse
peccatum et secundum hoc in eo statu esse, in quo fuit ille
ante peccatum. etenim hoc illi obiceretur, non aliud, unde
quaestio uersabatur. proinde cum hoc iste sic exponit, ut
dicat infantes ideo non in eo statu esse, in quo Adam fuit
ante peccatum, quia nondum sunt in eadem firmitate mentis
MCChT m. 1 3 putat se C putagt ChT 5 fuit adam C
11 demonstraret P 12 iudices om. Vbd 14 quod dr M 17 remissionem
peccatorum CChTP 18 remissione M 20 haec quando m. 2 M
21 dr M esse om. C 22 alind dicere] debere M 23 putant]
dicunt V 24 quo adã ante puaricationS C 25 illi] ibi V obiciebatur
V aliunde M 26 uertebatur M uersaretur m. 1 (\' 28 sunt)
fuit V
respondeatur ei: quando tibi illa damnanda obiciebantur, non
ea catholici episcopi sic intellegebant; ideo cum illa damnares,
catholicum te esse credebant. propterea ergo. quod te illi
sapere existimabant, absoluendum fuit; quod uero tu sapiebas,
damnandum fuit. non ergo tu absolutus es, qui damnanda
tenuisti, sed illud absolutum est, quod tenere debuisti. ut
autem tu absolutus putareris, creditus es sentire laudanda,
cum te iudices non intellegerent occultare damnanda. recte
Caelestii socius iudicatus es, cuius manifestas te esse participem;
etsi in indicio tuos cooperuisti libros, tamen post
iudicium eos edidisti.
nefandi erroris auctores episcopalia concilia et apostolicam
sedem uniuersamque Romanam ecclesiam Romanumque imperium,
quod deo propitio christianum est, rectissime fuisse
commotum, donec resipiscant de diaboli laqueis. quis enim
scit, ne forte det illi deus paenitentiam ad cognoscendam et
confitendam et praedicandam etiam ueritatem damnandamque
ueraciter damnabilem falsitatem? quoquo modo autem se habere
isti uelint, multis tamen misericordia domini esse consultum,
qui eos propterea sectabantur, quia catholicae communioni
uidebant esse sociatos, dubitare non possumus.
Quomodo autem Pelagius temptarit obrepere ad fallendum
etiam apostolicae sedis episcopale iudicium in hac ipsa quaestione
de baptismate paruulorum diligenter attendite. in litteris
uitam 18 (XXXII 48 M.) (s. 1.) illa C in om. m. 1 T eo M
propaganis C 2 dampnata m. 1 Ch damnata TV 6 dampnata fin. m. 1
Ch damnata TPV 7 renuisti V 8 puteris M 9 dampnanda
(pnanda m. 2 in mg) Ch 10 eSa Ch te om. m. 1 M 11 operuisti M
12 didisti M 14 auctore M auctorem V contraepiscopalia (tra
s. I.) M consilia C concilia (alt. c s. ras.) Ch 17 resipiscat V
18 illis bd connoscendam C 21 ista C 24 obrepere tentauerit
bd 26 babtismate C
quoniam eum in corpore non inuenerunt et sancto papae
Zosimo datae sunt atque ad nos inde directae, dicit se ab
hominibus infamari, quod neget paruulis baptismi sacramentum
et absque redemptione Christi aliquibus caelorum regna promittat.
sed non sic illis haec obiciuntur, ut posuit. nam neque
paruulis negant baptismi sacramentum nec absque redemptione
Christi aliquibus caelorum regna promittunt. itaque unde se
queritur infamari eo modo proposuit, ut facile posset crimini
obiecto saluo suo dogmate respondere.
nolunt damnationi primi hominis obnoxios confiteri et in eos
transisse originale peccatum regeneratione purgandum, quoniam
propter accipiendum regnum caelorum tantummodo eos baptizandos
esse contendunt: quasi praeter regnum caelorum habere
nisi aeternam mortem possint qui sine participatione corporis
et sanguinis domini aeternam uitam habere non possunt. ecce
quod eis obicitur de baptismo paruulorum, non quod ipse
ita proposuit, ut possit suae propositioni quasi aduersantis
obiectioni secundum sua dogmata respondere.
Denique quomodo respondeat aduertite et uidete latebras
ambiguitatis falsitati praeparare refugia offundendo caliginem
ueritati, ita ut etiam nos cum primum ea legimus,
recta uel correcta propemodum gauderemus. sed latiores disputationes
eius in libris, ubi se quantumlibet operiat, plerumque
aperire compellitur, fecerunt nobis et ista suspecta, ut attentius
intuentes inueniremus ambigua. cum enim dixisset numquam
se uel inpium aliquem haereticum audisse, qui hoc quod proposuit
de paruulis diceret, deinde subiecit atque ait: \'quis enim
ita euangelicae lectionis ignarus est, qui hoc non modo affirmare
conetur, sed qui uel leuiter dicere aut etiam sentire
CChTPVbd 8 unde sequitur M 9 informari C
11 quod non paruulos nisi baptizatos nolint V 14 baptizatos V 15 propter
M 16 nisi] non V mortgm M possunt M 18 baptismate C
20 abiectionis M 22 obfundendo CTCh m. 1 30 n 1.19 m C
caelorum esse uelit, dum eos baptizari et in Christo renasci
uetat?\'