Sunt aliae aquae super hoc firmamentum, credo, inmortales
et a terrena corruptione secretae. laudent nomen tuum,
laudent te supercaelestes populi angelorum tuorum, qui non
opus habent suspicere firmamentum hoc et legendo cognoscere
uerbum tuum. uident enim faciem tuam semper et ibi
legunt sine syllabis temporum, quid uelit aeterna uoluntas tua.
legunt, eligunt et diligunt; semper legunt et numquam praeterit
quod legunt. eligendo enim et diligendo legunt ipsam
inconmutabilitatem consilii tui. non clauditur codex eorum
nec plicatur liber eorum, quia tu ipse illis hoc es et es in
aeternum, quia super hoc firmamentum ordinasti eos, quod
firmasti super infirmitatem inferiorum populorum, ubi suspicerent
et cognoscerent misericordiam tuam temporaliter enuntiantem
te, qui fecisti tempora. in caelo enim, domine,
misericordia tua et ueritas tua usque ad nubes. transeunt
nubes, caelum autem manet. transeunt praedicatores
uerbi tui ex hac uita in aliam uitam, scriptura uero tua usque
Matth. 18, 10. 22] Ps. 85, 6. GM edd. 2 libros] libros tuos G 3 ita om. W
4 recontiliationi W, reconciliatione GO1 7 te colere BPQ intellegebam
BPQ eam M 8 haec BCMPQ edd. superpositis G 9 aliae
aquae] alia eaq; W, aliae aquae quae BPQb 10 a om. W segregate G
12 suscipere Bb 14 sine om, W tua om. W 15 *legunt (g ex 1
corr.) P semper- quod legunt om. M 16 et om. W 17 incommuta
tabilitem (ta add. tn. 2) G codex] qddex G1 18 plicatus W1, plicabitur
BHOPQb qui (a m. 2) M et] sed H 20 inferiorem G
suspicerent (pi m. 2 in ras.) B 21 et] ut H temporaliter-23 pr. tua
om. V 24 nubem 01 autem] enim BPQ 25 hac] add. V18. l., ac C
terra transibunt, sermones autem tui non transibunt,
quoniam et pellis plicabitur et faenum, super quod extendebatur,
cum claritate sua praeteriet, uerbum autem tuum manet
in aeternum; quod nunc in aenigmate nubium et
per speculum caeli, non sicuti est, apparet nobis, quia et
nos quamuis filio tuo dilecti simus, nondum apparuit quod
erimus. attendit per retia carnis et blanditus est et inflammauit,
et currimus post odorem eius. sed cum apparuerit,
similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti
est: sicuti est, domine, uidere nostrum, quod nondum est
nobis.
inconmutabiliter et scis inconmutabiliter et uis inconmutabiliter,
et essentia tua scit et uult inconmutabiliter et scientia
tua est et uult inconmutabiliter et uoluntas tua est et scit
inconmutabiliter, nec uidetur iustum esse coram te, ut, quemadmodum
se scit lumen inconmutabile, ita sciatur ab inluminato
conmutabili. ideoque anima mea tamquam terra sine
aqua tibi, quia sicut se inluminare de se non potest, ita se
satiare de se non potest. sic enim apud te fons uitae,
quomodo in lumine tuo uidebimus lumen.
namque illis finis est temporalis et terrenae felicitatis, propter
8] cf. Cant. 2, 9 et 1, 6. 19] Ps. 142, 6. 21] Ps. 35, 10. 1 pr. et om. MV 2 terra C ras.) 0 5 tunc M 6 sicut OV
i i
7 filio tuo] et filio tuo W, filio tuo V dilecti* simus (s ras.) P sumus
BCMOW quod erimus om. W 9 curremus M, cucurrimus mo
odorem
ordinem (odorem add. m. 2) Q 10 eum om. V sicuti] sic M 11 sicuti
est om. GS 12 nobis] da nobis b 13 sicuti V quoniam es]
quoniam (om. es) S, qui es cet. et edd. 14 et scis-uis inconmutabiliter]
et uoluntas tua est V 15 tert. et om. GHMV scientia-scit inconmutabiliter
om. HV, del. m. 2 G 16 et uoluntas-inconmutabiliter om. M
18 inconmutabile] conmutabile S 19 conmutabili] incommutabili BPQ
tamquam] sicut BPQb 20 ita-potest om. H 21 potem W sic] si V
aenim P 23 congregabit C amaricantem S: amaricantes in cet. et edd.
fluctuent. quis, domine, nisi tu, qui dixisti, ut congregarentur
aquae in congregationem unam et appareret arida
sitiens tibi, quoniam tuum est mare, et tu fecisti illud,
et aridam terram manus tuae formauerunt? neque enim
amaritudo uoluntatum, sed congregatio aquarum uocatur mare.
tu enim coherces etiam malas cupiditates animarum et figis
limites, quousque progredi sinantur aquae, ut in se comminuantur
fluctus earum, atque ita facis mare ordine imperii tui
super omnia.
At animas sitientes tibi et apparentes tibi alio fine distinctas
a societate maris occulto et dulci fonte irrigas, ut et
terra det fructum suum: et dat fructum suum et te iubente,
domino deo suo, germinat anima nostra opere misericordiae
secundum genus, diligens proximum in subsidiis necessitatum
carnalium, habens in se semen secundum similitudinem,
quoniam ex nostra infirmitate conpatimur ad subueniendum
indigentibus similiter opitulantes, quemadmodum nobis
uellemus opem ferri, si eodem modo indigeremus, non tantum
in facilibus tamquam in herba seminali, sed etiam in protectione
adiutorii forti robore, sicut lignum fructiferum, id est
beneficium ad eripiendum eum, qui iniuriam patitur, de manu
potentis et praebendo protectionis umbraculum ualido robore
iusti indicii.
13] Gen. 1, 12. S 3 congregatione CGMO1 un5 (a ex u corr.) V,
una CGM apparet (re am. 2) M arida (a alt. ex u corr.) V 4 mare
SWl: et mare cet. et edd. 5 firmauerunt B 6 uoluptatum 0 7 coerces
C, co*erces H, quoherces P 8 progredi* (t ras.) G sinantur aquae
SV: sina utq; W, sinantur atque cet. et edd. se] seculo (corr. m. 2) 0
u
comminatur (u add. m. 2) G 9 facis om. M, fecisti W 11 ad GSVW
scitieutes W 12 alt. et om. M 13 et dat-suum om. BPQb 14 germinet
B opere S: opera cet. et edd. misericordiae] m. suae M 17 ex]
et V infirmitate] similitudine G 19 uelemus CW 20 seminalis W.
* e
seminalia V 21 aiutori V forte pI V fructifera C 22 benificium
Q, beneficum CGHOWmo 23 prauendo V
das hilaritatem et facultatem, oriatur de terra ueritas et
iustitia de caelo respiciat, et fiant in firmamento luminaria.
frangamus esurienti panem nostrum et egenum sine
tecto inducamus in domum nostram, nudum uestiamus et
domesticos seminis nostri non despiciamus. quibus in
terra natis fructibus uide, quia bonum est, et erumpat temporana
lux nostra, et de ista inferiore fruge actionis in delicias
contemplationis uerbum uitae superius obtinentes
sicut luminaria in mundo cohaerentes firmamento
scripturae tuae. ibi enim nobiscum disputas, ut diuidamus
inter intellegibilia et sensibilia tamquam inter diem et noctem
uel inter animas alias intellegibilibus, alias sensibilibus deditas,
ut iam non tu solus in abdito diiudicationis tuae, sicut
antequam fieret firmamentum, diuidas inter lucem et tenebras,
sed etiam spiritales tui in eodem firmamento positi atque distincti
manifestata per orbem gratia tua luceant super terram
et diuidant inter diem et noctem et significent
tempora, quia uetera transierunt, ecce facta sunt noua,
et quia propior est nostra salus, quam cum credidimus,
et quia nox praecessit, dies autem adpropinquauit
et quia benedicis coronam anni tui, mittens operarios
in messem tuam, in qua seminanda alii
17] Gen. 1, 14. 19] II Cor. 5, 17. 20] Rom. 13, 11 sq. 22] Ps. 64, 12.
Matth. 9, 38. 23] Io. 4, 38. ras.) C ueritas om. V 6 dispiciamus W 7 bouum
S temporanea BCGHMQ* edd. 8 inferiori GHQ edd., inferiora
P actiones W dilicias W 10 luminaria (a alt. ex o corr.) 0
choherentes M firmamentum PQ 11 scribturae CS di*uidamus
(a ex o ? corr.) 0 12 intellegibia B inter add. S1 s. l. 13 debitas M
non
14 non iam V, iam DOD(non add. m. 2) 0 abscondito W 16 spiritales
iti
(e ex i corr.) M firmamentū W posuis G 18 inter] in B 19 ecce]
et ecce W 20 proprior CGIOSW, prior H 21 adpropinquabit MW
22 bene dices \'BPQb coronam (o alt. ex a corr.) V operarios] benignitatis
operarios o ex mss. Oxon. 23 seminandi M
est. ita das uota optanti et benedicis annos iusti, tu autem
idem ipse es et in annis tuis, qui non deficiunt, horreum
praeparas annis transeuntibus. aeterno quippe consilio pro-
priis temporibus bona caelestia das super terram, quoniam
quidem alii datur per spiritum sermo sapientiae tamquam
luminare maius propter eos, qui perspicuae ueritatis
luce delectantur tamquam in principio diei, alii autem
sermo scientiae secundum eundem spiritum tamquam
luminare minus, alii fides, alii donatio curationum,
alii operationes uirtutum, alii prophetia, alii diiudicatio
spirituum, alteri genera linguarum, et haec
omnia tamquam stellae. omnia enim haec operatur unus
atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout
uult et faciens apparere sidera in manifestatione ad utilitatem.
sermo autem scientiae, qua continentur omnia
sacramenta, quae uariantur temporibus tamquam luna, et
ceterae notitiae donorum, quae deinceps tamquam stellae
conmemorata sunt, quantum differunt ab illo candore sapientiae,
quo gaudet praedictus dies, tantum in principio noctis
sunt. his enim sunt necessaria, quibus ille prudentissimus
seruus tuus non potuit loqui quasi spiritalibus, sed
quasi carnalibus, ille, qui sapientiam loquitur inter
perfectos. animalis autem homo tamquam paruulus
12, 7—11. 7] Gen. 1, 16. 22] I Cor. 3, 1. 23] I Cor. 2, 6 et 14.
1 etiam] autem H 2 das uota] desuota H optandi 01 benedices
BPQ anno V 3 anni tui (om. in) HV qui om. HO1 deficient H
4 conscilio W 5 cele | celestia M 7 qui] quippe V perspicue S
9 spiritum] dmfi śprñ W 10 curationum] c. et cetera (om. alii-stellae) Q
11 uirtutem W prophetatio M iudicatio CV1 12 spitu eras.) V
i
altera GO 18 stillae W onnia P enim om. 0 15 sydera B
manifestatione V 16 continetur W 18 cetera BPQW notitia BPQ,
enotitiae W stillae W 19 commemoratae C 20 tantum] tamquam H
a I
principia BCG1 PQ*VWo, principipio (a a m. 2) Q . nocti (s add.
m.2) C
cibum et aciem firmet ad solis aspectum, non habeat desertam
noctem suam, sed luce lunae stellarumque contentus
sit. haec nobiscum disputas sapientissime, deus noster, in libro
tuo, firmamento tuo, ut discernamus omnia contemplatione mirabili,
quamuis adhuc in signis et in temporibus et in diebus
et in annis.
ab animis uestris atque a conspectu oculorum
meorum, ut appareat arida. discite bonum facere, iudicate
pupillo et iustificate uiduam, ut germinet terra
herbam pabuli et lignum fructiferum, et uenite, disputemus,
dicit dominus, ut fiant luminaria in firmamento
caeli, ut luceant super terram. quaerebat diues ille a
magistro bono, quid faceret, ut uitam aeternam consequeretur:
dicat ei magister bonus, quem putabat hominem et nihil
amplius — bonus est autem, quia deus est — dicat ei, ut,
si uult uenire ad uitam, seruet mandata, separet a se
amaritudinem malitiae atque nequitiae, non occidat, non
non furetur, non falsum testimonium dicat, ut appareat
arida et germinet honorem matris et patris et dilectionem
proximi. feci, inquit, haec omnia. unde ergo
tantae spinae, si terra fructifera est? uade, extirpa siluosa
dumeta auaritiae, uende quae possides et implere frugibus
dando pauperibus et habebis thesaurum in caelis et
Gen. 1,14 sq. 15] Matth. 19, 16-22. W1 3 luce lunae] lucernae 0, luce lucernae G stillarumque
W contemptus V 4 noster] meus H 5 continentia H 6 alt.
in add. Fs s. Z. 8 esto V nequi**iam (a ras.) P 10 discite (sci
in ras. llł. 2) B facere add. P* 8. 1. 11 et om. GM 12 pabuli ex
U
pariui corr. P, papuli M 13 et P 14 ut S: et cet. et edd. 15 ut
«
add. Ps s. 1. 18 siparet HI, sepaiat M 19 mechaetur P 20 non
furetur—testimonium add. B* in ras. ut in ras. V 21 patris et matris
BPQV edd. 22 fecit M 23 extyrpa P, extirpo C1 24 dumeta ex
•e
dureta corr. H, dum et VW unde (e add. m. 2) H fructibus H
quos loquitur sapientiam ille, qui nouit, quid distribuat diei
et nocti, ut noris et tu, ut fiant et tibi luminaria in firmamento
caeli: quod non fiet, nisi fuerit illic cor tuum;
quod item non fiet, nisi fuerit illic thesaurus tuus, sicut
audisti a magistro bono. sed contristata est terra sterilis,
et spinae suffocauerunt uerbum.
Yos autem, genus electum in firmamento mundi, qui dimisistis
omnia, ut sequeremini dominum, ite post eum et confundite
fortia, ite post eum, speciosi pedes, et lucete in
firmamento, ut caeli enarrent gloriam eius diuidentes
inter lucem perfectorum, sed nondum sicut angelorum, et
tenebras paruulorum, sed non desperatorum: lucete super
omnem terram, et dies sole candens eructet diei uerbum
sapientiae et nox, luna lucens, annuntiet nocti uerbum
scientiae. luna et stellae nocti lucent, sed nox non obscurat
eas, quoniam ipsae inluminant eam pro modulo eius. ecce
enim tamquam deo dicente: fiant luminaria in firmamento
caeli, factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur
flatus uehemens, et uisae sunt linguae diuisae quasi
ignis, qui et insedit super unumquemque illorum, et
facta sunt luminaria in firmamento caeli uerbum uitae
9] cf. Marc. 10, 28 et Matth. 19, 27. 10] I Cor. 1, 27. Es. 52, 7.
11] Ps. 18, 2 sq. 19] Act. 2, 2 sq. 22] I Io. 1, 1. H esse add. W* s. l. 2 loquimur V sapientia M
. mento c
quid] qui P 3 flrma (mento add. m. 2) P 4 illi (c m. 2) C
5 tesaurus V, thesaur(us) P* in ras. 6 sterelis W 7 offocauerunt
BCHOQWmo, effocauerunt P 8 in firmamento S: infirma cet. et edd.
9 sequerimini Pet-post eum om. HW 11 narrent C, enarraent P
12 perfectorem S 13 despectorum CHMmo 14 terram omnem G
cadens B 15 luna-scientiae add. F2 in mg. lucens] candens G annuntiat
V 16 nocti lucent-po 374, 25 terram om. Q; m. 3 in mg.
add.: luna et stellae et cetera sequentia usq. materia simul 17 inluminet
M modulo (ulo in ras.) V 19 sonus de caelo V ferretur
flatus] decurrens sps C, decurrens sps uehemaps ferretur flatus H 20 diuisae
(ui in litura) S 22 lumina M
enim estis lumen mundi nec estis sub modio. exaltatus
est, cui adhaesistis, et exaltauit uos. discurrite et innotescite
omnibus gentibus.
aquae reptilia animarum uiuarum. separantes enim
pretiosum a uili facti estis os dei, per quod diceret: producant
aquae non animam uiuam, quam terra producet, sed
reptilia animarum uiuarum et uolatilia uolantia super
terram. repserunt enim sacramenta tua, deus, per opera sanctorum
tuorum inter medios fluctus temptationum saeculi ad
imbuendas gentes nomine tuo in baptismo tuo. et inter haec
facta sunt magnalia mirabilia tamquam coeti grandes et uoces
nuntiorum tuorum uolantes super terram iuxta firmamentum
libri tui praeposito illo sibi ad auctoritatem, sub quo
uolitarent, quocumque irent. neque enim sunt loquellae
neque sermones, quorum non audiantur uoces eorum,
quando in omnem terram exiit sonus eorum et in fines
orbis terrae uerba eorum, quoniam tu, domine, benedicendo
multiplicasti haec.
Numquid mentior aut mixtione misceo neque distinguo lucidas
cognitiones harum rerum in firmamento caeli et opera
m. 2) G pr. ignis W, o ignes V alt. ignis W 2 estis
(e ex i corr.) P momodio W exaltatus (a pr. ex u corr.) H 3 exal-
It
tauit H 6] uiuarum] uiuarum et uolatilia uolantia super terram V
sperantes W 7 quod] quos BCGHPo dicerent GM, dicere*t V
li
8 producit BCGHMP edd. 9 uolatia (li a m. 2) P 10 sanctorum
tuorum] seruorum tuorum W, seruorum sanctorum tuorum Pb, seruorum
tuorum sanctorum B 11 fructus M 12 inbuendum C nomine] in
nomine BCHPWo, nomini MVb 13 mirabilia magnalia G, magna
mirabilia BCWb caete grandia CMb, caete grandia caeli grandes H
88
14 uolitantes BCGHMedd., uolitant P firmamentu* W 15 ad auctoritatem]
adhuc caritate C 16 loquelae BCHMVW, loquaelae G 17 neque
add. WI 8. I. 18 terra* V fine V 19 orbis (s ex t corr.) P
21 mixtionem CVW distiugo P 22 cogitationes BCMPV, cogitationes
cogitationes H
enim rerum notitiae sunt solidae et terminatae sine incrementis
generationum tamquam lumina sapientiae et scientiae, earundem
rerum sunt operationes corporales multae ac uariae, et
aliud ex alio crescendo multiplicantur in benedictione tua, deus,
qui consolatus es fastidia sensuum mortalium, ut in cognitione
animi res una multis modis per corporis motiones figuretur
atque dicatur. aquae produxerunt haec, sed in uerbo tuo:
necessitates alienatorum ab aeternitate ueritatis tuae populorum
produxerunt haec, sed in euangelio tuo, quoniam ipsae
aquae ista eiecerunt, quarum amarus languor fuit causa, ut
in tuo uerbo ista procederent.
Et pulchra sunt omnia faciente te, et ecce tu inenarrabiliter
pulchrior, qui fecisti omnia. a quo si non esset lapsus
Adam, non diffunderetur ex utero eius salsugo maris, genus
humanum profunde curiosum et procellose tumidum et instabiliter
fluuidum, atque ita non opus esset, ut in aquis multis
corporaliter et sensibiliter operarentur dispensatores tui mystica
facta et dicta. sic enim mihi nunc occurrerunt reptilia
et uolatilia, quibus imbuti et initiati homines corporalibus sacramentis
subditi non ultra proficerent, nisi spiritaliter uiuesceret
anima gradu alio et post initii uerbum in consummationem
respiceret.
ab aquarum amaritudine terra discreta eicit non reptilia
B 3 cogitationum V lumine HM earumdem S
a
4 carnales 0 uariae] uariae sunt 0, ariae (u add. m. 2) H et om. 0
5 ex] et W multiplicatur M\' b m 6 gognitione G 7 res una] residua
Ml multimodis M monitionis W 8 uerbo -10 sed in om. S
10 ipse P 11 iste S eieierunt M, eicerunt W languor ex longor
T
corr. P 12 producerent HO1 13 tu ona. C 15 salsQgo (T a m. 2) C
16 curiosum] uicio curiosum (uicio in ras.) C, *** curiosum B et procellose
tumidum otn. S, et procellosG & humidum V, et procellosethumidum
W, et procellosae t. P 17 fluidum BCHPedd. multis om. B 19 nunc
mihi Mm 20 corporalibus-proficerent om. H 21 uiuisceret M 22 initi
W consumationem VW 23 respiceret] respiceret uiuesceret anima V
24 ac om. V, hac HlW 25 terra] nec terra G eiecit GGHMmo
enim iam opus habet baptismo, quo gentibus opus est, sicut
opus habebat, cum aquis tegeretur: non enim intratur aliter
in regno caelorum ex illo. quo instituisti, ut sic intretur;
nec magnalia mirabilium quaerit, quibus fiat fides: neque enim
nisi signa et prodigia uiderit, non credit, cum iam distincta
sit terra fidelis ab aquis maris infidelitate amaris, et
linguae in signo sunt non fidelibus, sed infidelibus.
nec isto igitur genere uolatili, quod uerbo tuo produxerunt
aquae, opus habet terra, quam fundasti super aquas. immitte
in eam uerbum tuum per nuntios tuos. opera enim
eorum narramus, sed tu es, qui operaris in eis, et operentur
animam uiuam. terra producit eam, quia terra causa est,
ut haec agant in ea, sicut mare fuit causa, ut agerent reptilia
animarum uiuarum et uolatilia sub firmamento
caeli, quibus iam terra non indiget, quamuis piscem manducet
leuatum de profundo in ea mensa, quam parasti in
conspectu credentium; ideo enim de profundo leuatus est,
ut alat aridam. et aues marina progenies, sed tamen super
terram multiplicantur. primarum enim uocum euangelizantium
infidelitas hominum causa extitit; sed et fideles exhortantur
et benedicuntur eis multipliciter de die in diem. at
uero anima uiua de terra sumit exordium, quia non prodest
10] Ps. 135, 6. 16] ef. Luc. 24, 43. 17] Ps. 22, 5.
2 pr. op (o in ras.) V habent V babptismo P 3 opus om. V
habebat m ras. V aegeretur (ae m. 2 in ras.) B 4 regnum BCGH
O
MOPVW edd. quod G 5 quaerit mirabilium M edd. 7 amaris M
8 in signum C infidelibus] **fidelibus (in ras.) H 9 quo H 10 aquae]
adq;WterramSimmittiteW11eaH,8(corr.1m.)Genim
om. HW 12 eas V et] ut BCHMPWedd., et ut 6r2 operantur
CH 13 alt. terra - haec add. B* in ras. 14 agant eras.) V
ea] ea V fuit (fu m. 2 in ras.) B 16 manducem H 17 leuatum]
leuat eum C eam mensam C quam om. H 18 leuatu W 19 auis P
21 fideles] fides V exortantur CGMVW 22 benedicuntur eis] b. ab
eis BCHPbmo, benedicunt eis I in die S 23 sumpsit BPbm ex-
*ordium H
anima eorum tibi uiuat, quae mortua erat in deliciis uiuens,
deliciis, domine, mortiferis; nam tu puri cordis uitales
deliciae.
Operentur ergo iam in terra ministri tui, non sicut in aquis
et uoces mysticas, ubi intenta fit ignorantia mater admirationis
in timore occultorum signorum — talis enim est
introitus ad fidem filiis Adam oblitis tui, dum se abscondunt *
a facie tua et fiunt abyssus — sed operentur etiam sicut in
arida discreta a gurgitibus abyssi et sint forma fidelibus uiuendo
coram eis et excitando ad imitationem. sic enim non
tantum ad audiendum sed etiam ad faciendum audiunt: quaerite
deum, et uiuet anima uestra, ut producat terra
animam uiuentem. nolite conformari huic saeculo,
continete uos ab eo. euitando uiuit anima, quae appetendo
moritur. continete uos ab immani feritate superbiae, ab inerti
uoluptate luxuriae et a fallaci nomine scientiae, ut sint bestiae
mansuetae et pecora edomita et innoxii serpentes. motus
enim animae sunt isti in allegoria: sed fastus elationis et delectatio
libidinis et uenenum curiositatis motus sunt animae
mortuae, quia non ita moritur, ut omni motu careat, quoniam
I Thess. 1, 7. 13] Ps. 68, 33. 15] Rom. 12, 2. 18] cf. I Tim. 6, 20.
22] cf. Ier. 2, 13. BCHMPbm amore (0 ex a corr.) W 3 cordes CIS
•
5 ministerii M sicuti M 6 loqndo B 7 mystycas B attenta
CH fit] sit GMVW edd. ignorantia - admirationis repet. m. rec.
in mg. V 9 oblitus MW, obliti V abscondunt se b m 10 fiunt]
fugiunt M 11 sunt M 12 exitando V 13 audiendum] a. uerbum
BPb 14 deum] dominum CGMW edd. uiuit BPW 15 confirmari
HIV 16 euitaudo] et uitando CHW uiuit-appetendo om. W
te
uiuet H 17 contine (te m. 2) V 18 luxuriae (u alt. ex 0 corr.) P
t
19 pecora (a ex e corr.) domita W, peccora edomita BHlMV innoxi (i add.
m. rec.) V 20 factus HMV 1 elationes W 22 mortuae] moriturae
BPb omnium C careat motu G, motu careant C
saeculo et conformatur ei.
Verbum autem, deus, fons uitae aeternae est et non praeterit:
ideoque in uerbo tuo cohibetur ille discessus, dum dicitur
nobis: nolite conformari huic saeculo, ut producat
terra in fonte uitae animam uiuentem, in uerbo tu.o per
euangelistas tuos animam continentem imitando imitatores
Christi tui. hoc est enim secundum genus, quoniam aemulatio
uiri ab amico est: estote, inquit, sicut ego, quia et
ego sicut uos. ita erunt in anima uiua bestiae bonae in
mansuetudine actionis. mandasti enim dicens: in mansuetudine
opera tua perfice et ab omni homine diligeris.
et pecora bona neque si manducauerint, abundantia, neque
si non manducauerint, egentia, et serpentes boni non perniciosi
ad nocendum, sed astuti ad cauendum et tantum explorantes
temporalem naturam, quantum sufficit, ut per ea,
quae facta sunt, intellecta conspiciatur aeternitas. seruiunt
enim rationi haec animalia, cum a progressu mortifero
cohibita uiuunt et bona sunt.
cohibitae fuerint affectiones ab amore saeculi,
male uiuendo, et coeperit esse anima uiuens bene
4, 12. 11] Eccli. 3,19. 13] I Cor. 8, 8. 15] cf. Matth. 10, 16. 16]
Rom. 1, 20.
1 descendo (corr. m. rec.) V ita om. P 2 confirmatur V 3 deus
S: tuum deus BCGHMOPW* edd., tuus deus VW1 4 ille] ille qui V
5 confirmari HI V 6 terra] terra animam GM fonte V, fontae P
7 continente F inuitando H 9 ego] et ego C quia] quoniam BP
10 erant M pro in om. M animam uiuam CHV • 11 mansuetudine
(dine in ras.) G actionis] actionis agnitionis H 12 dirigeris C
13 peccora BHlV manducauerunt C habundantia GW neque]
neque si non manducauerunt abundantia neque M 14 pernetiosi B,
pernitiosi HP 15 adstuti P, asstuti B cauendum] nocendum H
tamen H expoliantes M 16 naturam temporalem V 17 conspiciantur S
seruiuit M 18 a om. G 19 cohibita (i pr. ex a corr.) 0 20 diis
ds V 21 quohibitae P 22 coepit V
tuum dixisti: nolite conformari huic saeculo, consequetur
illud, quod adiunxisti statim et dixisti: sed reformamini
in nouitate spiritu mentis uestrae, non iam
secundum genus, tamquam imitantes praecedentem proximum,
nec ex hominis melioris auctoritate uiuentes. neque
enim dixisti: fiat homo secundum genus, sed: faciamus hominem
ad imaginem et similitudinem nostram, ut nos
probemus, quae sit uoluntas tua. ad hoc enim ille dispensator
tuus generans per euangelium filios, ne semper paruulos
haberet, quos lacte nutriret et tamquam nutrix foueret: reformamini,
inquit, in nouitate mentis uestrae ad probandum
uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et
beneplacitum et perfectum. ideoque non dicis: fiat homo,
sed: faciamus, nec dicis: secundum genus, sed: ad imaginem
et similitudinem nostram. mente quippe renouatus
et conspiciens intellectam ueritatem tuam homine demonstratore
non indiget, ut suum genus imitetur, sed te demonstrante
probat ipse, quae sit uoluntas tua, quod bonum et beneplacitum
et perfectum, et doces eum iam capacem uidere
trinitatem unitatis uel unitatem trinitatis. ideoque pluraliter
dicto: faciamus hominem singulariter tamen infertur: et
fecit deus hominem, et pluraliter dicto: ad imaginem
2, 7. 12] Rom. 12, 2. 22] Gen. 1, 27. G quod BGHMPW edd. 2 confirmari V consequitur
BP edd., consequeretur V 3 illud S: et illud cet. et edd.
adiunczisti W statim om. CV reformamini (e ex 0 corr.) P 4 spiritu
S: om. cet. et edd. mentis] sensus BP uestri BP non] et non F
5 tamquam bis script. exhib. B praecedentes S 6 nec] et BCPo
M
9 dispensator ille CGHMOWmo, dispentor ille V 12 inquit (it in
ras.) H 13 uos om. b; nos M 14 perfectum] perfectum est CM
15 pr. sed] sef (f ex t corr.) V faciamus] faciamus hominem BCP
edd. ad add. m. rec. V 17 intellectum V homini C 18 sed] sed
tamen G demonstrante te b m .20 doces] docens G, facis BPb
fe
tam M 21 uel] et BP edd. 22 dic (is a m. 2) H 23 dicito H
renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius,
qui creauit eum, et spiritalis effectus iudicat omnia,
quae utique iudicanda sunt, ipse autem a nemine iudicatur.
potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum
et ferarum et omnis terrae et omnium repentium, quae
repunt super terram. hoc enim agit per mentis intellectum,
per quem percipit quae sunt spiritus dei. alioquin
homo in honore positus non intellexit; conparatus est
iumentis insensatis et similis factus est eis. ergo in
ecclesia tua, deus noster, secundum gratiam tuam, quam dedisti
ei, quoniam tuum sumus figmentum creati in operibus
bonis, non solum qui spiritaliter praesunt sed etiam
hi qui spiritaliter subduntur eis qui praesunt — masculum
et feminam fecisti hominem hoc modo in gratia tua spiritali,
ubi secundum sexum corporis non est masculus et femina,
quia nec Iudaeus neque Graecus neque seruus
neque liber — spiritales ergo, siue qui praesunt siue qui
obtemperant, spiritaliter iudicant, non de cognitionibus spiritalibus,
quae lucent in firmamento — non enim oportet de
tam sublimi auctoritate iudicare — neque de ipso libro tuo,
etiamsi quid ibi non lucet, quoniam
intellectum certumque habemus etiam quod clausum est aspectibus
nostris, recte ueraciterque dictum esse — sic enim homo,
13] Eph. 2, 10. 15] Gen. 1, 27. 18] Gal. 3, 28. 20] cf. I Cor. 2, 15. H agnitionem BPVbm, imagine H 3 aeffectus C
4 quae] qm W iudicanda] iocunda V 5 iudicat om. M 6 peccorum
B V 7 repentium add. VS s. 1. quae in ras. V 8 egit C 9 aliov
qui GWm 10 comparatis C 11 insipientibus CV illis BP edd.
ergo] credo W 14 sed] quam (am m. 2 in ras.) H 15 hii CGVW,
ii m masculum S: masculum enim cet. et edd. 18 nec] neque Bbm
21 de tam] datam M 22 neque] neque enim CHo ipso] se ipso M
de
23 summitimus P 24 aspectibus (de add. m. 3) M 25 sic] si V
imaginem eius, qui creauit eum, factor tamen
legis debet esse, non index - neque de illa distinctione iudicat
spiritalium uidelicet atque carnalium hominum, qui tuis,
deus noster, oculis noti sunt et nullis adhuc nobis apparuerunt
operibus, ut ex fructibus eorum cognoscamus eos,
tu, domine, iam scis eos et diuisisti et uocasti in occulto, antequam
fieret firmamentum. neque de turbidis huius saeculi
populis quamquam spiritalis homo iudicat. quid enim ei
de his, qui foris sunt, indicare ignoranti, quis inde uenturus
sit in dulcedinem gratiae tuae et quis in perpetua inpietatis
amaritudine remansurus?
Ideoque homo, quem fecisti ad imaginem tuam, non aecepit
potestatem luminarium caeli neque ipsius occulti caeli
neque diei et noctis, quae ante caeli constitutionem uocasti,
neque congregationis aquarum, quod est mare, sed accepit
potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum
et omnis terrae et omnium repentium, quae repunt
super terram. iudicat enim et approbat, quod recte, improbat
autem, quod perperam inuenerit, siue in ea sollemnitate
sacramentorum, quibus initiantur quos peruestigat in aquis
multis misericordia tua, siue in ea, qua ille piscis exhibetur,
quem leuatum de profundo terra pia comedit, siue in uerborum
signis uocibusque subiectis auctoritati libri tui tamquam sub
BOV agnitionem BPVbm 3 distinetionS V, dit
stintione W 6 operibus apparueruut nobis M ex] et P eos om. B
9 populis add. m. 2 in ras. B tamquam BPb ei] et 0 10 his]
s debet
istis W, iis m rori (s add. m. 2) W ignoranti (debet add. m. 3) M
11 dulcedine HP, dulcitudiuem V im perpetua MV, in perpetua eras.) 0
13 tuam om. V 14 occulta V 15 uocasti om. V 16 est mare] estimare
W 18 serpentium G rep*tant W 19 iudicant W rectae P,
. fodictnda e
recte. (add. m. 3 s. I.) M 20 perpera V ea om. C sollemnitate]
solemnitate BICHP, solemnitate sanctorum V 21 quos] quod G
22 ea qua] ea quae G, aqua W exibetur VW 23 quam W co*medit
(m ras.) H, commedit M siue] sicut S 24 auctoritate BHPS
disputando, benedicendo atque inuocando te, ore erumpentibus
atque sonantibus signis, ut respondeat populus: amen. quibus
omnibus uocibus corporaliter enuntiandis causa est abyssus
saeculi et caecitas carnis, qua cogitata non possunt uideri,
ut opus sit instrepere in auribus. ita, quamuis multiplicentur
uolatilia super terram, ex aquis tamen originem ducunt. indicat
etiam spiritalis approbando, quod rectum, inprobando
autem, quod perperam inuenerit in operibus moribusque fidelium,
elemosynis tamquam terra fructifera et de anima uiua
mansuefactis affectionibus, in castitate, in ieiuniis, in cogitationibus
piis de his, quae per sensum corporis percipiuntur.
de his enim iudicare nunc dicitur, in quibus et potestatem
corrigendi habet.
benedicis homines, o domine, ut crescant et multiplicentur et
impleant terram. nihilne nobis ex hoc innuis, ut intellegamus
aliquid, cur non ita benedixeris lucem, quam uocasti diem,
nec firmamentum caeli nec luminaria nec sidera nec terram
nec mare? dicerem te, deus noster, qui nos ad imaginem
tuam creasti, dicerem te hoc donum benedictionis homini proprie
uoluisse largiri, nisi hoc modo benedixisses pisces et coetos,
ut crescerent et multiplicarentur et implerent aquas maris,
1 uolantibus B 3 lignis V populus add. G9 s. l. qui (b. add.
m. 2) P 4 uocibus om. W renuntiandis C 5 carnis] cenis V quae
~*
BCPb 6 opus sit] possit W in trepere C et 1 add. m. rec.) V ita
ex in corr. P 7 origenem Cx 8 etiam add. B in ras. 9 autėm
m ne
ovi. V perpera inuerit (m et ne add. m. 2) H 10 elimosinis P, elemosinis
GHSVW uiua] tua M 11 mansuefactis (mansue eras.) V
nae
affectationibus 0 12 piis] quis S iis m q* H, q. P per sensum]
perpensus (s alt. in m corr.) P 15 quale eras.) V 16 bene dices M
17 intelligam M 18 non om. H1 19 sydera B terra C add. m. rec.) V
20 te] de te M qui-dicerem te] om. V 21 propriae P 22 uoluisset
M largire Ml modo om. W pisces] et pisces CHo coetos]
cecos M, cetos C add. m. rec.) V 23 ut-(p. 374, 1) uolatilia om. G
ea rerum genera pertinere benedictionem hanc, quae gignendo
ei semet ipsis propagantur. si eam reperirem in arbustis et
frutectis et in pecoribus terrae. nunc autem nec herbis et
lignis dictum est nec bestiis et serpentibus: crescite et multiplicamini,
cum haec quoque omnia sicut pisces et aues
et homines gignendo augeantur genusque custodiant.
Quid igitur dicam, lumen meum, ueritas? quia uacat hoc,
quia inaniter ita dictum est? nequaquam, pater pietatis, absit,
ut hoc dicat seruus uerbi tui. et si ego non intellego,
quid hoc eloquio significes, utantur eo melius meliores, id est
intellegentiores quam ego sum, unicuique quantum sapere dedisti.
placeat autem et confessio mea coram oculis tuis, qua
tibi confiteor credere me, domine, non incassum te ita locutum,
neque silebo, quod mihi lectionis huius occasio suggerit.
uerum est enim nec uideo, quid inpediat ita me sentire dicta
figurata librorum tuorum. noui enim multipliciter significari
per corpus, quod uno modo mente intellegitur, et multipliciter
mente intellegi, quod uno modo per corpus significatur.
ecce simplex dilectio dei et proximi, quam multiplicibus sacramentis
et innumerabilibus linguis et in unaquaque lingua innumerabilibus
locutionum modis corporaliter enuntiatur! ita
crescunt et multiplicantur fetus aquarum. adtende iterum quisquis
haec legis: ecce quod uno modo scriptura offert et uox
personat: in principio deus fecit caelum et terram,
nonne multipliciter intellegitur, non errorum fallacia, sed
C 2 genere C 3 repperirem mss. 4 frutetis C
bo, fructis V peccoribus M 5 bestiis ex uestis corr. m. rec. V
n
pr. et] uec C 7 augeatur V1 8 uocat V 12 sum (u m. 2) V
dedisti] dedisti deus meus BCG2HMP edd. 13 qua W 14 locutum]
locutum esse BCPbm 15 suggerat W 16 quod P 21 linguis om. W
in om. M unaqueque W, unaqua*que G innumerabilis V 23 cret
scent W iterum om. W1 24 scribtura Soffer (t add. m. 1) S,
effert nio 25 fecit deus HW edd.
fetus hominum.
Itaque si naturas ipsas rerum non allegorice, sed proprie
cogitemus, ad omnia, quae de seminibus gignuntur, conuenit
uerbum: crescite et multiplicamini; si autem figurate posita
ista tractemus — quod potius arbitror intendisse scripturam,
quae utique non superuacue solis aquatilium et hominum
fetibus istam benedictionem adtribuit — inuenimus
quidem multitudines et in creaturis spiritalibus atque corporalibus
tamquam in caelo et terra et in animis iustis et iniquis
tamquam in luce et tenebris et in sanctis auctoribus, per quos
lex ministrata est, tamquam in firmamento, quod solidatum
est inter aquam et aquam, et in societate amaricantium populorum
tamquam in mari et in studio piarum animarum
tamquam in arida et in operibus misericordiae secundum praesentem
uitam tamquam in herbis seminalibus et lignis fructiferis
et in spiritalibus donis manifestatis ad utilitatem sicut
in luminaribus caeli et in affectibus formatis ad temperantiam
tamquam in anima uiua: in his omnibus nanciscimur
multitudines et ubertates et incrementa; sed quod ita crescat
et multiplicetur, ut una res multis modis enuntietur et una
enuntiatio multis modis intellegatur, non inuenimus nisi in
signis corporaliter editis et rebus intellegibiliter excogitatis.
signa corporaliter edita generationes aquarum propter necessarias
causas carnalis profunditatis, res autem intellegibiliter
excogitatas generationes humanas propter rationis fecunditatem
intelleximus. et ideo credidimus utrique horum generi dictum
1 multicantur (pli add. m.2) P 3 ipsius H rerum om. W allegorie V
4 hominibus S 5 si] nisi (ni in ras.) V 6 tractamus BCHPV 7 solis
(o ex a corr.) V 9 quidem] eiii V atque corporalibus spiritalibus V
10 terra] in terra BCGMPQVW edd. alt. et om. C alt. in om. HO
et iniquis om. V 11 quod W 13 inter aquam] in terra quam V in
om. H 14 animarum piarum CGHMedd. 15 miseridiae V 16 lignis]
in lignis V, lignis et W 18 illuminaribus (om. in) V affectionibus
BCGMPQo 19 animam uiuam CHM nansciscimur B, nascimur 0,
nanciscimur in (in expunxit m. rec.) V 26 rationis (is ex es corr.) G
27 intellegimus BOPQWedd. credidimus (di del. m. 2) G, credimus edd.
eorum CHVo
enim benedictione concessam nobis a te facultatem ac potestatem
accipio et multis modis enuntiare, quod uno modo intellectum
tenuerimus, et multis modis intellegere, quod obscure
uno modo enuntiatum legerimus. sic implentur aquae
maris, quae non monentur nisi uariis significatibus, sic et fetibus
humanis impletur et terra, cuius ariditas apparet in studio,
et dominatur ei ratio.