vitium generosarum pergulaspergulas Ddv. per singulas E. quinquatribus quinque (quique D) tribus DE. putandas et, quarum servare uvas libeat, decrescente luna tradunt; quae vero interlunio sintsi sint E. putatae, nullis animalium obnoxias esse. alia ratione plena luna noctu tondendas, cum sit ea in leone, scorpione, sagittario , tauro, atque in totum serendasserendas v. -dasque ll. plena autaut v. ut ll. crescente utiqueuti- que v. utque D. utquę dE. censent. sufficiunt in Italia cultores denian duodeni? cfr. Colun. III 3, 8. Geop. II 46. in centena iugera vinearum.

Th. H. IV 14, 1. (C. V 8, 3).—H. IV 14, 2. C. V 9, 1. 7. 11, 3. <1> Et abunde satu cultuque arborum tractato, quoniam de palmis etet DS. ac rv. cytiso in peregrinis arboribus adfatim diximus, ne quid desit, indicanda reliqua natura13,26 et 130 sqq.estest Brot. sit ll. magno opere pertinens ad omnia ea. infestantur namque et arbores morbis. quid enim genitum caret his malis? etan set? silvestrium quidem perniciosos negant esse vexarique tantum grandine in germinatione aut flore, aduri quoque fervore aut flatu frigidiorefrigidiore B. fragiliore ll. v. , praepostero die, namnam ego. quam ll. v. quo- niam G. quamquam S. suo frigorafrigore E2. etiam prosunt, ut diximus. quid ergo? non et vites algore intereunt? hoc quidem est, quo deprehendatur solisoli dv. oli r. vitium, quoniam non evenit nisi in frigido. itaque per hiemes caeli rigorem probamus, non soli. nec infirmissimae arbores gelugelu dv. gulae D. gelis E. periclitantur, sed maximae, vexatisque ita cacumina prima inarescunt, quoniam praestrictuspraestrictus fv (gelu add. v. a. S). -ctas ll. non potuit eo pervenire umor.

<2> Arborum quidam communes morbi, quidam privati generum. communis vermiculatio etet D2D. est rv. sideratio ac dolor membrorum, unde partium debilitasdebilitas DG. debita r. adhibita v., societate nominum quoque cum hominis miseriismiseriis dv. -ris rD.. trunca dicimus certe corpora et oculos germinum exustos ac multa simili sorte. itaque laborant et fame et cruditate, quae fiunt umoris quantitate, aliquaaliqua ego. -quae ll. v. vero et obesitate, ut omnia, quae resinam ferunt, nimia pinguitudine in taedam mutantur et, cum radices quoque pinguescere coepere, intereunt, ut animalia nimio adipe, aliquandoaliquando D2C. quanto r. quando v. et pestilentia per genera, sicut inter homines nunc servitia, nunc plebes urbana vel rustica.

Th. H. IV 14, 2. 5. C. V 9, 4. 10, 5. Pallad. II 15, 3. IV 10, 20. <3> Vermiculantur magis minusve quaedam, omnes tamen fere, idque aves cavicani E. corticis sono experiuntur. iam quidem et hoc in luxuria esse coepit, praegrandesque roborum delicatiore suntdelicatiore sunt Bas. -res ut (uti Ev)ll. in cibo—cosses vocant—atque etiam farina saginati hian hi delendum? quoque altiles fiunt. maxime autem arborum hoc sentient piri, mali, fici, minus quae amarae sunt et odoratae. eorum, qui in ficis existunt, alii nascuntur ex ipsis, aliosalios dv. alius r. parit qui vocatur cerastes, omnes tamen in cerasten figurantur sonumque edunt parvoli stridoris. et sorbus arbor infestatur vermiculis rufis ac pilosis atque ita emoritur; mespila quoque in senecta obnoxiaobnixa d. eiei v. ein DGd. in E. morbo est.

(Colum. III 2, 4). <4> Sideratio tota e caelo constat. quapropter et grando in his causis intellegi debet et carbunculatio et quod pruinarum iniuria evenit. haec enim verno teporetepore G. tempore ll. v. invitatis et erumpere audentibus satis mollibus insidens adurit lactescentes germinum oculos, quod in flore carbunculum vocant. pruinae perniciosior natura, quoniam lapsa persiditpersidit D2D. -det rv. gelatque ac ne aura quidem ulla depellitur, quia non fit nisi inmoto aëre et sereno. proprium tamen siderationis est sub ortu canis siccitatumsiccitatum D2v. -atium S. sittacum G. sit citatium r. vapor, cum insitainsitae dv. a. S. ac novellae arbores moriuntur, praecipue ficus et vitis.

Th. (C. V 9, 1). H. IV 14, 2. 3. Cato 6, 2. Th. H. IV 14, 3. 4. 5. C. V 9, 12. Olea praeter vermiculationem, quam aeque ac ficus sentit, clavum etiam patitur, sive fungum placet dici vel patellam. haec est solis exustio. nocere tradit Cato et museum rubrum. nocet plerumque vitibus atque oleis et nimia fertilitas. scabies communis omnium est. inpetigo et, quae adgnasciagnasci DG. agnosci E. solent, cocleae peculiaria ficorum vitia, nec ubique. sunt enim quaedam aegritudines et locorum.

<5> Verum utut E2v. at DGE1. ad d. homini nervorum cruciatus, sic et arbori , ac duobus aeque modis. aut enim in pedes, hoc est radices, inrumpiterumpit dv. a. H. vis morbi, aut in articulos, hoc est cacuminum digitos, qui longissime a toto corpore exeunt. nigrescuntnigrescunt coni. Dal. e Theophr. in- arescunt (-cent E) ll. v. ergo, et sunt apud Graecos sua nomina utrique an utrobique? fortasse huc transponenda sint nigrescunt ergo et [utrobique primo e. q. s.]. vitio. undique primo dolor, mox et macies earum partium fragilis, postremo tabes morsquemorbusque Ev. a. H., non intrante suco aut non perveniente, maximeque id fici sentiunt. caprificus omnibus immunis est, quae adhuc diximus. scabies gignitur roribus lentis post vergilias; nam si largioreslargiores S e coni. Dal. rariores ll.v. annon rariores? fuere, perfunduntperfundunt v. -duntne ll. J. an perfundunt benigne? arborem, non scalpunt scabie, et grossiet grossi H. eteros si (siue d1)ll. caeterum si v. an at grossi? cadunt malo P.; sivesiue ll. v. si uel H. an sin et vel si uero? imbres nimii fuere, alio modo ficus laborat, radicibus madidis.

Th. H. IV 14, 6. (C. V 9, 13). 14, 7. 8. 9. (C. V 10, 3). 14, 10. (C. V 10, 1). <6> Vitibus praeter vermiculationem et siderationem morbus peculiaris articulatio tribus de causis: una viui v. uti ll. tempestatium tempestiuum E1. germinibus ablatis, altera, ut notavit Theophrastus , in supinum excisisrecisis dT., tertia culturae imperitia laesis. omnesomnis DGED. enimenim om.ES. earum iniuriae in articulis sentiuntur. siderationis genus est et hiset his DGD. in his dEv. uuis CFW Müller p. 25. deflorescentibus roratio, aut cum acinicum acini dv. conacini r., priusquam crescant, decocuntur in callum. aegrotant et cum alsere, laesis uredine attonsarum oculis. et calore hoc evenit intempestivo, quoniam omnia modo constant certoque temperamento. fiunt et culpa colentium vitiacolentium uitia ego. uitium (-tia G) colentia ll. uinito- rum (uites H. uitia J) colentium v. , cum praestringuntur, ut dictum estest om.DGED. , aut circumfos-209 sor iniurioso ictu verberavit vel etiam subarator inprudens luxavit radices corpusve desquamavit. est et quaedam contusio falcis hebetioris. quibus omnibus causis difficilius tolerant frigora aut aestus, quoniam in ulcusulcis DG. penetrat iniuria omnis a foris. infirmissima vero malus, maximeque quaemaximeque quae dE1v. -me quaeque (quaque D1)D. -meque quaeque (quaque G)E2G. -me quaequae D. dulcis est. quibusdam debilitas sterilitatem , nonnon E1T. necem, adfert, ut si quis pino cacumen auferat vel palmae. sterilescunt enim nec moriuntur. aegrotant aliquando et poma ipsa per se sine arbore, si necessariis temporibus imbres aut teporestepores v. temporis ll. vel adflatus defueredefluere D1GE. aut contra abundavere. decidunt enim aut deteriora fiunt. pessimum est inter omnia, cum deflorescentem vitem et oleam percussit imber, quoniam simul defluit fructus.

<7> Sunt ex eadem causa nascentes et urucaeuerucae E. erucae dv. a. S. , dirumdirum DGdv. dicitur E. animal, eroduntque frondem, aliae florem quoquequoque oli- uarum U 330 coll. Theophr. oliuarum quoque ll. v. , olivarum , ut in Mileto, ac depastam arborem turpi facie relinquunt . nascitur hoc malum teporetem- pore dEv. a. G. umido et lento. fit aliud ex eodem, si sol acrior insecutus inussit ipsum vitium ideoque mutavit. est etiamnum peculiare olivis et vitibus—araneum vocant—, cum veluti telae involvunt fructum et absumuntadsumunt D1GE.. aduruntadurunt v. et adu- ll. et flatus quidam eas maxime, sed et alios fructus. nam vermiculationem et poma ipsa peruncos ego posui coll. Theophr. se quibusdam [annis] sentiunt, mala, pira, mespila, punica . in oliva ancipiti eventu, quando sub cute innatisub cute innati (nati H)ego. cfr. § 29. XXII 163. subeunti nati ll. subeunt nati v. fructum adimunt, augent, si in ipso nucleo fuerefuere D2v. facere r. erodentes eumeum v. cum ll.. gigni illos prohibent pluviae, quae fiunt post arcturumare- tur rume ędem E.. eaedem si austrinae fuere, generant druppisdruppis S. droppis ll. drupis v. quoque, quae maturescentes tum sunt praecipue caducae. id riguis magis evenit, etiam si non cecidere, fastidiendis.Th. H. IV 14, 10. 11. (C. V 12, 4). 14, 12.13. (C. V 12, 10). IV 15, 1. 16, 5. (C. V 15, 6). (C. II 18, 3). sunt et culicum genera aliquisali- quibus dv.a.S. molestamolesta dv. mode- r. , ut glandibus, fico; qui videntur ex umore nasci, tumtunc dv.a.S. ad gustum U 331. dulcidulci dv. -cis r. subdito corticibus. et aegrotatio quidem fere. in his est.

<8> Quaedam temporum causae aut locorum non proprie dicantur morbi, quoniam protinus necant, sicut tabes cum invasitinuaserit dTv. a. G. arborem aut uredo vel flatus alicuius regionis proprius, ut est in Apulia atabulus, in Euboea Olympias. hic enim si flavitflauerit dTv. a. G. circa brumam, frigore exurit arefaciensita arefa- ciens U 331 e Theophr., ut nullisnullus DG. postea solibus recreari possint. hoc genere convalles et adposita fluminibus laborant, praecipueque vitis, olea, ficus. quod cumeum DG.eveniteue- nit CFW Müller p. 18. uenit ll. H. euenerit v. , detegitur statim in germinatione , in oliva tardius. sed in omnibus signum est revivescendi , sisi D2v. om. r. folia amisere. alioqui quas putes praevaluisse moriuntur. nonnumquam inarescunt folia eademque revivescunt. aliaaliae dv. a. D. in terrisin terris H. inter ll. in v. septentrionalibus, ut Ponto, ThraciaThracia U 332 e Theophr. fragia DE. frygia G. phrygia dv. , frigore aut gelu laborant, si post brumam continuavere XL diebus. et ibiet ibi G. tibi D1GE. ibi rv. autem et in reliquis partibus, si protinus editis fructibus gelatiogelatio dv. uelatiu DG. -tium E. magna consecuta est, etiam paucis diebus necat.

<9> Quae iniuria hominum constantconstant D2v. -at r. , secundumlac. ego indi- cavi. secundum DG. secum dum E1. secum dTE2S. secundas v. alias H. secundum vim D. secandi CFW Müller p. 18. (an potius secundum causas ita se habent?)... habent causas. pix, oleum, adeps inimica praecipue novellis. cortice in orbemorbe GdEv.a. C. detracto necantur, excepto subere, quod sic etiam iuvatur; crassescens enim praestringit et strangulat . nec andrachleandrachle S. -cle DGd. -chne v. adracle E. -chne B. offenditur, si non simul incidatur et corpus. alioqui et cerasus et tilia et vitis corticem mittunt an amittunt? , sed non vitalem nec proximum corpori, verum eum, qui subnascente alio expellitur.Th. H. IV 15, 2. 3. 2. 3. 4. 16, 1. (C V 17, 3. 6). Varro r. r. I 2, 19. Th. C. V 17, 5. II 15, 1. 2. (Pallad. II 15, 9). Th. H. IV 16, 1. 5. C. V 15, 4. H. IV 16, 6. (Plin. XVI 243. XIX 87. XX 84). Th. C. II 18, 4. (Geop. XII 17, 18). Verg. Geo. II 299. Th. H. IV 15, 1. quarundam natura rimosus cortex, ut platanis. tiliae renascitur paulo minus quam totus. ergo his, quarum cicatricem trahit, medentur luto fimoquefimoque (quae D2)D2dv. fito- que (quae D1)D1G. fiditoque E., et aliquando prosunt, si non vehementior frigorum aut calorumcalorum uis dv. -ru iis D1G. -ruus E. -ris uis D2D. cfr. XVIII 175. XX 158. vis secuta est. quaedam tardius ita moriuntur , ut robora et quercusquercuus DGD.. refert et tempus anni. abieti enim et pino si quis detraxerit sole taurum vel geminos transeunte, cum germinant, statim moriuntur; eandem iniuriam hieme passae diutius tolerant. similiter ilex et robur quercusquequercusque U 333. -quae DGE. et quercus. Quae (Quod v. a. H.) dv.. si angusta decorticatio fuit, nihil noceturnocet ut D2D. no- cet v. a. G. supra dictis; infirmioribus quidem et in solo graciligracilius D2.234 vel ab una tantum parte detractus interemit. similem et decacuminatio rationem habet piceae, cedri, cupressihaec haec GdE.cfr. § 5. XVI 195. hae Dv. enim detracto cacumine aut ignibus adusto intereunt —, similem et depastio animalium. oleam quidem etiam, si lambat capracapras DG. , sterilescere auctor est Varro, ut diximus. quaedam hachaec DG. iniuria moriuntur, aliqua deteriora 8,204 15,34 tantum fiunt, ut amygdalae—ex dulcibus enim transfigurantur in amaras—, aliqua vero etiam utiliora, ut apud Chios pirus, quam phocidaphocida dv. phochida r. appellant. nam detruncatio diximus quibus prodesset. intereunt pleraque13,36,17,201 et fissa stirpe, exceptis vite, maloexceptis uite malo dv. exrectis uitem alio (ex alio E) r. , fico, punicispunicis D2D. -ces r. -ca v. , quaedam vel ab ulcere tantum. pinuspinus Bodaeus (cfr. Schneider ad Theophr. h. pl. IV 16, 1). ficus ll. v. a. D. hanc iniuriam spernit et omnia, quae resinam gignunt. radicibus amputatis mori minime mirum est; pleraeque etiametiam ego. tamen ll. v. non omnibus, sed maximis aut, quae sunt inter illas vitales, abscisisabscissis DGdv. a. S. moriuntur .

<10> Necantnecant DdG. necat rv. invicem inter sese umbra vel densitate atque alimenti rapina. necat et hedera vinciens—nec viscum prodest—et cytisusdist. ego. an potius et cytisus necat, necatur? cfr. Theophr. , necatur eonecatur H. nec aureo (auro C) ll. v. , quod halimon vocant Graeci. quorundam natura non necat quidem, sed laedit Odorumodorum D. cfr. Theophr. -rem ll. -re v. aut suci mixtura, ut raphanus et laurus vitem. olfactatrix enim intellegitur et tinguiextingui dT. tangi v. a. Brot. odore mirum in modum , ideo, cum iuxta sit, averti et recedere saporemque inimicum fugere. hinc sumpsit Androcydes medicinam contra ebrietates, raphanumraphanum (rhapa- DG) ll. v. -nus ut H. -nus D. manducarimanducari ego. mandatur DGEH. mandi dv. praecipiens. odit et caulem et olus omne, odit et corylum, ni procul absint , tristis atque aegra. nitrum quidem et alumen, marina aqua calida et fabae putamina vel ervi ultima venena sunt.