<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat2:18.24</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat2:18.24</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text xml:lang="lat"><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat2"><div type="textpart" subtype="book" n="18"><div type="textpart" subtype="chapter" n="24"><p><milestone unit="section" n="195"/><note place="unspecified">Th. H. VIII 11, 5. (Pallad. I 6, 12. Geop. II 16, 4). Col. II 9, 11. 13.</note><milestone unit="paragraph" n="54"/> Semen optimum anniculum, bimum deterius,

<pb xml:id="v.3.p.197"/>

trimum pessimum, ultra sterile<note place="unspecified">sterile <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">V.</hi> -ilem <hi rend="italics">r.</hi></note>; etenim<note place="unspecified">etenim <hi rend="italics">ego e Theophr. cfr. Pliniana p. 39.</hi> et in imo <hi rend="bold">FE</hi><hi rend="italics">v.</hi> et in uno <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">C.</hi> et <hi rend="italics">D.</hi></note> omnium definita
generatio<note place="unspecified">genereratio <hi rend="italics">v. a. D.</hi></note> est. quod in ima area subsedit, ad semen reservandum
 est; id enim optimum, quoniam gravissimum,
neque alio modo utilius discernitur<note place="unspecified">discernitur <hi rend="italics">G.</hi> dispe- <hi rend="bold">FE.</hi> dispergitur <hi rend="bold">dT</hi><hi rend="italics">v.</hi>
dispescitur <hi rend="italics">J.</hi></note>. quae spica intervalla
<add>ta</add><note place="unspecified">interuallata <hi rend="italics">J.</hi> -alla <hi rend="italics">ll. D.</hi> per interualla
<hi rend="italics">v. an</hi> intus uana? <hi rend="italics">cfr. Colum. II 9, 13.</hi></note> semina<note place="unspecified">seminum <hi rend="italics">D.</hi></note> habebit, abicietur. optimum granum, quod
rubet et dentibus fractum eundem habet colorem; deterius
<note place="unspecified">deterius <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v. om.</hi><hi rend="bold">FE.</hi></note>, cui plus intus albi est.<milestone unit="section" n="196"/><note place="unspecified">Th. H. VII 6, 2. (cfr. Col. II 8, 3. XI 2, 80).</note> certum terras alias plus<note place="unspecified">alia plus <hi rend="bold">E.</hi></note>
seminis recipere, alias minus, religiosumque inde <add>e</add>t<note place="unspecified">inde et <hi rend="italics">ego.</hi>
uidetur inde <hi rend="bold">dT.</hi> inde <hi rend="italics">rv.</hi> id et <hi rend="italics">P.</hi></note> primum
<note place="unspecified">pessimum <hi rend="italics">P.</hi></note> colonis augurium, cum avidius accipiat: esurire creditur
 et c<add>o</add>messe<note place="unspecified">comesse <hi rend="italics">v.</hi> cum esse <hi rend="bold">FE.</hi> cum messe <hi rend="bold">d.</hi></note> semen. sationem locis umidis celerius
fieri ratio est, ne semen imbre putrescat; siccis serius,
ut pluviae sequantur nec<note place="unspecified">nec <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">E</hi><hi rend="italics">S.</hi> ne <hi rend="italics">rv.</hi></note> diu iacens atque non concipiens
evanescat; itemque festinata satione densum spargi semen,
quia tarde concipiat, serotina rarum, quia densitate nimia
necetur<note place="unspecified">necetur <hi rend="bold">F</hi><hi rend="italics">v.</hi> nocetur <hi rend="italics">r.</hi></note>.<milestone unit="section" n="197"/><note place="unspecified">Th. C. III 24, 1. 2. (cfr. Geop. 11 17. 19, 2).</note> artis quoque cuiusdam est aequaliter spargere.
manus utique congruere debet cum gradu semperque cum
dextro<note place="unspecified">dextro <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> dextrao <hi rend="italics">r.</hi></note> pede. <add>f</add>it<note place="unspecified">fit <hi rend="italics">v.</hi> fit <hi rend="italics">ll. D</hi> (<hi rend="italics">relatum ad praecedentia</hi>).</note> quoque quorundam<note place="unspecified">quorundam quoque <hi rend="italics">D.</hi></note> occulta ratione, quod
sors<note place="unspecified">fors <hi rend="italics">v.</hi> fors <hi rend="italics">ll. D.</hi></note> genialis atque <add>f</add>ecu<add>n</add>da<note place="unspecified">fecunda <hi rend="italics">v.</hi> pecuda <hi rend="italics">ll.</hi></note> est. non transferendum est<note place="unspecified">est ex <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">v.</hi> esse ex <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">D.</hi></note>
ex frigidis locis semen in calida, neque ex praecocibus
<hi rend="italics">in</hi><note place="unspecified">in serotina <hi rend="italics">v. om. ll. D.</hi> in hiberna <hi rend="italics">J. cfr. XVII 79.</hi></note><hi rend="italics">serotina</hi> nihilque<note place="unspecified">nihilque in <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">v.</hi> in <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">D.</hi> idque in <hi rend="italics">G.</hi> quae in <hi rend="italics">J.</hi></note> in contrarium, <hi rend="italics">ut</hi><note place="unspecified">ut <hi rend="italics">ego. om. ll. v.</hi></note> praecepere<note place="unspecified">praecepere <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">G.</hi> -cipere <hi rend="italics">r.</hi> (praeripere quadam <hi rend="italics">v</hi>).</note> quidam
falsa diligentia.</p><p><milestone unit="section" n="198"/><note place="unspecified">Col. XI 2, 75). Varro I 44, 1. Col. II 9, 1. 17. II 10, 8. 29. 19. 20. 35. 4. 15. 34. 33. 4. Varro I 44, 1. Col. XI 2, 75. I 9, 18.</note><milestone unit="paragraph" n="55"/> Serere in iugera temperato<note place="unspecified">iugero temperati soli <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v. a. H.</hi></note> solo iustum est tritici

<pb xml:id="v.3.p.198"/>

 ant siliginis modios V, farris aut<note place="unspecified">aut (autem <hi rend="bold">E</hi><hi rend="sup">1</hi>) feminis <hi rend="bold">E.</hi></note> seminis, quod frumenti
 genus ita appellamus, X, hordei VI, fabae quinta<note place="unspecified">quinta <hi rend="italics">ll. J. cfr. Colum. II 10, 8.</hi> quintam partem <hi rend="italics">v.</hi></note>
amplius quam tritici, viciae <add>V</add>II<note place="unspecified">VII <hi rend="italics">ego e Colum. II 10, 29. XII ll. v.</hi></note>, ciceris et cicerculae<note place="unspecified">cicerculis <hi rend="bold">E</hi><hi rend="sup">1</hi>.</note> et
pisi III, lupini X, lentis<note place="unspecified">lentis paulo plus quam modius <hi rend="italics">Colum.</hi></note> III—sed hanc cum fimo arido
seri volunt —, ervi<note place="unspecified">erui v <hi rend="italics">Colum. II 10, 34. cfr. § 139.</hi></note> VI, siliciae<note place="unspecified">sicilia <hi rend="bold">E.</hi></note> VI, passiolorum<note place="unspecified">passiolorum <hi rend="bold">Fd</hi><hi rend="italics">D.</hi> phasi- <hi rend="italics">S.</hi> fassi- <hi rend="bold">E.</hi> fasi- <hi rend="italics">V.</hi> fase- <hi rend="italics">C.</hi></note> IIII, pabuli
XX, milii, panici sextarios<note place="unspecified">sextarios VI <hi rend="bold">dT.</hi></note> IIII, pingui solo plus, gracili
minus.<milestone unit="section" n="199"/><note place="unspecified">Col. II 9, 5. 6.</note> est et alia distinctio: in denso aut cretoso aut
uliginoso tritici aut siliginis modios VI, in soluta terra et
sicca<note place="unspecified"><hi rend="italics">an</hi> sicca et macra uel laeta<hi rend="italics">?
cfr. Colum. II 9, 5.</hi></note> et laeta IIII. macie<note place="unspecified">macie <hi rend="italics">ego.</hi> macies <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">dTE</hi><hi rend="italics">v.</hi> macrum <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">D.</hi></note> enim solum<note place="unspecified">soli <hi rend="italics">v. a. D.</hi></note>, nisi rarum culmum
habeat<note place="unspecified">habeat <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">v.</hi> habet <hi rend="italics">rS.</hi></note>, spicam minutam facit et inanem<note place="unspecified">inane <hi rend="bold">E.</hi></note>; pinguia arva ex
uno semine fruticem<note place="unspecified">feminif radice <hi rend="bold">E.</hi> -nis radice fruticem <hi rend="italics">v.</hi></note> numerosum fundunt densamque segetem
 ex raro semine <add>e</add>mittunt<note place="unspecified">emittunt <hi rend="italics">v.</hi> om- <hi rend="italics">ll.</hi></note>.<milestone unit="section" n="200"/><note place="unspecified">Cato 5, 4.</note> ergo inter quattuor et sex
modios, pro natura<note place="unspecified">pro natura <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> ponatur a <hi rend="italics">r.</hi></note> soli<note place="unspecified">soli <hi rend="italics">om.</hi><hi rend="bold">E.</hi></note> quinta<note place="unspecified">quinta <hi rend="italics">ll.</hi> (<hi rend="italics">i. e.</hi> quinta parte. <hi rend="italics">cfr. § 198 et Colum. II 9, 6</hi>). quinto <hi rend="italics">J.</hi>
alii quinque non <hi rend="italics">v.</hi></note> minus seri plusve<note place="unspecified">plusue <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">J.</hi> pluresue <hi rend="italics">rv.</hi></note> praecipiunt
; item in consito aut clivoso<note place="unspecified">et clinoso <hi rend="bold">dT.</hi></note>, ut<note place="unspecified">ut <hi rend="bold">Fd</hi><hi rend="italics">G.</hi> aut <hi rend="bold">E</hi><hi rend="italics">v.</hi></note> in macro. hoc<note place="unspecified">huc <hi rend="italics">B.</hi></note>
pertinet oraculum illud magno opere custodiendum: Segetem
 ne defru<add>d</add>es<note place="unspecified">defrudes <hi rend="italics">S e Catone.</hi> -uges <hi rend="italics">ll. v.</hi></note>. adiecit his Attius<note place="unspecified">iis (his <hi rend="italics">S</hi>) attius <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">S.</hi> iis accius <hi rend="italics">v.</hi> his artius
<hi rend="bold">F.</hi> insartius <hi rend="bold">E.</hi></note> in Praxidic<add>a</add><note place="unspecified">praxidica <hi rend="italics">o. Ribbeck</hi> (<hi rend="italics">mus. Rhen. 1886 p. 631</hi>).
-co <hi rend="italics">ll. v.</hi></note>, ut
sereretur, cum luna esset in ariete, geminis, leone, libra,
aquario, Zoroastr<add>e</add>s<note place="unspecified">Zoroastres <hi rend="italics">v. cfr. XXXVII 157. 159.</hi> -tris <hi rend="bold">Fd</hi><hi rend="italics">D.</hi> -trius <hi rend="bold">E.</hi></note> sole scorpionis duodecim partes transgresso
, cum luna esset in tauro.</p><pb xml:id="v.3.p.199"/><p><milestone unit="section" n="201"/><note place="unspecified">Hesiod. <foreign xml:lang="grc">ἔργα κ. ἡμ.</foreign> 384.</note><milestone unit="paragraph" n="56"/> Sequitur huc dilata<note place="unspecified">delata <hi rend="bold">E.</hi></note> et maxima indigens cura de
tempore fruges serendi<note place="unspecified">serendi <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">v.</hi> seruendi <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>. seruandi <hi rend="italics">r.</hi></note> quaestio magnaque ex parte ration
<add>i</add><note place="unspecified">rationi <hi rend="italics">ego.</hi> -one <hi rend="italics">ll. v.</hi></note> siderum conexa; quamobrem sententias omnium in
primis ad id pertinentes exponemus. Hesiodus, qui princeps
<note place="unspecified">priceps <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>. primus <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi></note> hominum de agricultura praecepit<note place="unspecified">praecepit <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">v.</hi> -cipit <hi rend="italics">rS.</hi></note> , unum tempus
serendi tradidit a vergiliarum occasu. scribebat enim in
Boeotia Helladis, ubi ita seri diximus.<milestone unit="section" n="202"/><note place="unspecified">Democritus ap. Geop. II 14, 4. (Th. C. III 23, 1. I 13, 4. Col. X 196 sqq.). Verg. Georg. I 219. 208–210. 227–229. (Col. II 8, 1).</note> inter diligentissimos
 convenit, ut in alitum quadripedumque genitura, esse<note type="margin" place="unspecified">49</note>
quosdam ad conceptum impetus et terrae. hoc<note place="unspecified">hos <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.a.H.</hi></note> Graeci ita
definiunt, cum sit calida et umida. Vergilius triticum
et far a vergiliarum occasu seri iubet, hordeum inter
aequinoctium autumni et brumam, viciam vero et<note place="unspecified">uero et <hi rend="bold">FT</hi><hi rend="italics">D.</hi> uero <hi rend="italics">rv.</hi></note> passiolos<note place="unspecified">fassiolos <hi rend="bold">E</hi><hi rend="sup">2</hi>. -iliolos <hi rend="bold">E</hi><hi rend="sup">1</hi>. faseolos <hi rend="bold">T</hi><hi rend="italics">C.</hi> phasio- <hi rend="italics">S.</hi></note>
et lentem boote occidente. quo<note place="unspecified">quo <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">v.</hi> que <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>. qua <hi rend="italics">r.</hi></note> fit, ut horum siderum
aliorumque exortus et occasus digerendi<note place="unspecified">digerendi <hi rend="italics">B.</hi> direg-<hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>. dirig- <hi rend="italics">rv.</hi></note> sint in suos dies.
<milestone unit="section" n="203"/><note place="unspecified">Col. II 8, 3. 4. Th. C. III 23, 1. Col. II 7, 2.</note>sunt qui et ante vergiliarum occasum seri iubeant, dumtaxat
 in arida terra calidisque provinciis; custodiri enim
semen, corrumpente<note place="unspecified">non corrumpente <hi rend="italics">coni. H. cfr. Schneider ad Colum. II 8, 4. 5. an</hi> a corrumpente<hi rend="italics">?</hi></note> umore, et a proximo imbre uno die
erumpere; alii statim ab occasu vergiliarum—sequi imbres
 a septimo fere die —; aliqui in frigidis ab aequinoctio
 autumni, in calidis serius, ne ante hiemem luxurient
.<milestone unit="section" n="204"/><note place="unspecified">Varro I 35, 2. Col. II 8, 2. Th. C. III 23, 2. Varro I 34, 1. Col. XI 2, 80.</note> inter omnes autem convenit circa brumam serendum
non esse, magno argumento, quoniam hiberna semina, cum
ante<note place="unspecified">ante <hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">v.</hi> ma-
nente <hi rend="bold">F.</hi></note> brumam<note place="unspecified">bruma <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> sata sint, septimo die erumpant; si post
brumam, vix quadragesimo. sunt qui properent<note place="unspecified">properant <hi rend="bold">E.</hi></note> atque ita
pronuntient, festinatam sementem saepe decipere, serotinam

<pb xml:id="v.3.p.200"/>

 semper. e contrario alii vel vere potius serendum
quam malo autumno atque, ubi fuerit necesse, inter favonium
 et vernum aequinoctium.<milestone unit="section" n="205"/><note place="unspecified">(Col. II 10, 17. XI.2, 43. II 10, 9).</note> quidam omissa<note place="unspecified">omissa <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">v.</hi> em- <hi rend="italics">r.</hi></note> caelesti<note place="unspecified">caelestis <hi rend="bold">FE.</hi></note>
subtilitate<note place="unspecified">subtilitate <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="bold">dT</hi><hi rend="italics">Brot.</hi> sublitate <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>. uilitate <hi rend="bold">E.</hi> cura ut inutili <hi rend="italics">v.</hi></note> temporibus<note place="unspecified">temporis <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> definiunt<note place="unspecified">definiunt <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">dT</hi><hi rend="italics">v.</hi> deficiunt <hi rend="bold">E.</hi> ferunt <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note>: vere linum et avenam et
papaver atque, uti nunc etiam<note place="unspecified">etiam <hi rend="bold">E</hi><hi rend="italics">v. om. r.</hi></note> Transpadani servant<note place="unspecified">serunt <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> , usque
in<note place="unspecified">usque in quinque idus <hi rend="bold">E.</hi> -quatribus <hi rend="italics">v.
a. G.</hi></note> quinquatrus, fabam, siliginem Novembri<note place="unspecified">nouembri <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> -bre <hi rend="italics">rD.</hi></note> mense, far
Septembri extremo usque in idus Octobres, alii post hunc
diem in kal. Novembres. ita his nulla naturae cura est,
illis nimia, et ideo caeca subtilitas, cum res geratur inter
rusticos litterarumque expertes, non modo siderum.<milestone unit="section" n="206"/><note place="unspecified">Verg. Georg. I 51. (Col. I praef. 23).</note> et
confitendum est caelo maxime constare ea, quippe Vergilio
 iubente praedisci ventos ante omnia ac siderum
mores neque aliter quam navigantibus servari. spes ardua,
inmensa<note place="unspecified">inmensa <hi rend="bold">Fd.</hi> et inm-
<hi rend="bold">E</hi><hi rend="italics">v. cfr. Pliniana p. 40 not.</hi></note>, misceri posse caelestem divinitatem inperitiae
rusticae<note place="unspecified">rusticae <hi rend="bold">T</hi><hi rend="italics">S. om. rv.</hi></note>, sed temp<add>t</add>anda<note place="unspecified">tentanda <hi rend="italics">G.</hi> templanda <hi rend="bold">F.</hi> contempl- <hi rend="italics">rv.</hi></note><add>i</add>am<note place="unspecified">iam <hi rend="italics">ego.</hi> tam <hi rend="italics">ll. G.</hi> tamen <hi rend="italics">v.</hi></note> grandi vitae emolumento.
prius tamen sideralis difficultas, quam sensere etiam periti,
subicienda contemplationi<note place="unspecified">contemplationi <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> -nis <hi rend="italics">r.</hi></note> est, quo deinde laetior mens
discedat a caelo et facta<note place="unspecified">foeta <hi rend="bold">F.</hi></note> sentiat, quae futura praenosci
non possint<note place="unspecified">possunt <hi rend="bold">T.</hi></note>.</p></div></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>