sed quia tute tibi placida cum pace quietosconstitues magnos irarum volvere fluctus,nec delubra deum placido cum pectore adibis,nec de corpore quae sancto simulacra ferunturin mentes hominum divinae nuntia formae,suscipere haec animi tranquilla pace valebis.inde videre licet qualis iam vita sequatur.quam quidem ut a nobis ratio verissima longereiciat, quamquam sunt a me multa profecta,multa tamen restant et sunt ornanda politisversibus; est ratio caeliQUE ignisque tenenda,sunt tempestates et fulmina clara canenda,quid faciant et qua de causa cumque ferantur;ne trepides caeli divisis partibus amens,unde volans ignis pervenerit aut in utram severterit hinc partim, quo pacto per loca saeptainsinuarit, et hinc dominatus ut extulerit se.~~quorum operum causas nulla ratione viderepossunt ac fieri divino numine rentur.~~Principio tonitru quatiuntur caerula caelipropterea quia concurrunt sublime volantesaetheriae nubes contra pugnantibus ventis.nec fit enim sonitus caeli de parte serena,verum ubi cumque magis denso sunt agmine nubes,tam magis hinc magno fremitus fit murmure saepe.praeterea neque tam condenso corpore nubesesse queunt quam sunt lapides ac ligna, neque autemtam tenues quam sunt nebulae fumique volantes;nam cadere aut bruto deberent pondere pressae ut lapides, aut ut fumus constare nequirentnec cohibere nives gelidas et grandinis imbris.Dant etiam sonitum patuli super aequora mundi,carbasus ut quondam magnis intenta theatrisdat crepitum malos inter iactata trabesque,inter dum perscissa furit petulantibus auriset fragilis ~~sonitus~~ chartarum commeditatur;id quoque enim genus in tonitru cognoscere possis,aut ubi suspensam vestem chartasque volantisverberibus venti versant planguntque per auras.fit quoque enim inter dum ut non tam concurrere nubesfrontibus adversis possint quam de latere irediverso motu radentes corpora tractim,aridus unde auris terget sonus ille diuqueducitur, exierunt donec regionibus artis.Hoc etiam pacto tonitru concussa videnturomnia saepe gravi tremere et divolsa repentemaxima dissiluisse capacis moenia mundi,cum subito validi venti conlecta procellanubibus intorsit sese conclusaque ibidemturbine versanti magis ac magis undique nubemcogit uti fiat spisso cava corpore circum,post ubi conminuit vis eius et impetus acer,tum perterricrepo sonitu dat scissa fragorem.nec mirum, cum plena animae vensicula parvasaepe haud dat parvum sonitum displosa repente.Est etiam ratio, cum venti nubila perflant,ut sonitus faciant; etenim ramosa videmusnubila saepe modis multis atque aspera ferri;scilicet ut, crebram silvam cum flamina cauriperflant, dant sonitum frondes ramique fragorem.Fit quoque ut inter dum validi vis incita ventiperscindat nubem perfringens impete recto;nam quid possit ibi flatus manifesta docet res,hic, ubi lenior est, in terra cum tamen altaarbusta evolvens radicibus haurit ab imis.sunt etiam fluctus per nubila, qui quasi murmurdant in frangendo graviter; quod item fit in altisfluminibus magnoque mari, cum frangitur aestus.Fit quoque, ubi e nubi in nubem vis incidit ardensfulminis; haec multo si forte umore recepitignem, continuo magno clamore trucidat;ut calidis candens ferrum e fornacibus olimstridit, ubi in gelidum propter demersimus imbrem.Aridior porro si nubes accipit ignem,uritur ingenti sonitu succensa repente,lauricomos ut si per montis flamma vageturturbine ventorum comburens impete magno;nec res ulla magis quam Phoebi Delphica laurusterribili sonitu flamma crepitante crematur.Denique saepe geli multus fragor atque ruinagrandinis in magnis sonitum dat nubibus alte;ventus enim cum confercit, franguntur in artumconcreti montes nimborum et grandine mixti.Fulgit item, nubes ignis cum semina multa excussere suo concursu, ceu lapidem sipercutiat lapis aut ferrum; nam tum quoque lumenexilit et claras scintillas dissipat ignis.sed tonitrum fit uti post auribus accipiamus,fulgere quam cernant oculi, quia semper ad auristardius adveniunt quam visum quae moveant res.id licet hinc etiam cognoscere: caedere si quemancipiti videas ferro procul arboris auctum,ante fit ut cernas ictum quam plaga per aurisdet sonitum; sic fulgorem quoque cernimus antequam tonitrum accipimus, pariter qui mittitur ignie simili causa, concursu natus eodem.Hoc etiam pacto volucri loca lumine tinguntnubes et tremulo tempestas impete fulgit.ventus ubi invasit nubem et versatus ibidemfecit ut ante cavam docui spissescere nubem,mobilitate sua fervescit; ut omnia motupercalefacta vides ardescere, plumbea veroglans etiam longo cursu volvenda liquescit.ergo fervidus hic nubem cum perscidit atram,dissipat ardoris quasi per vim expressa repentesemina, quae faciunt nictantia fulgura flammae;inde sonus sequitur, qui tardius adlicit aurisquam quae perveniunt oculorum ad lumina nostra.scilicet hoc densis fit nubibus et simul alteextructis aliis alias super impete miro.ne tibi sit frudi quod nos inferne videmusquam sint lata magis quam sursum extructa quid extent.contemplator enim, cum montibus adsimulatanubila portabunt venti transversa per auras,aut ubi per magnos montis cumulata videbisinsuper esse aliis alia atque urguere supernain statione locata sepultis undique ventis;tum poteris magnas moles cognoscere eorumspeluncasque vel ut saxis pendentibus structascernere, quas venti cum tempestate coortaconplerunt, magno indignantur murmure clausinubibus in caveisque ferarum more minantur,nunc hinc nunc illinc fremitus per nubila mittunt,quaerentesque viam circum versantur et ignissemina convolvunt e nubibus atque ita coguntmulta rotantque cavis flammam fornacibus intus,donec divolsa fulserunt nube corusci.Hac etiam fit uti de causa mobilis illedevolet in terram liquidi color aureus ignis,semina quod nubes ipsas permulta necessustignis habere; etenim cum sunt umore sine ullo,flammeus ~~est~~ plerumque colos et splendidus ollis.quippe etenim solis de lumine multa necessestconcipere, ut merito rubeant ignesque profundant.hasce igitur cum ventus agens contrusit in unumcompressitque locum cogens, expressa profunduntsemina, quae faciunt flammae fulgere colores.Fulgit item, cum rarescunt quoque nubila caeli;nam cum ventus eas leviter diducit euntis dissoluitque, cadant ingratius illa necessestsemina quae faciunt fulgorem. tum sine taetroterrore atque sonis fulgit nulloque tumultu.Quod superest, ~~quali~~ natura praedita constentfulmina, declarant ictus et inusta vaporissigna notaeque gravis halantis sulpuris auras;ignis enim sunt haec non venti signa neque imbris.praeterea saepe accendunt quoque tecta domorumet celeri flamma dominantur in aedibus ipsis.hunc tibi subtilem cum primis ignibus ignemconstituit natura minutis mobilibusquecorporibus, cui nil omnino obsistere possit.transit enim validum fulmen per saepta domorumclamor ut ac voces, transit per saxa, per aeraet liquidum puncto facit aes in tempore et aurum.curat item vasis integris vina repentediffugiant, quia ni mirum facile omnia circumconlaxat rareque facit lateramina vasisadveniens calor eius et insinuatus in ipsummobiliter soluens differt primordia vini.quod solis vapor aetatem non posse videturefficere usque adeo pollens fervore corusco.tanto mobilior vis et dominantior haec est.Nunc ea quo pacto gignantur et impete tantofiant ut possint ictu discludere turris,disturbare domos, avellere tigna trabesqueet monimenta virum commoliri atque ciere,exanimare homines, pecudes prosternere passim,cetera de genere hoc qua vi facere omnia possint,expediam neque te in promissis plura morabor.Fulmina gignier e crassis alteque putandumstnubibus extructis; nam caelo nulla serenonec leviter densis mittuntur nubibus umquam.nam dubio procul hoc fieri manifesta docet res;quod tunc per totum concrescunt aeeraaeëra nubes,undique uti tenebras omnis Acherunta reamurliquisse et magnas caeli complesse cavernas,aeusqueæusque adeo tetra nimborum nocte coortainpendent atrae formidinis ora superne,aeæcum commoliri tempestas fulmina coeptat.praeterea persaepe niger quoque per mare nimbus,ut picis e caelo demissum flumen, in undassic cadit effertus tenebris procul et trahit atramfulminibus gravidam tempestatem atque procellis,ignibus ac ventis cum primis ipse repletus,in terra quoque ut horrescant ac tecta requirant.sic igitur supera nostrum caput esse putandumsttempestatem altam; neque enim caligine tantaobruerent terras, nisi inaedificata supernemulta forent multis exempto nubila sole;nec tanto possent venientes opprimere imbri,flumina abundare ut facerent camposque natare,si non extructis foret alte nubibus aether.hic igitur ventis atque ignibus omnia plenasunt; ideo passim fremitus et fulgura fiunt. quippe etenim supra docui permulta vaporissemina habere cavas nubes et multa necessestconcipere ex solis radiis ardoreque eorum.hoc ubi ventus eas idem qui cogit in unumforte locum quemvis, expressit multa vaporissemina seque simul cum eo commiscuit igni,insinuatus ibi vortex versatur in artoet calidis acuit fulmen fornacibus intus;nam duplici ratione accenditur: ipse sua cummobilitate calescit et e contagibus ignis.inde ubi percaluit venti vis et gravis ignisimpetus incessit, maturum tum quasi fulmenperscindit subito nubem ferturque coruscisomnia luminibus lustrans loca percitus ardor.quem gravis insequitur sonitus, displosa repenteopprimere ut caeli videantur templa superne.inde tremor terras graviter pertemptat et altummurmura percurrunt caelum; nam tota fere tumtempestas concussa tremit fremitusque moventur.quo de concussu sequitur gravis imber et uber,omnis uti videatur in imbrem vertier aetheratque ita praecipitans ad diluviem revocare;tantus discidio nubis ventique procellamittitur, ardenti sonitus cum provolat ictu.Est etiam cum vis extrinsecus incita ventiincidit in validam maturo culmine nubem;quam cum perscidit, extemplo cadit igneus illevertex, quem patrio vocitamus nomine fulmen.hoc fit idem in partis alias, quo cumque tulit vis.Fit quoque ut inter dum venti vis missa sine igniigniscat tamen in spatio longoque meatu,dum venit amittens in cursu corpora quaedamgrandia, quae nequeunt pariter penetrare per auras,atque alia ex ipso conradens aeereaeëre portatparvola, quae faciunt ignem commixta volando;non alia longe ratione ac plumbea saepefervida fit glans in cursu, cum multa rigoriscorpora dimittens ignem concepit in auris.Fit quoque ut ipsius plagae vis excitet ignem,frigida cum venti pepulit vis missa sine igni,ni mirum quia, cum vehementi perculit ictu,confluere ex ipso possunt elementa vaporiset simul ex illa quae tum res excipit ictum;ut, lapidem ferro cum caedimus, evolat ignis,nec, quod frigida vis ferrist, hoc setius illisemina concurrunt calidi fulgoris ad ictum.sic igitur quoque res accendi fulmine debet,opportuna fuit si forte et idonea flammis.nec temere omnino plane vis frigida ventiesse potest, ea quae tanta vi missa supernest,quin, prius in cursu si non accenditur igni,at tepefacta tamen veniat commixta calore.Mobilitas autem fit fulminis et gravis ictuset celeri ferme percurrunt fulmina lapsu,nubibus ipsa quod omnino prius incita se vis colligit et magnum conamen sumit eundi,inde ubi non potuit nubes capere inpetis auctum,exprimitur vis atque ideo volat impete miro,ut validis quae de tormentis missa feruntur.Adde quod e parvis et levibus est elementis,nec facilest tali naturae obsistere quicquam;inter enim fugit ac penetrat per rara viarum,non igitur multis offensibus in remorandohaesitat, hanc ob rem celeri volat impete labens.