AUG. dixit: Tantum memento me respondere ad ea,
quae interrogas, te autem ad ea, quae interrogo, non respondere.
animam dico factam a deo, ut cetera omnia, quae a deo
facta sunt, et inter illa, quae deus omnipotens fecit, principalem
locum datum esse animae. si autem quaeris, unde deus.
fecit animam, memento confiteri me tecum esse deum omnipotentem.
omnipotens autem non est, qui quaerit adiuuari
aliqua materia, unde faciat quod uelit. ex quo est consequens,
ut secundum fidem nostram omnia, quae deus fecit per uerbum
1 est om. S nobis S 4 animis Bfy ct—dicitur om. S 5 liar
ei m c
beret A liberet B 7 speres A speres B sit om. S negne B
ei
et] il B om. PSb substantia AS 8 dei ut negem illam esse deum
sed tamen ex deo ex qua S negas b 12 a] ex BAPSb alius 6 S
13 omnino esse S 14 omnimodo] omnino b equalem S esse
om. S 16 facturam b (in marg. al. facticia) 17 unde . nam AS 19 non]
om. S 20 factam esse S esse factam b 28 animam fecit b te
ts
confiteri mecum AS confiteri me cum B confiteri mecum P me confiteri
tecum b 24 autem om. A
iussit et facta sunt; ipse mandauit et constituta sunt.
FORT. dixit: Ex iussione constant uniuersa?
AUG. dixit: Ita credo, sed uniuersa, quae facta sunt.
FORT.. dixit: Facta consonant, sed quia inconuenientia sibi
sunt haec, per hoc ergo constat non esse unam substantiam,
licet ex unius iussione eadem ad compositionem mundi huius
et faciem uenerint. ceterum rebus ipsis paret, quia nihil simile
tenebrae et lux. nihil simile ueritas et mendacium, nihil
simile mors et uita, nihil simile anima et corpus et cetera
istis similia, quae et nominibus et speciebus distant ab inuicem,
et merito dixisse dominum nostrum: arbor. quam
non plantauit pater meus caelestis, eradicabitur et
in ignem mittetur, quae non adferet fructus bonos,
et esse arborem radicatam. hinc uero constat et ratione rerum,
quod duae sunt substantiae in hoc mundo, quae speciebus et
nominibus distant: quarum est una corporis. alia uero aeterna,
patris omnipotentis quam esse credimus.
AUG. dixit: Contraria ista, quae te mouent, ut aduersa
sentiamus, propter peccatum nostrum, id est propter peccatum
hominis contigerunt. nam omnia deus et bona fecit, et bene
ordinauit; peccatum autem non fecit et hoc est solum, quod
dicitur malum, uoluntarium nostrum peccatum. est et aliud
genus mali, quod est poena peccati. cum ergo duo sint genera
malorum, peccatum et poena peccati, peccatum ad deum non
Ab (sed in marg. constitota) 3 constant omnia
- - con
uninereaque facta sunt. fort. diz (del. uid.) S 5 sonant APS sonant B
6 haec] hac ÅP ac b ergo om. S 8 paret] parent AB patet b
quia] quod S 11 istis] his Ab 12 arborfi AB quem P 14 quia b
e nd
affert b aft\'etret BP If. et om. S radicanda Sb radicata B hic S
uere b ex ratione PSb 17 constant BAPb una est A
c
ref una B 18 quam esse] quam dei esse A 21 hominum Sb
Firiiut
contingit A eonti//git B contigit P 22 hoc est] hoc b 23 est om. ASb
24 cum—peccati] om. S 25 poena om. A
est deus, quia omnia constituit. sic iustus est, ut uindicet in
peccatum. cum ergo omnia optime sint ordinata, quae uidentur
nobis nunc aduersa esse. merito contigit hominis lapsi, qui
legem dei seruare noluit. animae enim rationali, quae est in
homine, dedit deus liberum arbitrium; sic enim posset habere
merita, si uoluntate. non necessitate boni essemus. cum ergo
oporteat non necessitate, sed uoluntate bonum esse, oportebat,
ut deus animae daret liberum arbitrium. huic autem animae
obtemperanti legibus suis omnia subiecit sine aduersitate, ut
ei cetera, quae deus condidit, seruirent. si et ipsa deo seruire
uoluisset; si autem ipsa noluisset deo seruire, ut ea, quae illi
seruiebant, in poenam eius conuerterentur. quare si recte omnia
a deo ordinata sunt, et bona sunt et deus non patitur malum.
FORT. dixit : Non patitur, sed malum praeuenit deus.