<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa041.opp-lat1:5-13</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa041.opp-lat1:5-13</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa041.opp-lat1"><div n="5" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="4" unit="altchapter"/> Errant autem homines non seruantes modum; et <lb/>
            cum in unam partem procliuiter ire coeperint, non respiciunt<lb n="10"/>
            diuinae auctoritatis alia testimonia, quibus possint ab illa <lb/>
            intentione reuocari et in ea, quae ex utrisque temperata est, <lb/>
            ueritate ac moderatione consistere, nec in hac re tantum, de <lb/>
            qua nunc quaestio est, sed etiam in aliis multis. nam quidam <lb/>
            intuentes diuinarum testimonia litterarum, quibus unus deus<lb n="15"/>
            colendus insinuatur, eundem patrem, qui est filius, sanctumque <lb/>
            spiritum putauerunt; alii rursus ueluti morbo contrario <lb/>
            laborantes, cum adtenderent ea, quibus trinitas declaratur, <lb/>
            nec ualerent intellegere, quomodo sit unus deus, cum et pater <lb/>
            non sit filius nec filius sit pater nec spiritus sanctus aut filius <lb n="20"/>
            aut pater, diuersitates etiam substantiarum asserendas putauerunt. <lb/>
            quidam intuentes in scripturis sanctae uirginitatis laudem <lb/>
            conubia damnauerunt; quidam rursus ea testimonia consectantes, <lb/>
            quibus casta coniugia praedicantur, uirginitatem nuptiis

<note type="footnote">1 I Tim. 5, 20 </note>

<note type="footnote">1 hominibus <hi rend="italic">SM</hi> om.nibus <hi rend="italic">R</hi> argue] corripe <hi rend="italic">SMRJB</hi> corripite <hi rend="italic">N</hi> <lb/>
            corripit <hi rend="italic">A</hi> 3 sicut (sic 8. <hi rend="italic">ras. m. 2) B</hi> et infirmitatis <hi rend="italic">SMRBNA</hi> <lb/>
            4 ammonet <hi rend="italic">SMRBNP</hi> 5 suscipimus <hi rend="italic">BNPA</hi> alios SIBt sic] <lb/>
            sit (t <hi rend="italic">er.) S</hi> 6 tollerandi <hi rend="italic">P</hi> to*lerandi <hi rend="italic">N</hi> 7 et <hi rend="italic">om. P</hi> et corripiendi <lb/>
            <hi rend="italic">bd</hi> 8 amittendi <hi rend="italic">SMRBNPX</hi> a <hi rend="italic">8. I. m. 1 M</hi> 9 Erant <hi rend="italic">MR</hi> <lb/>
            10 ceperint <hi rend="italic">ZRSX</hi> 12 eaque SMl quae <hi rend="italic">om. Rl</hi> 13 tantundem <hi rend="italic">N</hi> <lb/>
            de qua] de una <hi rend="italic">SMRB</hi> una <hi rend="italic">N</hi> iyde una <hi rend="italic">A</hi> 14 nunc <hi rend="italic">s. I. m. 2 A</hi> <lb/>
            16 est] et <hi rend="italic">P</hi> filium <hi rend="italic">P</hi> 18 ea quibus] aquibus <hi rend="italic">P</hi> 20 aut pater <lb/>
            aut filius P 21 asserendas substantiarum <hi rend="italic">P</hi> adserendas <hi rend="italic">SMRB</hi> putarunt <lb/>
            <hi rend="italic">BNP</hi> 23 dampnauerunt <hi rend="italic">IZ,3 24</hi> aequaueperunt <hi rend="italic">S</hi> aequauerunt <lb/>
            R aequauerunt (runt <hi rend="italic">in ras.) M</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="41"/>
            aequauerunt. quidam cum legerent: bon u m est, fratres  B, non m a nducare <lb/>
            carnem neque bibere uinum et nonnulla similia, <lb/>
            creaturam dei et quas uoluerunt escas inmundas esse senserunt; <lb/>
            quidam uero legentes: omnis creatura dei bona est et <lb/>
            nihil abiciendum, quod cum gratiarum actione <lb n="5"/>
            percipitur, in uoracitatem uinolentiamque conlapsi sunt, <lb/>
            non sibi ualentes auferre uitia, nisi eis e contrario uel tanta <lb/>
            uel maiora succederent. 
</p></div><div n="6" subtype="section" type="textpart"><p>Sic etiam in hac causa, quae habetur in manibus, quidam <lb/>
            intuentes praecepta seueritatis, quibus admonemur corripere <lb n="10"/>
            inquietos, non dare sanctum canibus, ut ethnicum habere <lb/>
            ecclesiae contemptorem, a conpage corporis membrum, quod <lb/>
            scandalizat, auellere, ita conturbant ecclesiae pacem, ut conentur <lb/>
            ante tempus separare zizania atque hoc errore caecati ipsi <lb/>
            potius a Christi unitate separentur. qualis nobis causa est <lb n="15"/>
            aduersus schisma Donati, et hoc non cum illis, qui nouerunt <lb/>
            Caecilianum non ueris, sed calumniosis criminibus adpetitum, <lb/>
            et perniciosam sententiam suam mortifero pudore non deserunt, <lb/>
            sed cumillis, quibus dicimus: etiamsi mali fuissent, propter quos <lb/>
             in ecclesia non estis, uos tamen eos ferendo, quos emendare aut <lb n="20"/>
            segregare minime poteratis, in ecclesia permanere debuistis. <lb/>
            quidam uero e contrario periclitantes cum bonorum

<note type="footnote">1 Rom. 14, 21 4 I Tim. 4, 4 11 cf. Matth. 7, 6 cf. Matth. <lb/>
            18, 18 </note>

<note type="footnote"> 2 carnes <hi rend="italic">SMRBNA</hi> uinum bibere <hi rend="italic">SM</hi> nulla <hi rend="italic">SM</hi> 3 creaturarum <lb/>
            <hi rend="italic">BA</hi> uoluerint <hi rend="italic">B1</hi> 4 uero <hi rend="italic">om. Pet] ac A</hi> 5 nichil P <lb/>
            6 accipitur <hi rend="italic">SMRBNPX</hi> aerocitate JR1 uoracitate <hi rend="italic">SMBB2</hi> uinolentiaque <lb/>
            <hi rend="italic">SMRBNA</hi> in uinolentiAque <hi rend="italic">P</hi> conlabsi <hi rend="italic">C</hi> conlapsi <hi rend="italic">SMRBN</hi> <lb/>
            7 e] ee <hi rend="italic">P</hi> 10 saeueritatis <hi rend="italic">C</hi> ueritatis P ammonemur <hi rend="italic">ChSMRBNP</hi> <lb/>
            11 ethnicum] inimicQ P 12 compage <hi rend="italic">C</hi> conp-age <hi rend="italic">N</hi> membrum <lb/>
            <hi rend="italic">om. CtIZ</hi> 13 scandalizat (t <hi rend="italic">sup. ras.) B</hi> uellere <hi rend="italic">N</hi> perturbant <lb/>
            <hi rend="italic">SMRBNPAXbd</hi> 14 zizaniA <hi rend="italic">R</hi> ««ecati (c s. <hi rend="italic">l</hi>. m. 2) <hi rend="italic">B</hi> 15 a <hi rend="italic">om. P</hi> <lb/>
            christi unitate] christianitate <hi rend="italic">PCh</hi> separarentur <hi rend="italic">RBxNl</hi> 16 scisma <lb/>
            <hi rend="italic">ChSMRBNAPPX</hi> 17 cecilianum <hi rend="italic">CSMIZPX</hi> calumpniosis <hi rend="italic">P</hi> <lb/>
            18 pernitiosam (t <hi rend="italic">Bemper) B, N</hi> 19 mali] simul P 20 ferrendo P <lb/>
            21 permare P 22 cam <hi rend="italic">om. CIZ$</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="42"/>
            malorumque commixtionem in ecclesia demonstratam uel praedictam esse <lb/>
            perspexerint et patientiae praecepta didicerint — quae ita nos <lb/>
            firmissimos reddunt, ut, etiamsi uidentur in ecclesia esse <lb/>
            zizania, non tamen inpediatur aut fides aut caritas nostra, ut, <lb/>
            quoniam zizania esse in ecclesia cernimus, ipsi de ecclesia<lb n="5"/>
            recedamus — destituendam putant ecclesiae disciplinam, quandam <lb/>
            peruersissimam securitatem praepositis tribuentes, ut ad <lb/>
            eos non pertineat nisi dicere, quid cauendum quidue faciendum <lb/>
            sit, quodlibet autem quisque faciat non curare. 
</p></div><div n="7" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="5" unit="altchapter"/> Nos uero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur<lb n="10"/>
            ex utrisque testimoniis uitam sententiamque moderari, ut et <lb/>
            canes in ecclesia propter pacem ecclesiae toleremus et canibus <lb/>
            sanctum, ubi est pax ecclesiae tuta, non demus. cum ergo <lb/>
            siue per neglegentiam praepositorum siue per aliquam excusabilem <lb/>
            necessitatem siue per occultas obreptiones inuenimus<lb n="15"/>
            in ecclesia malos, quos ecclesiastica disciplina corrigere aut <lb/>
            cohercere non possumus, tunc, ne ascendat in cor nostrum <lb/>
            inpia et perniciosa praesumptio, qua existimemus nos ab his <lb/>
            esse separandos, ut peccatis eorum non inquinemur atque ita <lb/>
            post nos trahere conemur ueluti mundos sanctosque discipulos,<lb n="20"/>
            ab unitatis conpage quasi a malorum consortio segregatos, <lb/>
            ueniant in mentem illae. de scripturis similitudines et diuina <lb/>
            oracula uel certissima exempla, quibus demonstratum et praenuntiatum <lb/>
            est malos in ecclesia permixtos bonis usque in

<note rend="script" type="footnote"> 1 commixtione <hi rend="italic">SMllNBxCh</hi> demonstrata <hi rend="italic">SMRNB[Ch</hi> praedicatam <lb/>
            <hi rend="italic">IZ</hi> praedicta <hi rend="italic">SMRNBlCh</hi> 2 dispexerint <hi rend="italic">R</hi> despexerint <hi rend="italic">NACh</hi> <lb/>
            ita <hi rend="italic">om. CIZ&amp;X</hi> 3 uidetur <hi rend="italic">SMRN</hi> 4 nostra etiamsi uidentur in ecclesia <lb/>
            zizania non impediatur fides uel auctoritas bonorum nec destituendam <lb/>
            putamus ecclesiae disciplinam ut <hi rend="italic">seqq</hi>. P ut] aut <hi rend="italic">ChSMRBNA</hi> <lb/>
            5 zizaniS <hi rend="italic">R</hi> 6 instituendam <hi rend="italic">SMRNACh</hi> putent <hi rend="italic">CIZ</hi> putant et <hi rend="italic">(s</hi>. <lb/>
            et <hi rend="italic">pos. m. 2</hi> ee) <hi rend="italic">A</hi> ecclesiam et (et s. <hi rend="italic">l. S)</hi> disciplinam <hi rend="italic">ChSM</hi> <lb/>
            et ecclesiam et disciplinam <hi rend="italic">RNA1</hi> quandam] quandoquandam <hi rend="italic">SMB <lb/>
            RNlCh</hi> 8 quodue P quid quid <hi rend="italic">Ch</hi> 9 quidlibet <hi rend="italic">SMR</hi> 10 arbitremur <lb/>
            <hi rend="italic">SMR</hi> 11 uitam <hi rend="italic">om. ClIZ</hi> sententiama. <hi rend="italic">Z</hi> sententiam <hi rend="italic">I</hi> <lb/>
            13 est <hi rend="italic">post</hi> tuta <hi rend="italic">leg, in SMRBNAbd</hi> tota <hi rend="italic">R</hi> 17 coercere <hi rend="italic">A$bd</hi> <lb/>
            18 pernitiosa <hi rend="italic">SM</hi> qua estimemus <hi rend="italic">ChBNPX</hi> qui estimemus <hi rend="italic">SMRA*</hi> <lb/>
            21 compage <hi rend="italic">C</hi> a <hi rend="italic">om. BlMl</hi> 22 mente <hi rend="italic">P</hi> ille <hi rend="italic">PIZRCh</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="43"/>
            finem saeculi tempusque iudicii futuros et nihil bonis in <lb/>
            unitate ac participatione sacramentorum qui eorum factis non <lb/>
            consenserint obfuturos. cum uero eis, per quos ecclesia regitur, <lb/>
            adest salua pace ecclesiae potestas disciplinae aduersus inprobos <lb/>
            aut nefarios exercendae, tunc rursus, ne socordia segnitiaque <lb n="5"/>
            dormiamus, aliis aculeis praeceptorum, quae ad seueritatem <lb/>
            cohercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gressus <lb/>
            nostros in uia domini ex utrisque testimoniis illo duce atque <lb/>
            tutore dirigentes nec patientiae nomine torpescamus nec obtentu <lb/>
            diligentiae saeuiamus. <lb n="10"/>
            
</p></div><div n="8" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="6" unit="altchapter"/> Hac ergo secundum sanam doctrinam moderatione <lb/>
            seruata uideamus, unde agitur, id est, utrum ad percipiendum <lb/>
            baptismum sic admittendi sunt homines, ut nulla ibi uigilet <lb/>
            diligentia, ne sanctum canibus detur, usque adeo ut nec <lb/>
            apertissimi adulterii perpetratores et eius perseuerantiae professores <lb n="15"/>
            a sacramento tantae sanctitatis uideantur arcendi: quo <lb/>
            sine dubio non admitterentur, si per ipsos dies, quibus eandem <lb/>
            gratiam percepturi suis nominibus datis abstinentia, <lb/>
            ieiuniis exorcismisque purgantur, cum suis legitimis et ueris <lb/>
             uxoribus se concubituros profiterentur atque huius rei, quamuis <lb n="20"/>
            alio tempore licitae, paucis ipsis sollemnibus diebus nullam <lb/>
            continentiam seruaturos. quo modo igitur ad illa sancta

<note type="footnote">14 cf. Matth. 7, 6 </note>

<note type="footnote">1 in iudicii <hi rend="italic">R,</hi> (in <hi rend="italic">8. l.) SM</hi> nil P 4 pace salaa <hi rend="italic">SMRBNPACh</hi> <lb/>
            ecclesiae <hi rend="italic">om. SMRBNPACh</hi> 5 exbercende <hi rend="italic">I</hi> exerende <hi rend="italic">RNCh</hi> exerendae <lb/>
            <hi rend="italic">SMB</hi> rursus <hi rend="italic">om. ACh</hi> signitiaque <hi rend="italic">RP</hi> 6 praecoeptorum <lb/>
            <hi rend="italic">P</hi> 7 cohercionis <hi rend="italic">SlMCh</hi> coherticionis <hi rend="italic">R</hi> coercitionis <hi rend="italic">A$bd</hi> <lb/>
            9 tutore] adiutore <hi rend="italic">ChSMRBNPAXbd</hi> optentu p 10 seuiamus <lb/>
            <hi rend="italic">ChlRNP</hi> 11 ha..c C haec <hi rend="italic">SMRBi</hi> ac <hi rend="italic">Bl</hi> saecundum <hi rend="italic">R</hi> 12 agitur] <lb/>
            igitur <hi rend="italic">SMRB1</hi> 13 sint <hi rend="italic">IRsAzBCh</hi> ut <hi rend="italic">om. SMB</hi> 14 nec <hi rend="italic">SM</hi> <lb/>
            usq; (q; <hi rend="italic">add</hi>. 2) <hi rend="italic">Ch</hi> 16 ascendi <hi rend="italic">SMR</hi> quos <hi rend="italic">SMR</hi> 17 si per] <lb/>
            super <hi rend="italic">Ch</hi> 18 percepturis <hi rend="italic">P</hi> abstinentiae <hi rend="italic">SMR</hi> 19 exorcismisquae <lb/>
            <hi rend="italic">SRl</hi> purgentur P 20 concubitores <hi rend="italic">MPS2</hi> qufiquftuis <hi rend="italic">SRM1</hi> <lb/>
            21 licite <hi rend="italic">CSMZRNCh</hi> liceat <hi rend="italic">PX</hi> sollempnibus P,3 solemnibus <hi rend="italic">Rbd</hi> <lb/>
            22 illam sanctam <hi rend="italic">IZ</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="44"/>
            recusans correctionem adulter admittitur, quo recusans obseruationem <lb/>
            non admittitur coniugatus? 
</p></div><div n="9" subtype="section" type="textpart"><p>Sed prius, inquiunt, baptizetur, deinde doceatur, quid <lb/>
            ad bonam uitam moresque pertineat. fit hoc, ubi quemquam <lb/>
            forte dies urget extremus, ut ad uerba paucissima, quibus<lb n="5"/>
            tamen omnia continentur, credat sacramentumque percipiat, ut, <lb/>
            si ex hac uita emigrauerit, liberatus exeat a reatu praeteritorum <lb/>
            omnium peccatorum; si autem saluus petit spatiumque <lb/>
            discendi est, quod aliud oportunius tempus reperiri potest, <lb/>
            quo audiat, quemadmodum fidelis fieri ac uiuere debeat, quam<lb n="10"/>
            illud, cum adtentiore animo atque ipsa religione suspenso <lb/>
            saluberrimae fidei sacramentum petit? an usque adeo dissimulamus <lb/>
            a sensibus nostris, ut uel nos ipsos non recordemur, <lb/>
            quam fuerimus adtenti atque solliciti, quid nobis praeciperent, <lb/>
            a quibus catechizabamur, cum fontis illius sacramenta peteremus <lb n="15"/>
            atque ob hoc conpetentes etiam uocaremur? uel non <lb/>
            intueamur alios, qui per annos singulos ad lauacrum regenerationis <lb/>
            adcurrunt, quales sint ipsis diebus, quibus catechizantur, <lb/>
            exorcizantur, scrutantur, quanta uigilantia conueniant, quo <lb/>
            studio ferueant, qua cura pendeant? si tunc tempus non est<lb n="20"/>
            dicendi, quae uita congruat tanto, quod accipere desiderant, <lb/>
            sacramento, quando erit? an uero cum acceperint, in tantis <lb/>
            criminibus permanentes etiam post baptismum, non noui

<note type="footnote">1 correptionem <hi rend="italic">SMBBNACh</hi> admittitur adulter <hi rend="italic">Ch</hi> quo—admittitur <lb/>
            <hi rend="italic">om. P</hi> 2 coniugatus Sed (us Se <hi rend="italic">m. 2. add.) B</hi> 4 ubi quemquam] <lb/>
            utique quando <hi rend="italic">P</hi> 5 die <hi rend="italic">Ch</hi> urguet <hi rend="italic">SMB B</hi> surgit <hi rend="italic">P</hi> surget <hi rend="italic">Ch</hi> <lb/>
            6 sacramentumquae <foreign xml:lang="grc">β</foreign> 7 migrauerit <hi rend="italic">SMR<foreign xml:lang="grc">ΒΝΑΡβ</foreign>b</hi> praeterito Bl <lb/>
            preteritorum <hi rend="italic">R</hi> 8 saluus] sanus <hi rend="italic">bd</hi> spatiumquae <hi rend="italic">N</hi> 9 opportunius <lb/>
            <hi rend="italic">CAfibd</hi> oportunus Ml repperiri <hi rend="italic">CSMBPIZRNX</hi> 10 quo. <hi rend="italic">N</hi> <lb/>
            quemammodum <hi rend="italic">BN</hi> 11 atentiore <hi rend="italic">BNM1</hi> adtentiore <hi rend="italic">S</hi> 12 saluberrime <lb/>
            <hi rend="italic">NP</hi> petit <hi rend="italic">om. B</hi> 13 non <hi rend="italic">om. P</hi> 14 praeciperent <hi rend="italic">Cl</hi> praeceperint <lb/>
            <hi rend="italic">IZCpraeceperent Chl</hi> 15 cathecizabamur <hi rend="italic">CIZBP</hi> catecizabamur <lb/>
            <hi rend="italic">SM</hi> cathezizabamnr <hi rend="italic">ChA</hi> funtis <hi rend="italic">I</hi> 16 ob] ad <hi rend="italic">SM</hi> 17 intue*mur <lb/>
            <hi rend="italic">C</hi> intuemur <hi rend="italic">ZIPX</hi> 18 sunt <hi rend="italic">Ch</hi> cathecizantur <hi rend="italic">CIZP</hi> <lb/>
            catecizantur <hi rend="italic">SMBB</hi> cathezizantur <hi rend="italic">Ch</hi> 19 exorcisamur <hi rend="italic">SMl</hi> exorcisantur <lb/>
            scrutantur <hi rend="italic">om. P</hi> 20 si tunc] sicut <hi rend="italic">I</hi> tunc <hi rend="italic">om. Ch</hi> 21 discendi <lb/>
            <hi rend="italic">bd</hi> 22 anon <hi rend="italic">SMB</hi>. </note> <lb/>
             
<pb n="45"/>
            homines, sed rei ueteres? ut uidelicet peruersitate mirabili prius <lb/>
            eis dicatis: induite hominem nouum, et cum induti fuerint, <lb/>
            postea dicatur: exuite ueterem, cum apostolus sanum ordinem <lb/>
            tenens dicat: exuite ueterem et induite nouum, et <lb/>
            ipse dominus clamet: nemo adsuit pannum nouum <lb n="5"/>
            uestimento ueteri, et nemo mittit uinum nouum <lb/>
            in utres ueteres. quid autem aliud agit totum tempus, <lb/>
            quo catechumenorum locum et nomen tenent, nisi ut audiant, <lb/>
            quae fides et qualis uita debeat esse christiani, ut, cum se <lb/>
            ipsos probauerint, tunc de mensa domini manducent et de <lb n="10"/>
            calice bibant? quoniam qui manducat et bibit indigne, <lb/>
            iudicium sibi manducat et bibit. quod autem fit per <lb/>
            omne tempus, quo in ecclesia salubriter constitutum est, ut <lb/>
            ad nomen Christi accedentes catechumenorum gradus excipiat, <lb/>
            hoc fit multo diligentius et instantius his diebus, quibus conpetentes <lb n="15"/>
            uocantur, cum ad percipiendum baptismum sua nomina <lb/>
            iam dederunt. 
</p></div><div n="10" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="7" unit="altchapter"/> Quid? si, inquiunt, uirgo nesciens uiro nupserit <lb/>
            alieno? hoc si semper nesciat, numquam ex hoc erit adultera; <lb/>
            si autem sciat, iam ex hoc esse incipit, ex quo cum alieno <lb n="20"/>
            uiro sciens cubauerit. sicut in iure praediorum tamdiu quisque <lb/>
            bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere <lb/>
            ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione

<note type="footnote"> 4 Col. 3, 10 5 Matth. 9, 16. 17 11 I Cor. 11, 29 </note>

<note type="footnote"> 2 ei <hi rend="italic">P</hi> dicatur <hi rend="italic">SMRBNAPXfibd</hi> induite--dicatur om. Al <lb/>
            5 assuit <hi rend="italic">IZBPXfibd</hi> 7 autem <hi rend="italic">er. in Ch</hi> 8 cathecumonorum Cl <lb/>
            cathecuminorum <hi rend="italic">ChSBBNA</hi> catecuminorum Pji 9 christianis <hi rend="italic">ChSM <lb/>
            BBPNA7</hi> christianus jIA1 11 et bibit <hi rend="italic">om. SMRBXPCh</hi> indigne <lb/>
            <hi rend="italic">om. R</hi> 12 sibi iudicium <hi rend="italic">PX</hi> bibat Nt 13 quod <hi rend="italic">SMRBNPA</hi> <lb/>
            14 ad <hi rend="italic">om. JZ</hi> cathecumenorum <hi rend="italic">CXP</hi> cathecuminorum <hi rend="italic">SMB1Z$cate-</hi> <lb/>
            cuminorum <hi rend="italic">R</hi> excipiant p accipiant <hi rend="italic">BN</hi> accipiat <hi rend="italic">SMRA</hi> 17 iam] <lb/>
            obiectioni iam <hi rend="italic">SMR</hi> Qł.&gt;ięçţiQ iam <hi rend="italic">B</hi> dederint (i <hi rend="italic">ex</hi> u) <hi rend="italic">N</hi> 18 si <lb/>
            uirgo P uiro] uir..o <hi rend="italic">S</hi> uirgo <hi rend="italic">M</hi> nubserit <hi rend="italic">CB</hi> 20 ex <hi rend="italic">ante</hi> hoc <lb/>
            <hi rend="italic">om. SMR</hi> incipiet <hi rend="italic">SMBNPAbd</hi> incipiet (e <hi rend="italic">ex</hi> a) <hi rend="italic">R</hi> ex] et <hi rend="italic">P</hi> <lb/>
            21 cucubauerit sciens <hi rend="italic">P</hi> nesciens <hi rend="italic">SM</hi> praegjdiorum <hi rend="italic">Z</hi> 22 poseessorum <lb/>
            <hi rend="italic">SMRBN</hi> se <hi rend="italic">om. NMX</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="46"/>
            recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus <lb/>
            uocatur. absit ergo, ut sensu plane non humano, sed plane <lb/>
            uano sic doleamus, cum flagitia corriguntur, tamquam conubia <lb/>
            dirimantur, maxime in ciuitate dei nostri, in monte sancto <lb/>
            eius, hoc est in ecclesia, ubi nuptiarum non solum uinculum,<lb n="5"/>
            uerum etiam sacramentum ita commendatur, ut non liceat <lb/>
            uiro uxorem suam alteri tradere, quod in republica tunc <lb/>
            Romana non solum minime culpabiliter, uerum etiam laudabiliter <lb/>
            Cato fecisse perhibetur. neque hinc modo diutius disputare <lb/>
            opus est, cum et illi, quibus respondeo, non audeant<lb n="10"/>
            adfir:uare nullum hoc esse peccatum neque negent esse adulterium, <lb/>
            ne ipsi domino sanctoque euangelio aperte conuincantur <lb/>
            obsistere. sed cum eis placet primum admittendos esse tales <lb/>
            ad percipiendum baptismi sacramentum et ad dominicam mensam, <lb/>
            etiamsi correctionem uoce manifestissima recusauerint;<lb n="15"/>
            immo uero nihil eos de hac re prorsus admoneri oportere, <lb/>
            sed postea doceri, ut, si praecepti obseruationem receperint <lb/>
            culpamque correxerint, habeantur in tritico; si autem contempserint, <lb/>
            inter zizania tolerentur: satis ostendunt non se <lb/>
            crimina ista defendere aut, quasi leuia uel nulla sint, agere. <lb n="20"/>
            quis enim adulterium bonae spei christianus nullum seu <lb/>
            paruum crimen existimet? 
</p></div><div n="11" subtype="section" type="textpart"><p>Ordinem tamen, quo haec in aliis uel corrigantur uel <lb/>
            ferantur, de scripturis sanctis se proferre arbitrantur, cum dicunt

<note type="footnote"> 4 cf. Ps. 47, 2 9 cf. Plut. Cat. min. c. 25 </note>

<note type="footnote"> 1 male <hi rend="italic">CSRN</hi> perhibebitur <hi rend="italic">BNPAX</hi> perhibitnr <hi rend="italic">B</hi> 2 uocabitur <lb/>
            <hi rend="italic">CJZPAX</hi> ut <hi rend="italic">om. SltlR</hi> plane <hi rend="italic">om. SJfRBNA</hi> plene <hi rend="italic">SMR</hi> <lb/>
            4 dei nostri] domini <hi rend="italic">SMB</hi> nostri <hi rend="italic">om. RNPAX</hi> et in monte <hi rend="italic">PX</hi> <lb/>
            7 uiro suo <hi rend="italic">CZ</hi> alteri tradere <hi rend="italic">in mfJ</hi>. 3 9 Cato] cola <hi rend="italic">I</hi> diutius <lb/>
            modo <hi rend="italic">SMBRNPAXbd</hi> 10 audebant <hi rend="italic">P</hi> 11 neglegent <hi rend="italic">S</hi> negentes <lb/>
            se <hi rend="italic">M</hi> 12 nec SM ipso <hi rend="italic">I</hi> seuangelio <hi rend="italic">R</hi> conuincatur <hi rend="italic">SM</hi> <lb/>
            13 absistere <hi rend="italic">IZ</hi> ammittendos <hi rend="italic">B</hi> 14 bapt. sacram. percipiendum <hi rend="italic">P</hi> <lb/>
            15 correptionem <hi rend="italic">SMRBNA</hi> 16 eos de] corde <hi rend="italic">IZ</hi> rg <hi rend="italic">I</hi> ammoneri <lb/>
            <hi rend="italic">SMRNP</hi> 18 habeantur ta ex u) <hi rend="italic">I</hi> 19 tolerantur (a <hi rend="italic">ex</hi> u) <hi rend="italic">I</hi> tollerentur <hi rend="italic">P</hi> <lb/>
            atis <hi rend="italic">Bl</hi> non <hi rend="italic">er. N</hi> 22 existiment <hi rend="italic">SlUR</hi> 23 quod <hi rend="italic">SM</hi> quo. <hi rend="italic">R</hi> <lb/>
            24 dicat <hi rend="italic">SMR</hi> dicant <hi rend="italic">BNA</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="47"/>
            apostolos sic egisse et de litteris eorum quaedam testimonia <lb/>
            proferunt, ubi reperiuntur prius insinuasse doctrinam fidei ac <lb/>
            deinde morum tradidisse praecepta. atque hinc intellegi uolunt <lb/>
            fidei tantummodo regulam baptizandis esse insinuandam, <lb/>
            postea uero iam baptizatis etiam uitae in melius mutandae <lb n="5"/>
            praecepta tradenda: quasi aliquas apostolorum epistulas legant <lb/>
            ad eos, qui baptizandi sunt, datas, ubi de fide disputauerunt, <lb/>
            et alias ad baptizatos, quibus praecepta de malis cauendis <lb/>
            bonisque instituendis moribus continentur. cum igitur eos ad <lb/>
            baptizatos iam christianos dedisse litteras constet, cur utroque <lb n="10"/>
            sermone contextae sunt, et eo scilicet, qui ad fidem, et eo, <lb/>
            qui ad uitam bonam pertinet? an forte iam placet, ut baptizandis <lb/>
            utrumque non demus et baptizatis utrumque reddamus? <lb/>
            quod si absurde dicitur, ergo fateantur apostolos doctrinam <lb/>
            suam ex utroque perfectam suis epistulis indidisse, sed propterea <lb n="15"/>
            plerumque insinuasse prius fidem ac deinde quod ad <lb/>
            uitam bonam pertinet subiecisse, quia et in homine ipso, nisi <lb/>
            praecedat fides, uita bona sequi non poterit. quidquid enim <lb/>
            homo ueluti recte fecerit, nisi ad pietatem, quae ad deum est, <lb/>
             referatur, rectum dici non oportet. quodsi arbitrarentur aliqui <lb n="20"/>
            stulti et nimis inperiti apostolorum epistulas ad catechumenos <lb/>
            datas, profecto etiam ipsi faterentur nondum baptizatis praecepta <lb/>
            morum, qui fidei congruant simul cum fidei regulis

<note type="footnote"> 1 sic apostolos <hi rend="italic">X</hi> apostolus <hi rend="italic">R</hi> 2 proferunt (nt <hi rend="italic">in ras. m. 2) B</hi> <lb/>
            ibi <hi rend="italic">SMRA</hi> repperiuntur <hi rend="italic">N</hi> 4 baptizandi <hi rend="italic">SMB1</hi> insinuandam] <lb/>
            intimandam <hi rend="italic">SMRBPAX</hi> intimandum <hi rend="italic">N</hi> 6 praecoepta P quasi] quia <lb/>
            si <hi rend="italic">R</hi> 7 fide] fide sola <hi rend="italic">SMRBNPA</hi> sola <hi rend="italic">fide$bd</hi> 9 ad christianos <lb/>
            iam baptizatos <hi rend="italic">SMRBNPAXbd</hi> 10 quur <hi rend="italic">SMRBN</hi> 11 eos scilicet <lb/>
            <hi rend="italic">SMRBPfi1</hi> eos <hi rend="italic">SM</hi> 12 iam] illis <hi rend="italic">SMRBNA</hi> 13 redamus <hi rend="italic">I</hi> <lb/>
            14 fateantar] faciantur <hi rend="italic">R</hi> 15 epistulis] epistolis <hi rend="italic">C2RN$aplis</hi> P <lb/>
            16 ad s. <hi rend="italic">I. IZ</hi> ad uitam] auditA <hi rend="italic">R</hi> 17 qui Rl hominej nomine P <lb/>
            18 quicquid <hi rend="italic">SMRBNPfi</hi> 19 dominum <hi rend="italic">SJJIR</hi> 20 arbitrentur P <lb/>
            aliquid <hi rend="italic">R</hi> aliqui. <hi rend="italic">S</hi> 21 cathecumenos <hi rend="italic">Cl</hi> cathecuminos <hi rend="italic">C2PNp</hi> catecuminos <lb/>
            <hi rend="italic">SMR</hi> 22 datos <hi rend="italic">M</hi> fatemur P non praecepta P <lb/>
            23 morumque <hi rend="italic">SMRIZ2</hi> morumque <hi rend="italic">X</hi> morum quae <hi rend="italic">ENPA$con-</hi> <lb/>
            gruat <hi rend="italic">A</hi> simul] sine P cum om. <hi rend="italic">IZ</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="48"/>
            intimanda: nisi forte ad hanc necessitatem sua nos isti disputatione <lb/>
            conpellunt, ut primas partes epistularum apostolicarum, <lb/>
            ubi de fide loquuntur, catechumenis legendas uelint, posteriores <lb/>
            autem fidelibus, ubi iam praecipitur, quemadmodum christiani <lb/>
            uiuere debeant. quod si stultissimum est dicere, nullum ergo<lb n="5"/>
            documentum est huius opinionis ex epistulis apostolorum, <lb/>
            cur ideo arbitremur baptizandos de sola fide, baptizatos autem <lb/>
            de moribus admonendos, quia illi primis partibus litterarum <lb/>
            suarum commendauerunt fidem ac postea consequenter, ut <lb/>
            bene a fidelibus uiueretur, hortati sunt. quamuis enim illud<lb n="10"/>
            prius, hoc posterius, saepissime tamen una contextione sermonis <lb/>
            utrumque catechumenis, utrumque fidelibus, utrumque <lb/>
            baptizandis, utrumque baptizatis, siue ut instruantur siue ne <lb/>
            obliuiscantur, siue ut profiteantur siue ut confirmentur, doctrina <lb/>
            sanissima et diligentissima praedicandum est. epistulae itaque<lb n="15"/>
            Petri, epistulae Iohannis, de quibus quaedam testimonia commemorant, <lb/>
            addant et Pauli et aliorum apostolorum. ea ratione <lb/>
            accipiendum est, quod aduerterunt prius de fide ac postea de <lb/>
            moribus dici, quam, nisi fallor, apertissime exposui. 
</p></div><div n="12" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="8" unit="altchapter"/> Sed in actibus apostolorum Petrus, inquiunt, sic <lb n="20"/>
            allocutus est illos, qui uerbo audito baptizati sunt uno die <lb/>
            tria milia, ut eis solam fidem, qua in Christum crederent, <lb/>
            praedicaret. qui cum dixissent: quid faciemus? respondit

<note type="footnote"> 23 Act. 2, 37-39 </note>

<note type="footnote"> 1 mtimanda <hi rend="italic">SMR</hi> nos] non <hi rend="italic">SMRB1</hi> ista <hi rend="italic">SMR</hi> 2 primae <lb/>
            <hi rend="italic">CSMBIZNPAX&amp;</hi> prime <hi rend="italic">R</hi> primas <hi rend="italic">bd</hi> 3 locuntur <hi rend="italic">SMRB</hi> cathecumenis <lb/>
            C1 catecumenis <hi rend="italic">SMRNP</hi> 4 ibi <hi rend="italic">SMRB1</hi> precepitur <hi rend="italic">R</hi> <lb/>
            precipitur <hi rend="italic">N</hi> 5 si <hi rend="italic">om. SMRBNPAX</hi> 7 quor <hi rend="italic">ANR</hi> baptizeinus <lb/>
            <hi rend="italic">SMR</hi> baptizandos (zandos <hi rend="italic">in ras. m. 2) B</hi> 8 illis <hi rend="italic">P</hi> 9 suarum <lb/>
            <hi rend="italic">om. SMRBNA</hi> 10 uiuerentur <hi rend="italic">(PIZ</hi> ortati <hi rend="italic">X</hi> 12 cathecumenis C1 <lb/>
            catecuminis <hi rend="italic">SMP</hi> cathecuminis <hi rend="italic">RNC2;</hi> catechumenis-utrumque <hi rend="italic">fin. om. I</hi> <lb/>
            13 ut <hi rend="italic">om. B</hi> 14 profiteantur] proficiantur <hi rend="italic">P</hi> 16 et epistulae <lb/>
            <hi rend="italic">SMRB</hi> 17 si addant <hi rend="italic">A</hi> et <hi rend="italic">pr. om. P</hi> ea (e m. <hi rend="italic">2 in ras.) B</hi> <lb/>
            18 ac] et <hi rend="italic">P</hi> 19 quam] quod <hi rend="italic">SMRNPAX</hi> exposui obiectio <hi rend="italic">SMB</hi>. <lb/>
            (obiectio <hi rend="italic">in mg.) R</hi> 21 locutus At 22 qua <hi rend="italic">SMB</hi> in <hi rend="italic">om. SMB</hi> <lb/>
            23 diiisse it <hi rend="italic">Bl</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="49"/>
            eis: agite paenitentiam, et baptizetur unusquisque <lb/>
            uestrum in nomine domini Iesu Christi in remissionem <lb/>
            peccatorum, et accipietis donum spiritus <lb/>
            sancti. cur ergo non aduertunt, quod dictum est: agite <lb/>
            paenitentiam? ibi est enim uitae ueteris spoliatio, ut noua <lb n="5"/>
            induantur qui baptizantur. cui autem fructuosa est paenitentia, <lb/>
            quae agitur de mortuis operibus, si in adulterio perseueret <lb/>
            aliisque sceleribus, quibus dilectio mundi huius inuoluitur? 
</p></div><div n="13" subtype="section" type="textpart"><p>Sed infidelitatis, inquiunt, tantummodo, qua in Christum <lb/>
            non crediderunt, eos uoluit agere paenitentiam. mira praesumptio <lb n="10"/>
            — nolo quicquam grauius dicere —, quando eo <lb/>
            audito, quod dictum est: agite paenitentiam, solius <lb/>
            infidelitatis acta dicitur, cum uita mutanda ex uetere in nouam <lb/>
            doctrina euangelica traderetur, ubi utique et illud est, quod <lb/>
            in ea sententia ponit apostolus: qui furabatur, iam non <lb n="15"/>
            furetur, et cetera, quibus exsequitur, quid sit deponere <lb/>
            ueterem hominem et induere nouum. in his autem ipsis uerbis <lb/>
            Petri habent, unde admoneri potuissent, si diligenter adtendere <lb/>
            uoluissent. cum enim dixisset: agite paenitentiam, et <lb/>
            baptizetur unusquisque uestrum in nomine domini <lb n="20"/>
            nostri Iesu Christi in remissionem peccatorum, <lb/>
            et accipietis donum spiritus sancti. nobis <lb/>
            enim haec est promissio et filiis nostris et omnibus <lb/>
            qui sunt longe quoscumque uocauerit dominus

<note type="footnote"> 15 Eph. 4, 28 19 Act. 2, 38-41 </note>

<note type="footnote"> 1 penitentiam C poenitentiam <foreign xml:lang="grc">Ρβ</foreign> baptizaretur <hi rend="italic">P</hi> 2 domini <lb/>
            nostri <hi rend="italic">SMRBNA</hi> remissione <hi rend="italic">B</hi> 4 quur <hi rend="italic">JRNA</hi> 5 penitentiam <hi rend="italic">C</hi> <lb/>
            poenitentiam P £ ezpoliatio <hi rend="italic">SMRBlNPA</hi> ezspoliatio <hi rend="italic">Xbd</hi> 6 cui] <lb/>
            cil <hi rend="italic">SMM</hi> 7 mortuis] moris <hi rend="italic">CIZ</hi> 8 inuolllitur] in obiectione uoluitur <lb/>
            <hi rend="italic">SMR, B (ras. nouem litt.;</hi> m. <hi rend="italic">2 add</hi>. in <hi rend="italic">ad uocem</hi> uoluitur) <lb/>
            9 obiectio <hi rend="italic">in mg. N</hi> 10 penitentiam <hi rend="italic">CNP</hi> ira B1 11 quidquam <lb/>
            <hi rend="italic">IAChXbd</hi> 12 solus <hi rend="italic">P</hi> 13 ueteri <hi rend="italic">IZ</hi> uetere <foreign xml:lang="grc">β</foreign> 14 doctrinam <lb/>
            <hi rend="italic">SMRB</hi> doctrinę P euangelicam <hi rend="italic">SMR</hi> 15 sententia (entia in <hi rend="italic">ras. <lb/>
             m. 2) B</hi> 16 exequitur <hi rend="italic">IPX</hi> ex«equitur <hi rend="italic">A</hi> 18 ammoneri <hi rend="italic">SNP</hi> <lb/>
            19 enim <hi rend="italic">om. P</hi> 21 nostri <hi rend="italic">om. Rbd</hi> remissione <hi rend="italic">BRPX</hi> 24 longe] <lb/>
            sub longe <hi rend="italic">SM om. R</hi> aduocauerit <hi rend="italic">SMRBNAbd</hi> </note>

<note type="footnote"> XXXXI Aug. Sect. V pari III. </note>

<note type="footnote"> 4 </note> <lb/>
             
<pb n="50"/>
            deus noster, continuo subiecit qui librum scripsit atque <lb/>
            ait: et ceteris uerbis pluribus testificabatur, . <lb/>
            dicens: eripite uos a saeculo hoc prauo. at illi <lb/>
            auidissime capientes exceperunt uerba et crediderunt <lb/>
            et baptizati sunt; et adiectae sunt illa die<lb n="5"/>
            tria milia animae. quis hic non intellegat "ceteris pluribus <lb/>
            uerbis", quae ab scriptore propter longitudinem reticentur, <lb/>
            id egisse Petrum, ut eriperent se ab hoc saeculo prauo, <lb/>
            quandoquidem ipsa sententia breuiter indita est, cui persuadendae <lb/>
            uerbis pluribus Petrus instabat? ipsa quippe summa<lb n="10"/>
            posita est, cum dictum est: eripite uos a saeculo hoc <lb/>
            prauo; uerbis autem pluribus, ut hoc fieret, testificabatur <lb/>
            Petrus. in his uerbis erat mortuorum operum condemnatio, <lb/>
            quae nequiter agunt huius saeculi dilectores, et commendatio <lb/>
            uitae bonae, quam teneant atque sectentur, qui se ab hoc <lb n="15"/>
            prauo saeculo eripiunt. iam itaque, si placet, adfirmare conentur <lb/>
            eum se eripere ab hoc saeculo prauo, qui tantummodo credit <lb/>
            in Christum, etiamsi in flagitiis quibus uoluerit perseueret <lb/>
            usque ad professionem adulterii. quod si dicere nefas est, <lb/>
            audiant baptizandi non solum quid credere debeant, sed etiam 1<lb n="20"/>
            quemadmodum se ab hoc prauo saeculo eripiant. ibi enim <lb/>
            necesse est, ut audiant quemadmodum credentes uiuere debeant. <lb/>
            </p></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>