potuisset autem inuenire fundamenta uirtutum et culmina,
nisi caecitatem cordis et perfidae mentis caliginem detulisset.
denique ea inprobitatis caecitate suffusi mentem Sodomitae
ostium nequaquam sancti Loth inuenire potuerunt. unde enim
mens impia uidere potuit uiri sancti uel exitum uel ingressum?
28, 12 9 Gen. 31, 33 et 35 18 Gen. 19, 11 A (i s. e m2) sapientiae domo A
(domo 8. u. m2) VNT consortg A (6 ex e m2) VNT 2 propositi A
(0 pr. ex e m2) dotem APCC\'T 3 transcurreret A (re pr. s. u.
m2) transcurret PC tranacurrat C addito A (u m2 s. d pr.) audito
VNT thensauro QI (n 8. u. m3) thesauro A (s s. u.) cet. 4 sibi
ouium WE 6 eius. A recedit A (J i s. e alt. m2) 7 misterii
PVLC uelut A (s. uel m2) T (ut 8. u.) uel VN 10 e.um A
11 reperiret P VWH\'C simulachra AWET 12 apud erat eum C
b a
apud erat eum นxx apud eum erat E 18 uiuae C et (u alt. 8. u.) V
uitae A (a. m2 i uiae) POCx et (t s. u.) T uiae 31 uerae 31\' (m2 ex
uiae) นxE 17 perfidiae Aนx\' et (i alt. exp.) P perflde น\' (de ex die)
18 inprobitatis A (te et m2 8. tis) P (e 8. if) improbitate et T caecitatis
P offusi P profusi (corr. offusij T 19 enim del. m2 A, 8.
u. T, sed eras. 20 non potuit A (non 8. u. m2) 21 (non 8. u. m3) T
mundi princeps et in me inuenit nihil. quomodo nihil
inuenire potuit in eo, in quo plenitudo diuinitatis habitabat
et habitabat corporaliter, de quo uirtus exiebat et sanabat
omnes ? quomodo nihil inuenire potuit in soliditate uirtutis,
ubertate sapientiae intellegentiae iustitiae ? ipse dixisti, domine:
plenus sum, ipse dixisti: mitte manum tuam in latus
meum et noli esse incredulus, sed fidelis. misit manum
qui non credebat et dominum te et deum repperit. non ergo
uacuus, sed ille caecus inanis princeps istius mundi, qui
nescit nisi sua cernere, nescit nisi sua inuenire, ea quae
Christi sunt nescit agnoscere.
aut si sic quemadmodum plerique
habent: non inuenit in me nihil, hoc est: non inueniet in
me malitiam, quia malitia nihil est, non inueniet mortuum,
quia mortuus non est. sed quomodo in eo mortuum repperiet,
qui uiuificat mortuos et uocat quae non sunt tamquam quae.
sunt ? non inueniet, inquit, peccatum in me, qui mundi peccatum
abstuli. quomodo enim nihil habet qui omnia habet et quod
plus est omnia habet quae pater habet, sicut ipse ait: omnia
quae pater habet mea sunt?
16 Rom. 4, 17 17 Ioh. 1, 29 19 loh. 16, 15
2 inueniet A (e alt. a. u. m2) inueniet V%E 3 habitabat A (t s. bat
ml; habunbat m2) habundat 51 abundat T habundabat CC 4 habitabat
A (t m2 s. bat) habitabat P habitabat V (bita 8. u. m2) exiebat
AP (e ult. exp.) C (e alt. eras.) VCCx exibat cet. 6 intellegentiae
A (8. m2 ! integritate) PCCx intelligentia Cx integritate VN et (8. intelligentia)
T 10 tu uacuus A (tu s. u. m2) VNT 11 nisi P (si s. u.)
12 sunt 8. u. Y m2 น\' m1, om. 91 13 inuenit] inueniet A (e s. u. m2)
CVNT 14 est del. m2 A, 8. u. T 15 in efl A (in del. m2) C eo
(v 8. o) 8. u. V in eo C (in ras.) 9(x (in quo inueniret in eo post mortuum)
et in 8. u. น m3น\' m. ant., eum T repperiet A (s. m2 repperit) P\' (a s.
e tert. m2) reperiat PC\' repperiat V repperiret 2lE reperiret 91\' rep-
peritDT. om. 21x 16 uificat.4 uocat ea quae N (ea 8. u. m3 9() P\'T
tamquam ea quae A (ea a. u. m2) N\'T 17 inquit del. A, 8. u. T rnunda
A mundi E (i ex Q) mundo C (o ex Q) CxD 1S abstulit NI (t eras. 9C)
quod esse magnificum putatur, ubi et qui se putat aliquid
esse nihil est et omnino non est. uidi inquit impium superexaltatum
et eleuatum ultra caedros Libani et transiui,
et ecce non erat. et tu transi sicut Dauid, transi sicut
bonus seruus, ut dicatur tibi: transi, recumbe. transi sicut
Moyses, ut uideas deum Abraham, Isaac et Iacob et uideas
uisum magnum. hoc est uisum magnum. sed si uidere uis,
solue calciamentum pedum tuorum, solue omne uinculum
iniquitatis, solue uincula saeculi, relinque calciamentum, quod
terrenum est. ideo Iesus sine calciamento, auro et argento,
pecunia apostolos destinauit, ne secum terrena portarent. qui
enim bonum quaerit non in calciamento, sed in pedum uelocitate
et decore laudatur dicente scriptura: quam speciosi
pedes euangelizantium pacem, euangelizantium bona!
solue ergo calciamentum pedum tuorum, ut speciosi sint ad
euangelizandum. solue dixit, non liga. solue, ut transeas et
illum quem mirabaris in terra impium nihil esse, nihil posse
repperias. transi igitur, hoc est fuge de terris, ubi malitia est,
ubi auaritia. ideo dicit tibi Dauid: declina a malo et fac
bonum. declinare fugere est utique; malum autem in terris,
bonum in caelo est. unde et addidit: inquire pacem et
22, 82 9 Exod. 3, 5 11 Marc. 6, 8 Matth. 10, 9 Luc. 9, 3 14 Rom.
10, 15 Esai. 52, 7 17 Exod. 3, 5 20 Psalm. XXXIII 15 in mg. m2 A, om. PCCCx 2 magnificum
putatur esse W esse aliquid Vนน\' 3 uidi m2 ex ubi A
4 ultra (s. m2 i ut) A cedros T cedros cet. 7 et (s. m2 i ut) A
ut T; fort. et uideas uisum magnum ex dittographia ortum 8 hoc est
uisum magnum exp. 9T, om. VนCxE, hoc est enim uisum magnum in
mg. T 10 uinculum VNT cingula plCx 11 auri et argenti PCx et (i
bis m2 ex 0) CT peccunia A (del. m2) pecunia P et (8. u.) T, om.
cet. 12 apostolos post Iesus, quod s. w. additum est, transponit V, om.
CCx 13 uelocitate ...p. 185, 19 deseritur om. C, qui post pedum
8. u. m2 add. nuditate destinatur 18 minabaris A (t ra m2 s. na) P
(r s. n m2) post nihil pr. add. illic A (s. u. m2) VNT 20 dauit A
X X
21 tst utique A (< m2) utique est T
dixit: pacem do uobis, pacem meam relinquo uobis.
ergo quia fugienda et declinanda sunt mala, mala autem
in terris, in terris iniquitates. fugiamus terrena, ne nos
conprehendant iniquitates. quae etiam sanctum Dauid conprehenderunt,
sicut ipse testatur dicens: conprehenderunt me
iniquitates meae, et non potui ut uiderem, eo quod
fumo iniquitatis oculus animae caecatur, ne uideat quae sunt
lucida. sic ergo et Laban bona Iacob uidere non potuit et
princeps mundi gloriam Christi.
Sed forte dicas: cur igitur Iacob ad Laban missus est, si
Laban reprehensibilis ? si nomen consideremus, candidus dicitur
latine. ergo ad splendidiora lacob iubetur egredi. sed quia
carnalis erat, melius intellegimus splendidiora uitae huius.
quasi nondum perfectus primo ad eum uadit, apud quem ad
horam exultaret in luce eius. filios autem deteriores habebat,
id est tolerabilius nomen quam opera. et ideo et matris
consilio et diuino oraculo et ipsius Iacob amatoris disciplinae
uoluntate deseritur ac derelinquitur.
abscondit autem simulacra
sancta Rachel, id est ecclesia uel prudentia, quia ecclesia
inanes ideas et uanas nescit simulacrorum figuras, sed ueram
nouit trinitatis substantiam. denique umbram aboleuit, splendorem
gloriae manifestauit. relinquamus ergo umbram, qui
solem quaerimus, deseramus fumum, qui lumen sequimur.
fumus iniquitas est, quia sicut fumus oculis, sic iniquitas
.12, 31 12 Philo 1. c. 8 (552, 31) 16 Gen. 31, 1 19 Gen. 31, 34
25 Prouerb. 10, 26 1 persequere C\'T de caelis AD 2 dicit WE pacem meam do
AVนน"CxET meam om. C\'N\' 4 alt. in terris 8. u. A, om. Cx et
(in quo et iniq.) Cx iniquitates A (J tas m2 s. tates) iniquitatis P
6 cdphenderunt dauit 51x 10 huius mundi น"P\' 13 iubetur egredi
iacob W,xE 16 horam A (h 8. u.) oram Vน 18 consilio A (l ci 8.
si m2) 19 uoluntate A (1 rie m2 8. te) uoluntarie T cito deseritur
A (cito 8. M. m2) T (cito 8. u.) VN relinquitur Cx 20 rachahel A
et (ha del. m3) ?t 25 sic iniquitates F
uita in terra, sicut Iob dixit. quid autem hic nisi temptationes
? omne tempus in sollicitudine, omnis uita in molestiis.
in medio laqueorum inquit ambulabis. et alius in uia qua
ambulabat extentos sibi, sed absconditos laqueos querebatur.
ne deprehensus caderet, uolebat fugere sicut passer, sed adhuc
laqueus contritus non erat. periit inquit fuga a me. grauatas
habebat pennas per illam tenebrosam aquam in nubibus aeris
et fortasse uolare non poterat. denique pennas illas quaerebat
accipere, ut euolaret et requiesceret, sicut scriptum est: quis
dabit mihi pennas sicut columbae, et uolabo et
ubi enim uolatus, ibi requies. denique alibi dicit:
si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae
deargentatae.
Sed fortasse dicas: quomodo ergo hic dicit fugam a se
perisse qui supra dixerat: si sumpsero pennas meas ante
lucem? numquid contrarium est? absit. multa enim iustorum
certamina. numquid semel athleta luctatur? quotiens post
coronas multas uincitur in alio certamine! quotiens qui saepe
uicerit interdum fluctuat et incerto haeret! et saepe ut, ut
fortibus fortis congrediatur maioraque oriantur certamina,
ubi maiora uirium documenta. ergo Dauid, ubi fugam quaerebat,
CXXIII 7 7 Psalm. CXXXXI 5 10 Paalm. LIII! 7 13 Psalm.
LXVII 14 16 Psalm. CXXXVIII 9 CC 2 post dixit add. C s. u. m2 effugit uelut umbra
4 inquit laqueorum WET ambulabis 9t (b alt. ex u) ambnlas ex
ambulabis N\' ambulamua CนxE 6 deprehensus PCC\'Cx deprehensos
A VN et (1x sua s. aos) T caderet PCC\'Cx caueret 91\' (et m2 .
ex ent) T (s. f caderet) cet. 7 periit ACCT et m3 91 m2 น\'Cx
perit ml นน\'C"\' cet. grauatas A (s. m2 x gratas) T (ua 8. fl.) 9 euolaTe
A (e pro s. u. m2) VNT, fort. recte illas pennas W\'E 11 euolabo
A (e s. u. m21 T 15 fortasse ergo A (ergo s. u. m2) D ergo
8. 11. m2 F, om. CxE dicit fugam A (/. m2) fugam dicit T 16 pinnas
2L (e s. i m3) 18 sq. quotiens 4 (i a m2 s. ns) 20 uicerat N\'C
in incerto 91x (in s. u. m. ant.) %"PI, fort. recte 22 maiora sunt
(sunt 8. u. m2) C
ancipiti fluctuabat certamine, siquidem, ubi in potestate habet
pennas suas, titulus psalmi in finem est, id est ad perfectionem
et consummationem uictoriae. denique quasi uictor
dicit: domine, probasti me et cognouisti me. tu cognouisti
sessionem meam et resurrectionem meam. merito
habebat facultatem uolandi qui pennas resurrectionis acceperat,
hic autem adhuc in spelunca est, id est in carne, in antro
quodam istius corporis, cum rege Saul filio duritiae et intellegibilis
illius principis potestate decernens, qui non uidetur,
sed intellegitur. unde et psalmi titulus intellectus est,
quem tamen Dauid positus in carne conclusit, sed ut concluderet
rogando meruit. denique a uoce precationis coepit.
adde
illud, quod ille ex persona saluatoris psalmus dicitur, iste
ex persona Dauid, qui in potestate non habebat uictoriam,
sed sperabat a Christo. et ipse tamen posteaquam expandit
ad deum manus suas tamquam pennas animae suae et confugit
ad dominum et spiritus sancti deductionem poposcit, quo
cognosceret uiam, per quam posset ascendere, inclinari uidit
caelos, ut Christus descenderet, et rogauit ut leuaret eum
manu sua. aut forte ideo pennas suas iam non quaerebat,
quia perfectior factus manum Christi desiderabat.
Qui unIt igitur manu Christi leuari ante ipse euolet, habeat
pennas suas — qui fugit saeculum pennas habet — et si suas
non habet — ne forte ille solus habeat suas qui potestatem
habet uolandi —, si suas inquam non habet, ab eo qui habet
11 et 13 Psalm. LIIII1 16 Psalm. LIIII 7 et 21 19 Psalm. CXXXXIIl\'5 ex m) A ubi 8. u. m2 A, om. PCCCx 3 est pr.
om. P 12 positus A (i tum m2 8. tus) positam T (s 8. m) _con-
cluderet A (i retur m2 s. ret) 13 cepit AVCCCWE 17 dum PC\'
19 poscit V (a 8. c) possit NT 22 post perfectior add. xpi 8. u. m2 A,
xpi famulua ml T 23 manui A (i 8. u. m2) euolet A (e pr. exp.
m2) T (e pr. 8. u.) uolet % 24 habet A (t eat m2 s. et) Pนน\'นC\'Cx
habeat T (a alt. exp.) cet. 26 habet pr. A (t ent m2 s. et) ab eo
qui habet 8. u. T, om. VN habet tert. A (s. et ras. 2 litt.)
fugiens et mansi in solitudine. euolauit ergo Dauid sicut
nycticorax in domicilio, sicut passer singularis in domo. si
autem ad Christum referas, euolauit in corporis passione, ut
sub umbra alarum suarum protegeret populos nationum
euolauit diuinitate, mansit corpore atque habitauit in deserto.
ut plures fierent desertae filii quam eius quae habebat uirum.
illud ergo corpus sequamur, ut et nos resurgamus; ubi enim
corpus, ibi et aquilae.
qui non potest ut aquila uolare uolitet
ut passer, qui non potest ad caelum uolet ad montes, fugiat
ante ualles, quae cito corrumpuntur umore, et ad montes
transeat. transiuit ad montem Segor nepos Abrahae et saluus
factus est, quae autem non potuit ascendere affectu femineo
reclinata salutem amisit. adpropinquate montibus aeternis
dominus dicit per Michaeam prophetam, surgite hinc, quia
non est uobis haec refrigeratio propter spurcitiam.
corrupti estis corruptione, persecutionem passi estis.
et dominus dicit: tunc qui in Iudaea sunt fugiant in
montes, ubi mons Sion et ciuitas pacis Hierusalem non
terrenis, sed uiuis constructa lapidibus et decem milia
primitiuorum ecclesia, perfectorum spiritus, iustorum
deus, qui in sanguine suo melius locutus est quam Abel.
54, 1 Galat. 4, 27 8 Matth. 24, 28 12 Gen. 19, 17. 22 sq. 26
14 Mich. 2, 9-11 18 Matth. 24, 16 19 Hebr. 12. 22 sqq.; 7. 2
20 I Petr. 2, 5 21 Hebr. 12, 23 sq. นน\'E nocticorax AC\' nicticorax C (i pr. m2 ex e. x s. u.
mZ) cet. sicut... domo om. CxN\' singnlaris in domicilio C (s. m2
J solitarius in tecto) domo T tecto P1 domicilio cet. 7 habebat A
(k et m2 8. ebat) T (ba s. u.) habet Cx 9 euolare n et ml 21\' 11 uaIles
A ml PC\'C\'Cx uallestria A m2 T (tria del.) eet. umore F9t humore
A (s. m2 l amore) cet. 12 montes CCIXI nepos A (o eae u m2)
14 adpropinquante A (n alt. del. m2) adpropinquate (is s. e) 91\' ml adpropinquantibus
น\'m2 %xE 15 michaeam C\' micheam cet. 16 haec
del. m2 A hec C (§ m2 ex i) hic T (s. u.) 18 iudaea PC iudea cet. CxN 20 decim (i ex e) A decem (e alt. ex i) 91\'
22 habel A
fratris accusa
crimen, hic texit secundum quod scriptum est quia beati
quorum tecta sunt peccata.
depraedetur hunc mundum ut Hebraeus Aegyptum. qui parturit
pariat. ne onusto et degrauato iniquitatibus mentis utero
fugere non possit, et fugiat non quasi lactantem ferens, sed
quasi expeditum, non paruulum gestans, sed perfectum in
Christo exhibens; fugiat non quasi feriatus in sabbato, sed
tamquam operarius. in negotio, nec tamquam sterilis in frigore,
sed tamquam opimus in messe. ideo enim dictum est: orate
ne fiat fuga uestra hieme uel sabbato. fuga ergo fecunda
uirtutum est, non effeta meritorum. fuga haec nescit frigus
timoris, tremorem mortis, contractionem sollicitudinis, dissolutionis
otia, lasciuiae ferias, torporem lentitudinis, sed uitae
caelestis requirit inpigrum uiatorem, regni superioris competitorem
strenuum, diuitem agricolam, qui fructus suos cogat
et cogendo diripiat.
quid enim aliud a te, o homo, quaeritur
nisi ut timeas deum, requiras eum, post ipsum ambules,
conprehendas uias eius ? in quo, inquit, conprehendam
Matth. 24, 19 10 Matth. 24, 20 12 Matth. 24, 20 18 Matth. 11, 12
19 Deut. 10, 12, cf. 13, 4 21 Mich. 6, 6 sqq. ed. Rom. accusat libri 4 post quorum add. C remissae
sunt iniquitates 5 non Pm1 (nep m2) 6 hoc P haebreus P
8 possint A et (n exp.) V (n m3 del.) N (-it m3) N\' (-it m2) laetantem A
(8. m2 l lactantem) lactantem C (n 8. u. m2) T (e 8. a alt.) lactentem E
11 operarius ... sed tamquam om. PCx operarius A (s. m2 t operosius
et 8. hoc m2 operosior) nec A (c exp. tn2) nec T (c 8. u.) 13 ergo
haec น\' (haec 8. u. m2) %xE 15 contradictionem APCCx et (di
exp.)น" quae leguntur inde a sollicitudinis usque ad p. 202, 21 [be]nediiit
om. V, in quo erasa est scriptura in foliis 56-63 dissolutionis
otia A (i nes etia m2 8. nis otia) 16 otia (8. u.) et T
otia 21\' (H ex a m2) WE lentitudinis A (is eras., 8. m2 i lenitudinis)
lenitudinis น et (corr. ml) T 20 dum N\'C 2L dm A (m2
ex dum) T, recte puto
haedorum, non in milibus arietum, non in fructibus impietatis
reconciliatur dominus et peccata redimuntur, sed in bona uita
domini gratia conprehenditur. renuntiatum est, inquit, tibi,
homo, quid sit bonum. aut quid dominus exquirat a te aliud
nisi ut facias iustitiam et diligas misericordiam et paratus
sis ire cum domino tuo? dicit tibi ergo euangelium: surgite,
eamus hinc, dicit tibi lex: post dominum deum tuum
ambulabis. didicisti quomodo hinc fugias: quid moraris ? dicit
tibi euangelium iterum: progenies uiperarum, quis uobis
demonstrauit fugere ab ira uentura? et dicit hoc illis
qui ueniebant ad baptismum paenitentiae.
Ergo paenitentia fuga est bona, gratia dei fuga est bona.
in qua est adsumptio fugientis, desertum fuga est bona, ad
quod fugit Helias, Helisaeus, Iohannes Baptista. fugit Helias
mulierem Iezabel, id est effusionem uanitatis et fugit ad
montem Choreb, quod significat exsiccationem, ut siccaretur
in eo carnalis profluuium uanitatis et cognosceret plenius
deum. erat enim ad torrentem Chorrad, quod est cognitio,
ubi abundantiam profluentem diuinae cognitionis hauriret, ita
fugiens saeculum, ut nec cibum corporis huius exquireret nisi
quem aues detulissent ministrae, quamquam esca eius plerumque
terrena non fuerit. denique quadraginta diebus in uirtute escae,
3, 7 15 Reg. m 19, 4 Matth. 3, 1 Luc. 3, 2 16 Reg. III 19. 2
17 Reg. III 19, 8 19 Beg. III 17, 5 sq. 23 Reg. III 19, 8 1 olocaustis Aน\' decim A 5 0 horao A (0 add. m. ant., del. m2) T
(o s. u.) Cx requirat CC"%x quid aliud A (quid s. u. m2) C
(quid s. u.) NT 7 domino deo tuo a tuo del. m2 A. 8. u.. T T tibi ergo ST tibi om. นxE 9 didicisti A (8. m2 i dixisti)
didicistis T (s alt. eras.) 14 quam CCxT 16 mulierem P (li s. u.)
iezabel 91 (i ex z m2) zezabel it\' id A m1 id 8 (6 s. u.) A m2
17 choreb A (ch s. u. m2) coreb 21 (c del.) 21\' (c eras.) horeb C (h 8.
u.) T oreb cet. 18 profluuius PC 19 chorrad A (d exp. m2) C
-(h s. u.) N\' chorrat Cx corrad C\' chorad 21 chora T chorrsed P (se ex a,
b s. d) 23 eschae A
propheta tantus, sed hoc saeculum nec mortem timebat, qui se
obtulerat requirenti et qui dicebat ad dominum: recipe
animam meam, taedium uitae istius sustinens, non cupiditatem,
sed fugiebat saecularem inlecebram et conuersationis
maculosae contagionem et impiae ac praeuaricatricis nationis
sacrilegia.
Solomon quoque iu mulieris illius specie corruptelam
saeculi huius exponit et meretricias artes declinandas
edocet. haec est mulier aliena et fornicaria, a qua te ut
custodias adhortatur nec declines ad uias saeculi cor tuum,
sed conloces illud in manu domini, in qua est cor regis. qui
enim se ipsum regit, quod pluris est quam aliis imperare,
cor eius in manu est dei, et quo uult deus conuertit illud.
non mirum si conuertit in bonum, qui perfectae bonitatis est.
in manu ergo dei simus, ut bonum quaeramus, illud bonum
incorruptibile atque inmutabile, de quo dicit Amos propheta:
exquirite bonum et non malignum, ut uiuatis: et sic
erit uobiscum dominus deus omnipotens, quomodo
dixistis: odio habuimus mala et dileximus bona.
ubi ergo bonus deus, ibi bona sunt, quae desiderauit uidere Dauid
et uisurum se credidit, sicut ait ipse: credo uidere bona
domini in terra uiuentium. illa enim bona sunt, quae
manent semper, quae non queunt temporis uel aetatis mutatione
corrumpi.
in illis bonis est qui deum quaesiuerit et
21, 1 17 Arnos 5, 14 sq. 21 Psalra. XXVI 13 om. WD nec mortem A (s. m2 i a morte) an mortem 91xE
3 optulerat 91\' 5 inlecebr»am (ae eras.) A 6 hac A rationis A
(t na 8. ra m2) PCCI 7 salomon libri (salemon E) 10 nec A (c exp.
m2) nec T (c a. u.) ne CxN\' declinet PCx 11 conloces A (t cet
m2 8. ces) 12 post enim add. quis (del. m2) A plus WP*
/. /c
13 est dei A (/■ m2) dei est W\'CxET deus uult %xE 15 sumus WP1
16 incomntabile WP4 19 dixistis A (t ti m2 8. tis) 20 uidere dauid A
(A m2) dauid uidere T dauid uidere D 21 ait ipse A « m2) ipse
ait นxET 23 mutationis A mutati. E (s ertw., 8. ras. one)
non enim solet bonum datum deprecantibus dominus denegare.
ergo quia bonus dominus est et maxime sustinentibus se
bonus est, ipsi adhaereamus, cum ipso simus tota anima nostra,
toto corde, tota uirtute, ut simus in lumine eius et uideamus
eius gloriam et delectationis supernae fruamur gratia. ad illud
igitur bonum erigamus animos et in illo simus atque in ipso
uiuamus, ipsi adhaereamus, quod est supra omnem mentem
et omnem considerationem et pace utitur perpetua ac tranquillitate,
pax autem supra omnem mentem est et supra omnem
sensum. hoc est bonum, quod penetrat omnia, et omnes in
ipso uiuimus atque ex ipso pendimus, ipsum autem nihil supra
se habet, sed est diuinum; nemo enim bonus nisi unus deus.
quod ergo bonum diuinum et quod diuinum bonum. et ideo
dicitur:aperiente te manum implebuntur omnia bonitate;
per bonitatem enim dei nobis uniuersa tribuuntur merito
bona, quibus nihil admixtum est mali. haec bona promittit
scriptura fidelibus dicens: quae bona sunt terrae manducabitis.
boni ergo illius similes simus, ut quae bona sunt
adipiscamur, bonum quod est sine iniquitate et sine dolo et
sine asperitate, cum gratia, cum pietate, cum sinceritate et
beniuolentia caritate iustitia. itaque omnes uirtutes bonitas
tamquam mater fecunda amplectitur.
12 Act. 17, 28 13 Marc. 10, 18 15 Psalra. CIH 28 18 Esai. 1, 19 libri 2 dns A is. m2 X dum) dum T (corr. dns) Cx
denegare A if i m2 s. e ult.) 3 bonus s. u. A et del. m2 A
4 adhaereamus A (t mur m2 8. mus) ipso A (0 ex i) 5 ut del.
m2 A 6 delectationis A (ta a. u. m2) 7 ut in N\' 9 utitur A (t
mur m2 s. tur) 12 ex (s. m2 i in) A in (s. ex) P\'T pendimus APCx
pendemus cet. supra se nihil นxEP\' 13 nisi solus deus CP1 15 manu
A (m2 mantl) P adimplebuntur T et (ad 8. u. m2) A implebuntur น
(imple in ras., buntur 8. u.) replebuntur C 20 iniquitate P (i alt. a.
u. m2) et pr. del. m2 A, om. T, est N et alt. del. m2 l1, om.
NT 22 beniuolentia 31 (i pr. ex e m2)
ut perueniamus a malis ad bona, ab incertis ad fidelia et F
plena ueritatis, a morte ad uitam. ipse quoque dominus dicendo:
posui ante te bonum et malum, uitam et mortem
demonstrauit quia bonum uita est, sed aeterna. si enim haec
obnoxia saeculo atque eius malignitati, utique illa est bona,
quae non corrumpitur et mutatur, quae nullo uitio degenerat,
quae uirtute adquiritur. fugiamus ergo malitiam saeculi huius,
in quo dies ipsi inquit mali sunt, et fugiamus inpigre.
ideoque Esaias clamat: conualescite manus remissae et
genua dissoluta, id est non corporis, sed animae genua
conualescite, ut directum ad caeli altissima mentis uestigium
possit adtolli, ut sit ductus solidior, uita maturior, gratia\'
plenior, prudentia circumspectior.
hoc est enim fugere, scire
quo tendas, ableuare se a saeculo, ableuare a corpore, ne
iterum frustra se aliquis extollat, et inflata mente carnis suae
non teneant caput, et dicatur de his: fugerunt e t non
uiderunt. sed hoc est fugere hinc, mori elementis istius
mundi, abscondere uitam in deo, declinare corruptiones, non
attaminare cupiditates, nescire quae sint mundi istius. qui
nobis uarios iniungit dolores, exinanit cum repleuerit, cum
exinaniuerit replet. et haec omnia inania et uacua, in quibus
19 Coloae. 3, 3 (m2 in raB.) eius Aน 9 ipsi dies N\'. 12 conualescite Å
(ł scit m2 a. scite) 13 ductus CC\' actus T (a ex du) fructus N\' (m2 in
ras.) doctus cet. 14 eat del. m2 A, post fugere transponit T 15 saeculo
ablenare se A (se a. u. m2) NT 16 et del. m2 A, 8. u. T inflata A
(inftflmata m2, ma 8. ų.) P (inflAti m2) นนCxE inflatus CC\' et (tus ex
ta m2) น\' inflammata (exp. et a. inflati) T mente CNT mentis A
(t te m2 8. tis) P (mente m2) C\'Cx 17 non CC\'นxE et non AนCxD
et (eras. et) Pน" T teneant D (n alt. eras.) teneat A m2 CC\'NT
capud Aน 19 dolo A (et add. extra u. et dno a. dolo m2) dno T
et declinare ND et (& eras.) T 20 sunt CC\'C"นxE istius mundi CT
21 iniungit C\' gignit A (gign in ras. m. ant., fuit ninguit; 8. m2 ł ninguit)
P (ex ningit) C (m2 ex ninguit) นxET ninguit W. et (t eras., 8. tll.
ant. gignit? น\' inriguit Cx exinanit P
quia non est in deum diues, et ideo insipiens, quia sapientia
cultura est dei, abstinere autem a malis disciplina est.
Quis ergo non fugiat malitiae locum, officinam iuprobitatis,
quae interire nesciat? denique non otiose signum positum
est supra Cain, ne quis eum occideret, ut significaretur quod
non extinguatur et auferatur a terris malitia. timebat Cain,
ne occideretur, quia fugere nesciebat. augetur enim et cumulatur
ipso usu malitia et est sine moderatione, sine fine, dolo
et fraude decernens, quae factis suis proditur et sanguine
peremptorum, sicut et Cain proditus est. uersatur itaque in
terris malitia atque istic errat, et ideo rogamus uoluntatem
dei fieri in terris sicut et in caelis, ut et hic sit innocentia.
itaque malitia, quoniam illic locum non habet, hic circuit,
hic saeuit seque effundit, non mundano illo mersa diluuio,
non Sodomitano exusta incendio. denique grauius postea in
seminariis pullulauit usque in ipsum parricidales ac sacrilegas
iniciens manus uniuersorum auctorem salutis. lex factum
damnat, non aufert malitiam. ipse dominus Iesus peccatum
damnauit, auctorem eius distulit, ut esset per quem iusti
probarentur. etenim quia malum deus non fecit et nequitia
diaboli inseruit, uindictam deus distulit, ut ab his ipsis quos
18 Augustinus contra duas epist. Pelag. IIII 11, 30 (leI factum... malitiam)
PC\'Cx solidus m2 ex solus C est s. u.
m2 C 4 officinA A (t na m2 8. nã) SI (à. ex a m3) 7 a A (e. m2
x e) 0 (ex ae) N\' de T e P (m2 ex a) cet. 8 quit P (ę. extra u. m2)
comulatur d (v 8. o) 9 malitia Å (ł\' ię m2 8. ia) et A (s. lineala
eras.) 10 et alt. om. P 12 istic erat (om. atque) น\' (exp. m. ant.)
atque istic errat om. นxE errat C\' et (r pr. 8. u.) T erat cet. 14 itaque
illic Å (illic 8. u. m2) T (illic eras) malitia ê น illic Å (exp. m,2,
8. iam m2) illic iam N et (illic 8. u.) T 15 seque PC\'Cx seseque  (se
pro 8. U. m2) น\' (se pr. 8. u.) cet. fundit P infandit N 16 sodomitano
P 19 dampnat AO et (p 8. u, m3) น\' 20 donauit T (o eras.
et 8. ip) eet. damnauit mg. ed. Paris. a. 1569 21 probarentur Å (b
ex p) set ex et น m3 น\'m2 sed น\'E 22 his deel. m3 A, om. NT
deceperat diabolus uinceretur.
exercentur ergo decepti, ut et
pretium luant facilitatis et sumant studia uirtutis, industriam
cautionis. unde ait: estote astuti ut serpentes. quare
sicut serpentes? ut et ille spolietur suo et qui alios exuere
uoluit amittat quae sunt ipsius non uenena, sed merita naturae.
denique deicitur ille, cum tu ascenderis. scriptum est enim:
uidebam Satanan sicut fulgur cadentem de caelo.
non fulgur inquit, sed sicut fulgur, quia suum lumen amisit,
quod habebat, antequam tibi tuum lumen uellet auferre. uerum
forte dicas quae de saluatore legimus quia sicut fulgur
coruscans desub caelo ita erit et aduentus filii
hominis. bene et hic sicut fulgur, quia supra fulgur. denique
fulgur desub caelo, lumen autem uerum supra caelum. ergo
Satanas sicut fulgur, quia amisit quod habuit: tu autem
recepisti quod amiseras.