Quod Manichaei si uellent sine pernicioso studio defendendi
erroris sui et cum dei timore cogitare, non scelestissime
blasphemarent inducendo duas naturas, unam bonam,
quam dicunt deum, alteram malam, quam non fecerit deus,
ita errantes, ita delirantes, immo uero ita insanientes, ut non
uideant et in eo, quod dicunt naturam summi mali, ponere
se tanta bona, ubi ponunt uitam, potentiam, salutem,
(s. I. a m. 2) P etsi VA om. SLG est om. C 2 perpetuis
Gb 3 sapplitiia P inmatabilis V naturg G illa aatem
aera est b 4 quae] que αΊ½ b hfc b 6 cum enim b 9 unus]
spIus b 10 qui solus b 14 inmortalitas ipsa (ipsi b) AGb 16 naturA A
naturae ds (s ex i) nocere icorr. in noceri et in mg. add. I naturf dei
nocere) 8 17 nocere dei G potest om. b potest-nocere om. 8
Daturae Pl naturi A 18 qui] Quod b 21 quod] quodsi Ab si om. Ab
pernitioso P 24 deo A fecerat b 26 et om. b 27 ponant b
suauitatem, mensuras, numeros, pacem, modum, speciem, ordinem:
. in eo autem, quod dicunt summum bonum, tanta
mala: mortem, aegritudinem, obliuionem, insipientiam, perturbationem,
inpotentiam, egestatem, stoliditatem, caecitatem,
dolorem, iniquitatem, dedecus, bellum, inmoderationem, deformitatem,
peruersitatem. principes enim tenebrarum et uixisse
in sua natura dicunt et in suo regno saluos fuisse et meminisse
et intellexisse. sic enim contionatum illi dicunt prineipem
tenebrarum, ut neque ipse talia dicere neque ab eis,
quibus dicebat, audiri sine memoria et intellectu potuisset:
et habuisse temperiem animo et corpori suo congruam et
uirtute potentiae regnasse et copias elementorum suorum ac
fecunditatis habuisse et sensisse se inuicem ac sibi uicinum
lumen et oculos habuisse, quibus illud longe conspicerent;
qui utique oculi sine aliquo lumine lumen uidere non poterant,
unde recte etiam lumina nominantur; et suauitate suae
uoluptatis esse perfruitos et dimensis membris atque habitationibus
determinatos fuisse. nisi autem etiam qualiscumque
pulchritudo ibi fuisset, nec amarent coniugia sua nec partium
congruentia corpora eorum constarent: quod ubi non fuerit,
non possunt ea fieri, quae ibi facta esse delirant. et nisi pax
aliqua ibi esset, principi suo non oboedirent. nisi modus ibi
esset, nihil aliud agerent quam comederent aut biberent aut
saeuirent aut quodlibet aliud sine aliqua satietate; quamquam
nec ipsi, qui hoc agebant, formis suis determinati essent,
nisi modus ibi esset. nunc uero talia dicunt eos egisse, ut
in omnibus actionibus suis modos sibi congruos habuisse negare
non possint. si autem species ibi non fuisset, nulla ibi
SPl 6 deformitatem om. V 7 enim om. VL et om. b
8 dicuntur Gl 9 contionatum 81 illic AGb dicant om. A
10 ipsi V dicere] cernere b (in mg. al. debere) 11 quibus (8. h a
m. 1) P potuisset Gl 12 habaisset A animo suo et corpori
congrae GK 14 fecunditates Pflb 18 dimensis b (in mg. al. diuersis)
22 nisi] si G 23 fuisset b 24 faisset b 26 sacietate 8 societate b
quiqaam (qui 8. I. a m. 1) P 28 actibus G 29 possunt b
alii dominarentur, alii subderentur, non in suis elementis congruenter
uiuerent, non denique suis locis haberent membra
disposita, ut illa omnia, quae uana isti fabulantur, agere possint.
dei autem naturam si non dicunt mortuam, quid secundum
eorum uanitatem suscitat Christus ? si non dicunt aegram,
quid curat ? si non dicunt oblitam, quid commemorat ? si non
dicunt insipientem, quid docet? si non dicunt perturbatam,
quid redintegrat ? si non uicta ei capta est, quid liberat ? si
non eget, cui subuenit ? si non amisit sensum, quid uegetat ?
si non est excaecata, quid inluminat? si non est in dolore,
quid recreat? si non est iniqua, quid per praecepta corrigit?
si non est dedecorata, quid mundat? si non est in bello, cui
promittit pacem? si non est immoderata, cui modum legis
imponit? si non est deformis, quid reformat? si non est peruersa,
quid emendat? omnia enim haec a Christo non illi rei
praestari dicunt, quae facta est a deo et arbitrio proprio peccando
deprauata, sed ipsi naturae, ipsi substantiae dei, quae
hoc est quod deus.