<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa037a.opp-lat1:25-32</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa037a.opp-lat1:25-32</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa037a.opp-lat1"><div n="25" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="11" unit="altchapter"/> Sed, inquiunt, quomodo caro per quandam similitudinem <lb/>
            comparatur ecclesiae? numquid ecclesia concupiscit <lb/>
            aduersus Christum, cum idem apostolus dixerit: ecclesia <lb n="15"/>
            subdita est Christo? plane subdita est Christo ecclesia, <lb/>
            quia ideo spiritus concupiscit aduersus carnem, ut ex omni <lb/>
            parte Christo subdatur ecclesia; caro autem concupiscit aduersus <lb/>
            spiritum, quia nondum pacem, quae perfecta promissa <lb/>
            est, accepit ecclesia. ac per hoc ecclesia subdita est Christo <lb n="20"/>
            ex pignore salutis et caro concupiscit aduersus spiritum ex <lb/>
            infirmitate languoris. neque enim non ecclesiae membra erant <lb/>
            idem, quibus ista dicebat: spiritu ambulate et desideria <lb/>
            carnis ne perfeceritis. caro enim concupiscit aduersus <lb/>
            spiritum et spiritus aduersus carnem; haec enim sibi

<note type="footnote"> 7 Rom. 12, 1 15 Ephea. 5, 24 23 Gal. 5, 16. 17 </note>

<note type="footnote"> 1 ipse <hi rend="italic">M</hi> pace <hi rend="italic">ADChB</hi> 2 inimica <hi rend="italic">C</hi> 4 inimiticiarum <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            scisuras <hi rend="italic">M</hi> 5 per <hi rend="italic">om. MAl</hi> 6 et ipsae hoc ament <hi rend="italic">D</hi> et ipsae <lb/>
            ament <hi rend="italic">X</hi> hoc habere <hi rend="italic">Md</hi> cum ad romanos R 7 cum apois <hi rend="italic">D</hi> <lb/>
            uos inquit <hi rend="italic">T</hi> fratres <hi rend="italic">om. T</hi> 9 uiuentg A non] enim <hi rend="italic">b</hi> 11 tenebrarum <lb/>
            <hi rend="italic">s. l. m. 2 T</hi> 12 exibemus B 14 nunquid <hi rend="italic">R</hi> 15 dicat <hi rend="italic">R</hi> <lb/>
            16 subdita est ecclesia xpo <hi rend="italic">C</hi> ecclesia subdita est Christo <hi rend="italic">d</hi> 17 concupiscit <lb/>
            spiritus <hi rend="italic">DX</hi> omni ex <hi rend="italic">Cd</hi> ex <hi rend="italic">om. MADlChX</hi> 18 autem] <lb/>
            hec <hi rend="italic">C</hi> 22 <hi rend="italic">langoris Af</hi> 23 idem ipsi <hi rend="italic">MDChBCXR</hi> dicebat apta <hi rend="italic">D</hi> <lb/>
            desideria] concupiscentias <hi rend="italic">MAChBbd</hi> 24 non <hi rend="italic">C</hi> concupiscit-enim <lb/>
            <hi rend="italic">orn. C</hi> 25 sibi <hi rend="italic">om. MAD ChI BXRd</hi> </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="173"/>
            inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis. <lb/>
            haec utique ecclesiae dicebantur, quae si Christo subdita non <lb/>
            esset, non in ea spiritus aduersus carnem per continentiam concupisceret. <lb/>
            propter quod poterant concupiscentias carnis non perficere, <lb/>
            sed carne concupiscente aduersus spiritum non poterant <lb n="5"/>
            ea facere, quae uolebant, id est etiam ipsas carnis concupiscentias <lb/>
            non habere. deinde cur non confiteamur in hominibus spiritalibus <lb/>
            ecclesiam Christo subditam, in carnalibus autem adhuc <lb/>
            concupiscere aduersus Christum? an aduersus Christum non concupiscebant, <lb/>
            quibus dicebatur: diuisus est Christus? et: non <lb n="10"/>
            potui loqui uobis quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, <lb/>
            tamquam paruulis in Christo. lac uobis potum <lb/>
            dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed ne nunc <lb/>
            quidem potestis; adhuc enim estis carnales. cum <lb/>
            enim sint in uobis aemulatio et contentio, nonne <lb n="15"/>
            carnales estis? aduersus quem concupiscit aemulatio et <lb/>
            contentio nisi aduersus Christum? has enim carnis concupiscentias <lb/>
            Christus in suis sanat, sed in nullis amat. unde <lb/>
            sancta ecclesia quamdiu habet etiam membra talia, nondum <lb/>
            est sine macula et ruga. huc accedunt et illa peccata, pro <lb n="20"/>
            quibus cotidiana uox totius ecclesiae est: dimitte nobis <lb/>
            debita nostra. a quibus ne spiritales putaremus alienos, <lb/>
            non quicumque carnalium nec ipsorum quicumque spiritalium, <lb/>
            sed qui super pectus domini discumbebat et quem prae ceteris <lb/>
            diligebat, si dixerimus, inquit, quia peccatum non

<note type="footnote"> 10 I Cor. 1, 13 I Cor. 3, 1-3 21 Matth. 6, 12 24 cf. <lb/>
            Ioli. 13, 23 25 I Ioh. 1, 8 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 4 poterant quidem <hi rend="italic">D2d</hi> perferre <hi rend="italic">BR</hi> 5 poterat <hi rend="italic">MA</hi> 6 etiam <lb/>
            <hi rend="italic">om. T1</hi> concupiscentias carnis <hi rend="italic">R</hi> 7 non owi T1 confiteantur <hi rend="italic">R</hi> <lb/>
            apiritualibus <hi rend="italic">D</hi> 8 subditam xpo <hi rend="italic">MADChBCXRd</hi> hanc adhuc C <lb/>
            9 an-non <hi rend="italic">om. MX;</hi> an aduersus xpm <hi rend="italic">om. AChC</hi> 11 loqui potui <hi rend="italic">11</hi> <lb/>
            nobis loqui <hi rend="italic">DXCh</hi> 12 potum dedi uobis <hi rend="italic">T</hi> 13 ne] neque <hi rend="italic">Ch,<lb/>
             s. I. m</hi>. 2 <hi rend="italic">A</hi> 14 quidem <hi rend="italic">om. Ch</hi> 16 et contentio <hi rend="italic">om. C</hi> 18 Christu? <lb/>
            <hi rend="italic">om. M</hi> 19 etiam habet <hi rend="italic">T</hi> 21 <hi rend="italic">cottidiana AC</hi> est totius ecclesiae 22 <lb/>
            24 supra <hi rend="italic">DChR</hi> </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="174"/>
            habemus, nos ipsos decipimus, et ueritas in nobis non <lb/>
            est. in omni autem peccato, plus in maiore, minus in minore. <lb/>
            tamen contra iustitiam concupiscitur. et de Christo scriptum <lb/>
            est: qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia <lb/>
            et sanctificatio et redemptio. in omni igitur peccato<lb n="5"/>
            contra Christum sine dubio concupiscitur; sed qui sanat <lb/>
            omnes languores nostros, cum perduxerit ecclesiam ad <lb/>
            promissam languoris sanitatem, tunc in nullo membrorum <lb/>
            eius quamlibet minima erit ulla macula aut ruga; tunc nullo <lb/>
            modo caro aduersus spiritum concupiscet, et ideo nulla erit<lb n="10"/>
            causa, cur aduersus carnem etiam spiritus concupiscat; tunc <lb/>
            finem accipiet omnis haec pugna, tunc ambarum substantiarum <lb/>
            erit summa concordia, tunc usque adeo ibi nullus erit carnalis, <lb/>
            ut etiam ipsa caro sit spiritalis. quod ergo nunc agit <lb/>
            cum carne sua quisque secundum Christum uiuens, cum et <lb n="15"/>
            concupiscit aduersus eius malam concupiscentiam, quoniam <lb/>
            sanandam continet, quam nondum sanatam tenet, et tamen <lb/>
            eius bonam nutrit fouetque naturam, quoniam nemo umquam <lb/>
            carnem suam odio habet: hoc etiam Christus agit cum <lb/>
            ecclesia, quantum fas est comparare minora maioribus. nam<lb n="20"/>
            et correptionibus eam reprimit, ne inpunitate inflata dissiliat, <lb/>
            et consolationibus erigit, ne grauata infirmitate succumbat. <lb/>
            hinc est illud apostoli: si enim nos ipsos iudicaremus,

<note type="footnote"> 4 I Cor. 1, 30 6 cf. Ps. 102, 3 18 Ephes. 5, 29 23 I Cor. <lb/>
            11, 31 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 1 sedacimus <hi rend="italic">TDXR</hi> 2 minus in minore <hi rend="italic">001. M</hi> 4 quia <hi rend="italic">MAChBCR</hi> <lb/>
            nobis est <hi rend="italic">R</hi> est <hi rend="italic">om. Tl</hi> a <hi rend="italic">om. M1</hi> 5 et sanctificatio <hi rend="italic">om. C</hi> <lb/>
            7 langores <hi rend="italic">M</hi> ecclesiam suam <hi rend="italic">D</hi> 8 sanitatem languoribus <hi rend="italic">D</hi> <lb/>
            languoriae <hi rend="italic">B</hi> glorie <hi rend="italic">ACh</hi> 9 eius <hi rend="italic">om. D</hi> ulla erit <hi rend="italic">C</hi> aut] et <lb/>
            <hi rend="italic">TAChBC</hi> 10 concupiscit <hi rend="italic">TMAChBC</hi> 11 concupiscit <hi rend="italic">A*</hi> 13 erit <lb/>
            nullus <hi rend="italic">D</hi> 14 caro ipsa <hi rend="italic">MAChDBXBd</hi> ait <hi rend="italic">C</hi> 15 xpm] spm <hi rend="italic">R <lb/>
            16 eum DIX</hi> mala DIX <hi rend="italic">concupiscentia Dl quoniam] quam DCXltd</hi> <lb/>
            17 tenet sanatam <hi rend="italic">A Ch</hi> sanam <hi rend="italic">DX</hi> 18 naturam fouetque <hi rend="italic">Cbd</hi> <lb/>
            19 habuit <hi rend="italic">DCXd</hi> etiam] et <hi rend="italic">DX</hi> etiam agit cum ecclesia Christus <hi rend="italic">Cd</hi> <lb/>
            \' ait <hi rend="italic">M</hi> 21 corruptionibus <hi rend="italic">M</hi> C9lTipit (.If. <hi rend="italic">d. m</hi>. 2 reprimit) <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            dissileat <hi rend="italic">TB</hi> dissoleat <hi rend="italic">MAChDlCX</hi> desiliat <hi rend="italic">R</hi> 22 infirmitate grauata <lb/>
            <hi rend="italic">DX</hi> subcumbat <hi rend="italic">C</hi> 23 diiudicaremus <hi rend="italic">MDX</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="175"/>
            non iudicaremur; cum iudicamur autem, a domino <lb/>
            corripimur, ne cum hoc mundo damnemur, et illud in <lb/>
            psalmo: secundum multitudinem dolorum meorum in <lb/>
            corde meo consolationes tuae iucundauerunt animam <lb/>
            meam. tunc ergo speranda est carnis nostrae sine ulla repugnatione <lb n="5"/>
            perfecta sanitas, quando erit ecclesiae Christi sine <lb/>
            ullo timore certa securitas. 
</p></div><div n="26" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="12" unit="altchapter"/> Haec aduersus Manichaeos fallaciter continentes <lb/>
            pro ueraci continentia disputare suffecerit, ne continentiae <lb/>
            fructuosus et gloriosus labor partem infirmam nostram, id <lb n="10"/>
            est corpus, quando ab inmoderatis uel inlicitis uoluptatibus <lb/>
            cohibet et refrenat, non salubriter castigare, sed insectari <lb/>
            credatur hostiliter. corpus quippe ab anima est quidem natura <lb/>
            diuersum, sed non est a natura hominis alienum. non enim <lb/>
            animus constat ex corpore; sed tamen homo ex animo constat <lb n="15"/>
            et corpore: et utique deus quem liberat, totum hominem <lb/>
            liberat. unde totum hominem etiam ipse saluator suscepit, <lb/>
            dignatus in nobis totum liberare quod fecit. qui contra istam <lb/>
            sentiunt ueritatem, quid eis prodest libidines continere? si <lb/>
            tamen aliquas continent. quid in eis per continentiam potest <lb n="20"/>
            fieri mundum, quorum continentia talis inmunda est? quae <lb/>
            nec continentia nominanda est. sentire quippe quod sentiunt, <lb/>
            uirus est diaboli; continentia uero munus est dei. sicut autem <lb/>
            non omnis, qui aliquid patitur aut quoslibet dolores tolerantissime <lb/>
            patitur, habet eam uirtutem, quae similiter dei munus

<note type="footnote"> 3 Ps. 93, 19 </note>

<note type="footnote"> 1 a domino non iudicaremur <hi rend="italic">TMAChB;</hi> non a domino iudicaremur <hi rend="italic">R</hi> <lb/>
            non utique iudicaremur (-mus <hi rend="italic">C) DCX</hi> 2 dampnemur <hi rend="italic">A</hi> 4 iocundauerunt <lb/>
            <hi rend="italic">M2DXR</hi> ludiflcauerunt <hi rend="italic">C</hi> iudificauerunt <hi rend="italic">TMl</hi> 5 est ergo <lb/>
            speranda <hi rend="italic">BR</hi> est speranda <hi rend="italic">T est orn. MA1</hi> 9 disputasse <hi rend="italic">MDCXRd</hi> <lb/>
            sufflcerit <hi rend="italic">MAB</hi> nec <hi rend="italic">T</hi> 10 infimam <hi rend="italic">hzBRd</hi> 11 uelj et <hi rend="italic">Mbd</hi> <lb/>
            13 animi <hi rend="italic">Т\'lDRBà</hi> quidem est <hi rend="italic">R</hi> 14 a <hi rend="italic">om. C</hi> 15 constat ex <lb/>
            animo <hi rend="italic">R</hi> 17 saluator ipse <hi rend="italic">MDBCXRd</hi> 18 nobis etiam <hi rend="italic">R</hi> 19 prodest <lb/>
            eis <hi rend="italic">DXR</hi> 20 fieri potest <hi rend="italic">MAChBR</hi> fieri mundum potest <lb/>
            <hi rend="italic">XD</hi> 23 autem <hi rend="italic">om. C</hi> 24 qui <hi rend="italic">om. Al</hi> 25 eam] etiam <hi rend="italic">X</hi> <lb/>
            munus dei <hi rend="italic">R</hi> </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="176"/>
            est et patientia nuncupatur — multi enim tolerant multa <lb/>
            tormenta, ne in suis criminibus prodant aut male sibi conscios <lb/>
            aut se ipsos; multi pro explendis ardentissimis libidinibus <lb/>
            et obtinendis uel non relinquendis eis rebus, quibus uinculo <lb/>
            praui amoris obstricti sunt; multi pro diuersis et perniciosis,<lb n="5"/>
            quibus uehementer tenentur, erroribus: quos omnes <lb/>
            absit ut dicamus ueram habere patientiam — ita non omnis, <lb/>
            qui aliquid continet uel ipsas etiam carnis aut animi libidines <lb/>
            mirabiliter continet, istam continentiam, de cuius utilitate et <lb/>
            decore disserimus, habere dicendus est. quidam enim, quod<lb n="10"/>
            mirum dictu uideri potest, per incontinentiam continent — <lb/>
            uelut si se mulier contineat a marito, quia hoc iurauit adultero <lb/>
            — quidam per iniustitiam — uelut si miscendi sexus <lb/>
            non reddat coniux coniugi debitum, quia ipse uel ipsa iam <lb/>
            potest uincere talem corporis adpetitum — item quidam continent<lb n="15"/>
            decepti fide falsa et uana sperantes, uana sectantes: in <lb/>
            quibus sunt omnes haeretici et quicumque sub nomine religionis <lb/>
            aliquo errore falluntur. quorum continentia uera esset, <lb/>
            si esset et fides uera; cum uero illa propterea nec fides sit <lb/>
            appellanda, quia falsa est, sine dubio et ista continentiae<lb n="20"/>
            nomine indigna est. numquid enim continentiam, quam munus <lb/>
            dei uerissime dicimus, dicturi sumus esse peccatum? absit <lb/>
            a cordibus nostris tam detestanda dementia. beatus autem <lb/>
            apostolus ait: omne, quod non est ex fide, peccatum <lb/>
            est. quae igitur non habet fidem, nec continentia nominanda <lb n="25"/>
            est.

<note type="footnote"> 24 Rom. 14, 23 </note>

<note type="footnote"> 2 male <hi rend="italic">om. Tl</hi> 4 uel non relinquendis <hi rend="italic">om. T</hi> 5 praue <hi rend="italic">Chl</hi> <lb/>
            7 ueram dicamus <hi rend="italic">MADChBCXMbd</hi> 8 continet istam <hi rend="italic">T</hi> etiam <lb/>
            ipsas <hi rend="italic">DX</hi> 10 deserimus <hi rend="italic">M</hi> discernimus <hi rend="italic">C</hi> credendus <hi rend="italic">DX</hi> quidam <lb/>
            (i <hi rend="italic">ex</hi> a m. <hi rend="italic">1) M</hi> 11 continentiam <hi rend="italic">TlC</hi> se continent <hi rend="italic">Cd</hi> 12 mulier <lb/>
            se <hi rend="italic">R</hi> 13 ueluti <hi rend="italic">C</hi> uelud <hi rend="italic">Ch</hi> 14 coniunx <hi rend="italic">lJIDCXR</hi> 16 et uana <hi rend="italic">DXd</hi> <lb/>
            17 heretici <hi rend="italic">MDCh</hi> 19 et <hi rend="italic">om. DlX</hi> 21 munus] unius <hi rend="italic">C</hi> 22 dicturi] <lb/>
            ...mus (su <hi rend="italic">er.; 8. l. add. m</hi>. 2 asseri) <hi rend="italic">Ch</hi> peccatum esse dicturi sumus <lb/>
            <hi rend="italic">DX</hi> 23 nostris cordibus <hi rend="italic">MADChBCXRd</hi> 24 ait 8. <hi rend="italic">I. B</hi> </note> 
<pb n="177"/>
            
</p></div><div n="27" subtype="section" type="textpart"><p>Sunt etiam, qui aperte malignis seruiendo daemonibus <lb/>
            a corporis uoluptatibus continent, ut per eos expleant nefarias <lb/>
            uoluptates, quarum inpetum ardoremque non continent. unde <lb/>
            ut aliquid dicam et cetera propter sermonis longitudinem <lb/>
            taceam, quidam etiam non adtingunt uxores suas, dum quasi <lb n="5"/>
            mundi per magicas artes peruenire ad uxores moliuntur alienas. <lb/>
            o mirabilem continentiam, immo uero nequitiam atque inmunditiam <lb/>
            singularem! si enim uera esset continentia, magis <lb/>
            ab adulterio quam propter adulterium perpetrandum carnis <lb/>
            concupiscentia debuit a coniugio continere. hanc quippe concupiscentiam <lb n="10"/>
            carnis relaxare solet continentia coniugalis eiusque <lb/>
            frenis hactenus moderamen inponere, ut nec in ipso <lb/>
            coniugio inmoderata licentia diffluatur, sed custodiatur modus, <lb/>
            aut infirmitati coniugis debitus, cui hoc non secundum imperium <lb/>
            praecipit, sed secundum ueniam concedit apostolus, <lb n="15"/>
            aut filiis procreandis accommodatus, quae una fuit causa <lb/>
            miscendae inuicem carnis et patribus quondam et matribus <lb/>
            sanctis. id autem faciens continentia, id est moderans et <lb/>
            quodam modo limitans in coniugibus carnis concupiscentiam <lb/>
            et eius inquietum atque inordinatum motum certis quodam <lb n="20"/>
            modo finibus ordinans bene utitur hominis malo, quem facit <lb/>
            et uult perficere bonum, sicut deus utitur etiam hominibus <lb/>
            malis propter eos, quos perficit bonos. 
</p></div><div n="28" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="13" unit="altchapter"/> Absit ergo, ut continentiam, de qua scriptura <lb/>
            dicit: et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset <lb n="25"/>
            hoc donum, etiam eos habere dicamus,.qui continendo uel

<note type="footnote"> 14 cf. I Cor. 7, 6 25 Sap. 8, 21 </note>

<note type="footnote"> 1 seruientes <hi rend="italic">D</hi> demonibus <hi rend="italic">MX</hi> 5 non attingunt etiam <hi rend="italic">MAD <lb/>
            ChBCXRd</hi> 6 maicas <hi rend="italic">T</hi> 9 ab <hi rend="italic">s. I. T</hi> adultero <hi rend="italic">TMChR</hi> 10 a <lb/>
            <hi rend="italic">om. C</hi> con iugii <hi rend="italic">C</hi> contineri <hi rend="italic">X</hi> 11 carnis <hi rend="italic">om. T</hi> 12 actenus <lb/>
            <hi rend="italic">TMt.AOhB</hi> in <hi rend="italic">om. T</hi> 13 coniugi <hi rend="italic">T</hi> diffluat <hi rend="italic">A2C</hi> defluatur <hi rend="italic">R</hi> <lb/>
            sed custodiatur <hi rend="italic">om. MADlChCX</hi> 14 infirmjtati <hi rend="italic">(8. I. add</hi>. ae) <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            15 praecepit <hi rend="italic">MAChCX</hi> 17 quodam <hi rend="italic">X</hi> 19 quod amodo <hi rend="italic">Ch</hi> cupiscentiam <lb/>
            <hi rend="italic">01</hi> 20 inmoderatum <hi rend="italic">Tl</hi> 21 diffinitionibus <hi rend="italic">T</hi> ordians <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            fecit <hi rend="italic">XCh</hi> 22 etiam] et <hi rend="italic">C</hi> 28 per <hi rend="italic">ChJ</hi> eos <hi rend="italic">om. Ch</hi> 25 hoc <lb/>
            donum esset R </note>

<note type="footnote"> XXXXI Aog. Sect. V pars III. </note>

<note type="footnote"> 12 </note> <lb/>
             
<pb n="178"/>
            erroribus seruiunt uel aliquas minores cupiditates ideo uincunt, <lb/>
            ut alias expleant, quarum granditate uincuntur. ea uero, <lb/>
            quae uera est desuper ueniens continentia, non aliis malis <lb/>
            mala premere alia, sed bonis mala sanare uult omnia. cuius <lb/>
            ut breuiter complectar actionem, omnibus prorsus delectationibus<lb n="5"/>
            concupiscentiae, quae aduersantur delectationi sapientiae, <lb/>
            cohercendis atque sanandis inuigilat officium continentiae. <lb/>
            unde angustius eam sine dubitatione metiuntur, qui solas <lb/>
            libidines corporis cohibere definiunt; melius profecto illi, qui <lb/>
            non addunt corporis, sed generaliter libidinem siue cupiditatem<lb n="10"/>
            regendam dicunt ad continentiam pertinere. quae cupiditas in <lb/>
            uitio ponitur nec tantum est corporis, uerum et animi. etenim <lb/>
            si corporis cupiditas est in fornicationibus et ebrietatibus, <lb/>
            numquid inimicitiae, contentiones, aemulationes, postremo <lb/>
            animositates in corporis uoluptatibus, ac non potius <lb n="15"/>
            in animi motibus et perturbationibus exercentur? carnis <lb/>
            tamen opera haec omnia nuncupauit apostolus, siue quae <lb/>
            ad animum siue quae ad carnem proprie pertinerent,. ipsum <lb/>
            scilicet hominem nomine carnis appellans. opera quippe hominis <lb/>
            sunt, quae non dicuntur dei, quoniam homo, qui haec agit. <lb n="20"/>
            secundum se ipsum uiuit, non secundum deum, in quantum <lb/>
            haec agit. sunt autem alia opera hominis, quae magis dicenda <lb/>
            sunt dei. deus est enim, inquit apostolus, qui operatur <lb/>
            in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate. <lb/>
            inde est et illud: quotquot enim spiritu dei aguntur,<lb n="25"/>
            hi filii sunt dei.

<note type="footnote"> 14 cf. Gal. 5, 19-21 23 Phil. 2, 18 25 Rom. 8, 14 </note>

<note type="footnote"> S ueniens <hi rend="italic">otn. C</hi> aliis] aliquis <hi rend="italic">T</hi> 4 praemere <hi rend="italic">M</hi> prebere <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            sanare mala <hi rend="italic">DX</hi> 6 aduersatur <hi rend="italic">T</hi> 7 coercendis <hi rend="italic">AChBCRd</hi> 9 diffiniunt <lb/>
            <hi rend="italic">DCX</hi> 10 non <hi rend="italic">om. Dl</hi> corpori <hi rend="italic">R</hi> 12 aeram et] <lb/>
            sed etiam <hi rend="italic">DX</hi> 13 cupiditas corporis <hi rend="italic">MADChBXRd</hi> corporis <lb/>
            <hi rend="italic">Ont. C</hi> 16 in <hi rend="italic">om. Tl</hi> tamen carnis <hi rend="italic">R</hi> .17 omnia baec <hi rend="italic">DX</hi> <lb/>
            18 propriae <hi rend="italic">MB</hi> pertinent <hi rend="italic">DCX</hi> 20 hoc <hi rend="italic">O</hi> 22 hoc <hi rend="italic">C</hi> dei dicenda <lb/>
            sunt opera <hi rend="italic">DX</hi> 23 opera dei <hi rend="italic">MAChBK T3d</hi> est <hi rend="italic">om. C</hi> 24 nobis <hi rend="italic">R</hi> <lb/>
            26 hii <hi rend="italic">BC</hi> </note> 
<pb n="179"/>
            
</p></div><div n="29" subtype="section" type="textpart"><p>Spiritus itaque hominis adhaerens spiritui dei concupiscit <lb/>
            aduersus carnem, id est aduersus se ipsum, sed pro se <lb/>
            ipso, ut motus illi siue in carne siue in anima secundum <lb/>
            hominem, non secundum deum, qui sunt adhuc per adquisitum <lb/>
            languorem, continentia cohibeantur propter adquirendam salutem, <lb n="5"/>
            ut homo non secundum hominem uiuens iam possit <lb/>
            dicere: uiuo autem iam non ego, uiuit uero in me <lb/>
            Christus. ubi enim non ego, ibi felicius ego, ut, quando <lb/>
            secundum hominem reprobus ullus motus exsurgit, cui non <lb/>
            consentit qui mente legi dei seruit, dicat etiam illud: iam <lb n="10"/>
            non ego operor illud. talibus quippe et illa dicuntur, <lb/>
            quae sicut eorum socii participesque debemus audire: si <lb/>
            consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt <lb/>
            quaerite, ubi Christus est.in dextera dei sedens; <lb/>
            quae sursum sunt sapite, non quae super terram. <lb n="15"/>
            mortui enim estis, et uita uestra abscondita est <lb/>
            cum Christo in deo; cum Christus apparuerit, uita <lb/>
            uestra, tunc et uos cum illo apparebitis in gloria. <lb/>
            quibus loquatur intellegamus, immo uero adtentius audiamus. <lb/>
            nam quid hoc planius! quid apertius! eis certe loquitur, qui <lb n="20"/>
            consurrexerunt cum Christo, nondum utique carne, sed mente, <lb/>
            quos et mortuos dicit et magis hinc uiuos; nam uita uestra, <lb/>
            inquit, abscondita est cum Christo in deo. talium mor- . <lb/>
            tuorum uox est: uiuo autem iam non ego, uiuit uero <lb/>
            in me Christus. quorum ergo uita erat abscondita in deo,

<note type="footnote">7 Gal. 2, 20 10 Rom. 7, 17 12 Col. 3, 1-4 24 Gal. 2, 20 </note>

<note type="footnote">3 came] corpore B 5 langorem <hi rend="italic">M</hi> 7 non <hi rend="italic">om. T</hi> 8 enim 8. <hi rend="italic">I. T</hi> <lb/>
            9 eiurgit <hi rend="italic">DChXB</hi> 10 ctiam] enim <hi rend="italic">T</hi> 13 <hi rend="italic">surrexistis A</hi> sunt <hi rend="italic">om. T</hi> <lb/>
            sunt-sursum <hi rend="italic">om. A</hi> 14 quaerite-sunt <hi rend="italic">om. Ch</hi> 16 uestra et cetera <lb/>
            usque (et cetera usque <hi rend="italic">s. I.) A, Ch</hi> abscondita-uestra <hi rend="italic">om. ACh</hi> <lb/>
            18 apparebitis cum illo <hi rend="italic">DChCd</hi> 19 loquatur <hi rend="italic">ex</hi> loquebatur <hi rend="italic">T</hi> audimus <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> 20 hoc <hi rend="italic">om. T1</hi> planius] apertius <hi rend="italic">DX</hi> apertius] <lb/>
            planius <hi rend="italic">DX</hi> 21 consurrexerant <hi rend="italic">Dd</hi> cum <hi rend="italic">om. TAChB</hi> christo <lb/>
            <hi rend="italic">om. ACh</hi> 22 et <hi rend="italic">om. MADChCXd</hi> mortuus Chx 23 abscondita. <lb/>
            est inquit B 24 non <hi rend="italic">om. T</hi> 25 erit <hi rend="italic">ACM2</hi> <lb/>
            12* </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="180"/>
            admonentur et exhortantur, ut membra sua mortificent, quae <lb/>
            sunt super. terram. id enim sequitur: mortificate ergo <lb/>
            membra uestra, quae sunt super terram. et ne quisquam <lb/>
            nimis tardus membra ista uisibilia corporis mortificanda putaret <lb/>
            a talibus, continuo quid dicat aperiens, fornicationem,<lb n="5"/>
            inquit, inmunditiam, perturbationem, concupiscentiam <lb/>
            malam et auaritiam, quae est idolorum seruitus. <lb/>
            itane uero credendum est, quod isti, qui iam mortui erant <lb/>
            eorumque uita abscondita erat cum Christo in deo, adhuc <lb/>
            fornicabantur, adhuc in moribus inmundis operibusque uiuebant,<lb n="10"/>
            adhuc perturbationibus concupiscentiae malae atque <lb/>
            auaritiae seruiebant? quis demens ista de talibus senserit? <lb/>
            quid ergo uult ut mortificent, opere scilicet continentiae, nisi <lb/>
            motus ipsos adhuc in sua quadam interpellatione sine nostrae <lb/>
            mentis consensione, sine membrorum corporalium operatione <lb n="15"/>
            uiuentes? et quomodo isti mortificantur opere continentiae, <lb/>
            nisi cum eis mente non consentitur nec exhibentur eis arma <lb/>
            corporis membra et, quod est maius atque uigilantia continentiae <lb/>
            maiore curandum, ipsa etiam nostra cogitatio, quamuis <lb/>
            eorum quodam modo suggestione et quasi susurratione <lb n="20"/>
            tangatur, tamen ab eis ne oblectetur auertitur et ad superna <lb/>
            delectabilius cogitanda conuertitur, ad hoc ea nominans in <lb/>
            sermonibus, ne habitetur in eis, sed fugiatur ab eis? quod <lb/>
            fit, si efficaciter audiamus ipso adiuuante, qui haec per apostolum <lb/>
            praecipit: quae sursum sunt quaerite, ubi Christus <lb n="25"/>
            est in dextera dei sedens; quae sursum sunt <lb/>
            sapite, non quae super terram. 
</p></div><div n="30" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="14" unit="altchapter"/> Cum autem mala illa commemorasset, adiunxit

<note type="footnote"> 2 (5) Col. 3. 4. 5 25 Col. 3, 1. 2 </note>

<note type="footnote"> 1 ammonentur <hi rend="italic">TMX</hi> exortantur <hi rend="italic">MACh</hi> 4 menbra <hi rend="italic">Ch</hi> 5 a <lb/>
            <hi rend="italic">om. 22</hi> 6 inquid <hi rend="italic">Ch</hi> 7 ydolorum R 8 iam <hi rend="italic">mn. T</hi> 10 immoribus <hi rend="italic">M</hi> <lb/>
            12 talibus (bus <hi rend="italic">add. 8. l. m. 2) M</hi> 14 sine] sine R mentis nostrae <lb/>
            <hi rend="italic">DX</hi> 15 conuersione X sine R 17 exibentur <hi rend="italic">ChB</hi> 19 maiori DIX <lb/>
            21 nec <hi rend="italic">Ch</hi> 22 ad] ob <hi rend="italic">MBd</hi> 24 ipse ilf1 hoc <hi rend="italic">Cd</hi> apostolum <lb/>
            suom <hi rend="italic">Cd</hi> 25 praecepit <hi rend="italic">DX</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="181"/>
            atque ait: propter quae uenit ira dei in filios infidelitatis. <lb/>
            utique salubriter terruit, ne putarent fideles propter <lb/>
            solam fidem suam, etiamsi in his malis uiuerent, se posse <lb/>
            saluari apostolo Iacobo contra istum sensum uoce manifestissima <lb/>
            reclamante ac dicente: si fidem quis dicat se habere, <lb n="5"/>
            opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare <lb/>
            eum? unde et hic doctor gentium propter illa mala <lb/>
            uenire iram dei dixit in filios infidelitatis. cum autem dicit: <lb/>
            in quibus et uos aliquando ambulastis, cum uiueretis <lb/>
            in illis, satis ostendit, quod in illis iam non uiuant. his <lb n="10"/>
            quippe mortui erant, ut eorum uita in deo cum Christo esset <lb/>
            abscondita. cum ergo iam in illis non uiuerent, mortificare <lb/>
            iam talia iubebantur. ipsis quippe in eisdem non uiuentibus <lb/>
            illa uiuebant, sicut paulo ante iam ostendi, et membra dicebantur <lb/>
            ipsorum ea uidelicet uitia, quae in membris eorum <lb n="15"/>
            habitabant, eo modo locutionis per id quod continet id quod <lb/>
            continetur, sicut dicitur: totum forum inde loquitur, cum <lb/>
            homines loquantur, qui sunt in foro. ipso locutionis modo in <lb/>
            psalmo canitur: omnis terra adoret te, id est: omnes <lb/>
            homines, qui sunt in terra. <lb n="20"/>
            
</p></div><div n="31" subtype="section" type="textpart"><p>Nunc autem deponite, inquit, et uos uniuersa et <lb/>
            commemorat plura eius modi mala. sed quid est, quod ei non <lb/>
            sufficit dicere: deponite uos uniuersa, sed addita coniunctione <lb/>
            dixit: et uos? nisi ne propterea se putarent haec

<note type="footnote"> 1 Col. 3, 6 5 lac. 2, 14 9 Col. 3, 7 19 PB. 65, 4 <lb/>
            21 Col. 3, 8 </note>

<note type="footnote"> 1 incredulitatia <hi rend="italic">R</hi> diffidentię <hi rend="italic">D</hi> 3 suam <hi rend="italic">om C</hi> posse se X <lb/>
            4 iacobo contradicente et contra <hi rend="italic">DX</hi> 5 se quis dicat habere <hi rend="italic">T <lb/>
            6 fides poterit T poteat R 8 incredulitatis R dixit R</hi> 10 uinant] <lb/>
            essent <hi rend="italic">X om. MAChC</hi> uiuerent <hi rend="italic">d</hi> 11 uiuendo mortni C in <lb/>
            domino <hi rend="italic">DXX</hi> 14 uiuebant illa <hi rend="italic">R</hi> iam paulo ante <hi rend="italic">ACh</hi> 15 eorum <lb/>
            <hi rend="italic">post</hi> habitabant <hi rend="italic">MADChBR</hi> ipsorum <hi rend="italic">Rd om. C</hi> 16 eo <hi rend="italic">T: om. cet. lib</hi>. <lb/>
            quod <hi rend="italic">pr. om. T1</hi> 17 continetur significatur <hi rend="italic">C</hi> 18 ipso] quo <hi rend="italic">DX</hi> <lb/>
            modo locutionis <hi rend="italic">ACh</hi> 19 te deus <hi rend="italic">DC</hi> 21 et uos inquit <hi rend="italic">R</hi> inquit <lb/>
            apfc <hi rend="italic">D</hi> 22 eiusmodo <hi rend="italic">Ch</hi> non ei <hi rend="italic">MDChBXR</hi> 23 deponite uos <lb/>
            uniuersa <hi rend="italic">om. T</hi>. </note> <lb/>
             
<pb n="182"/>
            mala -facere atque in eis uiuere inpune, quia fides eorum <lb/>
            liberaret eos ab ira, quae uenit in filios infidelitatis ista facientes <lb/>
            et in eis sine fide uiuentes. deponite, inquit, et uos illa <lb/>
            mala, propter quae uenit ira dei in filios infidelitatis nec <lb/>
            uobis eorum inpunitatem propter fidei meritum promittatis. <lb n="5"/>
            non autem diceret "deponite eis, qui iam deposuerant ex <lb/>
            ea parte, qua talibus uitiis non consentiebant nec sua membra <lb/>
            eis arma peccati dabant, nisi quia in hoc facto est et in hac <lb/>
            adhuc operatione uersatur, quamdiu mortales sumus, uita <lb/>
            sanctorum. dum enim spiritus concupiscit aduersus carnem, <lb n="10"/>
            haec magna intentione res agitur, delectationibus prauis, libidinibus <lb/>
            inmundis, motibus carnalibus atque turpibus suauitate <lb/>
            sanctitatis, amore castitatis, spiritali uigore et continentiae <lb/>
            decore resistitur: sic deponuntur ab eis qui mortui sunt eis <lb/>
            nec consentiendo uiuunt in eis, sic, inquam, deponuntur, dum <lb n="15"/>
            continuata continentia, ne resurgant, premuntur. quisquis quasi <lb/>
            securus ab hac eorum depositione cessauerit, ilico in arcem <lb/>
            mentis prosilient eamque inde ipsa deponent atque in suam <lb/>
            redigent seruitutem turpiter deformiterque captiuam. tunc <lb/>
            regnabit peccatum in hominis mortali corpore ad oboediendum <lb n="20"/>
            desideriis eius; tunc sua membra exhibebit arma iniquitatis <lb/>
            peccato et erunt nouissima illius peiora prioribus. <lb/>
            multo enim est tolerabilius certamen huius modi non coepisse <lb/>
            quam coeptum reliquisse conflictum et factum ex bono

<note type="footnote"> 21 cf. Eom. 6, 13 22 cf. Matth. 12, 45. </note>

<note type="footnote"> 1 impune in eis uiuere <hi rend="italic">Cd</hi> 2 infidelitatis <hi rend="italic">(in mg</hi>. t infelicitatis) <hi rend="italic">Ch</hi> <lb/>
            infelicitatis <hi rend="italic">M</hi> 3 eisJ his <hi rend="italic">MADChBCXKd</hi> fine <hi rend="italic">DX</hi> 4 infelicitatia <lb/>
            <hi rend="italic">M</hi> 6 dicere <hi rend="italic">Ml</hi> eis deponite <hi rend="italic">DX</hi> eis <hi rend="italic">om. T</hi> quae <lb/>
            <hi rend="italic">MDChX</hi> 7 ea <hi rend="italic">8. I. T</hi> 8 factu <hi rend="italic">B</hi> factd <hi rend="italic">ACh</hi> 9 uita sanctorum <hi rend="italic">er. <lb/>
            in M</hi> 11 haec] ct <hi rend="italic">in ras. D</hi> res agitur <hi rend="italic">om. D</hi> 14 sicque X <lb/>
            sic. <hi rend="italic">D</hi> 15 in eis <hi rend="italic">om. T</hi> 16 continua <hi rend="italic">T</hi> ne <hi rend="italic">om</hi>. Mi resurgent <lb/>
            Al surgant <hi rend="italic">Ch</hi> ne surgant <hi rend="italic">A2</hi> 17 dispositione <hi rend="italic">C</hi> illico <hi rend="italic">Chd</hi> <lb/>
            18 montis A3 ipsam <hi rend="italic">MaChXRb</hi> 20 regnauit <hi rend="italic">MlB</hi> 21 exibebit <lb/>
            <hi rend="italic">8. I. m. 2 T</hi> 22 hominis illius <hi rend="italic">D</hi> 23 est enim <hi rend="italic">MAChBCBd</hi> enim <lb/>
            est melius et <hi rend="italic">DX</hi> tollerabilius <hi rend="italic">B</hi> cepiase <hi rend="italic">Ch</hi> cepisse <hi rend="italic">DX</hi> 24 relinquisse <lb/>
            <hi rend="italic">BMl</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="183"/>
            proeliatore uel etiam ex uictore captiuum. unde dominus non ait: <lb/>
            qui coeperit, sed: qui perseuerauerit usque in finem, <lb/>
            hic saluus erit. 
</p></div><div n="32" subtype="section" type="textpart"><p>Siue autem ne uincamur acriter confligentes siue aliquotiens <lb/>
            uel etiam insperata uel inopinata facilitate uincentes <lb n="5"/>
            ei, qui nobis dat continentiam, demus gloriam. meminerimus <lb/>
            quendam iustum dixisse in abundantia sua: non mouebor <lb/>
            in aeternum, demonstratumque illi esse quam temere hoc <lb/>
            dixerit, tamquam suis uiribus tribuens, quod ei desuper praestabatur. <lb/>
            hoc autem ipso confitente didicimus; mox enim <lb n="10"/>
            adiunxit: domine, in uoluntate tua praestitisti decori <lb/>
            meo uirtutem; auertisti autem faciem tuam, et factus <lb/>
            sum conturbatus. per medicinalem prouidentiam paululum <lb/>
            desertus est a rectore, ne per exitialem superbiam ipse desereret <lb/>
            rectorem. siue ergo hic, ubi cum uitiis nostris domandis <lb n="15"/>
            minuendisque confligimus, siue ibi, quod in fine futurum est, <lb/>
            ubi omni hoste quia omni peste carebimus, id nobiscum salubriter <lb/>
            agitur, ut qui gloriatur, in domino glorietur.

<note type="footnote"> 2 Matth. 10, 22 7 Ps. 29, 7 11 Ps. 29, 8 18 cf. I Cor. 1, 31 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 1 ex om. <hi rend="italic">C</hi> uictoreip <hi rend="italic">M</hi> 2 usque in finem in <hi rend="italic">mg. TC usque-uincamur <lb/>
            er. M</hi> 4 acricritcr <hi rend="italic">T</hi> aliquoties <hi rend="italic">ACd</hi> 5 sperata <hi rend="italic">Tl</hi> 6 meminerimusque <lb/>
            <hi rend="italic">D</hi> 7 babundantia <hi rend="italic">TCR</hi> sua] mea <hi rend="italic">DChX</hi> moueri <hi rend="italic">T</hi> 12 autem <lb/>
            <hi rend="italic">om. TDX</hi> tuam] a me <hi rend="italic">T</hi> tuam <hi rend="italic">a me D</hi> 13 paulolum <hi rend="italic">C</hi> paulum <hi rend="italic">Ml</hi> <lb/>
            14 desereret ipse <hi rend="italic">MADChBCXBd</hi> 15 dominandis <hi rend="italic">T</hi> 17 quia] et <hi rend="italic">b</hi> <lb/>
            18 glorietur amen <hi rend="italic">X</hi> glorietur qui uiuit ot regnat amen <hi rend="italic">R</hi> Explicit <lb/>
            tractatus sci Augustini de continentia <hi rend="italic">folio ultimo T</hi> Explicit tractatus <lb/>
            beati Augustini de continentia <hi rend="italic">fol. 91* M, A</hi> Explicit liber sci Augustini <lb/>
            de continentia <hi rend="italic">fol. 124* D, fol. 124» X, fol. 1ST6, R</hi> Eiplicit tractatus <lb/>
            beati (sci <hi rend="italic">C)</hi> Augustini de continentia <hi rend="italic">(quat. XXVII) Ch, B, fol. 103* C</hi>. </note> 
<pb n="184"/>
             
<pb n="185"/>
            
</p></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>