<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat2:18.17</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat2:18.17</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text xml:lang="lat"><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat2"><div type="textpart" subtype="book" n="18"><div type="textpart" subtype="chapter" n="17"><p><milestone unit="para" n="149"/><milestone unit="paragraph" n="44"/> primum omnium frumenti vitium avena est, et hordeum in eam degenerat sic, ut ipsa frumenti sit instar, quippe cum germaniae populi serant eam neque alia pulte vivant. soli maxime caelique umore hoc evenit vitium. sequentem causam habet inbecillitas seminis, si diutius retentum est terra, priusquam erumpat. </p><p><milestone unit="para" n="150"/> eadem ratio et si cariosum fuit, cum sereretur. prima autem statim eruptione agnoscitur, ex quo apparet in radice
<pb xml:id="v.3.p.184"/>
esse causam. est et aliud ex vicino avenae vitium, cum amplitudine inchoata granum, sed nondum matura, prius quam roboret corpus, adflatu noxio cassum et inane in spica evanescit quodam abortu. </p><p><milestone unit="para" n="151"/>
venti autem tribus temporibus nocent frumento et hordeo: in flore aut protinus cum defloruere vel maturescere incipientibus. tum enim exinaniunt grana, prioribus causis nasci prohibent. nocet et sol creber ex nube. nascuntur et vermiculi in radice, cum sementem imbribus secutis inclusit repentinus calor umorem.</p><p><milestone unit="para" n="152"/>  gignuntur et in grano, cum spica e pluviis calore infervescit. est et cantharis dictus scarabaeus parvus, frumenta erodens. omnia ea animalia cum cibo deficiunt. oleum, pix, adips contraria seminibus, cavendumque ne contacta eis serantur. imber in herba utilis a partu, florentibus autem frumento et hordeo nocet, leguminibus innocuus praeterquam ciceri. maturescentia frumenta imbre laeduntur et hordeum magis. </p><p><milestone unit="para" n="153"/> nascitur et herba alba, panico similis, occupans arva, pecori quoque mortifera. nam lolium et tribulos et carduos lappasque non magis quam rubos inter frugum morbos potius quam inter ipsius terrae pestes numeraverim. </p><p><milestone unit="para" n="154"/> caeleste frugum vinearumque malum nullo minus noxium est robigo. frequentissima haec in roscido tractu convallibusque ac perflatum non habentibus; e diverso
<pb xml:id="v.3.p.185"/>

carent<note place="unspecified">carentia <hi rend="bold">E.</hi></note> ea ventosa et excelsa. inter vitia segetum et luxuria
est, cum oneratae<note place="unspecified">oneratae <hi rend="italics">vet. Dal. H.</hi> -ta <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> hone-
rata <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="sup">1</hi>. hoc onerata <hi rend="bold">E.</hi></note> fertilitate procumbunt. commune autem
omnium satorum vitium uricae<note place="unspecified">uricae <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="italics">D.</hi> -ca <hi rend="bold">E</hi><hi rend="italics">v.</hi> erucae
<hi rend="bold">dT</hi><hi rend="italics">Brot.</hi> uruca <hi rend="italics">J.</hi></note>, etiam ciceris, cum salsilaginem
 eius abluendo imber dulcius id facit.</p><p><milestone unit="section" n="155"/><note place="unspecified">Th. H. VIII 8, 4. 3. 7. (C. IV 15, 5. Geop. II 43). Th.
C. IV 12, 8. Plutarch. quaest. symp. VII 2, 3.</note> &lt;3&gt; Est herba, quae cicer enecat et ervum<note place="unspecified">eruum <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> herbum <hi rend="italics">r.</hi></note> circumligando
 se; vocatur oroba<add>n</add>che<note place="unspecified">orobanche <hi rend="italics">v.</hi> -bachae <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi>. -brachae <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>. orebraehae <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>. orobreche <hi rend="bold">dE.</hi> -chae <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">1</hi>.</note>. tritico simili modo aera<note place="unspecified">aera <hi rend="italics">C.</hi> haera <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">d.</hi> hera <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>. herba <hi rend="bold">E</hi><hi rend="italics">Verc.</hi> era <hi rend="italics">v.</hi></note>,
hordeo festuca, quae vocatur aegilops, lenti herba securiclata
<note place="unspecified">securidata <hi rend="bold">d.</hi> -daca <hi rend="italics">v.a.S.</hi></note>, quam Graeci a similitudine pelecinum<note place="unspecified">pelecinum <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">D.</hi> -non <hi rend="italics">v.</hi> pelicenum <hi rend="italics">r.</hi></note> vocant; et hae<note place="unspecified">hae <hi rend="bold">dT</hi><hi rend="italics">Brot.</hi> hac <hi rend="italics">r.</hi> hae quidem <hi rend="italics">v.</hi></note>
conplexu necant. circa Philippos ateramum nominant in
pingui solo herbam, qua faba necatur, teramum, qua in<note place="unspecified">teramum qua in <hi rend="italics">J.</hi> terramum qua in <hi rend="bold">DF.</hi> terram umquam (nunq- <hi rend="bold">d</hi>) in <hi rend="bold">dE.</hi> teramnon (-mon <hi rend="italics">S</hi>) qua in <hi rend="italics">v.</hi></note>
macro, cum udam quidam ventus adflavit.<milestone unit="section" n="156"/><note place="unspecified">Geop. II 43. Galen. alim. fac. I 37. Th. H. VIII 10, 1. Col. X 324.</note> aerae<note place="unspecified">aerae <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">C.</hi> here <hi rend="italics">r.</hi> erae <hi rend="italics">v.</hi></note> granum
minimum<note place="unspecified">minime <hi rend="bold">DF.</hi></note> est in cortice aculeato. cum est in pane, celerrime
 vertigines<note place="unspecified">uertiginem <hi rend="bold">d.</hi></note> facit, aiuntque in Asia et Graecia balneatores
, cum velint turbam pellere, carbonibus id semen
inicere. nascitur et phalangion in ervo<note place="unspecified">eruo <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> heruo <hi rend="bold">E.</hi> herbo <hi rend="italics">r.</hi></note>, bestiola aranei
generis<note place="unspecified"><hi rend="italics">dist. ego. cfr. Colum. X 324.</hi></note>, si hiems aquosa sit. limaces nascuntur in vicia
et aliquando e terra, cocleae minutae, mirum in modum
erodentes eam. et morbi quidem fere hi sunt.</p><p><milestone unit="section" n="157"/><note place="unspecified">Verg. Georg. I 80. Geop. II 18, 6. Verg. Georg. I 193. Th. C. III 24, 4. Col. II 10, 11. Geop. II 18, 12.</note><milestone unit="paragraph" n="45"/> Remedia eorum, quaecumque pertinent ad herbas
, in sarculo et, cum semen iactatur, cinere. quae vero
in semine et circa radicem consistunt, praecedente cura
caventur. vino ante semina perfusa minus aegrotare existimant
. Vergilius nitro et amurca perfundi iubet fabam;

<pb xml:id="v.3.p.186"/>

sic etiam grandescere promittit<note place="unspecified">promittens <hi rend="bold">dT.</hi></note>.<milestone unit="section" n="158"/><note place="unspecified">Col. II 11, 7. 9, 9. 10. Geop. II 18, 16. 4. 13. 14. 1. Col. XI 3, 61. 64. X 356. Pallad. I 35, 3. Th. H. VII 15, 2. Geop. XII 7, 3. Diosc. IV 88. 89. Col. X 353.</note> quidam vero, si triduo
ante satum urina et aqua maceretur, praecipue<note place="unspecified">praecipue <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">v.</hi> -puos <hi rend="bold">E.</hi> -puus <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">d.</hi> -puius <hi rend="bold">T.</hi><hi rend="italics">an</hi> procliuius<hi rend="italics">?</hi></note> adolescere
putant; ter quidem saritam<note place="unspecified">saritam <hi rend="italics">C.</hi> sartam <hi rend="bold">dTE</hi><hi rend="italics">v.</hi> satam <hi rend="italics">r.</hi></note> modium fractae e modio<note place="unspecified">e modio <hi rend="bold">DFd</hi><hi rend="italics">v.</hi> modium <hi rend="bold">E.</hi></note> solidae
 reddere. reliqua semina, cupressi foliis tusis<note place="unspecified">tusis <hi rend="italics">om.</hi><hi rend="bold">d.</hi></note> si
misceantur, non<note place="unspecified">non <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> nunc <hi rend="italics">r.</hi></note> esse vermiculis ohnoxia<note place="unspecified">obnoxia <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> subn- <hi rend="italics">r.</hi></note>, nec si interlunio
serantur. multi ad mili<note place="unspecified">mili <hi rend="bold">d.</hi> -lii <hi rend="italics">v.</hi> -lia <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="bold">E.</hi> melio <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>.</note> remedia rubetam noctu arvo circumferri
 iubent, priusquam<note place="unspecified"><hi rend="italics">an</hi> priusquam seratur<hi rend="italics">?</hi><hi rend="italics">cfr. Geop.</hi></note> sariatur, defodique in medio
inclusam fictili. ita nec passerem nec vermes nocere, sed
eruendam, priusquam metatur; alioquin amarum fieri.
quin et armo talpae contacta<note place="unspecified">contracta <hi rend="bold">E.</hi></note> semina uberiora esse.<milestone unit="section" n="159"/> Democritus
 suco herbae, quae appellatur aizoum<note place="unspecified">aizoum <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">S.</hi> -oon <hi rend="italics">B.</hi> aizum <hi rend="italics">r.</hi></note>, in tegulis
nascens, <add>e</add>t ab aliis<note place="unspecified">et ab aliis <hi rend="italics">Strack. J.</hi> ab aliis <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">D.</hi> tabalis <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">F.</hi> caballis <hi rend="bold">dT.</hi> tabulis <hi rend="bold">fE.</hi> -lisue <hi rend="italics">B.</hi></note> aesum<note place="unspecified">aesum <hi rend="bold">DFE</hi><hi rend="italics">J.</hi> esum <hi rend="bold">dT.</hi><hi rend="italics">del. B. nomen adhuc corruptum. U 358</hi> hypogaeson (<hi rend="italics">rectius</hi> -geson), <hi rend="italics">quod ne XXV 160 quidem satis certum est, sed a Barbaro illatum, nec usquam alibi scriptum legitur.</hi>
12. 13 aut dicit illum <hi rend="bold">dE.</hi> ut dicit ille
<hi rend="italics">v.a.B.</hi></note> , Latine vero sedum aut digitillum
, medicata seri iubet omnia semina. vulgo vero, si
dulcedo<note place="unspecified">ulcedo <hi rend="bold">D.</hi> uredo <hi rend="bold">f</hi><hi rend="italics">S.</hi></note> noceat et vermes radicibus inhaereant, remedium
est amurca pura ac sine sale spargere, dein sarire, si in
articulum<note place="unspecified"><hi rend="italics">an</hi> exire<hi rend="italics">?</hi></note> seges ire coeperit, runcare<note place="unspecified">truncare <hi rend="bold">E.</hi></note>, ne herbae vincant.
<milestone unit="section" n="160"/><note place="unspecified">extr.: Pallad. I 35, 9. Didymus in Geop. X 90, 4. Apuleius ib. XIII 5, 1.</note>pestem a milio<note place="unspecified">limio <hi rend="bold">E.</hi></note> atque panico, sturnorum<note place="unspecified">panicus turnorum <hi rend="bold">E.</hi></note> passerumve agmina,
scio abigi herba, cuius nomen ignotum est, in quattuor
angulis segetis defossa, mirum dictu, ut omnino nulla avis
intret. mures abiguntur cinere mustelae vel felis dilute<note place="unspecified">falis deluto <hi rend="bold">E.</hi></note>
et semine sparso vel decoctarum aqua<note place="unspecified">aquas et <hi rend="bold">E.</hi></note>. sed redolet virus
animalium eorum etiam in pane. ob id felle bubulo semina

<pb xml:id="v.3.p.187"/>

attingi utilius putant.<milestone unit="section" n="161"/><note place="unspecified">Apuleius ib. V 33, 4. Th. H. VIII 7, 4.</note> rubigo quidem, maxima segetum
pestis, lauri ramis in arvo defixis transit in ea folia ex
arvis. luxuria segetum castigatur dente pecoris<note place="unspecified">pecorum <hi rend="bold">d.</hi></note> in herba
dumtaxat, et depastae quidem vel<note place="unspecified">uel <hi rend="italics">om.</hi><hi rend="bold">dT.</hi></note> saepius nullam in spica
iniuriam sentient. retonsarum<note place="unspecified">retonsarum <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> retus- <hi rend="italics">r.</hi></note> etiam semel omnino certum
est granum longius fieri<note place="unspecified">fieri <hi rend="italics">om.</hi><hi rend="bold">d.</hi></note> et inane cassumque<note place="unspecified">cascumque <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">d.</hi> casumque <hi rend="bold">f.</hi> crassumque <hi rend="bold">E</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> ac satum
non nasci. Babylone tamen bis secant, tertium depascunt;
alioquin folia tantum fierent.<milestone unit="section" n="162"/> sic quoque cum quinquagesimo
<note place="unspecified">quinquagesimo <hi rend="italics">B e Theophr. cfr. v. 10.</hi> quinto decimo <hi rend="italics">ll.v.a. C.</hi></note> fenore messes reddit eximia fertilitas<note place="unspecified">eximia fertilitas <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">S.</hi> exilitas <hi rend="italics">rv.</hi></note> soli<note place="unspecified">soli <hi rend="italics">S.</hi> soli cum <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="bold">dE.</hi> soli cum uenum <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>. soli uerum <hi rend="italics">v.</hi></note>, diligentioribus
 ve<add>l</add> cum<note place="unspecified">uel cum <hi rend="italics">ego.</hi> uenum (uerum <hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">J</hi>) cum <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">J.</hi> uenus cum <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">1</hi>. uero cum <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">S.</hi> cum <hi rend="italics">v.</hi></note> centesimo<note place="unspecified">centesimo <hi rend="italics">B.</hi> centesimo quinquagesimo <hi rend="italics">ll. v.a.H.</hi></note>. neque est cura difficilis
quam diutissime aqua rigandi<note place="unspecified">aqua rigandi <hi rend="bold">DFE</hi><hi rend="italics">G.</hi> adaquari (aquari <hi rend="italics">v</hi>) gaudent <hi rend="bold">dT</hi><hi rend="italics">v.</hi></note>, ut praepinguis et densa
ubertas diluatur. limum autem non invehunt Euphrates
Tigrisque sic ut in Aegypto Nilus, nec terra ipsa<note place="unspecified">terrae ipsi <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> herbas
gignit. ubertas<note place="unspecified">ubertatis <hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">v.a.S.</hi> -ates <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> tamen tanta est, ut<note place="unspecified">tanta est ut <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">S.</hi> tantae (-te <hi rend="bold">dE</hi>) sunt <hi rend="italics">r</hi>(<hi rend="italics">v add.</hi> ut). sponte ut <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>. ut sponte <hi rend="bold">dT.</hi></note> sequente anno sponte
restibilis fiat seges inpressis vestigio seminibus. quae
tanta soli differentia admonet terrae genera in fruges
discribere.</p><p><milestone unit="section" n="163"/><note place="unspecified">Cato 6, 1. 34, 1. 2.</note><milestone unit="paragraph" n="46"/> Igitur Catonis haec sententia est: in agro crasso
et laeto frumentum seri, si vero nebulosus sit<note place="unspecified">sit <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">v.</hi> est sit <hi rend="italics">r</hi> est <hi rend="italics">S.</hi></note> idem, <hi rend="italics">rapa,</hi><note place="unspecified">rapa <hi rend="italics">P e Cat. S. om. ll. v. cfr. Varro r. r. I 23, 7.</hi></note>
raphanos<note place="unspecified">raphanos <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">P e Cat. S.</hi> -nus <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">d.</hi> -nnm <hi rend="bold">E</hi><hi rend="italics">v.</hi></note>, milium, panicum. in frigido, aquoso<note place="unspecified">et aquoso <hi rend="bold">df</hi><hi rend="italics">v.a.S.</hi> uel aqu- <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">D.</hi></note> prius serendum
, postea in calido, in solo autem rubricoso<note place="unspecified">lubricoso <hi rend="bold">dE.</hi></note> vel pullo
vel harenoso<note place="unspecified">aserenoso <hi rend="bold">E.</hi></note>, si non sit aquosum, lupinum; in creta et
rubrica et aquosiore agro adoreum; in sicco et non herboso

<pb xml:id="v.3.p.188"/>

 nec umbroso triticum;<milestone unit="section" n="164"/><note place="unspecified">Cato 35,1. 2.</note> in solo valido fabam; viciam
vero quam minime aquoso<note place="unspecified">aquoso <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="italics">v.</hi> in aqu- <hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">C.</hi></note> herbidoque; siliginem et triticum
 in loco aperto, edito<note place="unspecified">edito <hi rend="bold">DE</hi><hi rend="italics">v.</hi> editoque <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">G.</hi> et edito <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">D.</hi></note>, qui sole<note place="unspecified">sole <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> sale <hi rend="italics">r.</hi></note> quam diutissime torreatur
; lentem in ru<add>d</add>ecto<note place="unspecified">rudecto <hi rend="italics">P e Cat. S.</hi> frutecto <hi rend="bold">DFE.</hi> -eto <hi rend="italics">v.</hi> -ectoso <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">C.</hi></note> et rubricoso, qui non sit herbidus
<note place="unspecified">poterit <hi rend="italics">Cato.</hi></note>; hordeum in novali et in arvo, quod restibile possit
fieri; trimestre, ubi sementem maturam facere non possi<add>s</add><note place="unspecified">non possis <hi rend="italics">H e Cat.</hi> non possit <hi rend="italics">ll. v.</hi></note>
et cuius crassitudo sit restibilis.</p><p><milestone unit="section" n="165"/><note place="unspecified">Varro I 23, 2. (Geop. II 12, 1).—Geop. II 13, 1. (Varro I 9, 4). Th. C. III 21, 2. I. VIII 9, 1.</note> Subtilis et illa sententia: serenda<note place="unspecified">seranda <hi rend="bold">DF.</hi></note> ea in tenuiore terra,
quae non multo indigent suco<note place="unspecified">suco <hi rend="bold">DE</hi><hi rend="italics">v.</hi> suctu <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="sup">1</hi>. sumptu <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note>, ut cytisus et cicere except<add>o</add>
legumin<add>a</add><note place="unspecified">cicere excepto legumina <hi rend="italics">H cum Ursino ad Varr. r. r. I 23, 2.</hi> cicer exceptis leguminibus <hi rend="italics">ll. v. an</hi> cicere excepto, e leguminibus?</note> quae velluntur e terra, non subsecantur<note place="unspecified">subsecuntur <hi rend="bold">FE.</hi></note>—unde
et legumina appellata, quia ita leguntur—, in pingui
autem quae cibi<note place="unspecified">cibi <hi rend="bold">DF</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">v.</hi> curae <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> sunt maioris, ut olus<note place="unspecified">olu <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi>.<hi rend="italics">del.</hi><hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note>, triticum, siligo,
linum. sic ergo tenue solum hordeo dabitur—minus
enim alimenti radix poscit—, l<add>aet</add>ior<note place="unspecified">laetior <hi rend="italics">P.</hi> lenior <hi rend="italics">ll. H.</hi> leuior <hi rend="italics">v. cfr. Theophr. et Geop. et § 163. 97. 187. XVII 26 al. an</hi> plenior<hi rend="italics">?</hi></note> terra densiorque
tritico.<milestone unit="section" n="166"/><note place="unspecified">Varro I 9, 4. Col. II 9, 3.</note> in loco umi<add>d</add>io<add>re</add><note place="unspecified">umidiore <hi rend="italics">S e Varr.</hi> humili <hi rend="italics">ll. v.</hi> -mido <hi rend="italics">Ursin. D.</hi></note> far adoreum potius quam triticum
 seretur, temperato et triticum et hordeum. colles
robustius, sed minus reddunt triticum. far, siligo et cretosum
 et uliginosum solum<note place="unspecified">cretoso et uliginoso solo <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> patiuntur<note place="unspecified">patiuntur <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">D.</hi> sat- <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">dE.</hi> sort- <hi rend="italics">v.</hi> seruntur <hi rend="bold">F</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note>.</p></div></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>