Sed iam quia et superiore die et hodie Iudaeis tantis
responsum arbitror, apud uos mihi, fratres dilectissimi, prophetici
facti ratio praestanda est etenim cum primum legeretur
hic psalmi titulus, quod uenerit Nathan ad Dauid, cum
intrauit ad Betsabee, diximus plurimos serie huius historiae
offendi, et ideo tractatum eius adsumpsimus tripertitum
diuisionemque tractatus ita putaui esse faciendam, ut apud
gentiles lapsus condicionis non negaretur, correctio erroris
adstrueretur, apud Iudaeos autem ideo lapsum esse sanctum
Dauid doceremus, ne amplius Iudaeorum perfidia claudicaret
eumque uel dei filium desinerent credere, quem uiderent
communi condicione obnoxium fuisse peccato, Christiani uero
surgentis ecclesiae mysteria possint aduertere. tripertita igitur
diuisio facta est, una secundum naturam, alia secundum fidem,
TBN accipiet (concipiet P) in utero cet. 2 emmanuhel
T et (h s. u, m2) T4 emmanuel cet. est interpretatam
BT\'B\' est (om. interpretatur) P\' 3 ego qui loquebar ecce adsum
DN, fort. recte 6 ipse T 7 nostrorum (0 alt. ex a) T
9 atrocitate scelerum T 10 in] et BDPM, in nos om. P\' 11 iam
quia et] iam et D iam quia BIP quia iam et PM tantis TN satis
cet. 12 fratres dilectissimi (carissimi X) mihi yPM 15 intraret
T\'P\' betsabee T bethsabee cet. huius historiae offendi (offerendi
N) TN historiae huius confundi eet. 18 correptio DPM 20 perfidia
iudaeorum X 22 fuisse om. X christianis (christiani BT\') uero suggerentes
DXPM 23 possint TN possumus M possimus cet.
fides excusat a culpa, gratiam quoque promissam iam dudum
sacramenta conciliant.
ut nos omnes emendaret, postremo peccauerit in corpus suum
— qui enim fornicatur in corpus suum peccat —, peccauerit
in corpus suum, ut in Christi corpore redimeretur: ecce
quem uix defendendum putabamus iam cernimus praedicandum.
quis enim est qui nolit diuina magis in se munera quam
humana opera praedicari? arbitramur enim secundum apostolum
iustificari hominem per fidem sine operibus
legis. iustificetur ergo ex fide Dauid, qui per legem peccatum
agnouit, sed peccati ueniam ex fide credidit; iustificetur Dauid,
quia in peccato eius surrecturae ecclesiae mysteria refulserunt.
dicet aliquis, qua ratione et adulterium et homicidium conmiserit
dominici generis auctor electus; at ego aliud dico:
talis auctor dominici fuit corporis eligendus. quid est enim
incorporatio nisi remissio peccatorum ? et ideo exsors peccati
esse non potuit, ut diuinam gratiam et exemplo praeferret et
nuntio. denique ea dispositione Betsabee et Thamar inter
auctores dominici generis conputantur, quarum altera adulterium
fecit, altera conmisit incestum. ea dispositione et Achab
38. 18 22 Matth. 1, 9 et 11 D promissa T praemissa N praemissam cet. 5 ut] ne
BT\' quod P nos omnes TDN nobis omnibus cet. 6 enim] ergo TN
9 est om. TN, est enim B\'P nolit diuina mngis in se TN d:uina
nolit in se magis B nolit diuina in se magis D rJI et (in om.) P nolit
in se diuina magis B\'P\' diuina post se repetit, sed del. T 10 opera
in ras. T arbitramur... u. 19 potuit in ras. m3 T\' 11 iudicari
BD hominem om. N, ante iudicari ponit B 14 surrecturae
scripsi surrectura TN snppremo B\'P\' subrepto cet. 15 dicet TN dicit
cet. parricidium TBN, sed cf c. 10 8. 50, c. 11 8. 54 et 61 16 at
.
ego TN a domino M a deo cet. 17 corporis fuit B\'PP\' 18 incorporatio
TN corporatio cet. 20 betsabee T betsabee M bethsabee uel
-eo eet. inter auctores TN mater auctores B matres (e ut uidetur ex
i B\') auctoris PJf (qtti auctoris post generis transponunt) cet.
maioribus Christi, ut omnes homines redempturas
beneficium a suis maioribus inchoaret, simul ne qui se subiecit
usque ad corporis passionem nobilitatem captasse
originis uideretur; hominum enim ista iactantia est
alienam gloriam, non suam quaerere; et tamen inter ipsos
homines maior uirtutis quam nobilitatis est gratia. simul
edendum exemplum fuit, ut intellegerent omnes maiorum
probra non posse posteris esse dedecori, quod unusquique
successionis maculam propriae merito posset abolere uirtutis.
uides quantos et quam grauiter criminosos dominicae
series conprehendat, de quorum origine propter te
nasci Christus non erubuit? et haec si credas, diuinae misericordiae
in te munera sunt et hoc caelestis insigne est potestatis;
superabundauit enim peccatum, ut superabundaret
gratia. non fuerit igitur Dauid exceptus a culpa, ut esset
electus ad gratiam.
Sed lam mysteria ipsius recenseamus historiae et ex ipsis
scripturarum fontibus hauriamus atque ut omnem seriem
mysteriorum introspicere possimus, textum ipsius repetamus
historiae. sic nempe in libro Regnorum meminimus expressum
eo quod Dauid cum lauantem uidisset Betsabee, Uri uxorem,
adamauerit, deinde domum uenire praeceperit, cum absens
esset uir mulieris. non multo post maritum eius regressum
esse nuntium belli, religiosum sane et deuotum uirum, qui
belli tempore non putauerit sibi ingrediendam domum, cum
libri euuangelista T describit / 2 redempturos B T
3 beneficus P1 beneficiis suis B\' inchoaret a suis maioribus X ne
qui se TN\'PB\' ne non P\' ne quis se cet. subiecit usque ad c. passionem
TN subiectosque (subiectoque P, sublatosque D, subiectos X) a
(om. X) c. passione (passionibus P\') cet. 8 euidendum N omnes
intelligerent Z 10 possit TND 21 regum BIP 22 betsabep T
betsabee M bethsabee uel -ef,: cet. uri T et 1111 N (urie m2) uiri M
. uriae cet. 24 multum / męritum (a s. q) T
sed in proeliaribus tentoriis excubantes. postea iussu Dauid
in bellum reuocatum sub ea praeceptione, ut obiceretur aduersariis
bellatoribus, quo morte uiri liberam copiam potiendae
mulieris rex haberet. et hic nonnulla est peccati uerecundia
et pudor culpae, quod latebram quaesiuit erroris et iniustae
necis non auctoritatem sibi iure regiae potestatis adsumpsit,
sed inuidiam declinauit. culpam fateor, sed tolerabilior est
quae uerecundia premitur quam quae insolentia praedicatur.
mortuus est igitur Uri bellatoribus obiectus, sed postea idem
qui eum peremerant iussu Dauid expugnata urbe sunt interempti.
haec est historiae series, in qua profunda licet spectare
mysteria.
eget auxilio —, sed excusandum excepimus uel potius praedicandum,
ne in tanto mysteriorum profundo uacillem, iustum
est ut eius ore utar, cuius utor historia. utar igitur prophetico
responsorio dicens: cor mundum crea in me, deus,
et spiritum rectum innoua in uisceribus mei. nemo
enim sine spiritus sancti infusione tantos diuini recessus
potest spectare mysterii. etenim si ille tantus propheta spiritus
sancti petit sibi munus infundi, quid facere infirmus debeo,
cum praesertim etiam apostolus sanctus populi quoque se
petat precibus adiuuari, ut ei aperiatur ostium ad loquendum
TN, om. cet. 3 bellum scripsi bello TN bella eet. 4 potiundae
X 7 sibi s. u. T 8 fateor TN fatetur cet. 9 premitur
uerecundia X 10 uri TN uiri M uiris D urias cet. 11 peremerant
TN peremerunt eet. perempti DB4 interfecti B 15 excepimus
scripai excipimus TN recipimus cet. 16 tantum myst. profundum T
tantum profundum myst. N 17 prophetico responsorio TN responsorio
prophetico eet. 19 et TBDN, om. eet. nemoj neque B\'P\' 20 sancti
spiritus BB\'P\' tantos TN tanti BPM tantis T\' tanta DB\'P\' 21 mysterii
TN mysteria cet. 22 sibi petit / munus] dona B\'P\' debeo
TN debeat cet. 23 quoque om. DN 24 petat N putat B putet cet.
*ostium (h ut uidetur eras.) T
aperire! pulsemus tamen; solet enim exaudire pulsantes, quia
ipse dixit: pulsate, et aperietur uobis. o si mihi se ipse
reseraret, quia Christus est ianua. ipse intus, ipse extra, ipse
uia quae ducit, ipse uita ad quam contendimus uenire.
ueni
ergo, domine Iesu, et aperi nobis fontes tuos, ut bibamus de
aqua, quam qui bibet non sitiet in aeternum, uel si de fonte
adhuc tuo haurire non possumus, dignare concedere, ut de
puteo saltim haurire possimus, unde potum Samaritanae illi
dubitanti adhuc mulieri polliceris. et tu quidem de fonte
omnibus polliceris, sed dubitantibus ut illi Samaritanae fons
tuus adhuc altus est puteus. bibamus et nos aquam caelestium
secretorum et, quoniam ad fontem tuum meruimus peruenire,
liceat nobis imaginem saltem mysteriorum uidere caelestium.
itaque, ni fallor, per prophetam spiritum sanctum intellegemus,
per adulteram autem licet synagogae fornicationes uarias
aestimare. et ideo multo ante cernimus reuelatum ex spiritu
sancto et ex familia ludaeorum, quorum patres, ex quibus
Christus secundum carnem, dominum Iesum esse generandum,
qui quidem quasi Iudaeus ex adultera familia natus
est, sed quasi inmaculatus ex uirgine. erat sub lege, erat
quasi sub uiro familia Iudaeorum. abolenda fuit legis obseruantia,
ut ueritas substitueretur et gratia.
Habemus unum mysterium. accipite et aliud, ita tamen ut
memineritis ex prima conceptione Betsabee natum esse
9 Ioh. 4,12 12 Ioh. 4,11 17 Gen. 49, 10 18 Rom. 9, 5 25 Keg. II12,18 om. N 5 uenire TN peruenire cet.
7 bibet T bibit cet. 8 tuo adhuc haurire TP1 tuo haurire adhuc B\'
non possumus ... haurire om. B 9 saltem B JP\' 10 polliceris ...
omnibus om. BTP1 fontibus (om. omnibus) TN 11 ut illis BT
(in quo deinde amaritudiue fons) utilis D (qui om. Samaritanae ... bibamus)
i
15 ni TN n D nisi cet. intelligemus T (-imus corr.) TP* intelligimus
cet. 16 sinagogae T 17 extimare D 18 et om. X ex pr.
om. DN ex alt. TN et ex cet. 25 betsabee T bersabeo B bethsabee
uel -ee cet.
illum paruulum ex conceptione furtiua, istum uero Salomonem
iam ex professione coniugii. liquet igitur per Dauid intellegi
prophetam, per prophetam populum propheticum, ex quo et
synagoga primo ille qui natus est, quoniam degenerauit a
maioribus suis per flagitia formatus et per uitia conceptus,
populus Iudaeorum ad resurrectionis aetatem peruenire non
potuit nec in uirum perfectum excrescere, sed in exigua
sensuum paruitate et quadam uirtutis defecit infantia. at uero
ille qui postea ex legitima conceptus est copula populus
Christianus, ille sapiens atque pacificus — haec enim Salomonis
interpretatione reserantur — ad incanam longaeuae
resurrectionis aetatem atque ad regnum illud caeleste peruenit.
per illum autem populum lex soluta, per istum gratia
est.
1 Accipite etiam tertium mysterium. quod Dauid Hebraei
dicunt Latini humiliatum interpretantur. quis est autem uere
humiliatus nisi ille qui non rapinam arbitratus est esse
se aequalem deo, sed formam serui accipiens humiliauit
se ipsum, factus oboediens usque ad mortem?
hic est igitur qui significatur Dauid, excelsus per naturam,
sed humiliatus per misericordiam, sublimis in diuinitate, sed
mitis in corpore. itaque ubi humiliatus ibi oboediens. ex eo
grato 31 (I 544, 45) et Siegfried \'Die hebr. Worterkl. des Philo\' p. 33
18 Philipp. 2, 6—8 TN licet cet. 4 populum iudaicum N et TN et ei cet.
5 primo TN primus cet. degenerauit TN de generatione D degenerauerat
cet. 6 moribus TN conceptus TN concretus cet. 7 aetatem
TN aeternitatem cct. 8 in pr. 8. u. m2 B\', om. BPM 9 quandam
T 11 ille sapiens om. TN haec ... reserantur TN hoc ... reseratur
cet. enim] etiam BDTIPP 13 eternitatem B\'P\' ad
om. N 16 quod dicunt hebrei dauid excelsum D 18 ille om. y
non post rapinam transponunt T\'B\', post arbitratus P\' humiliauit
se ipsum TN humiliauit semet ipsum BDM et (ipsum in mg.) P
semet ipsum humiliauit T\' (m3 in ras.) B\'P\' 21 est TN, om. cet.
cum enim oboediens dicitur factus usque ad mortem, mortem
autem non diuinitatis, sed corporis, non utique oboedientia
diuinitatis fuit illa, sed corporis, nec humilitas maiestatis illa,
sed carnis. itaque quantum ad susceptionem corporis spectat,
apostolica lectio in quo Christi fuerit humilitas declarauit:
quod uero ad naturam spectat diuinitatis, euangelica lectione
reseratum est, quam pio prosecuti estis adsensu, cum audiretis
legi dicente dei filio: ego et pater unum sumus;
unum enim diuinitate sunt filius et pater, sed non unum
sunt corporis sacramentum et diuinitatis aeternitas. nec solus
tamen apostolus humiliatum dixit esse dominum, sed ipse
quoque se humilem esse memorauit dicens: tollite iugum
meum, quia leue est, quoniam mitis sum et humilis
corde. et tamen non sola interpretatione, sed etiam manifesta
appellatione signatum, quia scriptum est: inueni Dauid
seruum meum, in oleo sancto meo unxi eum et infra:
ipse mihi dicet: pater meus es tu et: ego dicam illi:
filius me.us es tu. ergo Dauid quem quaerebamus inuenimus
seruum quidem specie, sed dominum in ueritate.
1 Hic ergo Dauid intra domum deambulabat suam.
quae
domus est utique Christi nisi illa, de qua dicit quia apud
patrem meum mansiones multae sunt? in illa igitur
regia situs humanam condicionem nudam uidit et miseratus
9 Ioh. 10, 30 13 Matth. 11, 29 16 Psalm. LXXXVIU 21
18 Psalm. LXXXVIII 27 19 Psalm. II 7 22 Ioh. 14, 2 Т\'pl dicitur factus obediens B\' mortem autem
non d. sed corporis TN mors autem (autem om. D) n. d. sed corporis
fuit (fuit sed corporis D) cet. 4 fuit illa diuinitatis T illa om. N
5 expectat BDPM 7 lectio reserauit X 8 audieritis AM audieretis B
10 pater et filius XP...1[ 16 signatum TN signatum est cet. 17 infra
ipse mihi TN infra se BDT\' infra B\' infra ipse cet. 18 dicet PM dixit
TN et (c s. x) B dicit (mihi add. P\') cet. 20 in specie B\' in T
(eras.) X, om. cet. 21 deambulabat suam N deambulat suam T suam
deambulauit B suam deambulans D deambulans suam eet. 22 apud
patrem meumJ in domo patris mei /
serpentis genitalibus erat naturae suae exuuiis destituta. neque
enim ueri simile uidetur, ut ante domum regis mulier nudaretur,
ante domum regis femina se lauaret, quasi locus lauacro
oportunior alius esse non posset. non quadrat, non congruit,
non cum fide conuenit: distat a uero, abhorret a sensu. talem
rex, tam petulantem, tam procacem horrere potuit, non amare.
an illa si non uirilis Uerecundari nec regios saltim uereri
potuit aspectus ? an illam, priusquam rex uideret, nec ministri
eius arcere potuerunt ?
ergo si hoc cum fide non potest conuenire,
quaeramus quae ista sit nuda: uidelicet humana
condicio omnibus uestimentis exuta naturae, carens amictu
inmortalitatis et innocentiae spoliata uelamine; nudus est enim
qui peccato nudatur et culpa. denique ille primus nostri
generis peccator atque utinam solus, antequam peccaret,
nudum se esse non sensit: posteaquam peccauit, nudum se
esse uidit et ideo tegendum foliis putauit, quia nudum se
esse cognouit. factus est igitur ille sibi nudus, posteaquam
factus est reus culpae. in illo nudata est omnis humana condicio,
per successionem naturae non solum culpae, sed etiam
aerumnae obnoxia. ergo ille se nudum sensit et uidit. unde
ita est omnis nostra condicio, ut qui se nudum putauerit
nudum et uideat et sentiat. denique qui diuitias concupiscit
nudus est, qui contemnit opulentus est. adeo suus unicuique
sensus aerumna est et sua cuique uirtus expers iniuriae est.
ergo humanam condicionem primo per legem sibi Christus in
coniugium uindicauit, quam repudiauit postea. unde et ait: B\' nuda uirtutum adhuc P\' 2 erat genitalibus
/ 3 mulier ... regis om. TBN et (qui post lauaret add. ut ante
domum regis mulier denudaretur) B\'P\' 5 possit TDN 7 tam pr.]
tam (i eras.) T 8 si non uirilis TN si non uiro DPM sine uiro X
saltim Tyx saltem cet. uereri potuit T potuit uereri N uereri potuisset
cet. 14 et culpg T a culpa N 15 atque utique utinam TN
17 tegendum se BB\'P\' 20 per successionem naturae om. N 23 et
pr. om. DX 24 adeo suusJ at uero si uis B at uero suus T\' (corr.
sni) P unicuique TN cuique cet.
hoc igitur genere Christus familiam suam nudam uidit et
amauit; amat enim sanctam Christus animam. denique amabat
Iesus Lazarum et Mariam, amabat Christus ecclesiam suam
quamuis nudam, quamuis adhuc nullo uirtutum decore
uestitam.
Denique ut sciamus propositae dispositioni scripturarum
seriem conuenire, discamus ecclesiam nudam, discamus
festinantem et lauantem se ante domum Christi,
quando baptizabat Iohannes in Iordane dicens: ego quidem
baptizo uos in aqua in paenitentiam, qui autem uenit
post me fortior me est, cuius non sum dignus calciamenta
portare. ipse uos baptizabit in spiritu sancto.
ergo quando baptizabatur plebs in paenitentiam, Christum
utique domui eius iam uicina quaerebat, ut perueniret ad
gratiam. quaerebat ergo in Iohanne Christum ecclesia dicens:
adnuntia mihi quem dilexit anima mea, ipsum causam
desiderii, ipsum causam lauacri sibi esse conmemorans, sicut
habes: fusca sum et decora, filiae Hierusalem, sicut
tabernaculum Cedar, ut pellis Salomonis. habes causam
qua ratione se lauare gestiat, quia fuscam se esse conmemorat.
nam quasi interroganti Iohanni qua ratione plebs multa concurrens
gestiret lauari respondit dicens: fusca sum et
decora, filiae Hierusalem. quia fusca est, lauari desiderat;
quia decora est, uideri nuda non metuit. nolite inquit
17 Cant. 1, 7 19 Cant. 1, 5 25 Cant. 1, 6 om. TN, post Christus transponit P\' 3 amat] amauit X
xps sanctam T xps sanctam D 4 et lazarum PM 5 nullo adhuc
BT\', adhuc om. B\'P\' 7 dispositioni TN disputationi cet. 11 paenitentiam
Erasmus paenitentia libri 16 in TN a DM de P, om. cet.,
in quibus iohannem xpi 17 diligit x 19 filiae TDNTx filia eet.
sicut TN ut cet. 20 tabernacula DB\' pelles D (es ex is) RIP\'
habens N 21 quia] quae X 23 dicens TN, om. cet. 24 filiae
T DNT\' filia eet.
me sol. ergo fuscamur, quando non uidemur a Christo,
sed quando uidemur, albescimus. uidit ergo eam ille cui nuda
sunt omnia et interna pectoris occulta esse non possunt, quia
scrutator est cordis et renis; nihil huic tectum, nihil est
inuolutum. uidit ecclesiam suam nudam et, ut uidit, adamauit.
uidit nudam dilectam et quasi filius caritatis adamauit.
!
uidete quemadmodum inuitet, uidete quemadmodum uocet. non
hic adulterii obprobria, sed mysteria castitatis sunt. tota es
inquit formosa, proxima mea, et reprehensio non est
in te. ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano,
transibis et pertransibis a principio fidei. et bene a
principio fidei. ergo ubi fidem habes, adulterium timere non
debes; fides enim coniugii est, fraus adulterii. sed ut adesse
possit a Libano, ante praemisit dicens: exurge, ueni, proxima
mea, formosa mea, columba mea, perfecta mea.
proxima utique fidei desiderio, formosa decore uirtutis, columba
gratia spiritali. pennae enim columbae deargentatae
aeternam illam significant potestatem et columbae uolatus
sancti spiritus praesentiam declarauit. uocat igitur ad se eam
Christus, ut ueniat, quoniam spiritalibus iam pretiis dotata
ueniebat, quia ecce inquit hiemps praeteriit, imber abiit,
discessit sibi, flores uisi sunt in terra. uidete
sancta inuitetur ecclesia. hiemps inquit discessit
<inquit>\' usque ad uerba \'anima mea\' (p. 389, u. 3) leguntur in
Commentario in Cantica canticorum ex libris Ambrosii collecto 2, 50 (I
1568 D-1.569 A B.1. scripturas littera C significabo 18 Psalm. LXVII 14
19 Matth. 3, 16 22 Cant. 2, 11 sq. D renum NB\'PM 6 et ut uidit adamauit
TN et (om. DB\'P\') uidit et adamauit (amauit BPJf) cet. 8 inuitet
TNX uidet D uideat cet. uidete TN, om. cet. 10 post formosa
add. mea BD, amica mca PM responsio TN, fort. ex reprensio
ortum 11 huc] adhuc (bis) X sponsa ... Libano om. TN 12 et
bene... fidei om. TN 17 proxima mea DX 20 spiritus sancti TIBia
eam xps ad se PM 21 precibus N de toto X 24 inuenitur X
infirmitatis, quae agrum animae fecundum omni flore dispoliat.
est enim hiemps non terreni solis, est hiemps mentis, quando
animo frigus inlabitur, quando uapor animi uanescit, quando
soluitur uigor sensus, quando nimius umor exundat et mentem
grauat, quando interior caligat aspectus. et ideo ait dominus:
uidete ne fiat fuga uestra hieme aut sabbato. bonum
enim ut tunc dies iudicii uel mortis adueniat, cum uiget
animi blanda temperies, cum caeleste mysterium serena luce
resplendet, cum cor nostrum ardet in nobis. tunc enim
Christus est praesens, sicut testantur in euangelio Ammaon
et Cleopas dicentes: nonne cor nostrum ardens erat in
nobis in uia, cum aperuisset nobis scripturas? uiget
autem animus, quando etiam flos uidetur in terris. quis iste
flos boni odoris nisi ille qui dixit: ego flos campi et
lilium conuallium? de quo et in Esaia scriptum est:
exiet uirga de radice Iessae et uirga ex radice ascendet
et flos ex uirga exiet. radix utique familia Iudaeorum
est, uirga Maria, flos Mariae Christus, qui quando
nostra resplendet in terra et in agro animae redolet uel in
ecclesia sua uernat, nec frigus possumus timere nec pluuiam
uereri, sed expectare iudicii diem.
et ideo ecclesia ut hunc
2, 1 17 Esai. 11, 1 P\' 3 nostra (noster T\'P\') hiems (om. non) X 4 euanescit
DP\' 5 umor T humor cet. exundat (n s. u.) T 6 caligat
TNB\'P\'C caliginat cet. 7 aut TN uel cet. 11 testatur C ammon
(ammaon C) et cleophas dicentes TNC duo discipuli dicentes D dicentes
ammaon (amaon lJ) et cleophas (cleopas BP) cet. 13 aperuisset TN
aperuisset in C aperiret cet. 14 quis est C 17 exiet TN
et extet cet. et uirga ex (de B\'P\') radice (eius add. XP) ascendet
et flos ex uirga exiet TNXPMC et flos de uirga ex radice eius ascendet
(ceteris omtssw) D. locus sine dubio interpolataes; scribendum esse ui-
detur: et flos ex uirga ascendet 21 uernat nec T4 (at nec in ras. m3)
uernet ne B uernat ne B\' uernat fi? P\' 22 uereri TN nec uereri cet.
diem iudicii rBi
dicens: in cubili noctibus quaesiui quem dilexit
anima mea. quaesiui eum et non in u en i eum, uocaui
eum, et non exaudiuit me. exurgam itaque et introibo
in domum, in forum et in plateas et quaeram quem
dilexit anima mea. quaesiui eum et non inueni eum.
inuenerunt me custodes, qui circueunt ciuitatem,
percusserunt me et tulerunt pallium a me. uidetis
quemadmodum quaerat quem desiderat inuenire, ut non timeat
uulnerari. sed haec uulnera non metuenda sunt, sed optanda,
quia uulnera caritatis sunt, sicut ipsa dixit: uulnerata
amici quam uoluntaria oscula inimici.
ideo nuda, quia nonnumquam uirtutis est opertum non habere
pectus, cor non habere uelatum. denique uelatam illam, hoc
est synagogam, quae habebat uelamen in lectione ueteris
testamenti, quod non reuelatur, quoniam in Christo euacuatur,
uelatam inquam synagogam Christus despexit et spreuit, unde
hodieque uelamen super cor Iudaeorum positum est. at uero
ea quae tota ad dominum mente conuertitur nuda est atque
perspicua. cum enim quis conuersus fuerit ad dominum,
uelamen auferetur, ut gloriam dei speculantes uidere possimus.
27, 6 17 II Cor. 3, 14 23 II Cor. 3, 18 TNC in noctibus cet. 3 eum post inueni om. BDPM
5 et pr. om. X 6 eum pr. om. BD eum alt. om. PM 7 circumeunt
DTB\'M 8 et me percusserunt TIP et percusserunt me B\' et om. y
a me TN meum cet. 9 quemj quę yP 11 ipsa yM ipse cet.
dicit Erasmus 12 caritate B\'FPM ego TN sum ego BP ego
sum cet. caritatis*# T 13 uoluntaria TDSB\' uoluptaria cet.
14 igitur] itaque BIP quia] que PM \'19 uelatam inquam TN,
OnJ. Puelamen quam cet. 20 super TNB\' supra cet. est positum
BT\', est om. B\'P 21 nuda est... auferetur om. DBłPPM atque ...
auferetur om. T\'
scriptum est: exui tunicam meam, quomodo induam
eam?