<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:phi0550.phi001.perseus-lat1:5.430-5.607</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:phi0550.phi001.perseus-lat1:5.430-5.607</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:phi0550.phi001.perseus-lat1"><div type="textpart" subtype="book" n="5"><l n="430">magnarum rerum fiunt exordia saepe,</l><l n="431">terrai maris et caeli generisque animantum.</l><milestone unit="card" n="432"/><l n="432">Hic neque tum solis rota cerni lumine largo</l><l n="433">altivolans poterat nec magni sidera mundi</l><l n="434">nec mare nec caelum nec denique terra neque <choice><reg>aer</reg><orig>aër</orig></choice></l><l n="435">nec similis nostris rebus res ulla videri,</l><l n="436">sed nova tempestas quaedam molesque coorta.</l><l n="437">diffugere inde loci partes coepere paresque</l><l n="438">cum paribus iungi res et discludere mundum</l><l n="439"> membraque dividere et magnas disponere partes</l><l n="440">omnigenis e principiis, discordia quorum</l><l n="441">intervalla vias conexus pondera plagas</l><l n="442">concursus motus turbabat proelia miscens</l><l n="443">propter dissimilis formas variasque figuras,</l><l n="444">quod non omnia sic poterant coniuncta manere</l><l n="445">nec motus inter sese dare convenientis,</l><l n="446">hoc est, a terris altum secernere caelum,</l><l n="447">et sorsum mare, uti secreto umore pateret,</l><l n="448">seorsus item puri secretique aetheris ignes.</l><milestone unit="card" n="449"/><l n="449">Quippe etenim primum terrai corpora quaeque,</l><l n="450">propterea quod erant gravia et perplexa, coibant</l><l n="451">in medio atque imas capiebant omnia sedes;</l><l n="452">quae quanto magis inter se perplexa coibant,</l><l n="453">tam magis expressere ea quae mare sidera solem</l><l n="454">lunamque efficerent et magni moenia mundi;</l><l n="455">omnia enim magis haec e levibus atque rutundis</l><l n="456">seminibus multoque minoribus sunt elementis</l><l n="457">quam tellus. ideo per rara foramina terrae</l><l n="458">partibus erumpens primus se sustulit aether</l><l n="459">ignifer et multos secum levis abstulit ignis,</l><l n="460">non alia longe ratione ac saepe videmus,</l><l n="461">aurea cum primum gemmantis rore per herbas</l><l n="462">matutina rubent radiati lumina solis</l><l n="463">exhalantque lacus nebulam fluviique perennes</l><l n="464">ipsaque ut inter dum tellus fumare videtur;</l><l n="465">omnia quae sursum cum conciliantur, in alto</l><l n="466">corpore concreto subtexunt nubila caelum.</l><l n="467">sic igitur tum se levis ac diffusilis aether</l><l n="468">corpore concreto circum datus undique saepsit</l><l n="469">et late diffusus in omnis undique partis</l><l n="470">omnia sic avido complexu cetera saepsit.</l><l n="471">hunc exordia sunt solis lunaeque secuta,</l><l n="472">interutrasque globi quorum vertuntur in auris;</l><l n="473">quae neque terra sibi adscivit nec maximus aether,</l><l n="474">quod neque tam fuerunt gravia ut depressa sederent,</l><l n="475">nec levia ut possent per summas labier oras,</l><l n="476">et tamen interutrasque ita sunt, ut corpora viva</l><l n="477">versent et partes ut mundi totius extent;</l><l n="478">quod genus in nobis quaedam licet in statione</l><l n="479">membra manere, tamen cum sint ea quae moveantur.</l><l n="480">his igitur rebus retractis terra repente,</l><l n="481">maxuma qua nunc se ponti plaga caerula tendit,</l><l n="482">succidit et salso suffudit gurgite fossas.</l><l n="483">inque dies quanto circum magis aetheris aestus</l><l n="484">et radii solis cogebant undique terram</l><l n="485">verberibus crebris extrema ad limina fartam</l><l n="486">in medio ut propulsa suo condensa coiret,</l><l n="487">tam magis expressus salsus de corpore sudor</l><l n="488">augebat mare manando camposque natantis,</l><l n="489">et tanto magis illa foras elapsa volabant</l><l n="490">corpora multa vaporis et <choice><reg>aeris</reg><orig>aëris</orig></choice> altaque caeli</l><l n="491">densabant procul a terris fulgentia templa.</l><l n="492">sidebant campi, crescebant montibus altis</l><l n="493">ascensus; neque enim poterant subsidere saxa</l><l n="494"> nec pariter tantundem omnes succumbere partis.</l><milestone unit="card" n="495"/><l n="495">Sic igitur terrae concreto corpore pondus</l><l n="496">constitit atque omnis mundi quasi limus in imum</l><l n="497">confluxit gravis et subsedit funditus ut faex;</l><l n="498">inde mare, inde <choice><reg>aer</reg><orig>aër</orig></choice>, inde aether ignifer ipse</l><l n="499">corporibus liquidis sunt omnia pura relicta</l><l n="500">et leviora aliis alia, et liquidissimus aether</l><l n="501">atque levissimus <choice><reg>aerias</reg><orig>aërias</orig></choice> super influit auras</l><l n="502">nec liquidum corpus turbantibus <choice><reg>aeris</reg><orig>aëris</orig></choice> auris</l><l n="503">commiscet; sinit haec violentis omnia verti</l><l n="504">turbinibus, sinit incertis turbare procellis,</l><l n="505">ipse suos ignis certo fert impete labens.</l><l n="506">nam modice fluere atque uno posse aethera nisu</l><l n="507">significat Pontos, mare certo quod fluit aestu</l><l n="508">unum labendi conservans usque tenorem.</l><milestone unit="card" n="509"/><l n="509">Motibus astrorum nunc quae sit causa canamus.</l><l n="510">principio magnus caeli si vortitur orbis,</l><l n="511">ex utraque polum parti premere <choice><reg>aera</reg><orig>aëra</orig></choice> nobis</l><l n="512">dicendum est extraque tenere et claudere utrimque;</l><l n="513">inde alium supra fluere atque intendere eodem</l><l n="514">quo volvenda micant aeterni sidera mundi;</l><l n="515">aut alium supter, contra qui subvehat orbem,</l><l n="516">ut fluvios versare rotas atque austra videmus.</l><l n="517">est etiam quoque uti possit caelum omne manere</l><l n="518">in statione, tamen cum lucida signa ferantur,</l><l n="519">sive quod inclusi rapidi sunt aetheris aestus</l><l n="520">quaerentesque viam circum versantur et ignes</l><l n="521">passim per caeli volvunt summania templa,</l><l n="522">sive aliunde fluens alicunde extrinsecus <choice><reg>aer</reg><orig>aër</orig></choice></l><l n="523">versat agens ignis, sive ipsi serpere possunt,</l><l n="524">quo cuiusque cibus vocat atque invitat euntis,</l><l n="525">flammea per caelum pascentis corpora passim.</l><l n="526">nam quid in hoc mundo sit eorum ponere certum</l><l n="527">difficilest; sed quid possit fiatque per omne</l><l n="528">in variis mundis varia ratione creatis,</l><l n="529">id doceo plurisque sequor disponere causas,</l><l n="530">motibus astrorum quae possint esse per omne;</l><l n="531">e quibus una tamen sit et haec quoque causa necessest,</l><l n="532">quae vegeat motum signis; sed quae sit earum</l><l n="533">praecipere haud quaquamst pedetemptim progredientis.</l><milestone unit="card" n="534"/><l n="534">Terraque ut in media mundi regione quiescat,</l><l n="535">evanescere paulatim et decrescere pondus</l><l n="536">convenit atque aliam naturam supter habere</l><l n="537">ex ineunte aevo coniunctam atque uniter aptam</l><l n="538">partibus <choice><reg>aeriis</reg><orig>aëriis</orig></choice> mundi, quibus insita vivit.</l><l n="539">propterea non est oneri neque deprimit auras,</l><l n="540">ut sua cuique homini nullo sunt pondere membra</l><l n="541">nec caput est oneri collo nec denique totum</l><l n="542">corporis in pedibus pondus sentimus inesse;</l><l n="543">at quae cumque foris veniunt inpostaque nobis</l><l n="544">pondera sunt laedunt, permulto saepe minora.</l><l n="545">usque adeo magni refert quid quaeque queat res.</l><l n="546">sic igitur tellus non est aliena repente</l><l n="547">allata atque auris aliunde obiecta alienis,</l><l n="548">sed pariter prima concepta ab origine mundi</l><l n="549"> certaque pars eius, quasi nobis membra videntur.</l><l n="550">Praeterea grandi tonitru concussa repente</l><l n="551">terra supra quae se sunt concutit omnia motu;</l><l n="552">quod facere haut ulla posset ratione, nisi esset</l><l n="553">partibus <choice><reg>aeriis</reg><orig>aëriis</orig></choice> mundi caeloque revincta;</l><l n="554">nam communibus inter se radicibus haerent</l><l n="555">ex ineunte aevo coniuncta atque uniter aucta.</l><l n="556">Nonne vides etiam quam magno pondere nobis</l><l n="557">sustineat corpus tenuissima vis animai,</l><l n="558">propterea quia tam coniuncta atque uniter apta est?</l><l n="559">Denique iam saltu pernici tollere corpus</l><l n="560">quid potis est nisi vis animae, quae membra gubernat?</l><l n="561">iamne vides quantum tenuis natura valere</l><l n="562">possit, ubi est coniuncta gravi cum corpore, ut <choice><reg>aer</reg><orig>aër</orig></choice></l><l n="563">coniunctus terris et nobis est animi vis?</l><milestone unit="card" n="564"/><l n="564">Nec nimio solis maior rota nec minor ardor</l><l n="565">esse potest, nostris quam sensibus esse videtur.</l><l n="566">nam quibus e spatiis cumque ignes lumina possunt</l><l n="567">adiicere et calidum membris adflare vaporem,</l><l n="568">nil magnis intervallis de corpore libant</l><l n="569">flammarum, nihil ad speciem est contractior ignis.</l><l n="570">proinde, calor quoniam solis lumenque profusum</l><l n="571">perveniunt nostros ad sensus et loca fulgent,</l><l n="572">forma quoque hinc solis debet filumque videri,</l><l n="573">nil adeo ut possis plus aut minus addere vere.</l><l n="574"><del>perveniunt nostros ad sensus et loca fulgent</del></l><l n="575">lunaque sive notho fertur loca lumine lustrans,</l><l n="576">sive suam proprio iactat de corpore lucem,</l><l n="577">quidquid id est, nihilo fertur maiore figura</l><l n="578">quam, nostris oculis qua cernimus, esse videtur.</l><l n="579">nam prius omnia, quae longe semota tuemur</l><l n="580"><choice><reg>aera</reg><orig>aëra</orig></choice> per multum, specie confusa videntur</l><l n="581">quam minui filum. quapropter luna necesse est,</l><l n="582">quandoquidem claram speciem certamque figuram</l><l n="583">praebet, ut est oris extremis cumque notata,</l><l n="584">quanta quoquest, tanta hinc nobis videatur in alto.</l><l n="585">postremo quos cumque vides hinc aetheris ignes,</l><l n="586">scire licet perquam pauxillo posse minores</l><l n="587">esse vel exigua maioris parte brevique.</l><l n="588">quandoquidem quos cumque in terris cernimus <del>ignes</del>,</l><l n="589">dum tremor <del>et</del> clarus dum cernitur ardor eorum,</l><l n="590">perparvom quiddam inter dum mutare videntur</l><l n="591">alteram utram in partem filum, quo longius absunt.</l><milestone unit="card" n="592"/><l n="592">Illud item non est mirandum, qua ratione</l><l n="593">tantulus ille queat tantum sol mittere lumen,</l><l n="594">quod maria ac terras omnis caelumque rigando</l><l n="595">compleat et calido perfundat cuncta vapore.</l><l n="596"><del>quanta quoquest tanta hinc nobis videatur in alto</del></l><l n="597">nam licet hinc mundi patefactum totius unum</l><l n="598">largifluum fontem scatere atque erumpere lumen,</l><l n="599">ex omni mundo quia sic elementa vaporis</l><l n="600">undique conveniunt et sic coniectus eorum</l><l n="601">confluit, ex uno capite hic ut profluat ardor.</l><l n="602">nonne vides etiam quam late parvus aquai</l><l n="603">prata riget fons inter dum campisque redundet?</l><l n="604"> est etiam quoque uti non magno solis ab igni</l><l n="605"><choice><reg>aera</reg><orig>aëra</orig></choice> percipiat calidis fervoribus ardor,</l><l n="606">opportunus ita est si forte et idoneus <choice><reg>aer</reg><orig>aër</orig></choice>,</l><l n="607">ut queat accendi parvis ardoribus ictus;</l></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>