Sunt hoc loco qui dubitationem habeant utrum ex omni 173 A ligno ita dixerit deus esse gustandum, ut cum de omni ligno ita de scientiae boni et mali ligno gustaretur, an uero de omni ligno gustandum, de solo ligno scientiae boni et mali dixerit non esse gustandum? qui ne id quidem putant inutilis esse rationis quod, quamuis noxia esca huius ligni fuerit, tamen si cum ceteris ederetur, noxia esse non posset, quandoquidem antidotum theriacum de corpore serpentis confici solere dicatur, quod utique uirus corpusque serpentis, cum solum sumitur, nocet, cum admiscetur aliis, sanitati est et saluti. scientia quoque boni et mali, si quis sapientiam habeat, si quis uitae semper intendat, si quis cetera uirtutum genera consequatur, nequaquam inutilis aestimatur. hac igitur ratione plerique putauerant posse etiam illud intellegi, ut uideatur deus id inhibuisse, ne absque ceteris solum lignum scientiae boni et mali gustaretur, non prohibuisse cum ceteris. c et hoc ideo putant dictum. quia ait deus ad Adam: quis tibi indicauit quoniam nudus es, nisi de ligno a 24 Gen. S. 11 1 cognouerunt BP cognooerint C 2 tangere SB et perscrutari SB 5 discamus (a pro 8. u.).A 6 taemptamenta (te ex a).A 9 ut] aut AVD et (a exp.) P 10 scientia dPY mali (Ii 8. u.).A 11 de solo ... gustandum om. dPYD 14 possit N post quandoquidem add. etiam N 15 antidotum BOP\' anthidotum eet. thiriacum PVM teriacum R teraicum V\' tiricum C tyriacum P\'C\' de corpore om. R V\' 16 utique (uti in ras. m2) P 17 sanitatis est et salutis SBl 18 quoque om. RV\' mali9 P quis APVMD quid cet. sapientiA P (a ex ae) D sapientia Y sapientiae cet. 19 fort. iustitiae 22 ne ... prohibuisse om..APYD 24 dns BV\' 25 quoniamJ quod SBP quod iam M nuşdus est (t eras.) A ea] esses SBP a quoJ de quo ItM de quo de V quod SBP quo praeceperam tibi, ab hoc solo ne manducares, manducasti? quod uideretur dare aliquem interpretandi locum, nisi mulier in superioribus dicente serpente: quid utique dixit deus, ne edatis ab omni ligno quod est in paradiso? respondisset: quod est in medio paradisi, dixit deus: non manducabitis ex eo. in quo quamuis mulieris praeuaricaturae fides uideatur infirmior, D tamen non omnibus Adam spoliabo uirtutibus, ut uideatur in paradiso nullam adsecutus fuisse uirtutem, nihil de ceteris gustauisse lignis priusque culpam incidisse quam fructus esse aliquos consecutus. non spoliabo ergo Adam, ne genus humanum omne dispoliem, quod innocens est, antequam sensum accipiat scientiae boni et mali. neque enim otiose dictum est: nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum. puer enim cum maledicitur, non remaledicit, cum percutitur, E non repercutit, ambitionum et rapinarum temptamenta non nouit.

ergo uerius puto quod ne cum aliis quidem fructibus lignum edendum esse praeceperit. nam etsi bona scientia perfecto, inperfecto tamen inutilis est. inperfectum auserim omnem hominem dicere, quando ipse Paulus quasi inperfectus dicat: non quo iam acceperim aut iam perfectus sim, sequor autem si conprehendam, et ideo inperfectis dicit F dominus: nolite iudicare, ut non iudicemini. ergo 14 Matth. 18, 3 16 I Petr. 2, 23 22 Philipp. 3, 12 24 Matth. 7,1 1 manducaueris B manducaris VI rnanducasses S (-ares m2) BP 2 aliquem dare BD interptanti CClp 3 quod B et (corr. ml) PM 5 paradisi] paradiso NC 6 manducabis RC 10 priusquem Ca. s. e) A priusquam P (quam del.) MCGI incidisset P (e s. et) CC 11 consccutus tacite Muurini consecutum libri ne s. u. d 12 disonine dispoliens A 13 occiosum A ociosum D odiose RV\' 17 temtamenta A 18 poto (v 8. o pr., o alt. ex a) A 19 preceperit (epe s. tł.) A 21 quandoquidem N quasi in mg. S, om. BP1 22 non ... conprehendam om. B quo iam APV quoniam R V quod iam cet. aut iam IIAf aut qili li V\' aut quo iam S aut quod (d s. tt. m2) iam P4 23 et om. RBP\' V\', post ideo collocat M inperfecto inutilis scientia. denique peccatum nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces et infra: sine lege enim peccatum mortuum est. quid enim mihi proderat scire quod uitare non poteram? quid mihi proderat scire quod lex carnis meae inpugnaret? inpugnatur Paulus et uidet legem carnis suae repugnantem legi mentis suae et captiuari se in lege peccati, nec de conscientia sua praesumit, sed per Christi gratiam confidit se a mortis corpore 174 A liberandum : et tu quemquam opinaris scientem non posse peccare? Paulus dicit: non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum hoc ago: et tu arbitraris homini prodesse scientiam, quae delicti augeat inuidiam? esto tamen ut perfectus peccare non possit: in Adam deus omnes homines praeuidebat et ideo promisce generi non conueniebat humano habere scientiam boni et mali, quam per carnis uitia ut oportebat exercere non poterat.