cognoscens igitur hoc loco temptamenti genus
plurima etiam aliis locis temptamenti genera repperies. alia sunt
per principem istius mundi, qui quaedam uenena sapientiae in
hunc mundum euomuit, ut uera putarent homines esse quae
falsa sunt et specie quadam hominum caperetur affectus. APRYMVI, fort. inferior creatura, quod est in P" aeterna
(r 8. u.) A inuidit RPVI inuidens (dicit) C inuidet P (i s. e) cet.
3 adipiscetur SBP\'C\' adipiscitur cet. 4 e terris RVI migrauit Rl"
et (corr. m2) 8 migrabit A (b ex u) ergo P caelis B 5 terra
ARSD terram MBP1 6 poaspm A (i 8. Q) possum C est (pr.) et RP1
ei terra P1 7 etsij si enim B anima est MP\' 10 conditione
libri 11 quiadam P 13 nisi om. RMV\' 14 est om. RV 15 adoletur
R (v s. o m2, adoriretur in mg. m2) V 16 eat om. BVI curant
AD 17 quid (d a. u.) A 18 et acceperat SBP\'C\' 19 ideoque
(om. et) B per] ab RV 20 tsemtamenta (ae ex a. i a. a alt.) A
21 reperies A reperiris R (e 8. i pr. m2) V repperiens M 23 euomui1:
V l e 8. u. m2) esse om. R VI 24 quedam A
quaedam potestates quae amorem simulent gratiamque praetendant,
ut paulatim cogitationibus nostris uenenum suae iniquitatis
infundant, a quibus oriuntur illa peccata, quae uel ex delectatione
uel ex quadam mentis facilitate nascuntur. sunt
etiam aliae potestates, quae ueluti conluctantur nobiscum.
unde et apostolus ait: quia non est nobis conluctatio
aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus
. principatus et potestates et rectores huius mun di,
tenebrarum harum, aduersus nequitiam spiritalium,
quae sunt in caelestibus; uolunt enim hac quadam
contentione nos frangere et ueluti quoddam animae nostrae
corpus elidere. unde et Paulus quasi bonus athleta non solum
ictus aduersantium potestatum uitare cognouerat, uerum etiam
aduersantes ferire. unde et ait: percutio pugnis, non ut
aera caedens. et ideo quasi bonus athleta ad coronam
meruit peruenire. ergo multiplicia temptamenta sunt diaboli.
et ideo bilinguis serpens habetur atque letalis, eo quod diaboli
minister aliud lingua loquitur aliud corde meditatur. sunt
et alii ministri, qui et cordis et uocis suae infectas ueneno
ueluti uerborum suorum iactant sagittas, quibus dominus
ait: generatio uiperarum, quomodo potestis bona
loqui, cum sitis mali?
12, 34 ostis A 2 praetentdant A 3 suae a. u. m2 M infundant B (n 8. łI.
m2) infundat MP\'V\' 5 quedam A noscuntur B V 7 et om. BCDV
est om. BV\' 8 et aduersus R aduersua et V\' aduersus (ad 8. u.) A
9 rectores (S 8. M.) A 13 eludere MV\' eludere P\' ludere R (e 8. u
m2) atleta AV et (corr. ml) C\' adleta PB 15 aduersitates B et
om. BMV ut om. RMDV\' 16 aera (e 8. u.) .1 aerem SBP1 atleta
APV 17 multiplicia (i ult. 8. u.) P 18 laetalis A et ml S loetalis P
(o 8. u.) B et m2 S 19 loquatur N meditetur RMSP\' meditemur V
20 suae om. BV\' infectos P 21 uelut PCC sagittns iactantiJV
22 potestis (s alt. 8. u.) A
Et dixit serpens mulieri: quid utique dixit deus:
ne edatis ex omni ligno quod est in paradiso? et
dixit mulier serpenti: ex omni ligno paradisi manducabimus,
de fructu autem ligni quod est in
medio paradisi dixit deus: non manducabitis ex
eo neque tangetis ex eo, ne moriamini. cum audieris
sapientiorem bestiis omnibus esse serpentem, hic eius iam
quaere uersutiam. simulat se uerba dei dicere et proprios
intexit dolos. cum enim dixisset deus: ex omni ligno quod
est in paradiso edetis ad escam, de ligno autem
quod est scientiae boni et mali non edetis, qua
die autem manducabitis ex eo, morte moriemini,
serpens quasi interrogans mulierem, cum dixisset deus: ex
omni ligno quod est in paradiso edetis, de ligno autem uno
non edetis\', inseruit mendacium, ut diceret: (ab omni ligno
non edetis\', cum de uno tantum ligno scientiae boni et mali
praeceperit deus non esse gustandum. qua ratione autem
fefellerit nihil mirum, quia iis qui aliquem circumscribere
conantur consuetudo est fallere. non est igitur interrogatio
otiosa serpentis. sed ut scias in mandato nullum uitium esse
potuisse, respondit mulier et ait: ex omni ligno paradisi
manducabimus, de fructu autem ligni quod est in
medio paradiso dixit deus: non manducabitis ex
om. C\' (in quo deinde hic iam quaero serpentis
uers.) 2 ex] ab RV in medio p. SBP\'C\' paradisi P
4 ligni om. BP\' 5 deus om. APVD 6 neque] nec B ne V audieritis
II (ti eras. D) RV\' 8 queuero A quaero PYC 10 ad
escam edetis N, ad escam om. CC\' 11 quod est om. MCC\' et (in quo
de ligno ... boni in ras.) P* est 8. u. P edatis II et qua C\'
12 autem] enim 0, om. C 14 paradoso (i s. 0 pr.) A 16 ano]
ligno (g 8. u.) A, om. D 17 esęse (e pr. 8. u.) A 18 iis C\' is B sis S
(u eras.) his M (h in ras.) cet. 19 conantur (n s. u.) AC conator
RSBC et (a ex &) Y\' est otn. BV\' 20 uitiosa R post
otiosa add. responsio (om. ante interrogatio) B 21 et ait n ut
habes N
mandato quidem nullum uitium est, sed in relatione mandati.
etenim quantum praesens lectio docet. discimus nihil uel cautionis
gratia iungere nos debere mandato. si quid enim uel addas
uel detrahas, praeuaricatio quaedam uidetur esse mandati. pura
enim et simplex mandati forma seruanda uel testimoni series
intimanda est. plerumque testis dum aliquid ad seriem
gestorum ex suo adicit, totam testimonii fidem partis mendacio
decolorat. nihil igitur uel quod bonum uidetur addendum
est. namque hic quid offensionis habet prima specie quod
addidit mulier: neque tangetis ex eo quicquam? —
tangetis enim deus non dixerat, sed non edetis — sed
tamen lapsus incipit esse principium. nam quae addidit uel
superfluum addidit uel addendo de proprio semiplenum intellexit
dei esse mandatum. docet igitur nos praesentis series
lectionis neque detrahere aliquid diuinis debere mandatis neque
addere. nam si Iohannes hoc micam ae suis scriptis: si
quis adposuerit inquit ad haec, adiciet in illum deus
plagas, quae scriptae sunt in libro isto, et qui
dempserit de uerbis his prophetiae huius, delebit
deus partem illius de libro uitae, quanto nihil
diuinis mandatis est detrahendum! hinc ergo coepit praeuaricatio
prima esse mandati. et plerique putant non mulieris
hoc uitium esse, sed Adae fuisse. ita Adam dixisse mulieri,
B, ab eo (a. ex eo) pi, in 8 ras. 4 litt. ea BV
morte om. BMV 2 mandatum R VI reuelatione BV\' mandato
(i 8. o) A 8 dicimus R (corr. m2) V 4 quid (d ex t) P 5 detraas
A esse uidetur P\' 6 enimJ malim ergo testimoni R (i m2 s.
a) testimonii A (i ult. s. u.) cet. 7 gestorum seriem BV\' 9 uidetur
esse bonum B 11 addidit (i pr. postea add.) A addit R ea A
12 tengetis (a s. ę) A sed alt.] et BSBV 13 addit SBP\' 16 detraere
A mandatis debere B 19 scriptae A (ae ex a) scripta SP\'
et om. BV 20 delebit illum dfis B 21 quantum II quanto magis
B diuinis mandatis nihil est subtrahendum B 22 coepit P (o
s. u.) VMCP cepit AC cppit cet. 23 mandati om. B
neque tangetis ex eo quicquam. habemus enim quia
Adam, non Eua mandatum acceperit a deo; non enim mulier
formata fuerat. ipsa quidem uerba Adae, quibus mulieri dicit
formam seriemque mandati, non prodit lectio, sed intellegimus
per uirum ad mulierem seriem transisse mandati. uidero tamen
quid alii sentiant; mihi tamen uidetur a muliere coepisse
uitium, inchoasse mendacium. nam etsi de duobus uideatur
incertum, tamen sexus prodit qui prius potuerit errare. adde
quia praeiudicio illa constringitur, cuius et postea prior error
inuentus est. uiro enim mulier, non mulieri uir auctor erroris
est. unde et Paulus ait: Adam inquit non est deceptus,
mulier autem seducta in praeuaricatione fuit.
Nunc uideamus utrum praeter adiectionem, quae mandato
est adplicata, quod additum est obfuisse uideatur. nam re
uera si bonum est neque tangetis ex eo et ad cautionem
proficiebat, cur deus hoc minime interdixerit, immo non
permisisse uideatur? itaque utrumque quaerendum,
qua ratione nec permiserit nec interdixerit. sunt enim qui
dicant: qua ratione quod fecit uideri non iussit et tangi?
uerum cum in eo ligno audieris naturam fuisse scientiae boni
et mali, potest aestimari quia noluit te malum tangere. satis
enim nobis uidere Satanan sicut fulgur de caelo cadentem
M facere uellet Cx 3 adam (a pro s. u.) A non (altJ
APVD necdum RV\' nondum cet. 4 fuerat] erat RMV\' uera de
quibus mulier II V\' 6 uidero (r del. m2) 8 tamen post uidero secludetidum
esse uidetur utpote ex altero tamen, quod sequitur, ortum; fort.
scriptum erat uidero <quidem> 7 coepisse MSP1 incipisse R incepisse V
cppisse BP]) cepisse cet. 8 inchoasse C (h 8. u.) incoasse M 10 praestringitur
SP\' que praestringitur B 12 et om. RC\'V\' 15 est alt. om. BV\'
uidetur a uera si bonus BV\' 16 et om. II 18 permississe P
20 dicunt N uideriJ ederi A et (er eras.) P edere V edi D 21 natura
A et (-1 m. rec.) P fuisset A et (t exp.) V 22 satia enim
*cripsi satis est AVBD et (est in ras.) P satis enim est BC satis est
anim M (est s. u. m2) cet. 23 fulgor RJIV\'
noctis et tenebrarum filiis, quia scriptum est: dedit eum
in escam populis Aethiopum. hoc igitur de eo dictum
est quod non mandauerit tangi; quod autem non prohibuerit,
quid intellegam accipe. sunt multa quae noceant, si ante
uoluerimus haurire quam quae sint illa cognoscere. nam et
de cibis et potu plerumque usu uenit, quippe si id quod
amarum est ante cognoscas, indues patientiam et si intellegas
illa quae sunt amara prodesse, indues tolerantiam, ne offendat
amaritudo te repentina et incipias reicere profutura. prodest
ergo ante cognoscere, ut ex eo quod cognoueris profuturum
nec amara fastidias.
sed haec minus nocere possunt, illud quod
magis, nisi prouideatur, nocere possit aduerte. gentilis quidam
est, ad fidem tendit: catechumenus est, uult maiorem
accipere doctrinae et fidei plenitudinem: caueat ne dum uult
discere male discat et discat a Photino, discat ab Ario, discat
a Sabellio, tradat se huiusmodi magistris, quorum quaedam eum
trahat auctoritas. et inductus quadam magistrorum praesumptione
teneris sensibus inpressa diiudicare non nouerit. prius igitur
oculis mentis perspiciat quid sequatur, uideat ubi uita sit,
tangat denique diuinarum uitalia lectionum, ut nullo prauo
offendatur interprete. legit illi Sabellius: ego in patre et
pater in me et dicit unam esse personam. legit Photinus
quia mediator dei et hominum homo Christus
ex c) A 4 manducauerit R (uc exp. m2) V (uc exp.) V
(in mg.) Px 6 aurire APS haurire (h s. u.) C 7 de potu SB quippe
(p pr. 8. u.) A 8 amarum (nia s. u.) A induis RIJfp\'V\' et om. R V
9 induis RP V et (is m2 ex es) M 10 te* P (r eras.) profuturam APV( "
11 cognouerit AV(." et (s s. t) P 12 haec] et RV possint R V 13 aduertere
P 14 cathicuminus A VD et ml P cathecuminus Pm2 M catecuminus
CC caticuminua cet. est N et II 15 accipere om. V et
fidei om. PCCPx 16 fotino libri arrio libri semper 17 quorum quae A
(hocsigno X adiecto; in quo eum ... qua[ dam ] in mg. inf.) 18 tradat P (h
8.$) AVD teneat cet., cf. p. 318 u. 5 inducetur SBP\' praesumtione A
20 qui APVC 23 me est B personam esse P\' fotinus libri
legit etiam Arius quia dixit: quoniam pater maior me
est. legitur quidem manifestum, sed qua ratione dictum
sit debet ante pertractare secum, ut rationem dictorum
possit aduertere. ducitur quadam magistrorum auctoritate, et
profuisset ei non quaesisse quam talem inuenisse doctorem.
sed etiam gentilis si quis scripturas accipiat, legit: oculum
pro oculo, dentem pro dente, legit etiam: si scandalizauerit
te dextera tua, abscide illam: non intellegit
sensum, non aduertit diuini sermonis arcana, peius
labitur quam si non legisset. et ideo docuit quemadmodum
dei uerbum inuestigare deberent, non perfunctorie, non inprouide,
sed diligenter atque sollicite. quod erat inquit ab
initio, quod audiuimus et quod uidimus oculis
nostris, perspeximus et manus nostrae perscrutatae
sunt de uerbo uitae: et uidimus et testamur et
adnuntiamus uobis. uides quod ante manibus quibusdam
perscrutatus sit dei uerbum et postea adnuntiauerit.
et ideo nihil Adam et Euam fortasse nocuisset uerbum, si
pertractantibus diligenter mentis quibusdam manibus ante
tetigissent; infirmi enim pertractando et diligentius requirendo
uniuscuiusque quam non intellegunt possunt inuestigare naturam.
13 I Ioh. 1, 1 sq. fort. manifesto 4 rationum A 5 dicitur ABSB V\' discitur D
quidam APV et quodam HV quidem Px 6 profuisset (t 8. «.) P
quaesisset A 7 quia om. HV 10 auertit BP1 et (corr. m2) S
animaduertit (d a. u.) B sermonis archana A (r alt. 8. u.) D archana
(arcana M) sermonis cet. 13 atque] ac B 14 et ante oculis trans-
. ponat C oculis noatris perspeximus om. N 15 et manus ... sunt
in mg. inf. A et quod manus SP1 17 manibus APVD uelut manibus
cet. 18 adnuntiaret BV adnuntiarit M 19 adam et euam II
adae et euae N noeuiss.et (e eras.) A 20 dilienter A quibusdam
(s 8. u.) A 21 infirmas. a) A requirrendo A 22 post inuestigare
add. sententiam inuestigare N, inuestigare sententiam add. post
requirendo C inuestigare sententiam (om. inuestigare nataram) C
ante quemadmodum tangerent, debuerant perscrutari.
nam et mali saepe nobis potest prodesse cognitio. et ideo
diaboli fraudes uel in hac legimus lectione uel prophetia, ut
discamus quemadmodum artes eius cauere possimus; cognoscenda
sunt enim temptamenta eius non ut sequamur, sed ut
docti instructique caueamus.
Sunt hoc loco qui dubitationem habeant utrum ex omni
ligno ita dixerit deus esse gustandum, ut cum de omni ligno
ita de scientiae boni et mali ligno gustaretur, an uero de
omni ligno gustandum, de solo ligno scientiae boni et mali
dixerit non esse gustandum? qui ne id quidem putant inutilis
esse rationis quod, quamuis noxia esca huius ligni fuerit,
tamen si cum ceteris ederetur, noxia esse non posset, quandoquidem
antidotum theriacum de corpore serpentis confici
solere dicatur, quod utique uirus corpusque serpentis,
cum solum sumitur, nocet, cum admiscetur aliis, sanitati est
et saluti. scientia quoque boni et mali, si quis sapientiam
habeat, si quis uitae semper intendat, si quis cetera uirtutum
genera consequatur, nequaquam inutilis aestimatur. hac igitur
ratione plerique putauerant posse etiam illud intellegi, ut
uideatur deus id inhibuisse, ne absque ceteris solum lignum
scientiae boni et mali gustaretur, non prohibuisse cum ceteris.
et hoc ideo putant dictum. quia ait deus ad Adam: quis
tibi indicauit quoniam nudus es, nisi de ligno a
BP cognooerint C 2 tangere SB et perscrutari
SB 5 discamus (a pro 8. u.).A 6 taemptamenta (te ex a).A 9 ut]
aut AVD et (a exp.) P 10 scientia dPY mali (Ii 8. u.).A 11 de
solo ... gustandum om. dPYD 14 possit N post quandoquidem
add. etiam N 15 antidotum BOP\' anthidotum eet. thiriacum PVM
teriacum R teraicum V\' tiricum C tyriacum P\'C\' de corpore om. R V\'
16 utique (uti in ras. m2) P 17 sanitatis est et salutis SBl 18 quoque
om. RV\' mali9 P quis APVMD quid cet. sapientiA P (a ex
ae) D sapientia Y sapientiae cet. 19 fort. iustitiae 22 ne ... prohibuisse
om..APYD 24 dns BV\' 25 quoniamJ quod SBP quod iam M nuşdus
est (t eras.) A ea] esses SBP a quoJ de quo ItM de quo de V quod SBP
manducasti? quod uideretur dare aliquem interpretandi
locum, nisi mulier in superioribus dicente serpente: quid
utique dixit deus, ne edatis ab omni ligno quod
est in paradiso? respondisset: quod est in medio paradisi,
dixit deus: non manducabitis ex eo. in quo
quamuis mulieris praeuaricaturae fides uideatur infirmior,
tamen non omnibus Adam spoliabo uirtutibus, ut uideatur in
paradiso nullam adsecutus fuisse uirtutem, nihil de ceteris
gustauisse lignis priusque culpam incidisse quam fructus esse
aliquos consecutus. non spoliabo ergo Adam, ne genus humanum
omne dispoliem, quod innocens est, antequam sensum
accipiat scientiae boni et mali. neque enim otiose dictum
est: nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut
puer iste, non intrabitis in regnum caelorum.
puer enim cum maledicitur, non remaledicit, cum percutitur,
non repercutit, ambitionum et rapinarum temptamenta non
nouit.
ergo uerius puto quod ne cum aliis quidem fructibus
lignum edendum esse praeceperit. nam etsi bona scientia perfecto,
inperfecto tamen inutilis est. inperfectum auserim omnem
hominem dicere, quando ipse Paulus quasi inperfectus dicat:
non quo iam acceperim aut iam perfectus sim,
sequor autem si conprehendam, et ideo inperfectis dicit
dominus: nolite iudicare, ut non iudicemini. ergo
B manducaris VI rnanducasses S (-ares m2) BP
2 aliquem dare BD interptanti CClp 3 quod B et (corr. ml) PM
5 paradisi] paradiso NC 6 manducabis RC 10 priusquem Ca. s. e) A
priusquam P (quam del.) MCGI incidisset P (e s. et) CC 11 consccutus
tacite Muurini consecutum libri ne s. u. d 12 disonine
dispoliens A 13 occiosum A ociosum D odiose RV\' 17 temtamenta
A 18 poto (v 8. o pr., o alt. ex a) A 19 preceperit (epe s. tł.) A
21 quandoquidem N quasi in mg. S, om. BP1 22 non ... conprehendam
om. B quo iam APV quoniam R V quod iam cet. aut
iam IIAf aut qili li V\' aut quo iam S aut quod (d s. tt. m2) iam P4
23 et om. RBP\' V\', post ideo collocat M
nisi lex diceret: non concupisces et infra: sine lege
enim peccatum mortuum est. quid enim mihi proderat
scire quod uitare non poteram? quid mihi proderat scire quod
lex carnis meae inpugnaret? inpugnatur Paulus et uidet legem
carnis suae repugnantem legi mentis suae et captiuari
se in lege peccati, nec de conscientia sua praesumit,
sed per Christi gratiam confidit se a mortis corpore
liberandum : et tu quemquam opinaris scientem non posse peccare?
Paulus dicit: non enim quod uolo facio bonum,
sed quod nolo malum hoc ago: et tu arbitraris homini
prodesse scientiam, quae delicti augeat inuidiam? esto tamen
ut perfectus peccare non possit: in Adam deus omnes homines
praeuidebat et ideo promisce generi non conueniebat
humano habere scientiam boni et mali, quam per carnis uitia
ut oportebat exercere non poterat.
diaboli plena esse mendacii; uix enim unum uerum uidetur
ex iis quae pollicitus est, reliqua falsa conposuit. sic enim habes:
et dixit serpens mulieri: non morte moriemini.
ecce unum falsum; nam morte mortuus est homo, qui secutus
est promissa serpentis. deinde addidit: sciebat enim inquit
deus quia quacumque die manducaueritis ex eo
adaperientur oculi uestri. hoc solum uerum, quia infra
habes quia manducauerunt ambo et aperti sunt oculi
Jul. Pelag. n 5, 13 (inpugnatur... innidiam) 8 Rom. 7, 24 sq.
10 Rom. 7, 19 19 Gen. 3, 4 21 Gen. 3, 5 24 Gen. 3, 6 sq. in mg. info A, om. P 6 repugnantem
(n 8. u.).A 7 consdentię (a 8. ę) A praesumpsit (praesumsit
d) 11 8 set (t in ras., non satis certum) A de Ch. gratia
R V\' confidet B (corr.) V\' a om. RV\' 9 opinarea A et (corr.
m1) PY opinare BV\' 12 auget R augit V\' 13 omnes (s 8. u.) A
14 promisee A V promise.. (uo 8. ras.) P promisse RV\' promiscue
fet. non] ut P 18 his libri 19 mortem APS et (m exp.) V
21 scit SBP\'CC\' enim inquid (inquid 8. u.) Ã enim inquit I), euim
om. cet.
aperire oculos utile, quia scriptum est: uidebunt et non
uidebunt sed statim adglutinatum mendacium est, quia
adiunxit:et eritis sicut dii scientes bonum et malum.
in quo licet aduertere idolatriae auctorem esse serpentem, eo
quod plures deos induxisse in hominum uideatur en-orem quaedam
serpentis astutia. et hoc fefellit, quia homo sicut dii; non solum
enim sicut dii esse homines desierunt, sed etiam qui quasi dii
erant, quibus dictum est: ego dixi: dii estis, sui gratiam
perdiderunt.
Et uidit mulier quia bonum est lignum ad
et quia gratum oculis ad uidendum et
speciosum est ad intuendum. infirma auctor iudicii.
quae de eo quod non gustauerat iudicabat. et ideo non facile
nisi quod diligentius pertractauerimus, quod interiore probauerimus
affectu uidetur ad opus aliquod esse sumendum. accipiens
inquit de fructu eius manducauit et dedit uiro suo
simul. et manducauerunt ambo. bene praetermissum est ubi
decipitur Adam, quia non sua culpa, sed uitio lapsus uxorio est.
et aperti sunt inquit oculi eorum, et cognouerunt
quod nudi essent. et ante quidem nudi erant, sed non
sine uirtutum integimentis. nudi erant propter morum simplicitatem
et quod amictum fraudis natura nesciret; nunc autem
multis simulationum inuolucris mens humana uelatur. ergo
16 Geu. 3, 6 20 Gen. 3, 7 22 Philo Quaest. I 30. cf. Legg. alleg.
II 15 (76, 1; I 100, 28 C.) et 16 (77, 49; I 102, 33 C.) ex n) A 2 nidebunt te et SBP\' 6 hominęm
(v a. e) J. 7 non ... dii om. jRF\' 8 dii (i alt. a. M.) A homines
esse B 12 gratum... auctor OMt. RV\' 14 quod (d s. M.) A lopertraectaęuerimus
P (sp ex a m2) pei\'trectauerimas FjB quod iat. probauerimua
om. B 17 maducauit A 18 et] ei (s. enim) P 19 uxorio
est JL (o postea add.) JtffD uxoris est P (s pr. 8. M. m. ffc.) P (spf.
a. M. m1) S (s pt\'. s. t*. m2) C est uxoris RBV\', bene...uxono eat
om. Cx 22 integumentis SC\' tegumentis C tegimentis D 23 natur; A
nescirent APII 24 ergo (r s. M.) J.
integrae incorruptaeque naturae, quaerere mundana et manu
facta coeperunt, quibus nuda suae mentis operirent,
delectationibus et mundi huius umbratiles uoluptates
uelut folia foliis adsuentes, quibus obumbrarent genitale secretum.
nam quomodo clausos oculos corporis habuit Adam, qui
omnia animantia ita uidit, ut his et nomen inponeret? quomodo
cognouerunt, id est interiore et altiore scientia non
tunicam sibi, sed uirtutum deesse uelamina.