Quamquam si illo loco legem pro fide accipi uolunt,
quod nimis inportunum et absurdum est, etiam hinc apertissimam
possunt legere sententiam apostoli Petri, qui cum
loqueretur de his, qui in occasionem carnis acceperant et in
uelamentum malitiae, quod scriptum est, nos ad nouum
testamentum pertinentes non ancillae filios esse, sed
SMRBNAbd 4 etiam om. SM 5 eis P 6 per ignem
salutem SMRBNPAXbd 7 de hia om. � 8 non er. A ne om.
SMMNA nec JPX ueniunt SMRNA 9 quiaeos (s. ae add. a) p eos
8. I. B obscrictos S 10 transiernnt SM ad fideles P quod
om. CIZ$11 est] (6 in mg. p 12 sine lege peccanerunt IZ 13 et
de gentibus om. CIZ de om. 11NXA& 15 fine Al 16 sine fide
peribnnt om. SMBBA et peribunt N 18 apparet P 19 non
quae] neque SMR neque enim NBA1 22 seutententiam P 23 occaaione
BB occasionis SM acciperant N et] ut SMBBA1 aut A3
25 testamentum om. 81
putauerant hoc esse libere uiuere, ut tamquam de tanta
redemptione securi, quidquid liberet, licere sibi arbitrarentur,
non intuentes, quod dictum est: uos in libertatem uocati
estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem
carnis detis. unde et ipse Petrus dicit: liberi, non
sicut uelamentum malitiae habentes libertatem,
ait de illis et in secunda epistula sua: hi sunt fontes
sicci etnebulae a turbine exagitatae, quibus caligo
tenebrarum reseruata est. superba enim uanitatis
loquentes inliciunt in concupiscentiis carnis inpudicitiae
eos qui paululum effuge-runt, in errore
conuersati, libertatem illis promittentes, cum ipsi
serui sint corruptionis. a quo enim quis deuictus
est, huic et seruus addictus est. si enim refugientes
coinquinationes mundi in agnitionem domini
nostri et conseruatoris Iesu Christi his rursus
inplexi superantur, facta sunt illis posteriora deteriora
prioribus. melius enim erat illis non cognoscere
uiam iustitiae quam cognoscentes retrorsum
reflecti a tradito sibi sancto mandato.
contigit enim illis res ueri prouerbii: canis reuersus
ad uomitum suum et: sus lota in uolutabris
ceni. quid adhuc promittitur contra istam manifestissimam
ueritatem condicio melior his, qui cognouerunt uiam iustitiae,
hoc est dominum Christum, et perdite uiuunt, quam si omnino
R ut tamquam] uitam quam SMR
3 quicquid SMRBINP 4 quid SM in om. BA1 libertate
SMRBNA1 5 tantum] tamquam SMR 6 qui (B. 1.) dicit N non
secundum (secundum aemier.) S 7 uelamen SMA3 8 et om. SMRNA
liii SMIBI 9 turbin§ P 10 uanitas SM 11 impudentie IZ 13 illi P
15 additus I 17 conseruatores j3 18 superamur SMR 19 illis
erat P 20 cognoscentibus SMRBNPAXfi 21 sancto om. CIZ 22 contingit
P enim om. SMRNAX 23 suum uomitum SMRBNPAbd
24 sceni N
illis non cognoscere uiam iustitiae quam cognoscentibus
retrorsum reflecti a tradito sibi sancto
mandato?
sanctum mandatum, quo praeceptum est, ut in deum credamus
- quamquam eo ipso totum continetur, si eam intellegamus
fidem credentium, quae per dilectionem operatur
— sed aperte expressit quid diceret sanctum mandatum,
id est, quo praeceptum est, ut ab huius mundi coinquinationibus
recedentes casta conuersatione uiuamus. sic enim ait: si
enim refugientes coinquinationes mundi in agnitionem
domini nostri et conseruatoris Iesu Christi
his rursus inplexi superantur, facta sunt illis
posteriora deteriora prioribus. non ait *refugientes
ignorantiam dei\' aut *refugientes infidelitatem saeculi* uel tale
aliquid, sed: coinquinationes mundi, in quibus est
utique omnis inmunditia flagitiorum. nam de his superius
loquens dixit: coepulantes uobiscum, oculos habentes
plenos adulterii et indesinentis peccati. ideo
etiam fontes siccos eos appellat: fontes uidelicet, quod acceperint
agnitionem domini Christi, siccos autem, quia non
congruenter uiuunt. de talibus quippe etiam ludas apostolus
loquens, hi sunt, inquit, qui in dilectionibus uestris
maculati coepulantur sine timore semet ipsos
pascentes, nubes sine aqua et cetera. quod enim Petrus
Nbd 3 mandato sancto P 6 quod SMA ut—
praeceptum est in mg. repet. p 7 quamquam] quam p 9 exprimit A
10 id est om. 1 quoinquinationibus NS 12 quoinquinationes N
13 dei BAN seruatoris BN 16 ignorantiam-refugientes in mg. M
infidelitate N 17 quoinqainationes SINP$est om. p 19 coepalates
SM* qaoepulantes P 20 indeainentes SMBA1 21 appellant P
22 qui Nt B 23 congruentes S 24 hii N delectationibus B
25 copulantur CBNPAXfy et ipaoa SMBAN 26 pascentes
om. CIZ.
adulterii, hoc ludas: in dilectionibus uestris
maculati coepulantur. mixti sunt enim bonis in epulis
sacramentorum et dilectionibus plebium. et quod Petrus ait
\'fontes sicci\', hoc ludas "nubes sine aqua" hoc Iacobus
\'fides mortua\'.
Non itaque promittatur poena ignis transitoria turpiter
scelerateque uiuentibus, quia uiam iustitiae cognouerunt, quibus
melius erat non cognoscere, sicut ueracissima scriptura testatur.
de talibus quippe etiam dominus ait: et erunt nouissima
illius hominis peiora quam erant prima, quoniam purgationis
suae habitatorem sanctum spiritum non recipiens
fecit in se inmundum spiritum multipliciorem redire. nisi forte
ideo sunt isti, de quibus agitur, meliores habendi, quia non
redierunt ad inmunditiam adulteriorum, sed ab ea non recesserunt,
nec purgati se rursus inquinauerunt, sed purgari
recusauerunt. neque enim, ut releuata conscientia intrent ad
baptismum, dignantur saltem uomere pristinas inmunditias,
quas canum more iterum sorbeant, sed in lauacri ipsius
sanctitate pertinaciter crudo pectore indigestam nequitiam
tenere contendunt; nec occultant eam pollicitatione uel ficta,
sed inpudentia professionis eructant; nec exeuntes de Sodomis
more uxoris Loth in praeterita iterum adtendunt, sed omnino
S delectationibus B 3 copulantur CBPAaNX enim
sunt SM aepulis B 4 pleuium SB 5 siccos SMBBXA iacob I
7 tupiter S 8 scelerate P quia p 9 erat om. M ueracissama Sl
11 peiora ]}ęiQrib\\łş S erunt NA 12 spiritum sanctum SMBBNP
AX$bd recipientes SMB 13 spiritum immundum B multiplicatiorem
SMB multiplitiorem N 14 agitur] dicitur SMB 15 rediderllnt
SM adulterift B 16 ne SM purgati sunt R
se om. CIZ sed purgari recusauerunt om. B purgati N 17 reuelata
SMBA intrent ad] in retenta SMABN intret ad I 18 saltim
SMN salutem P monere X1 19 lanachri B 21 occultant
eam] occultante an SMBBNA1 pollicatione SMBBN 22 eructuant
P exuentes P de N2
conantur intrare. Paulus apostolus dicit: qui prius fui
blasphemus et persecutor et iniuriosus; sed misericordiam
consecutus sum, quia ignorans feci in
incredulitate; et istis dicitur: tunc potius misericordiam
consequemini, si scientes male uixeritis in ipsa fide. nimis longum
est et paene infinitum omnia testimonia scripturarum uelle
colligere, quibus adparet non solum non esse mitiorem causam
eorum, qui scientes quam qui nescientes uitam nequissimam
et iniquissimam ducunt, uerum etiam hoc ipso grauiorem.
proinde ista suffecerint.
dei nostri non facere homines male securos, dicentes eis,
quod si fuerint in Christo baptizati, quomodolibet in ea fide
uixerint, eos ad salutem aeternam esse uenturos, ne sic faciamus
christianos, quomodo iudaei proselytos, quibus dominus
ait: uae uobis, scribae et pharisaei, qui circumitis
mare et terram facere unum proselytum; cum
autem feceritis, facitis eum filium gehennae duplo
quam uos estis; sed potius sanam doctrinam dei magistri
in utroque teneamus, ut sancto baptismo consona sit uita
christiana nec cuiquam homini, si utrumlibet defuerit, uita
promittatur aeterna. qui enim dixit: nisi quis renatus
fuerit ex spiritu sancto, non intrabit in regnum
SMB dignantur B 2 primus
PXZ1 fui] au P om. SM 3 persequutor B 4 consequutus B
in om. P 5 incredulitatem BN 6 consequimini SMItNPA scientes
om. B 9 eorum] meorum P equissimam SMJRN aequissimam
NA.1 10 et iniquisaimam om. P ipsum XP esse grauiorem
SMBBINPAXfrbd 11 proinde om. SlIIRBNA sufficerint SMPA1
13 dei om. SMBNA 15 nec B 16 proselitos SMBBNPa ait
dominus P 17 ue NP pharisei IRP circuiiiiatis N circuitis P
18 proselitum SMBNP 21 ut] et SMBBNA 22 necuiquam NAPfr
si horum quodlibet B §it$nnplibet N defuerint N 24 ex aqua et
spiritu SMBBNPAXbd sancto om. SMBBNAbd
uestra super scribarum et pharisaeorum, non intrabitis
in regnum caelorum. de illis quippe ait:
scribae et pharisaei cathedram Moysi sedent. quae
dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite;
• dicunt enim et non faciunt. ergo iustitia eorum est
\'dicere et non (facere). ac per hoc nostram esse uoluit abundantem
super illorum *dicere et facere\'; quae si non fuerit,
non intrabitur in regnum caelorum. non quia quisquam ita
debet extolli, ut, non dicam apud alios iactare, sed apud
se ipsum putare audeat se in hac uita esse sine peccato,
sed nisi essent quaedam ita grauia, ut etiam excommunicatione
plectenda sint, non diceret apostolus: congregatis
uobis et meo spiritu tradere huius modi
satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit
in die domini Iesu. unde etiam dicit: ne lugeam multos,
qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam
super inmunditiam et fornicationem quam
gesserunt. item nisi essent quaedam non ea humilitate
paenitentiae sananda, qualis in ecclesia datur eis, qui proprie
paenitentes uocantur, sed quibusdam correptionum medicamentis,
non diceret ipse dominus: corripe eum inter te
et ipsum; si te audierit, lucratus es fratrem tuum.
postremo nisi essent quaedam, sine quibus haec uita non
Cor. 12, 21 22 Matth. 18, 15 om. A1 habundauerit SMRIN 2 super] plus
quam BN pharifleorum et ecribarum B 4 super cathedram ZXJPBabd
cathedra P 6 enim] autem N ergo] ego I 7 ac-facere om. B
ac per hoc] accipe hoc R nrm I habundantem IZRN 8 non
facere p 9 intrabimus B 10 ad se N 12 grauida P excommuni.
cationem R 14 eius modi SMRPXbd 15 interitu MP 16 ne]
ut P 18 inmunditia SBPXfr1 fornicatione BPX$quem I
20 propriae S 21 correptione fi1 eorum medicamentis P 22 corripi
S 23 ipsum solum bd et si SMRBNPAXbd es] eris B
est R
docuit, ut dicamus: dimitte nobis debita nostra, sicut
et nos dimittimus debitoribus nostris.