<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat2:17.23</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat2:17.23</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text xml:lang="lat"><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat2"><div type="textpart" subtype="book" n="17"><div type="textpart" subtype="chapter" n="23"><p><milestone unit="section" n="199"/><note place="unspecified">Colum. V 6, 24. (Pallad.
III 13, 1).</note> &lt;22&gt; Sequitur arbusti ratio mirum in modum damnata Sasernae<note place="unspecified">Sasernae <hi rend="italics">ego.</hi> sasserne <hi rend="bold">T.</hi> -na <hi rend="bold">Dd.</hi> a
Serna <hi rend="bold">E.</hi> a Sarsenna <hi rend="italics">v.</hi> Sarsennae <hi rend="bold">G.</hi></note> patri<note place="unspecified">patri <hi rend="bold">T</hi><hi rend="italics">G.</hi> patre <hi rend="italics">rv.</hi></note> filioque, celebrata<note place="unspecified">celebrata <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> -ato <hi rend="italics">r.</hi></note> Scrofae<note place="unspecified">scrofae <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">v.</hi> scropae <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">1</hi>. sropae <hi rend="bold">E.</hi>
scrobe <hi rend="bold">d.</hi></note>, vetustissimis
 post Catonem peritissimisque<note place="unspecified">peritissimisque <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> -mis <hi rend="italics">r.</hi> | ac ne a <hi rend="italics">v.</hi> aenea
<hi rend="bold">DE.</hi> eneas <hi rend="bold">d.</hi></note>, a<add>c</add> ne a Scrofa
quidem nisi Italiae concessa, cum tam longo iudicetur
aevo nobilia vina non nisi in arbustis gigni et in his
quoque laudatiora summis sicut uberiora imis. adeo excelsitate
 proficitur.<milestone unit="section" n="200"/><note place="unspecified">(Colum. V 6, 4. arb. 16, 1). V 6, 5.
arb. 16, 3. V 7, 1. 6, 15. 7, 2. (6, 10). V 6, 17. (arb. 16, 2. V 6, 11).
Pallad. III 10, 5. Colum. V 6, 18. arb. 16, 3. (V 6, 19. 21).</note> hac ratione et arbores eliguntur<note place="unspecified">eliguntur <hi rend="italics">v.</hi> religuntur <hi rend="bold">D.</hi> -gantur <hi rend="italics">rH.</hi></note>.

<pb xml:id="v.3.p.122"/>

prima omnium ulmus, excepta propter nimiam frondem
Atinia. dein populus nigra, eadem de causa, minus densa
folio. non spernunt plerique et fraxinum ficumque, etiam
oleam, si non sit umbrosa ramis. harum satus cultusque<note type="margin" place="unspecified">12,22 sqq.</note>
abunde tractatus est. ante XXXVI mensem attingi<note type="margin" place="unspecified">15,1 sqq.</note>
falce vetantur. alterna servantur bracchia, alternis putantur<note type="margin" place="unspecified">16,62 sqq.</note>
annis, sexto anno maritantur.<milestone unit="section" n="201"/> Transpadana Italia
praeter supra dictas cornu, opulo<note place="unspecified">opulo <hi rend="italics">P coll. Colum.</hi> populo <hi rend="italics">ll. v. a. S.</hi></note> , tilia, acere<note place="unspecified">acer <hi rend="bold">D.</hi></note>, orn<add>o</add><note place="unspecified">orno
<hi rend="italics">Bas.</hi> ornu <hi rend="bold">dE.</hi> cornu <hi rend="bold">D.</hi> corno <hi rend="italics">v.</hi></note> , carpino
, quercu arbustat agros, Venetia salice propter uliginem
 soli. et ulmus detruncata media in tr<add>i</add>a<note place="unspecified">in tria <hi rend="italics">D.</hi> (in trium
<hi rend="italics">U 326</hi>). intra <hi rend="italics">ll.</hi> inter <hi rend="italics">v.</hi> in <hi rend="italics">G.</hi></note> ramorum<note place="unspecified">morum <hi rend="bold">DE.</hi></note>
scamna digeritur, nulla fere XX<note place="unspecified">xv <hi rend="italics">P.</hi></note> pedum<note place="unspecified">pedibus <hi rend="italics">coni. Dal.</hi></note> altiore arbore.
tabulata earum ab octavo pede altitudinis dilatantur in collibus
 siccisque agris, a duodecumo in campestribus et umidis
.<milestone unit="section" n="202"/> meridianum solem spectare palmae debent, rami a
proiectu digitorum modo subrigi, tonsili<note place="unspecified">tonsili <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">v.</hi> consilii <hi rend="italics">r.</hi></note> in his tenuium
quoque virgultorum barba, ne obumbrent. Intervall<add>um</add><note place="unspecified">inter-
uallum <hi rend="italics">v.</hi> -allo <hi rend="italics">ll.</hi></note>
iustum arborum, si aretur solum, quadrageni pedes in
terga frontemque, in latera viceni; si non aretur, hoc in
omnes partes. singulis denas saepe adnutriunt vites, damnato
 agricola minus ternis.<milestone unit="section" n="203"/> maritare nisi validas inimicum
, enecante veloci<note place="unspecified">ueloci <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> uel loci <hi rend="italics">r.</hi></note> vitium incremento. serere tripedaneo
scrobe necessarium distantes inter sese arboremque singulis
 pedibus. nihil ibi malleoli<note place="unspecified">mal-
leolis <hi rend="italics">v.</hi></note> atque pastinationi<add>s</add><note place="unspecified">pastinationis <hi rend="italics">ego.</hi> -oni <hi rend="italics">ll. v.</hi></note> , nulla
fodiendi inpendia, utpote cum arbusti ratio hac<note place="unspecified">haec <hi rend="bold">D</hi><hi rend="italics">D.</hi></note> peculiari
dote praestet, quod<note place="unspecified">quod in eodem <hi rend="italics">v.</hi></note> ab eodem solo <add>f</add>e<add>r</add>ri<note place="unspecified">ferri <hi rend="italics">ego.</hi> feri <hi rend="italics">ll. v.</hi></note> fruges et vitibus
prodest, superque quodvindicans se altitudo non, ut in
vinea, ad arcendas animalium iniurias pariete vel saepe
vel fossarum utique inpendio muniri se cogit<note place="unspecified">cogit <hi rend="bold">DT</hi><hi rend="italics">S.</hi> -get <hi rend="bold">E.</hi> -gat <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi></note>.</p><p><milestone unit="section" n="204"/><note place="unspecified">Colum. V 6, 18. (Cato 133, 4. Pallad. III 10, 6. 7). (Colum. V 6, 30. 37. IV 15, 2). arb. 7, 3. 2. arb. 16, 3.
IV 15, 3.</note> &lt;23&gt; In arbusto e<note place="unspecified">e <hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">Bas.</hi> et <hi rend="bold">D</hi><hi rend="italics">v.</hi> ex <hi rend="bold">D.</hi></note> praedictis<note place="unspecified">praedicta <hi rend="italics">v.</hi></note> sola viveradicum ratio,

<pb xml:id="v.3.p.123"/>

item propaginum, et haec gemina, ut diximus: qualorum <note type="margin" place="unspecified">97</note>
e<add>x</add><note place="unspecified">ex <hi rend="italics">ego.</hi> et <hi rend="bold">DTE</hi><hi rend="italics">S.</hi> in <hi rend="bold">d</hi>(?)<hi rend="italics">v.</hi></note> ipso tabulato maxime probata, quoniam a pecore tutissima
<note place="unspecified">tutissimum <hi rend="italics">D.</hi></note> est, altera deflexa vite vel palmite iuxta suam arborem
 aut circa<note place="unspecified">circa <hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">Verc.</hi> citra <hi rend="bold">DTf.</hi> cura <hi rend="italics">v.</hi></note> proximam caelibem. quod supra terram est
e matre, radi iubetur, ne<note place="unspecified">ne <hi rend="bold">Dd</hi><hi rend="italics">v.</hi> nec <hi rend="bold">E.</hi></note> fruticet. in terra non pauciores
IV gemmae obruuntur ad radicem capiendam, extra in
capite binae relincuntur.<milestone unit="section" n="205"/> vitis in arbusto IV pedes longo<note place="unspecified">longo <hi rend="italics">ego.</hi> in longo <hi rend="italics">ll. v.</hi></note>
constat [omnis<note place="unspecified"><hi rend="italics">uncos ego posui.</hi> omnis <hi rend="bold">dE</hi><hi rend="italics">D.</hi>
om???is <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">1</hi>. om???s <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi>. omni <hi rend="italics">v. fortasse omissum erat</hi> sulco <hi rend="italics">et mar- gini adscriptum</hi> oms. sulco.</note>] sulco, tres lato<note place="unspecified">alto, lato <hi rend="italics">coni. H. e Colum.</hi></note>, alto duos cum semipede.
post annum propago inciditur ad medullam, ut paulatim
radicibus suis adsuescat; caulis a capite ad duas gemmas
reciditur; tertio totus mergus absciditur repetiturque<note place="unspecified">reponiturque <hi rend="italics">v. a. D.</hi></note> altius
in terram, ne ex reciso frondeat. tolli viveradix a vindemia
 protinus debet.</p><p><milestone unit="section" n="206"/><note place="unspecified">Colum. V 6, 19.</note> &lt;24&gt; Nuper repertum draconem serere iuxta arborem;
ita appellamus palmitem emeritum pluribusque induratum
annis. hunc praecisum quam maxima amplitudine, tribus
partibus longitudinis deraso cortice, quatenus obruatur<note place="unspecified">obseruatur <hi rend="bold">Df.</hi></note> —
unde et rasilem vocant—, deprimere sulco, reliqua parte
ad arborem erecta, ocissimum in vite<note place="unspecified"><hi rend="italics">an</hi> in uite
est?</note>. si gracilis sit vitis
aut terra, usitatum est quam proxime solum decidi, donec
firmetur radix, sicuti neque roscidam seri neque a septentrionis
 flatu. vites aquilonem spectare debent ipsae<note place="unspecified">ipse <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">1</hi>. ipsi <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note>,
palmites autem earum meridiem.</p><p><milestone unit="section" n="207"/><note place="unspecified">Celsus ap. Colum. V 6, 22. 23.</note>&lt;25&gt; Non est festinandum ad putationem novellae,
sed primo<note place="unspecified">primo <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> -mos <hi rend="italics">r.</hi></note> in circulos materies<note place="unspecified">mate-
riae <hi rend="bold">D.</hi> -ria <hi rend="bold">d.</hi></note> colligenda, nec nisi validae
 putatio admovenda, seriore anno fere ad fructum arbusta
 vite quam iugata. sunt qui omnino putari vetent<note place="unspecified">uetent <hi rend="bold">D</hi><hi rend="italics">D.</hi> -tant <hi rend="italics">rv.</hi> (<hi rend="italics">cfr. § 176</hi>).</note>,

<pb xml:id="v.3.p.124"/>

priusquam arborem longitudine aequaverit. prima falce VI
pedes a terra recidatur, flagello infra relicto et nasci coacto
incurvatione<note place="unspecified">incurbationem <hi rend="bold">DE.</hi></note> materiae. III ei gemmae, non amplius, deputato
 supersint.<milestone unit="section" n="208"/><note place="unspecified">Colum. V 6, 23. 26. 27. (IV 29, 10).</note> ex his omissi palmites proximo anno imis
digerantur<note place="unspecified">digerantur <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi><hi rend="italics">D.</hi> (<hi rend="italics">cfr. Colum. V 6, 23. 36. 7, 3. arb. 16, 4</hi>). uig- <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">1</hi><hi rend="bold">E.</hi> ing- <hi rend="bold">dTf</hi><hi rend="italics">H.</hi> infer- <hi rend="italics">v.</hi></note> scamnis ac per singulos annos ad superiora
scandant, relicto semper duramento in singulis tabulatis
et emissario uno, qui subeat usque quo placuerit. de
cetero putatione omni<add>a</add><note place="unspecified">omnia <hi rend="italics">ego e Colum.</hi> omni <hi rend="italics">ll. v</hi></note> flagella, quae proxime tulerint<note place="unspecified">tulerunt <hi rend="bold">E</hi><hi rend="italics">H.</hi></note> , recidantur
, nova circumcisis undique capreolis spargantur in
tabulatis. vernacula putatio deiectis per<note place="unspecified">per an-
nos <hi rend="bold">E</hi><hi rend="sup">1</hi>.</note> ramos vitium crinibus
 circumvestit arborem crinesque ipsos<note place="unspecified">ipsos <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> -so <hi rend="italics">r.</hi></note> uvis, Gallica
in traduces porrigitur, Aemiliae viae in ridicas Atiniarum
ambitu, frondem earum fugiens.</p><p><milestone unit="section" n="209"/> &lt;26&gt; Est quorundam inperitia sub ramo vitem vinculo
 suspendendi, suffocante iniuria. contineri debet vimine
, non artari; quin immo etiam quibus salices supersunt
, molliore hoc vinculo facere malunt, herbaque Siculi,
quam vocant ampelodesmon, Graecia vero universa iunco,
cypero, ulva. liberata quoque vinculo<note place="unspecified"><hi rend="italics">an</hi> uinculo uolt?</note> per aliquot dies
vagari et incondita spargi atque in terra, quam per totum
annum spectaverit, recumbere;<milestone unit="section" n="210"/> namque <hi rend="italics">ut</hi><note place="unspecified">ut <hi rend="italics">v. om. ll.</hi></note> veterina a iugo
et canes a cursu volutatio iuvat, ita tum<note place="unspecified">iuuat ita tum <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> uiuacitatum <hi rend="italics">r.</hi></note> et vitium porrigi
 lumbos. arbor quoque ipsa gaudet adsiduo levata<note place="unspecified">leuato <hi rend="bold">d.</hi></note>
onere, similis respiranti, nihilque est in opere naturae,
quod non exemplo dierum noctiumque aliquas vices feriarum
 velit. ob id protinus a vindemia putari et lassas
etiamnum<note place="unspecified">etiamnum <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> setiannum <hi rend="bold">E.</hi> setiam///// <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">1</hi>.
etiam <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> fructu edito inprobatur. putatae rursus alligentur
 alio loco, namque orbitas vinculi sentiunt vexatione
non dubia.</p><pb xml:id="v.3.p.125"/><p><milestone unit="section" n="211"/><note place="unspecified">Colum. V 7, 2. (IV 16, 4). V 6, 30. (cfr. IV 6, 4. 7, 3).</note>Traduces Gallicae<note place="unspecified">gallicae <hi rend="italics">ll. v.</hi> -ica e <hi rend="italics">D cum S.</hi> -ca <hi rend="italics">C.</hi></note> cultura<add>e</add><note place="unspecified">culturae <hi rend="italics">ego.</hi> -ra
<hi rend="italics">ll. v.</hi></note> bini utrimque <hi rend="italics">e</hi><note place="unspecified">utrimque e <hi rend="italics">ego.</hi> -imque <hi rend="italics">ll. v. an</hi> utriusque e<hi rend="italics">?</hi></note> lateribus, si <note place="unspecified"><hi rend="italics">dist. ego.</hi></note>par<note place="unspecified">par
<hi rend="italics">ego.</hi> pars <hi rend="italics">ll. v.</hi> pes <hi rend="bold">G.</hi> utraque pars <hi rend="italics">D cum U 327.</hi></note> quadrageno distet spatio, quaterni<note place="unspecified">quater-
nis (<hi rend="italics">om.</hi> si) <hi rend="bold">E.</hi></note> , si viceno, inter
se obvii miscentur alliganturque una conciliati, virgultorum
 comitatu obiter rigorati, qua deficiant, aut, si brevitas
 non patiatur ipsornm, adalligato protenduntur in viduam
arborem unco. traducem bimum praecidere solebant—
<note place="unspecified"><hi rend="italics">dist. U 327.</hi></note>onerat<note place="unspecified">oneratis <hi rend="italics">v. a.D.</hi></note> enim vetustate—; melius donare tempus, ut rasilem
<note place="unspecified">ut rasilem <hi rend="italics">U 327.</hi> ut (in <hi rend="bold">D</hi>) transilem <hi rend="italics">ll. v.</hi></note> faciant, <add>s</add>i<note place="unspecified">si <hi rend="italics">v.</hi>
ni <hi rend="italics">ll. Brot.</hi></note> largiatur crassitudo. alias utile toros futuri
 draconis pasci.</p><p><milestone unit="section" n="212"/> &lt;27&gt; Unum etiamnum<note place="unspecified">etiam <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> genus est medium inter hoc et
propaginem, totas supplantandi in terram vites cuneisque
findendi et in sulcos plures simul ex una propagandi, gracilitate
<note place="unspecified">gracilitate <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> -tes <hi rend="italics">r.</hi></note> singularum firmata circumligatis hastilibus nec recisis
, qui a lateribus excurrant, pampinis. Novariensis agricola
, traducum turba non contentus nec copia ramorum,
inpositis etiamnum patibulis palmites circumvolvit; itaque
praeter<note place="unspecified">propter <hi rend="bold">D</hi><hi rend="sup">2</hi>.</note> soli vitia cultura<note place="unspecified">curua <hi rend="bold">E</hi><hi rend="sup">1</hi>.</note> quoque torva fiunt vina.<milestone unit="section" n="213"/> alia
culpa iuxta urbem Ar<add>i</add>cinis<note place="unspecified">Aricinis <hi rend="italics">Sab. cfr. XIV 12.</hi>
uarracinis <hi rend="italics">ll.</hi> uara- <hi rend="italics">v.</hi> Tarracinis <hi rend="italics">vel</hi> Marrucinis <hi rend="italics">coni. H.</hi></note>, quae alternis putantur annis,
non quia id viti conducat, sed quia vilitate reditum inpendia
 exuperent. medium temperamentum in Carsulano<note place="unspecified">Carseolano <hi rend="italics">C. sed cfr. III 113.</hi></note> secuntur
 cariosasque<note place="unspecified">cariosas <hi rend="italics">U 328.</hi></note> tantum vitis partes incipientesque<note place="unspecified">incipientes <hi rend="italics">v. a. H.</hi></note> inarescere
<note place="unspecified"><hi rend="italics">dist. ego.</hi></note> deputando, ceteris ad uvam relictis. detracto
onere supervacuo pro nutrimento omni<note place="unspecified">omni <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">v.</hi> -nis <hi rend="italics">r.</hi></note> est raritas volneris;
sed nisi pingui solo talis cultura degenerat in labruscam.</p><p><milestone unit="section" n="214"/><note place="unspecified">(Colum. IV 9, 2. 1).</note> &lt;28&gt; Arbusta arari quam altissime desiderant, ta<add>m</add>etsi<note place="unspecified">tametsi <hi rend="italics">Brot. cum P.</hi> tanta etsi <hi rend="italics">ll.</hi> etsi tantum <hi rend="italics">v.</hi> tamen,
etsi <hi rend="italics">S.</hi> etsi <hi rend="italics">U 329.</hi></note><pb xml:id="v.3.p.126"/>

frumenti ratio non exigit. pampinari ea non est moris
; et hoc conpendium operae. deputantur cum vite pariter
 interlucata<note place="unspecified">interlucata <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">B.</hi> interloc- <hi rend="italics">rv.</hi></note> densitate ramorum, qui sint supervacui et
absumant alimenta. plagas ad septentriones aut ad meridiem
 spectare vetuimus; melius, si neque in occasus solis.
diu dolent talia quoque<note place="unspecified">quoque <hi rend="italics">ll. v. an</hi> talia-
que<hi rend="italics">?</hi></note> ulcera et difficile sanescunt<note place="unspecified">senescunt <hi rend="bold">E.</hi></note> algendo
<add>n</add>i<add>mi</add>s<note place="unspecified">nimis <hi rend="bold">B.</hi> minus <hi rend="italics">ll. v.</hi></note> aestuandove. non eadem <hi rend="italics">ut</hi><note place="unspecified">ut <hi rend="italics">ego. om. ll. v.</hi></note> in vite libertas<note place="unspecified">in uite quae in arbustis libertas <hi rend="italics">v. a. D.</hi></note>, quoniam
 certa<note place="unspecified">certa <hi rend="italics">v.</hi> creta
<hi rend="italics">ll.</hi></note> latera, sed<note place="unspecified">sed <hi rend="bold">DE</hi><hi rend="italics">S.</hi> est <hi rend="bold">d</hi><hi rend="italics">C.</hi> non est <hi rend="bold">T.</hi> et <hi rend="italics">v.</hi></note> facilius abscondere et detorquere,
quo velis, plagas. in arborum tonsura supiniore<note place="unspecified">supino ore <hi rend="italics">coni. J.</hi></note> velut calices
 faciendi, ne consistat umor.</p><p><milestone unit="section" n="215"/><note place="unspecified">Colum. arb. 15.</note><milestone unit="paragraph" n="36"/> Viti adminicula addenda, quae scandat adprehensa<note place="unspecified">adprehensa <hi rend="italics">v.</hi> -(-praeh- <hi rend="bold">D</hi>) sas <hi rend="italics">ll.</hi></note> ,
si maiora sint. </p></div></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>