Catonum ille primus, triumpho et censura super cetera insignis, magis tamen etiamnumetiamnunc Ea claritate litterarum praeceptisque omnium rerum expetendarum datis generi Romano, inter prima vero agrum colendi, illeille D1FGdTS. ille uero Eau. illius D2(Rh)G. -ius uero v aevi confessione optimus ac sine aemulo agricola, pauca attigit vitium genera, quarundam ex iisex iis (his C) iam v. exisiam FG. ex asia Ea iam etiam nominibus abolitis . separatim toto tractatu sententia eius indicanda estest (GE?) v. om. rTauz, ut in omni genere noscamus quae fuerint celeberrima anno DC urbis, circa captas Carthaginem ac Corinthum, cum supremum is diemhis diem ob id F obiit, et quantum postea CCXXXCC Ea annis vita profeceritprofecerit v. -rit scripsit a. -ficerit (-re Eu) r . (24–478, 5) Cato 6, 4. (Varro I 25).(5–10) Cato 7, 2. (Varro I 58. 59). — ergo dc vitibus uvisque ita prodidit: Qui locus vino optimus diceturdicitur Eava. G esse et ostentus solibussoli Cato , Aminniumaminnium Cato. -inium D1FG. -ineum D2Eav(item infra). aminneum Varro minusculum et geminum eugeniumeugeneum Cato (Varro), helvium heluinum Gd(?)va.S. heluolum Cato minusculum conserito. qui locus crassior aut nebulosior, Aminnium maius aut Murgentinum, Apicium, Lucanum serito. ceterae vites miscellae maxime in quemvis agrum conveniunt. in ollaolla— 7 musto in MJ. om. r v vinaceisin olla in uinaceis Cato conduntur Aminniumamminium M minusculum et maius et Apicium, eadem in sapa et mustoin sapa, in musto Cato, in lora recterecto M conduntur. quas suspendas duracinas, Aminnias maioresammineas minores M, vel ad fabrum ferrarium pro passis haeeae Cato recte servantur. Varro I 58.— nec sunt vetustiora de illaulla M re Latinae linguae praeceptapraecepta v. rece- M. praeci- piam (-puam G2) r. tam prope ab origine rerum sumus. Aminneamammineam MDF. ami- rv proxime dictam Varro Scantianam vocat.

In nostra aetate pauca exempla consummatae huius artis fuere, verum eo minus omittenda, ut noscantur etiam praemia pri- mia FG. -ma Ea, quae in omni re maxime spectanturspectantur Mv. exp- rau. summam ergo adeptus est gloriam Acilius Sthenelushelenus M e plebe libertina LX iugerum non amplius vineis excultis in Nomentano agro atque CCCCCCCCMH. CCCC G. ecce FG. eque Ea. aeque CCCC v nummum venumdatisuenundatis Mava.H (J). cfr. XIII 92 . (19) cfr. Sen. ep. 86, 14. 3. magna fama etet om.M uetulaeno G. -lano ava.G Vetuleno Aegialo, perinde libertinofuit — Liternino om.F , fuit in Campaniacam- paniae GEava. J rure LiterninoVeliternino (Lint- B) va. H, maiorque etiam favore hominum, quoniam ipsum Africani colebat exilium; sed maxima, eiusdem Stheneli operapera Eau, Remmio Palaemoniremmio palaemoni DFG(Rh)G. -mi -onis M. -miū -onē Eauv, alias grammaticagrammaticae M arte celebricelebrem va. G , in hisce viginti annis mercato rusmercato rus (Rh. G. -torus DFG. -turus M. -torum Eau. -tum vDC nummum in eodem Nomentano decimidecunu a. decū F lapidis ab urbe dverticulo. (7) cfr. Suet. gramm. 23 extr. — est autem usquequaque nota vilitasnota uilitas (GE?) Rh. notabi- (nut- M1) MDF2au2. nobi- F1du1v a. G mercis per omnia suburbana, ibi tamen maximemaxime MD. -ma rv, quoniam et neglecta indiligentiaindeli;enti M. per indiligentiam va.H. an iidiligenti (sc. homini)? praedia paraverat ac ne in pessimis quidem elegantioriselegantior M soli. haec adgressus excolere non virtute animi, sed vanitate primo, quae nota mirenota mire MFd (Rh) G. -ine Eau. -inare G. notata mira v in illo fuit, pastinatispastinatis MG. fast- r. pastinatas v de integro vineisuineas va.G cura Stheneli, dum agricolam imitatur, ad vix credibile miraculum perduxit, intra octavum annum CCCC nummum emptori addicta pendente vindemia. (11) cfr. Pl. XVIII 41. — (12) cfr. Col. III 3, 3. — cucurritque non nemonon nemo Mv(D). non (om.a) neme r. nemo, non (Gron.) H ad spectandas uvarum in iisiis Mv (J). his rS vineis strues, litteris eius altioribus contra id pigra vicinitate sibi patrocinante, novissime Annaeo Seneca, principe tumprincipe tma MG. -patum r. -patu v eruditorumeru- ditorum MD. -tionis G. tra ditionis rv ac potentiapotentiae MdTzva. B (H) , quae postremo nimia fruitruit M (coni. Gron.) J. fuit rv super ipsum, minime utique miratoremiratori M. -ture Fau. -turi va. G inaniumin animum M , tanto praediipraedit FG. -ito Eau huiushuius MJ. eius rv amore capto, ut non puderet inviso alias et ostentaturoostentatur Fu. -nderetur a. -nto future va.G tradere ad (pro earn) M palmam eam, emptis quadriplicatoquadruplicando M. -cato ava.S vineis illis intra decimum fere curae annumannuū F . (19) Col. ib. — (21) Cato (orig. II fr. 10 Iord.) ap. Varr. I 2, 7. digna opera quae in Caecubisecubis Fau Setinisque agris proficeret, quando et postea saepenumero septenos culleos singula iugera, hoc est amphoras centenas quadragenas, musti dedere! ac ne quis victam in hoc antiquitatem arbitreturarbitretur MJ. -raretur rv , idem Cato denos culleos redire ex iugeribus scripsit, efficacibus exemplis non maria plus temerata conferre mercatori, non in Rubrum litus Indicumve merces petitas quam sedulum ruris larem.

Hom. ι 197. — (7) cfr. Pl. VII 199. — Hom. ι 208. — Vino antiquissimoantiquissimo (-mmo M) U coll. v. 17. -ma rv(D) claritas Maroneo in Thraciaetrecie F maritimamaritimae MJ parte genito, utut Mv. ue r auctor est Homerus. neque enim fabulosafabulosa aut v. aut fab- M. fab- ut r aut de origine eiuseius MJ. om. rv varie prodita consectamur, praeterquampraeter quod Ea. ppter quam G Aristaeum primum omnium in eadem gente mel miscuisse vino, suavitate praecipua utriusque naturae sponte provenientispreuenientis E . Maroneum vicies tantotantum Mv a. C. -tu a addito aquae miscendum Homerus prodidit. Mucian. fr. 9 Brunn. — (15) Hom. κ 235. λ 639. cfr. Athen. I 31e. — durat etiam nuncnunc ego. cfr. v. 16. -num MJ. om. rv vis in eadem terra generi rigorqueuigorque va.Brot. indomitus, quippe cum Mucianus ter consul ex iisiis Mv(J). his rC qui nuperrime prodidere sextarios singulos octonisoctonis MB(J). -oge- nis rv(H) aquae misceri compereritcomperit Eava.G praesens in eo tractu, esse autem colore nigrum, odoratum, vetustatepinguescere . et Pramnio, quod idem Homerus celebravit, etiametiā tune F1 nunc honos durat. nascitur Zmyrnaezmirneę Ea. zimi- F. Smyrnae va. S regioneregione B. religi- ll.v iuxtaiuxta om.F delubrum Matris deum. (17) Cic. Brut. 287. Petron. 34. Martial. II 40, 5. III 26, 3. Pl. infra 94.(1) Veil. II 7, 5. — cfr. Pl. XXIII 40 extr. in reliquis claritas generi non fuit alicui: anno fuit omnium generum bonitatebonitate (U 235) D. -ati DFGaJ. -as E(?)v L. Opimio cos., cum C. Gracchus tribunus plebemtri- bunus plebem (-bis C) G. tripliciter ll. tri. pl. v seditionibus agitansagitatis va.Gestest D e coni. J (sed ante ea) interemptus. ea caeli temperies fulsit (cocturamquam cocturam ava.S vocant) solis opere natali urbis DCXXXIIIDCXXXIII H. DC (de DF) XXXIIII rv , durantquedurantque B. -atque ll.v adhuc vina eauina ea D. -nea ll.v. -na B ducentisdist. ego fere annis, iam in speciem redacta mellis asperi — etenim·C· (pro ē) F haec natura vinisuini Ea in vetustate est —, necnec ll.B. ne v(U) potari per se queantqueant DFGdEv(S). queunt aB pervinciveperuinciue (coni. S)J. prouinciae (-ntię GE) ll. sine prou- v. si non peruincat B aqua, usque in amaritudinem carie indomita; sed ceteris vinis commendandis minima aliqua mixtura medicamenta sunt. quodquod ll. H (J). quo v (S). quo fit B ut eius temporis aestimatione in singulas amphoras centeni nummicentenis nummis acuantur (acc- a) Eaz statuantur, ex his tantumtantum (tm???) ego. tamen (tn???) ll.v usura multiplicata semissibus, quae civilis accaulis ac (a E1) Ea modica est, in C. Caesaris Germanici fili principatu annoanro EaH (U). annis rv(S). nummis P CLX singulassingulas ll.v(G). -l???s (sc. nummis) B uncias viniuini v. uinee F. -neae DG. -ni ex Ea. -ni eo U. tanti CFW Müller p. 17. (loc. corr.) constitisseconstitutis (-utus F1) se (e D2) DFG, nobili exemplo docuimus referentes vitam Pomponii Secundi vatis cenanmque quam principi illi dedit. tantum pecuniarum detinentdetinent d(?). dei inueni F. -nuini r. det:nent uini v. cfr. § 94.118. XXIII 40 apothecae ! nec alia res maius incrementum sentit ad vicensimum annum maiusve ab eo dispendium, non proficiente pretio; raro quippe adhuc fuere, nec nisi in nepotatuin nepotatu G. -tua FGd. uini potatus Ea. importatis v, singulis testis milia nummum. ViennensesViennenses v. uienses ll soli picatapacata F. pecc- G sua, quorum genera diximus pluris permutare, sed inter sese18 amore patrio, creduntur; idque vinum frigidius reliquis existimatur in frigido potu.

(2. 3) cfr. Pl. XXIII 43. XXV 152. — Sen. ep. 83, 19. —