sole putant subter terras fervescere partim,nox ubi terribili terras caligine texit.quod nimis a verast longe ratione remotum.quippe ubi sol nudum contractans corpus aquainon quierit calidum supera de reddere parte,cum superum lumen tanto fervore fruatur,qui queat hic supter tam crasso corpore terramperquoquere umorem et calido focilare vapore?praesertim cum vix possit per saepta domoruminsinuare suum radiis ardentibus aestum.quae ratiost igitur? ni mirum terra magis quodrara tenet circum fontem quam cetera tellusmultaque sunt ignis prope semina corpus aquai.hoc ubi roriferis terram nox obruit undis,extemplo penitus frigescit terra coitque.hac ratione fit ut, tam quam compressa manu sit,exprimat in fontem quae semina cumque habet ignis,quae calidum faciunt laticis tactum atque vaporem. inde ubi sol radiis terram dimovit obortuset rare fecit calido miscente vapore,rursus in antiquas redeunt primordia sedesignis et in terram cedit calor omnis aquai.frigidus hanc ob rem fit fons in luce diurna.praeterea solis radiis iactatur aquaiumor et in lucem tremulo rarescit ab aestu;propterea fit uti quae semina cumque habet ignisdimittat; quasi saepe gelum, quod continet in se,mittit et exsolvit glaciem nodosque relaxat.Frigidus est etiam fons, supra quem sita saepestuppa iacit flammam concepto protinus igni,taedaque consimili ratione accensa per undasconlucet, quo cumque natans impellitur auris.ni mirum quia sunt in aqua permulta vaporissemina de terraque necessest funditus ipsaignis corpora per totum consurgere fontemet simul exspirare foras exireque in auras,non ita multa tamen, calidus queat ut fieri fons;praeterea dispersa foras erumpere cogitvis per aquam subito sursumque ea conciliari.quod genus endo marist Aradi fons, dulcis aquaiqui scatit et salsas circum se dimovet undas;et multis aliis praebet regionibus aequorutilitatem opportunam sitientibus nautis,quod dulcis inter salsas intervomit undas.sic igitur per eum possunt erumpere fontemet scatere illa foras; in stuppam semina quae cumconveniunt aut in taedai corpore adhaerent,ardescunt facile extemplo, quia multa quoque in sesemina habent ignis stuppae taedaeque tenentes.nonne vides etiam, nocturna ad lumina linumnuper ubi extinctum admoveas, accendier antequam tetigit flammam, taedamque pari ratione?multaque praeterea prius ipso tacta vaporeeminus ardescunt quam comminus imbuat ignis.hoc igitur fieri quoque in illo fonte putandumst.Quod super est, agere incipiam quo foedere fiatnaturae, lapis hic ut ferrum ducere possit,quem Magneta vocant patrio de nomine Grai,Magnetum quia sit patriis in finibus ortus.hunc homines lapidem mirantur; quippe catenamsaepe ex anellis reddit pendentibus ex se.quinque etenim licet inter dum pluresque videreordine demisso levibus iactarier auris,unus ubi ex uno dependet supter adhaerensex alioque alius lapidis vim vinclaque noscit;usque adeo permananter vis pervalet eius.Hoc genus in rebus firmandumst multa prius quamipsius rei rationem reddere possis,et nimium longis ambagibus est adeundum;quo magis attentas auris animumque reposco.Principio omnibus ab rebus, quas cumque videmus,perpetuo fluere ac mitti spargique necessestcorpora quae feriant oculos visumque lacessant. perpetuoque fluunt certis ab rebus odores;frigus ut a fluviis, calor a sole, aestus ab undisaequoris, exesor moerorum, litora propter;nec varii cessant sonitus manare per auras;denique in os salsi venit umor saepe saporis,cum mare versamur propter, dilutaque contracum tuimur misceri absinthia, tangit amaror.usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenterfertur et in cunctas dimittitur undique partisnec mora nec requies interdatur ulla fluendi,perpetuo quoniam sentimus et omnia sempercernere odorari licet et sentire sonare.Nunc omnis repetam quam raro corpore sint rescommemorare; quod in primo quoque carmine claret.quippe etenim, quamquam multas hoc pertinet ad resnoscere, cum primis hanc ad rem protinus ipsam,qua de disserere adgredior, firmare necessestnil esse in promptu nisi mixtum corpus inani.principio fit ut in speluncis saxa supernasudent umore et guttis manantibus stillent.manat item nobis e toto corpore sudor,crescit barba pilique per omnia membra, per artus.diditur in venas cibus omnis, auget alitquecorporis extremas quoque partis unguiculosque.frigus item transire per aes calidumque vaporemsentimus, sentimus item transire per aurumatque per argentum, cum pocula plena tenemus.denique per dissaepta domorum saxea vocespervolitant, permanat odor frigusque vaposqueignis, qui ferri quoque vim penetrare sueevitsueëvit,denique qua circum caeli lorica coeercetcoeërcet,morbida visque simul, cum extrinsecus insinuatur;et tempestate in terra caeloque coortain caelum terrasque remotae iure facessunt;quandoquidem nihil est nisi raro corpore nexum.Huc accedit uti non omnia, quae iaciunturcorpora cumque ab rebus, eodem praedita sensuatque eodem pacto rebus sint omnibus apta.principio terram sol excoquit et facit are,at glaciem dissolvit et altis montibus altasextructasque nives radiis tabescere cogit;denique cera lique fit in eius posta vapore.ignis item liquidum facit aes aurumque resolvit,at coria et carnem trahit et conducit in unum.umor aquae porro ferrum condurat ab igni,at coria et carnem mollit durata calore.barbigeras oleaster eo iuvat usque capellas,effluat ambrosias quasi vero et nectare tinctus;qua nihil est homini quod amarius fronde acida extet.denique amaracinum fugitat sus et timet omneunguentum; nam saetigeris subus acre venenumst;quod nos inter dum tam quam recreare videtur.at contra nobis caenum taeterrima cum sitspurcities, eadem subus haec iucunda videtur,insatiabiliter toti ut volvantur ibidem. Hoc etiam super est, ipsa quam dicere de readgredior, quod dicendum prius esse videtur.multa foramina cum variis sint reddita rebus,dissimili inter se natura praedita debentesse et habere suam naturam quaeque viasque.quippe etenim varii sensus animantibus insunt,quorum quisque suam proprie rem percipit in se;nam penetrare alio sonitus alioque saporemcernimus e sucis, alio nidoris odores.scilicet id fieri cogit natura viarummultimodis varians, ut paulo ostendimus ante.praeterea manare aliud per saxa videtur,atque aliud lignis, aliud transire per aurum,argentoque foras aliud vitroque meare;nam fluere hac species, illac calor ire videtur,atque aliis aliud citius transmittere eadem.scilicet id fieri cogit natura viarummultimodis varians, ut paulo ostendimus ante,propter dissimilem naturam textaque rerum.Qua propter, bene ubi haec confirmata atque locataomnia constiterint nobis praeposta parata,quod super est, facile hinc ratio reddetur et omniscausa pate fiet, quae ferri pelliciat vim.Principio fluere e lapide hoc permulta necessestsemina sive aestum, qui discutit aeeraaeëra plagis,inter qui lapidem ferrumque est cumque locatus.hoc ubi inanitur spatium multusque vace fitin medio locus, extemplo primordia ferriin vacuum prolapsa cadunt coniuncta, fit utqueanulus ipse sequatur eatque ita corpore toto.nec res ulla magis primoribus ex elementisindupedita suis arte conexa cohaeretquam validi ferri natura et frigidus horror.quo minus est mirum, quod dicitur esse alienum,corpora si nequeunt e ferro plura coortain vacuum ferri, quin anulus ipse sequatur;quod facit et sequitur, donec pervenit ad ipsumiam lapidem caecisque in eo compagibus haesit.hoc fit idem cunctas in partis; unde vace fitcumque locus, sive e transverso sive superne,corpora continuo in vacuum vicina feruntur;quippe agitantur enim plagis aliunde nec ipsasponte sua sursum possunt consurgere in auras.huc accedit item, quare queat id magis esse,haec quoque res adiumento motuque iuvatur,quod, simul a fronte est anelli rarior aeeraeërfactus inanitusque locus magis ac vacuatus,continuo fit uti qui post est cumque locatusaeeraeër a tergo quasi provehat atque propellat.semper enim circum positus res verberat aeeraeër;sed tali fit uti propellat tempore ferrum,parte quod ex una spatium vacat et capit in se.hic, tibi quem memoro, per crebra foramina ferriparvas ad partis subtiliter insinuatustrudit et inpellit, quasi navem velaque ventus. denique res omnes debent in corpore habereaeeraaeëra, quandoquidem raro sunt corpore et aeeraeëromnibus est rebus circum datus adpositusque.hic igitur, penitus qui in ferrost abditus aeeraeër,sollicito motu semper iactatur eoqueverberat anellum dubio procul et ciet intus,scilicet illo eodem fertur, quo praecipitavitiam semel et partem in vacuam conamina sumpsit.Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedatinter dum, fugere atque sequi consueta vicissim.exultare etiam Samothracia ferrea vidiet ramenta simul ferri furere intus ahenisin scaphiis, lapis hic Magnes cum subditus esset;usque adeo fugere a saxo gestire videtur.aere interposito discordia tanta creaturpropterea quia ni mirum prius aestus ubi aerispraecepit ferrique vias possedit apertas,posterior lapidis venit aestus et omnia plenainvenit in ferro neque habet qua tranet ut ante;cogitur offensare igitur pulsareque fluctuferrea texta suo; quo pacto respuit ab seatque per aes agitat, sine eo quod saepe resorbet.Illud in his rebus mirari mitte, quod aestusnon valet e lapide hoc alias impellere item res.pondere enim fretae partim stant, quod genus aurum;at partim raro quia sunt cum corpore, ut aestuspervolet intactus, nequeunt inpellier usquam,lignea materies in quo genere esse videtur.interutrasque igitur ferri natura locataaeris ubi accepit quaedam corpuscula, tum fit,inpellant ut eo Magnesia flumine saxa.nec tamen haec ita sunt aliarum rerum aliena,ut mihi multa parum genere ex hoc suppeditentur,quae memorare queam inter se singlariter apta.saxa vides primum sola colescere calce.glutine materies taurino iungitur una,ut vitio venae tabularum saepius hiscantquam laxare queant compages taurea vincla.vitigeni latices aquai fontibus audentmisceri, cum pix nequeat gravis et leve olivom.purpureusque colos conchyli iungitur unocorpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam,non si Neptuni fluctu renovare operam des,non mare si totum velit eluere omnibus undis.denique res auro non aurum copulat una,aerique aes plumbo fit uti iungatur ab albo?cetera iam quam multa licet reperire! quid ergo?nec tibi tam longis opus est ambagibus usquamnec me tam multam hic operam consumere par est,sed breviter paucis praestat comprendere multa.quorum ita texturae ceciderunt mutua contra,ut cava conveniant plenis haec illius illahuiusque inter se, iunctura haec optima constat.est etiam, quasi ut anellis hamisque plicatainter se quaedam possint coplata teneri; quod magis in lapide hoc fieri ferroque videtur.Nunc ratio quae sit morbis aut unde repentemortiferam possit cladem conflare coortamorbida vis hominum generi pecudumque catervis,expediam, primum multarum semina rerumesse supra docui quae sint vitalia nobis,et contra quae sint morbo mortique necessestmulta volare; ea cum casu sunt forte coortaet perturbarunt caelum, fit morbidus aeeraeër.atque ea vis omnis morborum pestilitasqueaut extrinsecus ut nubes nebulaeque superneper caelum veniunt aut ipsa saepe coortade terra surgunt, ubi putorem umida nactastintempestivis pluviisque et solibus icta.nonne vides etiam caeli novitate et aquarumtemptari procul a patria qui cumque domoqueadveniunt ideo quia longe discrepitant res?nam quid Brittannis caelum differre putamus,et quod in Aegypto est, qua mundi claudicat axis,quidve quod in Ponto est differre et Gadibus atque