cum videam membra ac partis consumpta regigni,scire licet caeli quoque item terraeque fuisseprincipiale aliquod tempus clademque futuram.Illud in his rebus ne corripuisse rearisme mihi, quod terram atque ignem mortalia sumpsiesse neque umorem dubitavi aurasque perireatque eadem gigni rursusque augescere dixi.principio pars terrai non nulla, perustasolibus adsiduis, multa pulsata pedum vi,pulveris exhalat nebulam nubesque volantis,quas validi toto dispergunt aereaëre venti.pars etiam glebarum ad diluviem revocaturimbribus et ripas radentia flumina rodunt.praeterea pro parte sua, quod cumque alit auget,redditur; et quoniam dubio procul esse videturomniparens eadem rerum commune sepulcrum.ergo terra tibi libatur et aucta recrescit.Quod super est, umore novo mare flumina fontessemper abundare et latices manare perennisnil opus est verbis: magnus decursus aquarumundique declarat. sed primum quicquid aquaitollitur in summaque fit ut nihil umor abundet,partim quod validi verrentes aequora ventideminuunt radiisque retexens aetherius sol,partim quod supter per terras diditur omnis;percolatur enim virus retroque remanatmateries umoris et ad caput amnibus omnisconvenit, inde super terras fluit agmine dulciqua via secta semel liquido pede detulit undas.AeraAëra nunc igitur dicam, qui corpore toto innumerabiliter privas mutatur in horas.semper enim, quod cumque fluit de rebus, id omneaerisaëris in magnum fertur mare; qui nisi contracorpora retribuat rebus recreetque fluentis,omnia iam resoluta forent et in aeraaëra versa.haut igitur cessat gigni de rebus et in resreccidere, adsidue quoniam fluere omnia constat.Largus item liquidi fons luminis, aetherius sol,inrigat adsidue caelum candore recentisuppeditatque novo confestim lumine lumen.nam primum quicquid fulgoris disperit ei,quo cumque accidit. id licet hinc cognoscere possis,quod simul ac primum nubes succedere solicoepere et radios inter quasi rumpere lucis,extemplo inferior pars horum disperit omnisterraque inumbratur qua nimbi cumque feruntur;ut noscas splendore novo res semper egereet primum iactum fulgoris quemque perirenec ratione alia res posse in sole videri,perpetuo ni suppeditet lucis caput ipsum.quin etiam nocturna tibi, terrestria quae sunt,lumina, pendentes lychni claraeque coruscisfulguribus pingues multa caligine taedaeconsimili properant ratione, ardore ministro,suppeditare novom lumen, tremere ignibus instant,instant, nec loca lux inter quasi rupta relinquit:usque adeo properanter ab omnibus ignibus eiexitium celeri celeratur origine flammae.sic igitur solem lunam stellasque putandumex alio atque alio lucem iactare subortuet primum quicquid flammarum perdere semper,inviolabilia haec ne credas forte vigere.Denique non lapides quoque vinci cernis ab aevo,non altas turris ruere et putrescere saxa,non delubra deum simulacraque fessa fatiscinec sanctum numen fati protollere finisposse neque adversus naturae foedera niti?denique non monimenta virum dilapsa videmus,quaerere proporro, sibi cumque senescere credas,non ruere avolsos silices a montibus altisnec validas aevi vires perferre patiquefiniti? neque enim caderent avolsa repente,ex infinito quae tempore pertolerassentomnia tormenta aetatis, privata fragore.Denique iam tuere hoc, circum supraque quod omnecontinet amplexu terram: si procreat ex seomnia, quod quidam memorant, recipitque perempta,totum nativum mortali corpore constat.nam quod cumque alias ex se res auget alitque,deminui debet, recreari, cum recipit res.Praeterea si nulla fuit genitalis origoterrarum et caeli semperque aeterna fuere,cur supera bellum Thebanum et funera Troiaenon alias alii quoque res cecinere poetaepoëtae?quo tot facta virum totiens cecidere neque usquam aeternis famae monimentis insita florent?verum, ut opinor, habet novitatem summa recensquenaturast mundi neque pridem exordia cepit.quare etiam quaedam nunc artes expoliuntur,nunc etiam augescunt; nunc addita navigiis suntmulta, modo organici melicos peperere sonores,denique natura haec rerum ratioque repertastnuper, et hanc primus cum primis ipse repertusnunc ego sum in patrias qui possim vertere voces.Quod si forte fuisse ante hac eadem omnia credis,sed periise hominum torrenti saecla vapore,aut cecidisse urbis magno vexamine mundi,aut ex imbribus adsiduis exisse rapacesper terras amnes atque oppida coperuisse.tanto quique magis victus fateare necessestexitium quoque terrarum caelique futurum;nam cum res tantis morbis tantisque periclistemptarentur, ibi si tristior incubuissetcausa, darent late cladem magnasque ruinas.nec ratione alia mortales esse videmur,inter nos nisi quod morbis aegrescimus isdematque illi quos a vita natura removit.Praeterea quae cumque manent aeterna necessustaut, quia sunt solido cum corpore, respuere ictusnec penetrare pati sibi quicquam quod queat artasdissociare intus partis, ut materiaicorpora sunt, quorum naturam ostendimus ante,aut ideo durare aetatem posse per omnem,plagarum quia sunt expertia, sicut inane est,quod manet intactum neque ab ictu fungitur hilum,aut etiam quia nulla loci sit copia circum,quo quasi res possint discedere dissoluique,sicut summarum summa est aeterna, neque extraqui locus est quo dissiliant neque corpora sunt quaepossint incidere et valida dissolvere plaga.at neque, uti docui, solido cum corpore mundinaturast, quoniam admixtumst in rebus inane,nec tamen est ut inane, neque autem corpora desunt,ex infinito quae possint forte coortacorruere hanc rerum violento turbine summamaut aliam quamvis cladem inportare pericli,nec porro natura loci spatiumque profundideficit, exspargi quo possint moenia mundi,aut alia quavis possunt vi pulsa perire.haut igitur leti praeclusa est ianua caelonec soli terraeque neque altis aequoris undis,sed patet immani et vasto respectat hiatu.quare etiam nativa necessumst confitearehaec eadem; neque enim, mortali corpore quae sunt,ex infinito iam tempore adhuc potuissentinmensi validas aevi contemnere vires.Denique tantopere inter se cum maxima mundipugnent membra, pio nequaquam concita bello,nonne vides aliquam longi certaminis ollisposse dari finem, vel cum sol et vapor omnis omnibus epotis umoribus exsuperarint?quod facere intendunt, neque adhuc conata patrantur;tantum suppeditant amnes ultraque minanturomnia diluviare ex alto gurgite ponti:ne quiquam, quoniam verrentes aequora ventideminuunt radiisque retexens aetherius sol,et siccare prius confidunt omnia possequam liquor incepti possit contingere finem.tantum spirantes aequo certamine bellummagnis inter se de rebus cernere certant,cum semel interea fuerit superantior igniset semel, ut fama est, umor regnarit in arvis.ignis enim superavit et ambiens multa perussit,avia cum Phaethonta rapax vis solis equorumaethere raptavit toto terrasque per omnis.at pater omnipotens ira tum percitus acrimagnanimum Phaethonta repenti fulminis ictudeturbavit equis in terram, Solque cadentiobvius aeternam succepit lampada mundidisiectosque redegit equos iunxitque trementis,inde suum per iter recreavit cuncta gubernans,scilicet ut veteres Graium cecinere poetaepoëtae.quod procul a vera nimis est ratione repulsum.ignis enim superare potest ubi materiaiex infinito sunt corpora plura coorta;inde cadunt vires aliqua ratione revictae,aut pereunt res exustae torrentibus auris.umor item quondam coepit superare coortus,ut fama est, hominum vitas quando obruit undis;inde ubi vis aliqua ratione aversa recessit,ex infinito fuerat quae cumque coorta,constiterunt imbres et flumina vim minuerunt.Sed quibus ille modis coniectus materiaifundarit terram et caelum pontique profunda,solis lunai cursus, ex ordine ponam.nam certe neque consilio primordia rerumordine se suo quaeque sagaci mente locaruntnec quos quaeque darent motus pepigere profecto;sed quia multa modis multis primordia rerumex infinito iam tempore percita plagisponderibusque suis consuerunt concita ferriomnimodisque coire atque omnia pertemptare,quae cumque inter se possent congressa creare,propterea fit uti magnum volgata per aevomomnigenus coetus et motus experiundotandem conveniant ea quae coniecta repentemagnarum rerum fiunt exordia saepe,terrai maris et caeli generisque animantum.Hic neque tum solis rota cerni lumine largoaltivolans poterat nec magni sidera mundinec mare nec caelum nec denique terra neque aeraërnec similis nostris rebus res ulla videri,sed nova tempestas quaedam molesque coorta.diffugere inde loci partes coepere paresquecum paribus iungi res et discludere mundum membraque dividere et magnas disponere partesomnigenis e principiis, discordia quorumintervalla vias conexus pondera plagasconcursus motus turbabat proelia miscenspropter dissimilis formas variasque figuras,quod non omnia sic poterant coniuncta manerenec motus inter sese dare convenientis,hoc est, a terris altum secernere caelum,et sorsum mare, uti secreto umore pateret,seorsus item puri secretique aetheris ignes.Quippe etenim primum terrai corpora quaeque,propterea quod erant gravia et perplexa, coibantin medio atque imas capiebant omnia sedes;quae quanto magis inter se perplexa coibant,tam magis expressere ea quae mare sidera solemlunamque efficerent et magni moenia mundi;omnia enim magis haec e levibus atque rutundisseminibus multoque minoribus sunt elementisquam tellus. ideo per rara foramina terraepartibus erumpens primus se sustulit aetherignifer et multos secum levis abstulit ignis,non alia longe ratione ac saepe videmus,aurea cum primum gemmantis rore per herbasmatutina rubent radiati lumina solisexhalantque lacus nebulam fluviique perennesipsaque ut inter dum tellus fumare videtur;omnia quae sursum cum conciliantur, in altocorpore concreto subtexunt nubila caelum.sic igitur tum se levis ac diffusilis aethercorpore concreto circum datus undique saepsitet late diffusus in omnis undique partisomnia sic avido complexu cetera saepsit.hunc exordia sunt solis lunaeque secuta,interutrasque globi quorum vertuntur in auris;quae neque terra sibi adscivit nec maximus aether,quod neque tam fuerunt gravia ut depressa sederent,nec levia ut possent per summas labier oras,et tamen interutrasque ita sunt, ut corpora vivaversent et partes ut mundi totius extent;quod genus in nobis quaedam licet in stationemembra manere, tamen cum sint ea quae moveantur.his igitur rebus retractis terra repente,maxuma qua nunc se ponti plaga caerula tendit,succidit et salso suffudit gurgite fossas.inque dies quanto circum magis aetheris aestuset radii solis cogebant undique terramverberibus crebris extrema ad limina fartamin medio ut propulsa suo condensa coiret,tam magis expressus salsus de corpore sudoraugebat mare manando camposque natantis,et tanto magis illa foras elapsa volabantcorpora multa vaporis et aerisaëris altaque caelidensabant procul a terris fulgentia templa.sidebant campi, crescebant montibus altisascensus; neque enim poterant subsidere saxa nec pariter tantundem omnes succumbere partis.Sic igitur terrae concreto corpore pondusconstitit atque omnis mundi quasi limus in imumconfluxit gravis et subsedit funditus ut faex;inde mare, inde aeraër, inde aether ignifer ipsecorporibus liquidis sunt omnia pura relictaet leviora aliis alia, et liquidissimus aetheratque levissimus aeriasaërias super influit auras