Amplissima arborum ad hoc aevi existimatur Romae visa, quam propter miraculum Tiberius Caesar in eodem ponte naumachiario exposuerat advectam cum reliqua materie, duravitque ad Neronis principis amphitheatrum . fruit autem trabstrabs D2dVerc. traps D1G. trabes Ev. ea eea e D1GD. ae D2. e dEv. larice, longa pedes cxx, bipedali crassitudine aequalis, quo intellegebatur vixuix Ev. uia r. credibilis reliqua altitudo fastigium ad cacumen aestimantibus . fuit memoria nostra et in porticibus saeptorum a M. Agrippa relicta aeque miraculi causa, quae diribitoriodiribitorio B. dilib- DG. del- E. delibat- dv. superfuerat, XX pedibus brevior, sesquipedali crassitudine. abies admirationis praecipuae visa est in nave, quae ex Aegypto Gai principis iussu obeliscum in Vaticano circo statutum quattuorque truncos lapidis eiusdem ad sustinendum eum adduxit. qua nave nihil admirabilius visum in mari certum est. CXXcxxD. cxxM G. cxx Ev. cxxx DGdf. modium lentis pro saburra ei fuere. longitudo spatium obtinuit magna ex parte Ostiensisostensis d. -sus E. portus latere laevo. ibi namque demersa est Claudioa Claudio dv.a.D. sed cfr. VII 74. 158. VIII 37. IX 10. principe cum tribus molibus turrium altitudine in ea exaedificatis obiterob iter Brot. ob id ex D. (cfr. XXXVI 70). ob id ter (advecto) P. Puteolano pulvere advectisque. arboris eius crassitudocrassitu- dine D2. quattuor hominum ulnas conplectentium implebat , vulgoque auditur LXXX nummum et plurispluris v. -res E. -re r. malos venundari ad eos usus, rates vero conecticonnecti dv. con- iecti r.XL sestertiumsestertium J. -tii DGE. HS d(?)H. -tiis v. plerasque.Th. H. V 7, 1. V 8, 1. at in Aegypto ac Syria reges inopia abietis cedrouncos ego posui. ad classes feruntur usi. maximamaxi- mae DG. -me E. [ea] in Cypro traditur ad undecirememundeciremem v. un- decumcegem D2. unde cerem r. Demetri succisa CXXX pedum, crassitudinis vero ad trium hominum conplexum. Germaniae praedones singulis arboribus cavatis navigant, quarum quaedam et xxx homines ferunt.Th. H, V 3, 1. 2. <3> spississilmaspississima Salm. exerc. 728bE coll. Theophr. sciscima G. scissima DE. siccissima dv. ex omni materie, ideo et gravissima iudicatur hebenus et buxus, graciles natura. neutra in aquis fluvitat, nec suber, si dematur cortex, nec larix. ex reliquis spississima lotos, quae Romae ita appellatur, dein robur exalburnatum. et huic nigricans color magisque etiam cytiso, quae proxime accedere hebenum videtur, quamquam non desunt qui Syriacas terebinthos nigriores adfirment. celebravitcelebrauit ego. -ratur ll. v. et Thericles Thericles Bas. teri- DGEv. tetri- d. nomine calices ex terebintho solitus facere torno; perquamper quem v.a.J.dist. U 290. probatur materies. omnium haec sola ungui vult meliorque fit oleo. colosfit oleo. colos D2S. fit oleo olos D1. fit oleae olos (olor d)r. oleo fit colos v. mire adulteratur iuglande ac piro silvestri tinctis atque in medicamine decoctis. omnibus quae diximus spissa firmitas.ib. 3. 4. ab iis proxima est cornus, quamquam non potest videriuideri ll. v. an nitere? cfr. § 186. 215. XVII 26. materies propter exilitatem, sed lignum non alio paene quam ad radios rotarum utile aut si quid cuneandum sit in ligno clavisve figendum ceu ferreis. ilex item et oleaster et olea atque castanea, carpinus, populus. haec et crispa aceris modo, si ulla materies idonea esset ramis saepe deputatis. castratio ilia est adimitque vires. de cetero plerisque horum, sed utique robori, tanta duritia, ut terebrari nisi madefactum non queat et ne sic quidem adactus avelli clavusclauus dEv. clabus D1G. cla- uis D2.. e diverso clavum non tenet cedrus. mollissima tilia. eadem videtur et calidissima. argumentum adferunt quod citissime ascias retundat. calidae et morus, laurus, hederae et omniaomnia D2D. omina D1G. homine d. omnes Ev., e quibus igniaria fiunt.

Th. H. V 9, 6. 7 init. Exploratorum hoc usus in castris pastorumque repperit, quoniam ad excudendumexcudendum D2G. exclud- r. excuti- v. ignem non semper lapidis occasio est. teritur ergo lignum ligno ignemque concipit adtritu, excipiente materie aridi fomitis, fungi vel foliorum facillimofacillimo dH. -me DGv. -mae E. conceptuconceptum v.a. H.. sed nihil hedera praestantius quaee Salm. exerc. 126bC e Theophr. et GdE.om.Dv. ex D teratur, lauro quae terat. probatur et vitis e silvestribus siluestris v. a. D.—alia quam labrusca—, et ipsa hederae modo arborem scandens.Th. H. V 3, 4–6. (ad § 209 cfr. etiam Th. H. V 9, 5. V 7, 7. Vi- truv. II 9, 9). frigidissima quaecumque aquatica, lentissima autem et ideo scutis faciendis aptissima quorum plaga contrahit se protinus cluditque suum vulnus et ob id contumacius tramittit ferrum, in quo sunt genere vitisuitis ego e Theophr. et § 176. fici ll. v.uitex ego e Vitruv. ut ex D1G. ilex D2. frutex d. ut haec E.del. Verc. ut v., vitex, salix, tilia, betulla, sabucus, populus utraque. levissimaeleuissima DG (?). ex his vitexuitex ego. cfr. XXIV 59. sicut et ll. v. ficus et C., salix ideoque utilissimae; omnes autem ad cistas quaequequaequae D. flexili crate constentconstent ES. -tet D2. -test D1G. cum testa d. constant v.. habenthabent dEv. habilia (-les D) habent D2D. habera r. et candorem, rigorem et in sculpturis facilitatem. est len- titialentitia v. laetitia (let- d) ll. platano, sed madida, sicut alno. siccior eadem ulmo, fraxino, moro, ceraso, sed ponderosior. rigorem fortissime servat ulmus, ob id cardinibus coassamentisquecoassamentis- que D cum Schineidero ad Theophr. h. pl. V 3, 5. crass- ll. H. ass- v. portarum utilissima, quoniam minime torquetur, permutanda tantum sicsic v. sit DGE.om.d., ut cacumen ab inferiore sit cardine, radix superiorlac. ego indicavi coll. Theophr. exciderunt fortasse leuis et mollis, sed lenta, palmae.Th. H. V 3, 3. V 4, 1. palmapalma est dTEv. -mae est rG. est.... similissimilis D2J. milis D1GdT. mitis E. mollis v. et suberissuberis D1dTv. superies G. -ius E. materiesmateries D2dTv.om. rG., spissae et malus pirusque, nec non acer, sed fragile, et quaecumque crispa. in omnibus silvestria et mascula differentia mdifferentiam S. -tia ll. v. -tias G. cuiusque generis augent. et infecunda firmiora fertilibus, nisi quo in genere mares ferunt, sicut cupressus et cornus.

Th. H. V 4, 2. Vitruv. II 9, 13. Cariem vetustatemque non sentiunt cupressus, cedrus, hebenus, lotus, buxumbuxus dTEv.a.G. sed cfr. § 227. 231., taxus, iuniperus, oleaster, olea, e reliquis tardissime larix, robur, suber, castanea, iuglans. rimam fissuramque nonnon D2d2v. om. r. capit sponte cedrus, cupressus , olea, buxumbuxus dTH..

Maxime aeternameternae G. aeterna dT. putant hebenum et cupressum cedrumque, claro de omnibus materiis iudicio in templo Ephesiae Dianae, utpote cum tota Asia extruente cxxcxx D2D coll. XXXVI 95. cccc rv. annis peractum sit. convenit tectum eius esse e cedrinis trabibus. de simulacro ipso deae ambigitur. ceteri ex hebeno esse tradunt, Mucianus III cos. ex iis, qui proxime viso eoeo dEv.om.DGD. scripsere, vitigineum et numquam mutatum septies restituto templo,Th. H. V 4, 2. hanc materiam elegisse EndoeonEndoeon S. eandem con ll. Pande- mion H. Endyon Brot., etiam nomen artificis nuncupans, quod equidem miror, cum antiquioremmineruam DGEv.a. Verc. Minerva quoquequo- que non Bas. non quoque ll.v., non modo Libero patre, vetustatem ei tribuatei tribuat D2dBas. et trib- D1G. attrib- Ev.. adicit multis foraminibus nardonardo D2Gv. -di r. rigari, ut medicatus umor alat teneatque iuncturas—quas et ipsas esse modico admodum miror—, valvas esse e cupresso et iam CCCC prope annis duraredurare dv. -ri r. materiem omnem novae similem. id quoque notandum, valvas in glutinis compage quadriennio fuisse. cupressus in eas electa, quoniam praeter cetera inin om.E. uno genere materiae nitor maxime valeat aeternus. non etnon et ego. non ae DGE. nonne dv. simulacrum Veiovis in arce e cupresso durat a condita urbeurbe v. om. ll. DLXIDLXI dTE2. DLI DGG. DCLXI E1v. DLX D cum Merkelio (ad Ovid. fast. CXXVIII). anno dicatum? memorabile et Uticae templum Apollinis, ubi cedro Numidica trabes durant ita, ut positae fuere prima urbis eius origine annis MCLXXVIII, et in Hispania Saguntisagunt E. -unti aiunt dv.a.S. templum Dianae a Zacyntho advectae cum conditoribus annis cc ante excidium Troiae, ut auctor estest v. erit DG. erat rS. Bocchus; infraan intra? ipsum oppidum id habenthabent ego. habenteui (ortum ex habent- ent) DG. -benti. Cui E. -bens cui dT. -bent cui S. -beri. Cui v. | dist. ego.—pepercit religione inductus Hannibal —iuniperi trabibus etiam nuncnunc dv. none r. durantibus. super omnia memoraturmemorantur DGE.aedisaedis S. elis ll. aedes in v. Aulide eiusdem deae saeculis ante Troianum bellum exaedificata, quonamquonam genere dG. quō (qmD) genera r. genere materiae, scientia oblitterata. in plenum dici potest utique quae odore praecellant, eas eteas et Salm. exerc. 31aB. ea sed ll, ea v. aeternitate praestare.ibid. Vitruv. II 9, 8. Th. V 4, 3. V 7, 7 init. V 7, 6 extr. Vitruv. II 9, 9. a praedictis morus proxume laudatur, quae vetustate etiam nigrescit . et quaedam tamen in aliis diuturniora sunt usibus quam aliaad alia Müller emend. III 12. an alias vel in aliis?: ulmus in perflatuperflatu D2Bas. prefatu dE. praefa- r. praeflante v. firma, robur defossum et in aquis quercus obruta. eadem supra terram rimosa facit opera torquendo sese. larix in umore praecipua et alnus nigra. robur marina aqua conrumpitur. non inprobatur et fagus in aqua et iuglans, hae quidem in iis quae defodiuntur vel principales, item iuniperus, eadem et subdialibus aptissima. fagus et cerrus celeriter marcescunt. aesculus quoque umoris inpatiens.Vitruv. ib. § 9. 10. 11. Th. H. V 4, 4. contra adacta in terram in palustribus alnus aeterna onerisque quantilibet patiens. cerasus firma, ulmus et fraxinus lentae, sed facile dist. D philol. XXXIp. 393. pandantur, flexiles tamen, stantesque acac D2D. a rv. circumcisura siccataesiccatae fiunt du- riores coni. D l.l. coll. Vitr. II 9, 11. fideliores. laricem in maritimis navibus obnoxiam teredini tradunt, omniaque praeterquam oleastrum et oleam. quaedam enim in mari, quaedam in terra vitiis opportuniora.