Cato 61, 1. (cfr. Th. C. III 20, 2. Pallad. II 3, 1). <1> In arando magnopere servandumreseruandum FE. est Catonis oraculum: quidquod est F2E2. quid est primum v. a. S. est bene agrum colere? benebene arare del. v. a. S. ararearare S e Cat. om. ll. bene arare v.. quid secundum? arare. quid tertium ? stercorare. sulco vario ne ares. tempestive ares. tepidioribus locis a bruma proscindi arva oportet, frigidioribus ab aequinoctio verno, et maturius sicca regione quam umida, maturius densa terra quam soluta, pingui quam macra.(cfr. Col. II 4, 1). ubi siccae et gravesgrauis d. aestatesaestates v. -atis ll. D., terraterra F2V. -rae r. cretosa aut gracilis, utilius inter solstitium etet autumni v. aut- et ll. autumni aequinoctium aratur; ubi leves aestus, frequentes imbres, pingue herbosumque solum, ibiubi d. mediismediis F2dTH. -ius r. melius v. caloribus. altum et grave solum etiam hieme moveri placet, tenuetenue dv. om. r. valde et aridum paulo ante sationemsationem dTBrot. -num r. -nis tempus v..

Col. II 4, 5. Pallad. II 3, 2. (cfr. Varro I 44, 2. 29, 1. 2).<2> Sunt et huichuic ego. cfr. § 192. 254. hic ll. v. his U 360. suae leges: lutosam terrain ne tangito. viui dv. ut r. omni arato. prius quam aresares dv. aras rS. proscindito. hoc utilitatem habet, quod inverso caespite herbarum radices necantur. quidam utique ab aequinoctio verno proscindi volunt.—quod vere semel aratum est, a temporis argumento vervactumuerum actum E. vocatur. hoc in novali aequeaeque F2TH. atque r. necessarium estest om.ES..Col. II 2, 22. Cato 54, 4. Col. II 2, 28. 27. novale est quod alternis annis seritur.—araturos boves quam artissime iungi oportet, ut capitibus sublatis arent—sic minime colla contundunt —; si inter arbores vitesque aretur, fiscellisfistellis dE. capistraricapistrari dv. -rati E. -ratu F1. -rantur F2D., ne germinum tenera praecerpant; securiculamsecuriculam dv. sericulam r. serri- Brot. in stivain stiua P. insitiuam ll. v. a. S. pendere, qua intercidantur radices—hoc melius quam convelli aratro bovesque luctari —; in arando versum peragi nec strigare striare B. in actuactu saepius B. spiritus.Verg. Georg. I 95. Col. II 2, 25. 4, 10. iustum est proscindi sulco dodrantali iugerum uno die, iterari sesquiiugerum, si sit facilitas soli; si minus, proscindi semissem, iterari assem, quando et animalium labori natura leges statuit. omne arvum rectis sulcis, mox et obliquis subigi debet. in collibus traverso tantum monte aratur, sed modo in superiora modo inin v. om. ll. cfr. XVI 223. inferiora rostrante vomere, tantumque est laborislaboris v. -ori ll. homini, ut etiam boum vice fungatur. certe sine hoc animali montanae gentes sarculis arant.Col II 2, 25. (II 4, 7). II 4, 2. 1. 8, 3. (Varro I 29, 2). arator nisi incurvus praevaricatur. inde tralatum hoc crimen in forum. ibi utiqueutique G. ubique ll. itaque v. caveatur, ubi inventum est. purget vomerem subinde stimulus cuspidatus rallo. scamna inter duos sulcos cruda ne relinquantur, glaebae ne exultent. male aratur arvom, quod satis frugibusfrugibus dv. frugilius r. (saxis) fragilibus B. occandum est. id demum recte subactum erit, ubi non intellegeturintellegetur v. -gitur ll. S., utro vomer ierit. in usu estest om.E. et collicias interponere, si ita locus poscat, ampliore sulco, quae in fossas aquam educant.