Cato 3, 1. Col. I 4, 8. Varro I 11, 1. Col. I 4, 6 <1> Modus hic probatur, ut neque fundus villam quaerat neque villa fundum, non, ut fecerefecere ego. (-re id coni. S). fecerit ll. -rint v. -runt Bas. iuxta diversisdiuersis in ego. -sum DFdEv. om.G. -sis Bas.in eadem aetate exemplis L. Lucullus etet Q. G. et que DG. atque d. et quae F. equę E.Q. v. Q. Scaevola, cum villauilla v.a. S. Scaevolae fructus non caperetcaperet Turnebus. caret ll. careret v.a.S., villam Luculli ager, quo in genere censoria castigatio erat minus arare quam verrereuertere P.. nec hoc sine arte quadam est. novissimus villam in MisenensiMisenensi C. misin- ll. v. posuit C. Marius VII cos., sed peritia castra metandimetanti E. -ntis S. sic, ut conparatoscomparatos ei G. -tus et (ei v.) ll. v. ei ceterosceteros dG. -rus DGF. -ri E. in caeteris v. etiam Sulla Felix caecoscaccos E. fuisse diceretdiceret G. -re ll. v..Col. I 5, 6. 4. Varro I 12, 2. 1. Homerus ε 469. Col. I 5, 5. Varro I 12, 1. <2> convenit neque iuxta paludes ponendam esse neque adverso amne, quamquam Homerus omnino ee v. om. ll. flumine semper antelucanas auras insalubres verissime tradidit. spectare in aestuosisaestiuosis f. locis septentriones debet, meridiem in frigidis, in temperatisin temperatis F2v. temp- r. exortum aequinoctialem.

Col. II 2, 20. 14.Agri ipsius bonitas quibus argumentis iudicanda sit, quamquam de terrae genere optimo disserentes abunde dixisse possumus videri, etiamnum tamen traditas notas17,25 sqq. subsignabimus CatonisCatonis ll. v. Columellae P. Magonis Klotz. maxime verbis: ebulum vel prunus silvestris vel rubus, bulbus minutus, trifolium , herba pratensis, quercus, silvestris pirus malusquemalus- que Ev. malus r. frumentarii soli notaefrumentari soli notae E. frumentis habilis linoque F2., item nigra terra etterreat et E. terra, at et S. cinerei coloris. omnis creta coquet, nisi permacra , sabulumquesabulum- que F2fdH. -lum rv., nisi id etiam pertenue est, et multo campestribus magis quam clivosis respondent eadem.

Col. I 3, 8. Verg. Georg. II 412. Mago ap. Col. I 1, 18.<3> Modum agri in primis servandum antiqui putavere , quippe ita censebant, satius esse minus serere et melius arare; qua in sententia et Vergilium fuisse video. verumque confitentibus latifundialatifundia Dv. -diam GF1d. -di iam F2. -dium E. perdidere Italiam, iam verodist. U chrest. 227. et provincias—sex domini semissem africae possidebant , cum interfecit eos Nero princeps—, non fraudando frau- dandus F2. fraudabo v.a.G. magnitudine hac quoque sua Cn. Pompeiopompeius F2. -ium v.a.G., qui numquam agrum mercatus est conterminum. agro empto domum vendendam inclementer atque non ex utilitate publici status Mago censuitmago statuit dT., hoc exordio praecepta pandere ingressus, ut tamen appareat adsiduitatem desideratam ab eo.

Cato 5. ib. § 3. Col. I 8, 10. 13. XI 1, 27. <4> Dehinc peritia vilicorum in cura habenda est, multaque de his Cato praecepit. nobis satis sit dixisse, quam proximum domino cordecorde DGF1Ev. -da d. -di F2C. esse debere et tamen sibimet ipsisemetipsi E. non videri. coli rura abab F2fdH. om. rv. ergastulis pessumum est, utut v. et ll.G. quidquid agitur a desperantibus. temerarium Videatur unam vocem antiquorum posuissepofuisse F2v. potu- r., et fortassis incredibileincredi- bile ni T. -lem E. -le rv. , ni penitus aestimeturaestiment v. existiment C. -metur G., nihil minus expedire, quam agrum optime colere. L. Tarius Rufus infimaab infima dT. natalium humilitate consulatum militarimilitari Ddv. -are r. industria meritus, antiquae alias parsimoniae, circiter |M???||M???| HSD. miliens HS dBas. XIII S D1F. xi h??? S G. xi ??? S D2. In E. HS liberalitate divi Augusti congestuman Congestorum? usque ad detractationemdetractationem (detrect- dLugd.) dE2G. de- tractionem rv. heredis exhausit exhausit dv. exausit r. agros in Piceno coemendo colendoque in gloriamin gloria (ad sqq. Relatum) B.. internicionem ergo famemque censemus? immo, Hercules, modummodu E2. Modo E1. iudicem rerum omnium utilissimum.th. H. VIII 6, 3. bene colere necessarium est, optime damnosum, praeterquam subole dist. ego.suasua v. suo ll.H. colono autcolono aut ll. v. colonoue C cum B. pascendis alioqui colentecolente om. v.a.H.. domino aliquasaliquas ll. v. An amplas vel etiam Italicas messes colligere non expedit, si conputetur inpendium operae, nec temere olivam, nec quasdam terras diligenter colere, sicut in Sicilia tradunt, itaque decipi advenas.

val. Max. IV 4, 6. <1> Quonamquonam dEv. qm??? r. igitur modo utilissime colenturcoluntur dEv. a. G. agri? ex oraculo scilicet: malis bonis. Sed defendide- fendi Ev. -endendi r. aequum est abavosabauis E., qui praeceptis suis prospexere vitae. namque cum dicerent malis, intellegere voluere vilissimos, summumque summumque D2D. -mum rv. -ma p. providentiae illorum fuit, ut quam minimum essetesset dv. esse r. inpendiiinpedi DGF.. praecipiebant enim ista, qui triumphales denas argenti libras in supellectile crimini dabant, qui mortuo vilico relinquere victorias et reverti in rura sua postulabant, quorum herediaheredia dTBrot. herendia r. praedia v. colenda suscipiebat res p., exercitusque ducebant senatu illisillis dv. illi r. vilicante.col. II 21, 1. indeIn die E. illa reliqua oraculeexoracula E. ex oraculo S.: nequam agricolam esse quisquis emeret quod praestare ei fundus possetposset dv. -sit r.; malum patrem familias quisquis interdiu faceret, quod noctu posset, nisi in tempestate caeli; peiorem qui profestisprofestis v. -essis ll. diebus ageret, quod feriatis deberet ; pessimum qui sereno die sub tecto potius operaretur quam in agro. <2> Nequeo mihi temperare , quo minus unum exemplum antiquitatis adferam, ex quo intellegi possit, apud populum etiam de culturis agendiagendis F. moremmodum F2f2. fuisse qualiterque defendi soliti sint illi viri. C. Furius Cresimuscressimus E2. Crescimus E1. Cresi- nus v. chresimus S. e servitute liberatus, cum in parvo admodum agello largiores multo fructus perciperet, quam ex amplissimis vicinitas, in invidia erat magna, ceu fruges alienas perliceretpelliceret dv. a. S. veneficiisueneficiis dv. Uenif- E. benef- r.. quamobrem ab spurio albino curulicurili DGF.aedileaedile S. Om. ll. v. die dicta metuens damnationem, cum in suffragium tribus oporteret ire, instrumentum rusticum omne in forum attulit et adduxit familiamfamiliam H. filiam ll. v. suamsuam D2D. om. rv. validam atque, ut ait piso, bene curatam ac vestitam, ferramenta egregie facta, graves ligones, vomeres ponderosos, boves saturos.col. III 21, 4. postea dixit: Veneficiauene- ficia Ev. beneficia d. -facia DF1. -facta F2. -facico G. mea, Quirites, haec Sunt, nec possum vobis ostendere aut in forum adducere lucubrationes meas vigiliasque et sudores . omniumomnium F2Ev.-ibus r. sententiis absolutusabsolutus. itaque dist. G. itaque est. profecto opera, nonnon om.ES. in F. inpensa, cultura constat, etconstat et dEv. -stet r. ideo maiores fertilissimum in agro oculum domini esse dixerunt.

cato 4.-5, 2. 7. Col. I 8, 14. XI 1, 28. 30.—cato 5, 6. <3> Reliqua praecepta reddentur suis locis, quae propria generum singulorum erunterunt F2dv. erit F1. Erint rS.. interim communia, quae succurrunt, non omittemus, et in primis catonis humanissimum utilissimumqueutilissimumque F2fdTH. -mum r. et util- v.: id agendum, ut diligantdiligant se F2fD. -gant' d. -gant Te U 339. viciniuicinis E.. causas redditreddidit d. ille, nosnos om.E. quas v. a. H. existimamus nulli esse dubiasdubios E..—Inter prima idem cavet, ne familiae male sitmale sint E. malae sint dv. a. S..— Nihil sero faciendum in agricultura omnes censent, iterumQue iterum ES. suo quaeque tempore facienda, et tertio praecepto praetermissa frustra revocari.—De terra cariosa execratio Catonis abunde indicata est, quamquam praedicerede v. praedicere (=== interdicere) cfr. § 303. non17,3dist. Ego.cessantisces- santis ego. cessat is ll. v..—Quidquid per asellum fieri potest, vilissime constatconstare F2D..—Filexfilex F2D. filix dv. felix rS. biennio moritur,col. II 2, 13.—col. XI 2, 62. Cfr. Diosc. IV 183. si frondem agere non patiaris. id efficacissime contingit germinantisgerminantibus F2D. ramis baCulo ba- culo F2dv. -los r. decussis; sucus enim ex ipsa defluens necat radices. aiunt et circa solstitium avolsas non renasci nec harundine sectas aut exaratas vomeri harundine inposita. similiter et harundinem exarari filicefilice F2v. -ci d. felice rS. vomeri inposita praecipiunt .col. II 2,13. (pallad.vi 3,3). Col. II 2, 11. (pallad. 16, 13).—Iuncosusiunco- sus D2Ev. iunco sucus (sucosus F2) r. ager verti pala debet autat v.a.s. ante F2fD. in saxosoin faxoso GF1. infractus F2f2D. bidentibus.col. 111 2, 9. 10. Cfr. Th. C. III 6, 3. 4. Pallad. Vi 3, 1. 2. frutecta igni optime tolluntur. umidiorem agrum fossisfossis F2dG. -si r. -sione v. concidi atque siccari utilissimum est, fossas autem cretosiscretosis D2F2dB. ceto- D1G. reto- F1. Retusis Ev. a. G. locis apertas relinquireliqui DGF., in solutioresolutiore F2v. -ione r. terraterrae d. saepibus firmari veluel ego. ne EG. in F2. ine rf. margine D. proclivibusprocliuibus D. procliuis F2. Procibus rf. imbricibus v e Colum. procidant G. decliuis imbricibus S. acac v. aut ll. G. supinis lateribus procumbereprocumbente D. sed de v. procliuibus cfr. auct. belli Afr. 37, de v. procumbere IV 44 et Curt. V 4, 6.; quasdam obcaecari et in alias dirigiderigi d. maiores patentioresquepo.. tentioresque E. patentiores d. et, siet si F2S. Om. r. si v. sit occasio, silice vel glarea sterni, ora autem earum binis utrimque lapidibus statuminaristatuminari Ddf1Tv. istat- GF1E. intus muniri F2f2. et alioalios F2. superintegi. silvae extirpandae rationem Democritus prodidit, lupini flore in suco cicutae uno die macerato sparsisquesparsoque F2D. radicibus.