primus usus mundi a ieiunio coepit, quando lux clara
resplenduit. secundus dies ieiunio, quando caeli factum est
firmamentum. tertio die terra pabulum germinauit, natura
obsequium praebuit: ieiunium tamen caelestis disciplina
seruabat. quarto die luminaria facta sunt solis et lunae: et
adhuc ieiunium. quinto produxerunt aquae repentia animarum
uiuarum et uolatilia super terram secundum
firmamentum caeli, et uidit deus quia bona sunt. et
benedixit ea deus dicens: crescite et multiplicamini
et replete aquas, quae sunt in mari, et uolatilia
multiplicentur super terram: et adhuc ieiunium. denique
\'benedixit ea\' scriptum est \'et dixit: crescite,\' non dixit:
edite et manducate. sexto die bestiae sunt creatae et cum
bestiis orta edendi potestas est et usus escarum. ubi cibus
coepit, ibi finis factus est mundi, ibi coepit sua incrementa
nescire, ibi coeperunt diuina circa eum opera feriari. quo
10 Gen. 1, 20 12 Gen. 1, 21 13 Gen. 1, 22 17 Gen. 1, 25, cf. 28 sqq. H\' mensarom] cenarum R PHUus nullus B 2 nnllae
r. epulae om. B in olla nullae DP\' copulae B potis P positus
B et (si eras.) D 3 ac sicerae H distentio P dissensio B
distensio cet. eflFusio R 4 esse om. B 5 ieiunio (i tert. 8. u. m2) H
6 in ieiunio P (in 8. u. m2) BGH\' a ieiunio H (a in mg. m2) DP\'
7 terra om. R pauolum (bu 8. uo) P praebuit germinatis H\'
nature obs. tenuit R 8 disciplinae BH\' 9 seruauit G lunae
lumina H\' 10 quinto H\' quinto die GH, om. cet.; V. scriptum fuisse
uidetur aqua B 11 uiuarum om. G uolatilia uolantia RGH
uolatilia celi B 13 ea deus PH\'DP\' ea cet. 14 maris (om. quae
sunt in) R uolatilia cgli DP\' 16 sicut scriptum est BDP4 et
om. B 17 edite] uenite B die (e ex o) P et alt.] ut (ct m2)
H et \\it 0#t eras.) G 19 fines (finis m2) P cibua R ibiJ ubi B
20 ibi (v 8. i pr.) P ubi H quod G (d exp.) H
imminui, per quos desiit augeri. nemo delictum sciebat,
nemo poenam timebat, nemo nouerat mortem.
plantauit
dominus paradisum ad gratiam beatorum, posuit ibi hominem
operari et custodire eum et, uti sciamus non esse nouellum
ieiunium, primum illic legem constituit de ieiunio; sciebat
enim quod per escam culpa haberet intrare. prima poena de
ieiunii praeuaricatione dicente mandato dei: de ligno quod
est scientiae boni et mali non edetis; qua die autem
manducaueritis ex eo morte moriemini. eo usque autem
nemo praeuaricari nouerat, ut adhuc orta non esset quae
prima est praeuaricata indictum abstinentiae. lex a domino
deo, praeuaricatio legis a diabolo: culpa per cibum, latebra
post cibum: cognitio infirmitatis in cibo, uirtus firmitatis in
ieiunio. denique quamdiu interdictis abstinuerunt, nesciebant
esse se nudos : posteaquam manducauerunt de interdicta
arbore, nudatos se esse cognouerunt. merito ergo mulier, ubi
culpae agnouit auctorem, interrogata: serpens persuasit
mihi, et manducaui. serpens gulam suadet, dominus
13 Gen. 3, 1 et 8 18 Gen. 3, 13 H [indjicio declaratam ... mundus 8. u. md P quo
per cybo B cibus (o s. n m2) H haberet mnndus DP\' haberet
periret (om. imminui) B 2 inminni (i tert, in ras.) G denuit B m1
desiuit B m2 H dilectum (corr. m4) P sciebat dilectum B sciebat
delictum H\' 3 nemo. nonerat timorem G 4 et posuit DP 5 costodire
(v 8. o pr.) P cnstodiret B nti (i del. ml) P nt cet. 6 primam
BGH instituit R 7 intrare (ex in terra) B intrare. intranerat G
imitari. intranerat H 8 ieiunii praeaaricatione ieivgii J2 discidente
mandato (v m2 8. o) H 9 non] ne H\' edetis (a s. e aU. m3) G
edatis BH\' 11 praenaricationis B 12 non est H\' praenaricatio G
indictum ieiunium abstinentiae BGH 13 latebra BGH inlecebra eeL
15 abstinuere R abstinuerant H abstinere (bant s. re 3) G neaderant
H\' 16 se esse WDP1 postquam DP1 de om. H inter-
dicto B 17 nndos H\' 18 agnouit culpae DP\' cognouit H\'
interrogata respondit RGH serpens respondit H\' serpens inquit DP\'
snasit R 19 mihi inquit BH\' gulae GH Buadit (e I. i) B
persuadet H (per exp.) DP\'
intretis in temptationem. itaque gula de paradiso
regnantem expulit, abstinentia ad paradisum reuocauit
errantem.,
Et dixit deus: ecce Adam factus est tamquam unus
ex nobis. inridens utique deus, non adprobans dicit, hoc
est: putabas te similem fore nostri? quia uoluisti esse quod
non eras, destitisti esse quod eras. itaque, dum supra te esse
adfectas, infra te esse coepisti. denique uestiuit eum tunica
pellicia prius et sic ait: ecce Adam, quasi dicat: ecce
amictus tuus, ecce dignum indumentum tuum, hic te uestitus
decet. qui diuina affectant tali digni habentur ornatu. ecce
quo te tua culpa deduxit, ecce nunc in hac tunica pellicia
tamquam unus ex nobis aperuisti oculos. circumspice diligenter:
nudum te aspicis, quem uestitum putabas.
gula ergo
nudos facit, ieiunia operiunt et exutos. unde dominus ait:
operui in ieiunio animam meam. bonum operimentum
quod et animam tegit, ne a temptatore deprehendatur, ne a
temptatore nudetur. bonum uelamen quod tegit culpam, tegit
abstinentia, tegit gratia; beati enim quorum remissae
3, 21 17 Psalm. LXVIII 11 20 Psalm. XXXI 1 om. R tamquam (tam in ras.) P quisi G 6 itaque B
non 8. u. B h?c dicit H\' ait B 7 potabus (v s. o) P putas H\'
8 desiste R desisti GH eras. itaque dum BGH eras. eras itaque dum
P et P (in quo m. rec. add. dum intra te eras) eras. erras (r alt. s. U.
itaque dum D eras. eras itaque dum intra te eras. cum B et (te eras. dum
autem) H\' 9 effectas (a s. o m3) G affectans (n del. m2) H affectabas
H\' intra PGH tunicam pelliciam PRH\' 10 sic om. H\'
11 amictus G (t s. u. m3) P\' (ctus in ras.) amicus PBT) indumen-
--\'/
tuum tuum dignum B, dignum Onto DP\' 12 ornatum G 13 culpa
8. u. B reduxit (de s. re) H\' hanc tunicam pellitiam R pellicip
B 15 potabus (v s. o m2) P 16 fecit R ieiunia (v a. a m2)
operiunt R et om. RH unde et HI])P\' dominus] Dauid ed.
Rom. 17 operuit B 18 et (eras.) P, om. cet. 20 abstinentia (ia
ex ii) G abstinentiam (om. tegit gratia) R gratia B in ras. vi2 et
(ia ex ift) G remissae (om. suntj H\'
gratia, dum remittit et omnem abolet errorem: tegit abstinentia,
dum obumbrat uitium et maesto abscondit affectu
atque extenuat paenitendo. etenim ieiunium et elimosyna a
peccato liberant. opertus erat Adam uirtutum uelamine
priusquam praeuaricaretur. sed tamquam exutus praeuaricatione
uidit esse se nudum, quia indumentum quod habebat
amiserat. in diebus enim ieiuniorum uestrorum orietur inquit
tibi matutinum lumen tuum et sanitas tua matura
orietur et praecedet ante te iustitia et circumdabit
te maiestas domini. bonum uestimentum lux. scriptum est
enim: circumdatus luce sicut uestimento. bonum
uestimentum, quando circumdat dominus et operit ieiunantes.
filiorum. at nudatus erat per ignorantiam, non per
adhuc enim uinum nesciebatur. in principio generis
humani ignorabatur ebrietas. primus uineam ipse plantauit:
dedit naturam, ignorauit potentiam. itaque uinum nec suo
pepercit auctori. quid mirum si, cum dominus ipse creaturas
suas laudauerit, et iste miratus est? itaque cum delectaret
eum reperti muneris gratia, temptauit uehementior creatura
14 Gen. 9, 21 sqq. Bas. 169 B (4 C) 17 Gen. 9, 20 ex is m2) P 1 sq. tetigit (ti eras.) P .2 gratiaIll R
aboletur (ur eras.) H terrorem B 3 obumbrat] abluit GH mestu
(0 m3 s. u) G 4 elimosina P elymosina R elemosina cet. 5 liberat
RHB 7 esse se R se esse P (se in mg. m2, esse ex essed) cet. indunientum
(in 8. u.) R, quia indumentum om. H 8 inquit (ipr. ex t) P
9 matotinurn (v s, o m2) P magnum GH matura om. R, matuti 1)
mutatina P\' 10 post orietur repetit uerba sed tamquam ... orietur G
procedet H circumdabit (b ex u) P 12 uestimento GHH\'
uestimentum eet. 14 Noe] ne G est om. H eum om. B 15 at
scripsi sed RGH et cet. non per intemperantiam om. B 16 principio
enim H\' humani generis DP\' 17 uinea G 18 sed ignorauit P (sed
s. u. m. ant.) cet. poenitentiam B uinom (v s. 0) P nec] non R
20 laudauorat BH\' miseratus (se del. m2) H adiectaret H delectaretur
DP\' 21 eum] cum PGDP1 gratis P gratia R
inquit qui ascenderunt equos. ascendit corporis uoluptates:
et iustus obdormiuit. sed illius ebrietas nobis suadet sobrietatem.
semel enim inebriatus est Noe; ubi uero malum
ebrietatis agnouit, inuentum suum ad remedium temperauit,
non effudit ad uitium. unde apostolus ait: uino modico
utere propter frequentes tuas infirmitates.