Denique tantopere inter se cum maxima mundipugnent membra, pio nequaquam concita bello,nonne vides aliquam longi certaminis ollisposse dari finem, vel cum sol et vapor omnis omnibus epotis umoribus exsuperarint?quod facere intendunt, neque adhuc conata patrantur;tantum suppeditant amnes ultraque minanturomnia diluviare ex alto gurgite ponti:ne quiquam, quoniam verrentes aequora ventideminuunt radiisque retexens aetherius sol,et siccare prius confidunt omnia possequam liquor incepti possit contingere finem.tantum spirantes aequo certamine bellummagnis inter se de rebus cernere certant,cum semel interea fuerit superantior igniset semel, ut fama est, umor regnarit in arvis.ignis enim superavit et ambiens multa perussit,avia cum Phaethonta rapax vis solis equorumaethere raptavit toto terrasque per omnis.at pater omnipotens ira tum percitus acrimagnanimum Phaethonta repenti fulminis ictudeturbavit equis in terram, Solque cadentiobvius aeternam succepit lampada mundidisiectosque redegit equos iunxitque trementis,inde suum per iter recreavit cuncta gubernans,scilicet ut veteres Graium cecinere poetaepoëtae.quod procul a vera nimis est ratione repulsum.ignis enim superare potest ubi materiaiex infinito sunt corpora plura coorta;inde cadunt vires aliqua ratione revictae,aut pereunt res exustae torrentibus auris.umor item quondam coepit superare coortus,ut fama est, hominum vitas quando obruit undis;inde ubi vis aliqua ratione aversa recessit,ex infinito fuerat quae cumque coorta,constiterunt imbres et flumina vim minuerunt.Sed quibus ille modis coniectus materiaifundarit terram et caelum pontique profunda,solis lunai cursus, ex ordine ponam.nam certe neque consilio primordia rerumordine se suo quaeque sagaci mente locaruntnec quos quaeque darent motus pepigere profecto;sed quia multa modis multis primordia rerumex infinito iam tempore percita plagisponderibusque suis consuerunt concita ferriomnimodisque coire atque omnia pertemptare,quae cumque inter se possent congressa creare,propterea fit uti magnum volgata per aevomomnigenus coetus et motus experiundotandem conveniant ea quae coniecta repentemagnarum rerum fiunt exordia saepe,terrai maris et caeli generisque animantum.Hic neque tum solis rota cerni lumine largoaltivolans poterat nec magni sidera mundinec mare nec caelum nec denique terra neque aeraërnec similis nostris rebus res ulla videri,sed nova tempestas quaedam molesque coorta.diffugere inde loci partes coepere paresquecum paribus iungi res et discludere mundum membraque dividere et magnas disponere partesomnigenis e principiis, discordia quorumintervalla vias conexus pondera plagasconcursus motus turbabat proelia miscenspropter dissimilis formas variasque figuras,quod non omnia sic poterant coniuncta manerenec motus inter sese dare convenientis,hoc est, a terris altum secernere caelum,et sorsum mare, uti secreto umore pateret,seorsus item puri secretique aetheris ignes.Quippe etenim primum terrai corpora quaeque,propterea quod erant gravia et perplexa, coibantin medio atque imas capiebant omnia sedes;quae quanto magis inter se perplexa coibant,tam magis expressere ea quae mare sidera solemlunamque efficerent et magni moenia mundi;omnia enim magis haec e levibus atque rutundisseminibus multoque minoribus sunt elementisquam tellus. ideo per rara foramina terraepartibus erumpens primus se sustulit aetherignifer et multos secum levis abstulit ignis,non alia longe ratione ac saepe videmus,aurea cum primum gemmantis rore per herbasmatutina rubent radiati lumina solisexhalantque lacus nebulam fluviique perennesipsaque ut inter dum tellus fumare videtur;omnia quae sursum cum conciliantur, in altocorpore concreto subtexunt nubila caelum.sic igitur tum se levis ac diffusilis aethercorpore concreto circum datus undique saepsitet late diffusus in omnis undique partisomnia sic avido complexu cetera saepsit.hunc exordia sunt solis lunaeque secuta,interutrasque globi quorum vertuntur in auris;quae neque terra sibi adscivit nec maximus aether,quod neque tam fuerunt gravia ut depressa sederent,nec levia ut possent per summas labier oras,et tamen interutrasque ita sunt, ut corpora vivaversent et partes ut mundi totius extent;quod genus in nobis quaedam licet in stationemembra manere, tamen cum sint ea quae moveantur.his igitur rebus retractis terra repente,maxuma qua nunc se ponti plaga caerula tendit,succidit et salso suffudit gurgite fossas.inque dies quanto circum magis aetheris aestuset radii solis cogebant undique terramverberibus crebris extrema ad limina fartamin medio ut propulsa suo condensa coiret,tam magis expressus salsus de corpore sudoraugebat mare manando camposque natantis,et tanto magis illa foras elapsa volabantcorpora multa vaporis et aerisaëris altaque caelidensabant procul a terris fulgentia templa.sidebant campi, crescebant montibus altisascensus; neque enim poterant subsidere saxa nec pariter tantundem omnes succumbere partis.Sic igitur terrae concreto corpore pondusconstitit atque omnis mundi quasi limus in imumconfluxit gravis et subsedit funditus ut faex;inde mare, inde aeraër, inde aether ignifer ipsecorporibus liquidis sunt omnia pura relictaet leviora aliis alia, et liquidissimus aetheratque levissimus aeriasaërias super influit aurasnec liquidum corpus turbantibus aerisaëris auriscommiscet; sinit haec violentis omnia vertiturbinibus, sinit incertis turbare procellis,ipse suos ignis certo fert impete labens.nam modice fluere atque uno posse aethera nisusignificat Pontos, mare certo quod fluit aestuunum labendi conservans usque tenorem.Motibus astrorum nunc quae sit causa canamus.principio magnus caeli si vortitur orbis,ex utraque polum parti premere aeraaëra nobisdicendum est extraque tenere et claudere utrimque;inde alium supra fluere atque intendere eodemquo volvenda micant aeterni sidera mundi;aut alium supter, contra qui subvehat orbem,ut fluvios versare rotas atque austra videmus.est etiam quoque uti possit caelum omne manerein statione, tamen cum lucida signa ferantur,sive quod inclusi rapidi sunt aetheris aestusquaerentesque viam circum versantur et ignespassim per caeli volvunt summania templa,sive aliunde fluens alicunde extrinsecus aeraërversat agens ignis, sive ipsi serpere possunt,quo cuiusque cibus vocat atque invitat euntis,flammea per caelum pascentis corpora passim.nam quid in hoc mundo sit eorum ponere certumdifficilest; sed quid possit fiatque per omnein variis mundis varia ratione creatis,id doceo plurisque sequor disponere causas,motibus astrorum quae possint esse per omne;e quibus una tamen sit et haec quoque causa necessest,quae vegeat motum signis; sed quae sit earumpraecipere haud quaquamst pedetemptim progredientis.Terraque ut in media mundi regione quiescat,evanescere paulatim et decrescere pondusconvenit atque aliam naturam supter habereex ineunte aevo coniunctam atque uniter aptampartibus aeriisaëriis mundi, quibus insita vivit.propterea non est oneri neque deprimit auras,ut sua cuique homini nullo sunt pondere membranec caput est oneri collo nec denique totumcorporis in pedibus pondus sentimus inesse;at quae cumque foris veniunt inpostaque nobispondera sunt laedunt, permulto saepe minora.usque adeo magni refert quid quaeque queat res.sic igitur tellus non est aliena repenteallata atque auris aliunde obiecta alienis,sed pariter prima concepta ab origine mundi certaque pars eius, quasi nobis membra videntur.Praeterea grandi tonitru concussa repenteterra supra quae se sunt concutit omnia motu;quod facere haut ulla posset ratione, nisi essetpartibus aeriisaëriis mundi caeloque revincta;nam communibus inter se radicibus haerentex ineunte aevo coniuncta atque uniter aucta.Nonne vides etiam quam magno pondere nobissustineat corpus tenuissima vis animai,propterea quia tam coniuncta atque uniter apta est?Denique iam saltu pernici tollere corpusquid potis est nisi vis animae, quae membra gubernat?iamne vides quantum tenuis natura valerepossit, ubi est coniuncta gravi cum corpore, ut aeraërconiunctus terris et nobis est animi vis?Nec nimio solis maior rota nec minor ardoresse potest, nostris quam sensibus esse videtur.nam quibus e spatiis cumque ignes lumina possuntadiicere et calidum membris adflare vaporem,nil magnis intervallis de corpore libantflammarum, nihil ad speciem est contractior ignis.proinde, calor quoniam solis lumenque profusumperveniunt nostros ad sensus et loca fulgent,forma quoque hinc solis debet filumque videri,nil adeo ut possis plus aut minus addere vere.perveniunt nostros ad sensus et loca fulgentlunaque sive notho fertur loca lumine lustrans,sive suam proprio iactat de corpore lucem,quidquid id est, nihilo fertur maiore figuraquam, nostris oculis qua cernimus, esse videtur.nam prius omnia, quae longe semota tuemuraeraaëra per multum, specie confusa videnturquam minui filum. quapropter luna necesse est,quandoquidem claram speciem certamque figurampraebet, ut est oris extremis cumque notata,quanta quoquest, tanta hinc nobis videatur in alto.postremo quos cumque vides hinc aetheris ignes,scire licet perquam pauxillo posse minoresesse vel exigua maioris parte brevique.quandoquidem quos cumque in terris cernimus ignes,dum tremor et clarus dum cernitur ardor eorum,perparvom quiddam inter dum mutare videnturalteram utram in partem filum, quo longius absunt.Illud item non est mirandum, qua rationetantulus ille queat tantum sol mittere lumen,quod maria ac terras omnis caelumque rigandocompleat et calido perfundat cuncta vapore.quanta quoquest tanta hinc nobis videatur in altonam licet hinc mundi patefactum totius unumlargifluum fontem scatere atque erumpere lumen,ex omni mundo quia sic elementa vaporisundique conveniunt et sic coniectus eorumconfluit, ex uno capite hic ut profluat ardor.nonne vides etiam quam late parvus aquaiprata riget fons inter dum campisque redundet? est etiam quoque uti non magno solis ab igniaeraaëra percipiat calidis fervoribus ardor,opportunus ita est si forte et idoneus aeraër,ut queat accendi parvis ardoribus ictus;quod genus inter dum segetes stipulamque videmusaccidere ex una scintilla incendia passim.forsitan et rosea sol alte lampade lucenspossideat multum caecis fervoribus ignemcircum se, nullo qui sit fulgore notatus,aestifer ut tantum radiorum exaugeat ictum.Nec ratio solis simplex et recta patescit,quo pacto aestivis e partibus aegocerotisbrumalis adeat flexus atque inde revertenscanceris ut vertat metas ad solstitialis,lunaque mensibus id spatium videatur obire,annua sol in quo consumit tempora cursu.non, inquam, simplex his rebus reddita causast.nam fieri vel cum primis id posse videtur,Democriti quod sancta viri sententia ponit,quanto quaeque magis sint terram sidera propter,tanto posse minus cum caeli turbine ferri;evanescere enim rapidas illius et acrisimminui supter viris, ideoque relinquipaulatim solem cum posterioribus signis,inferior multo quod sit quam fervida signa.et magis hoc lunam: quanto demissior eiuscursus abest procul a caelo terrisque propinquat,tanto posse minus cum signis tendere cursum.flaccidiore etiam quanto iam turbine ferturinferior quam sol, tanto magis omnia signahanc adipiscuntur circum praeterque feruntur.propterea fit ut haec ad signum quodque revertimobilius videatur, ad hanc quia signa revisunt.fit quoque ut e mundi transversis partibus aeraër