Ponamus enim in eo, quod scriptum est: et dixit
deus: fiat lux. et facta est lux, alium sensisse lucem
corporalem factam et alium spiritalem. esse spiritalem lucem
in creatura spiritali fides nostra non dubitat; esse autem lucem
corporalem caelestem aut etiam super caelum uel ante caelum,
tempantis b 8 oba El 4 quodamodo
R amminiculatur PR amminiculatus S 6 itaque] utique PRl
6 cperum diuinorum PRSbd 7 dei fin. om. E1 9 ierusalem S quemammodum
P1 10 malitiam Et pueri esse bd 13 scripta om. S
diuina scriptura S possent P 14 aliis atque aliis b sententiis b
15 nullum E nos om. S 16 rectae R lauefactauerit El 17 coruamus
P1 per sententiam PR 19 eam quae] eam que Rl 21 et
om. PRSbd 22 aliam Rb 23 alium (u ex a m. 1) E, aliam Rb
. esse om. PRl spiritalem om. PR 24 ante fides add. quod b nostra
fides b 25 super (s. I. m. 2 at supra) E, supra PRSbd
donec ueritate certissima refellatur. quod si factum fuerit.
non hoc habebat scriptura diuina, sed hoc senserat humana
ignorantia. si autem hoc uerum esse certa ratio demonstrauerit,
adhuc incertum erit, utrum hoc in illis uerbis sanctorum
librorum scriptor sentiri uoluerit, an aliud aliquid non minus
uerum. quodsi cetera contextio sermonis non hoc eum uoluisse
probauerit, non ideo falsum erit aliud, quod ipse intellegi
uoluit, sed et uerum et quod utilius cognoscatur. si autem
contextio scripturae hoc uoluisse intellegi scriptorem non
repugnauerit, adhuc restabit quaerere, utrum et aliud non
potuit. quodsi et aliud potuisse inuenerimus, incertum erit,
quidnam eorum ille uoluerit; et utrumque sentiri uoluisse
non inconuenienter creditur, si utrique sententiae cetera circumstantia
subfragantur.
Plerumque enim accidit, ut aliquid de terra, de caelo, de
ceteris mundi huius elementis, de motu et conuersione uel
etiam magnitudine et interuallis siderum, de certis defectibus
solis ac lunae, de circuitibus annorum et temporum, de naturis
animalium, fruticum, lapidum atque huiusmodi ceteris etiam
non christianus ita nouerit, ut certissima ratione uel experientia
teneat. turpe est autem nimis et perniciosum ac maxime
cauendum, ut christianum de his rebus quasi secundum christianus
litteras loquentem ita delirare audiat, ut, quemadmodum
dicitur, toto caelo errare conspiciens risum tenere
PR diuina scriptura bd 4 uerum] iterum S esse. (t
er.) E 6 scribtor E; cum haec uox omnib. loc. b littera m. 1 offeratur.
in sequentibus indicare id omittam sentire S aliquid om. b 8 probaberitP1
10 uoluissaS scriptorem intellegiS 11 repugnauitiaPfl1,
repugnabit SR2E*b restanit ElPRl 12 potuerit bd inuenierimus
P 13 et] aut b 14 utriusque PRb sententia b cetera]
certa PRd circums tantia P 15 suffragatur SRbd 16 accedit E1
17 conuersatione El 18 magnitudinem (m exp. m. 1) P syderum S
19 ac] et b 20 fructicum 221 22 autem est b pernitiosum S
24 delirare (pr. r in ras.) E, P1 post delirare add. quilibet infidelia
bd audiat (s. I. m. 2 at de) E audeat S1 audiat P1 quemammodum
P1
deridetur, sed quod auctores nostri ab eis, qui foris sunt,
talia sensisse creduntur et cum magno eorum exitio, de
quorum salute satagimus, tamquam indocti reprehenduntur
atque respuuntur. cum enim quemquam de numero christianorum
in ea re quam optime norunt errare conprehenderint
et uanam sententiam suam de nostris libris adserere, quo
pacto illis libris credituri sunt de resurrectione mortuorum
et de spe uitae aeternae regnoque caelorum, quando de his
rebus, quas iam experiri uel indubitatis numeris percipere
potuerunt, fallaciter putauerint esse conscriptos? quid enim
molestiae tristitiaeque ingerant prudentibus fratribus temerarii
praesumtores, satis dici non potest, quod, si quando de praua
et falsa opinatione sua reprehendi et conuinci coeperint ab
eis, qui nostrorum librorum auctoritate non tenentur, ad defendendum
id, quod leuissima temeritate et apertissima falsitate
dixerunt, eosdem libros sanctos, unde id probent, proferre
conantur uel etiam memoriter, quae ad testimonium ualere
arbitrantur, multa inde pronuntiant uerba, non intellegentes
neque quae loquuntur neque de quibus adfirmant.