multa profertur. hoc secundum litteram. ceterum
non tam hic homines quam mores conprehenduntur, quorum
in utroque una natura. nam Cham \'calor\' Chanaan \'conmotio*
et \'inquietudo\'. qui autem calidus est utique inquietus atque
conmotior est. in duobus igitur erat una passio et unus
affectus.
itaque cum alter addicitur, uterque damnantur. cur
sanctus igitur Noe benedicens filium suum Iapheth ait:
dilatet dominus Iapheth et habitet in domibus Sem
et fiat Chanaan seruus eius? diximus supra Iapheth
quasi indifferens bonum significari. indifferentia autem latitudinem
habet, quae est in salute uigore decore fortitudine
diuitiis gratia nobilitate amicis potestatibus et ceteris. sed
haec licet indifferentia bona sint, tamen plerisque nocuerunt,
qui ea non cum sapientia et iustitia possederunt. multos enim
27 Philo Quaest. H 76 et 77 22 cf. sect. 3 DN ipse Om. DNCM 4 eisistat .P, om. B exiatat
cet. 6 deinde quia cum scripsi deinde quia qui PT\'B deinde qui C
deinde quia M denique qui D (qui s. u.) N 13 eam usque ad filium N
afflictionis P (nia era.s.) 19 addicitur P (d alt. s. u.) damnantar
P damnatur cet. cur scripssi cum P (ea:p.) DNCM, om. T\'.B 20-22 iafeth
2x iaphet cef. 21 et T\', om. cc<.
luxuriosos, cuius suffragio alienae mentis corruperint
castitatem. ergo pro utentis affectu horum quae diximus
indifferentia est, quorum usus aut uirtutibus regitur aut certe
sine gubernatione uirtutum fraudi esse incipiunt quae possunt
esse utilitati.
et quinquaginta annis nequaquam praetereundum putamus.
nam in trecentis crucem Christi significari certum est, cuius
typo iustus a diluuio liberatus est. in quinquaginta iubelaeus
est numerus remissionis, quo spiritus sanctus missus a caelo
est gratiam humanis pectoribus infundens. perfecto igitur
numero remissionis et gratiae iustus curriculum uitae huius
impleuit.
de generatione inquit lapheth: Rodus et aliae
insulae nationum sunt. non inmerito latitudo dicitur,
quando etiam in alteram partem naturae, hoc est maritima
generatio eius processit. uere enim tamquam latitudo non
fuit eo contenta, quod in usum hominibus natura praescripserat,
hoc est terrae possessione, uerum etiam introgressa
est mare, ad insulas usque processit. hoc secundum litteram.
secundum altiorem autem sensum, eo quod ea quae extra
sunt, quae dicuntur bona, diuitiae potestates honores, quasi
diffunduntur latius nec tantum his contenti sunt diuites quae
in manibus et in conspectu sunt, sed longe lateque diffundunt
suas cupiditates, dum aut pecuniarum conpendium de ulterioribus
quaeritur aut honor a pluribus aut potestas diffusior aut
cupiditas.
Quaest. II 80 P (os alt. ex us m2) T\'2VC\' auffragatio DN corrupi..t
D corrupit N corruperunt B (i in r(M.) 4 indifferentiae sunt DNCM
10 tipo PT\' iubeleus PDNB et (e pr. ex i) T\' inbileus CM 11 est
a caelo M 14 iafet T\' iaphet cet. 19 mare introgressa (OM. est) B
introgressa P (o ex a) 20 est delendum esse uidetur 21 eo quod
eras. Z), om. N
seniorem scriptura fuisse memorauit? duo genera terrae, unum
uelut harenosum et puluerulentum, immo ut expressius dicam
puluis, aliud genus terrae fructiferum atque fecundum, hoc
est terra solidior et profunda. quid igitur improbus nisi puluerem
generat, ex quo generatio esse non possit? ideoque
propheta puluerem impiis conparauit dicens: non sic impii,
non sic, sed tamquam puluis, quem proicit uentus
a facie terra.e, eo quod etiam secundum altiorem sensum
infecunda sit impiorum anima,, quae fructus utiles generare
non possit.
qua ratione etiam Chus Nembroth gigantem
generat, qui erat uenator ante deum? unde dictum est: sicut
Nembroth gigans uenator ante deum. quid aliud
igitur puluis et harena generaret nisi terrenum hominem, eo
quod impius caelestibus terrena praeponat. gigantes enim
fabula inducuntur aduersum superna pugnare uoluisse et
terreno ascensu ascendendum ad caelestia putauerunt.
altiore
autem sensu illud significatur, quod qui terrenas diligit
uoluptates et eas sequitur et putat his se posse ad dei gratiam
peruenire et regnum caeleste huiusmodi erroribus
is aduersum caelestia contumaci proeliatur affectu.
propterea in prouerbio est de eo qui deliquerit: \'sicut Nembroth
gigans uenator ante deum\'. Nembroth autem per
interpretationem Aethiops dicitur. color Aethiopis tenebras
animae squaloremque significat, qui aduersus lumini est, claritatis
exsors, tenebris inuolutus, nocti similior quam diei.
10, 8 sq. Philo Quaest. II 82 P (del. m1), om. cet. 2 fuisse scriptura B 8 proiecit
P 9 altiorem ow. N 11 nembroth B (b s. u. m2) nebroth CJf
13 nebroth T\'C nebroth B (b s. u. m2) 13 et 23 gigapa P gigas c<\'<.
16 fabulae P (ae ex a) T\'BCM et (Mt quibus haec leguntur: uoluisse
pugnare aduersum superna fabulae inducunt) D2V inducunt P (*er<M.)
inducunt cet. 18 terrenas uolaptatea sequitur et eas diligit B 19 se
posse hia B 21 contamaxae P (ci m2 N. xae del.) praeliator P (v a. o)
praeliatur cet. 22 sq. nebroth CJf nembroth (b <. M. M<3) B
eius. inrationabilis ergo miscetur inrationabilibus passionibus
et ea quae sunt malitiae agrestis atque praedurae uenator
huiusmodi explorare consueuit atque his potiri atque delectari.
denique Nembroth huius principium regni Babylon, hoc est
\'confusio\' eo quod malitia et potestas non in simplicitate et
puritate, non in distinctione uirtutis, sed in confusione uitiorum
est.
alt. eiusdem aetatis add. SECVNDUS DEEST. REQ.) P et (in quo SE-
CVNDUS DEEST. REQUIRE eadem manu. add.) r\' EXPLICIT (LIB.
S. AMB°SII add. N) DE NOE ET ARCHA DN EXPLICIT LIBERJ)E
UITA SANCTI NOE B EXPLICIT LIB\'. m. DE SCO ABRAHA C
EXPLICIT LIBER TERCIUS BEATI AMBROSI DE SCO ABRAHAM M