sed erras, inquit, et laberis satisque te esse imperitum, indoctum ac rusticum ipsa rerum harum insectatione demonstras, nam istae omnes historiae, quae tibi turpes uidentur atque ad labem pertinere diuinam, mysteria 3 snblimitate Sab: sublimitates P 4 snbcisiuis Sab 5 beneficiis Sab: neneficiis P autumat Gel: autumant P 7 propugnatores Urs: propagatores P num Urs esse propagatores nnum ex bis in ras P 11 tardati Sab: tradatis P 14 miscuissem P corr & 15 quis Sab: qui P adulos P corr 16 inceste Hraldebrandius: iniuste P inhoneste Urs abscissos Sab 18 adpetitos r: apetitos P appetitos Sab 19 suppmos P 21 contumeliis Gel 23 liqueat Sab: que ad P 25 harum addidi 26 in sectatione Sab demonstras Sab: demonstrans P histriae P corr 27 misteria P corr r in se continent sancta, rationes miras atque altas nec quas facile quiuis possit ingenii uiuacitate pernoscere. neque enim quod scriptum est atque in prima est positum uerborum fronte, id significatur et dicitur, sed allegoricis sensibus et subditiuis • intelleguntur omnia illa secretis. itaque qui dicit cum sua concubuit Iuppiter matre\' non incestas significat aut propudiosas Veneris conplexiones, sed Iouem pro pluuia, pro tellure Cererem nominat. et qui rursus perhibet lasciuias eum exercuisse cum filia, nihil de foedis uoluptatibus loquitur, sed pro imbris nomine ponit Iouem, in filiae significatione sementem. sic et ille qui raptam Dite a patre Proserpinam dicit, non ut reris in turpissimos adpetitus uiraginem dicit raptam, sed quia glebis occulimus semina, isse sub terras deam et cum Orco significat foedera genitalis conciliasse feturae. consimili ratione et in historiis ceteris aliud quidem dicitur, sed intellegitur aliud, et sub uulgari simplicitate sermonis latet ratio secreta et altitudo inuoluta mysterii.

argutiae sunt ut apparet atque acumina haec omnia, quibus fulcire sollemne est malas in iudiciis causas, quinimmo, ut uerius dicam, sophisticarum disputationum colores, non quibus uerum sed imago et species I ueri semper atque umbra conquiritur. nam quoniam rectas accipere lectiones pudet dedecet indecorum est, itum est in has partes, ut alia subiceretur res alii et in speciem decoris turpitudinis interpretatio cogeretur. sed quid ad nos istud, an alii sensus aliaeque sententiae conscriptionibus uestris subsint? nobis enim satis est, qui deos a uobis scelerate 5 dicit Gel: dicet P 11 raptamn P corr 12 ut] ui Gel reris TJrs: cereris P turpissimos Sab: turpissimus P 13 gleuis Pcorr m 8 XV isse Sab: esse P 14 Orco Sab: origo P conciliasse scripsi: conciliare P foeturae Sab: futurae P 16 late P corr c\' Mtio P 18 solemne P corr c\' 19 sollsticarum P 20 disputationem P corr c\' npn quibus Sab: non quibus non P 22 indecorum est, itam est scripsi: indecorum est (in mg •:) P inclinatum est Oel decursum est Saim indecorum est, itum StetoechiMS indecorat, itum est HUdebrandiw 28 subiicerentur Sab decori. P decoris c4 24 interpraetatio P 25 aliis P corr uestris vcripsi: uanis P_ contendimus impieque tractari, quod scriptum est, quod auditur accipere nec curare in abdito quid sit, cum contumelia numinum non in obscura sensuum mente sed in uerborum eminentium significatione teneatur. ac ne tamen uideamur inspicere quale sit istud quod dicitur nolle, primum illud a uobis, si modo commodare patientiam uultis, exquirimus [primum]: allegorico genere uel scripta haec esse uel eo demum modo intellegi oportere, unde est uobis cognitum uel unde intimatum? in consilium scriptores aduocauere uos? an tum in eorum pectoribus latitabatis, cum pro aliis res alias interiore ueritate operta subdebant? deinde si illi rationis alicuius causa et religionis metu mysteria illa conuoluere tenebrosa obscuritate uoluerunt, quantum uobis audaciae est, ut quod illi noluerunt uos uelitis intellegere, uos scire et cunctorum substernere notioni quod illi frustra uerbis minime uerum significantibus occulerunt?