<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:phi0550.phi001.perseus-lat1:4.499-4.756</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:phi0550.phi001.perseus-lat1:4.499-4.756</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:phi0550.phi001.perseus-lat1"><div type="textpart" subtype="book" n="4"><l n="499">proinde quod in quoquest his visum tempore, verumst.</l><milestone unit="card" n="500"/><l n="500">Et si non poterit ratio dissolvere causam,</l><l n="501">cur ea quae fuerint iuxtim quadrata, procul sint</l><l n="502">visa rutunda, tamen praestat rationis egentem</l><l n="503">reddere mendose causas utriusque figurae,</l><l n="504">quam manibus manifesta suis emittere quoquam</l><l n="505">et violare fidem primam et convellere tota</l><l n="506">fundamenta quibus nixatur vita salusque.</l><l n="507">non modo enim ratio ruat omnis, vita quoque ipsa</l><l n="508">concidat extemplo, nisi credere sensibus ausis</l><l n="509">praecipitisque locos vitare et cetera quae sint</l><l n="510">in genere hoc fugienda, sequi contraria quae sint.</l><l n="511">illa tibi est igitur verborum copia cassa</l><l n="512">omnis, quae contra sensus instructa paratast.</l><l n="513">Denique ut in fabrica, si pravast regula prima,</l><l n="514">normaque si fallax rectis regionibus exit,</l><l n="515">et libella aliqua si ex parti claudicat hilum,</l><l n="516">omnia mendose fieri atque obstipa necessu est</l><l n="517">prava cubantia prona supina atque absona tecta,</l><l n="518">iam ruere ut quaedam videantur velle, ruantque</l><l n="519">prodita iudiciis fallacibus omnia primis,</l><l n="520">sic igitur ratio tibi rerum prava necessest</l><l n="521">falsaque sit, falsis quae cumque ab sensibus ortast.</l><milestone unit="card" n="522"/><l n="522">Nunc alii sensus quo pacto quisque suam rem</l><l n="523">sentiat, haud quaquam ratio scruposa relicta est.</l><l n="524">Principio auditur sonus et vox omnis, in auris</l><l n="525">insinuata suo pepulere ubi corpore sensum.</l><l n="526">corpoream quoque enim <del>vocem</del> constare fatendumst</l><l n="527">et sonitum, quoniam possunt inpellere sensus.</l><l n="528">Praeterea radit vox fauces saepe facitque</l><l n="529">asperiora foras gradiens arteria clamor,</l><l n="530">quippe per angustum turba maiore coorta</l><l n="531">ire foras ubi coeperunt primordia vocum.</l><l n="532">scilicet expletis quoque ianua raditur oris.</l><l n="533">haud igitur dubiumst quin voces verbaque constent</l><l n="534">corporeis e principiis, ut laedere possint.</l><l n="535">nec te fallit item quid corporis auferat et quid</l><l n="536">detrahat ex hominum nervis ac viribus ipsis</l><l n="537">perpetuus sermo nigrai noctis ad umbram</l><l n="538">aurorae perductus ab exoriente nitore,</l><l n="539">praesertim si cum summost clamore profusus.</l><l n="540">ergo corpoream vocem constare necessest,</l><l n="541">multa loquens quoniam amittit de corpore partem.</l><l n="542">Asperitas autem vocis fit ab asperitate</l><l n="543">principiorum et item levor levore creatur;</l><l n="544">nec simili penetrant auris primordia forma,</l><l n="545"> cum tuba depresso graviter sub murmure mugit</l><l n="546">et reboat raucum retro cita barbita bombum,</l><l n="547">et <del>iam</del> Dauliades natae hortis ex Heliconis</l><l n="548">cum liquidam tollunt lugubri voce querellam.</l><milestone unit="card" n="549"/><l n="549">Hasce igitur penitus voces cum corpore nostro</l><l n="550">exprimimus rectoque foras emittimus ore,</l><l n="551">mobilis articulat nervorum daedala lingua,</l><l n="552">formaturaque labrorum pro parte figurat.</l><l n="553">hoc ubi non longum spatiumst unde illa profecta</l><l n="554">perveniat vox quaeque, necessest verba quoque ipsa</l><l n="555">plane exaudiri discernique articulatim;</l><l n="556">servat enim formaturam servatque figuram.</l><l n="557">at si inter positum spatium sit longius aequo,</l><l n="558"><choice><reg>aera</reg><orig>aëra</orig></choice> per multum confundi verba necessest</l><l n="559">et conturbari vocem, dum transvolat auras.</l><l n="560">ergo fit, sonitum ut possis sentire neque illam</l><l n="561">internoscere, verborum sententia quae sit;</l><l n="562">usque adeo confusa venit vox inque pedita.</l><l n="563">Praeterea verbum saepe unum perciet auris</l><l n="564">omnibus in populo missum praeconis ab ore.</l><l n="565">in multas igitur voces vox una repente</l><l n="566">diffugit, in privas quoniam se dividit auris</l><l n="567">obsignans formam verbis clarumque sonorem.</l><l n="568">at quae pars vocum non auris incidit ipsas,</l><l n="569">praeter lata perit frustra diffusa per auras.</l><l n="570">pars solidis adlisa locis reiecta sonorem</l><l n="571">reddit et inter dum frustratur imagine verbi.</l><milestone unit="card" n="572"/><l n="572">Quae bene cum videas, rationem reddere possis</l><l n="573">tute tibi atque aliis, quo pacto per loca sola</l><l n="574">saxa paris formas verborum ex ordine reddant.</l><l n="575">palantis comites com montis inter opacos</l><l n="576">quaerimus et magna dispersos voce ciemus.</l><l n="577">sex etiam aut septem loca vidi reddere vocis,</l><l n="578">unam cum iaceres: ita colles collibus ipsi</l><l n="579">verba repulsantes iterabant dicta referri.</l><l n="580">haec loca capripedes Satyros Nymphasque tenere</l><l n="581">finitimi fingunt et Faunos esse locuntur,</l><l n="582">quorum noctivago strepitu ludoque iocanti</l><l n="583">adfirmant volgo taciturna silentia rumpi</l><l n="584">chordarumque sonos fieri dulcisque querellas,</l><l n="585">tibia quas fundit digitis pulsata canentum,</l><l n="586">et genus agricolum late sentiscere, quom Pan</l><l n="587">pinea semiferi capitis velamina quassans</l><l n="588">unco saepe labro calamos percurrit hiantis,</l><l n="589">fistula silvestrem ne cesset fundere musam.</l><l n="590">cetera de genere hoc monstra ac portenta loquontur,</l><l n="591">ne loca deserta ab divis quoque forte putentur</l><l n="592">sola tenere. ideo iactant miracula dictis</l><l n="593">aut aliqua ratione alia ducuntur, ut omne</l><l n="594">humanum genus est avidum nimis auricularum.</l><milestone unit="card" n="595"/><l n="595">Quod super est, non est mirandum qua ratione,</l><l n="596">per loca quae nequeunt oculi res cernere apertas,</l><l n="597">haec loca per voces veniant aurisque lacessant,</l><l n="598">conloquium clausis foribus quoque saepe videmus;</l><l n="599">ni mirum quia vox per flexa foramina rerum</l><l n="600"> incolumis transire potest, simulacra renutant;</l><l n="601">perscinduntur enim, nisi recta foramina tranant,</l><l n="602">qualia sunt vitrei, species qua travolat omnis.</l><l n="603">praeterea partis in cunctas dividitur vox,</l><l n="604">ex aliis aliae quoniam gignuntur, ubi una</l><l n="605">dissuluit semel in multas exorta, quasi ignis</l><l n="606">saepe solet scintilla suos se spargere in ignis.</l><l n="607">ergo replentur loca vocibus abdita retro,</l><l n="608">omnia quae circum fervunt sonituque cientur.</l><l n="609">at simulacra viis derectis omnia tendunt,</l><l n="610">ut sunt missa semel; qua propter cernere nemo</l><l n="611">saepe supra potis est, at voces accipere extra.</l><l n="612">et tamen ipsa quoque haec, dum transit clausa <del>domorum</del></l><l n="613">vox optunditur atque auris confusa penetrat</l><l n="614">et sonitum potius quam verba audire videmur.</l><milestone unit="card" n="615"/><l n="615">Hoc, qui sentimus sucum, lingua atque palatum</l><l n="616">plusculum habent in se rationis, plus operai.</l><l n="617">principio sucum sentimus in ore, cibum cum</l><l n="618">mandendo exprimimus, ceu plenam spongiam aquai</l><l n="619">siquis forte manu premere ac siccare <choice><reg>coepit</reg><orig>coëpit</orig></choice>.</l><l n="620">inde quod exprimimus per caulas omne palati</l><l n="621">diditur et rarae per flexa foramina linguae,</l><l n="622">hoc ubi levia sunt manantis corpora suci,</l><l n="623">suaviter attingunt et suaviter omnia tractant</l><l n="624">umida linguai circum sudantia templa;</l><l n="625">at contra pungunt sensum lacerantque coorta,</l><l n="626">quanto quaeque magis sunt asperitate repleta.</l><l n="627">deinde voluptas est e suco fine palati;</l><l n="628">cum vero deorsum per fauces praecipitavit,</l><l n="629">nulla voluptas est, dum diditur omnis in artus;</l><l n="630">nec refert quicquam quo victu corpus alatur,</l><l n="631">dum modo quod capias concoctum didere possis</l><l n="632">artubus et stomachi tumidum servare tenorem.</l><l n="633">Nunc aliis alius qui sit cibus ut videamus,</l><l n="634">expediam, quareve, aliis quod triste et amarumst,</l><l n="635">hoc tamen esse aliis possit perdulce videri,</l><l n="636">tantaque <del>in</del> his rebus distantia differitasque est,</l><l n="637">ut quod aliis cibus est aliis fuat acre venenum;</l><l n="638">est itaque ut serpens, hominis quae tacta salivis</l><l n="639">disperit ac sese mandendo conficit ipsa.</l><l n="640">praeterea nobis veratrum est acre venenum,</l><l n="641">at capris adipes et cocturnicibus auget.</l><l n="642">id quibus ut fiat rebus cognoscere possis,</l><l n="643">principio meminisse decet quae diximus ante,</l><l n="644">semina multimodis in rebus mixta teneri.</l><l n="645">porro omnes quae cumque cibum capiunt animantes,</l><l n="646">ut sunt dissimiles extrinsecus et generatim</l><l n="647">extima membrorum circumcaesura <choice><reg>coercet</reg><orig>coërcet</orig></choice>,</l><l n="648">proinde et seminibus constant variantque figura.</l><l n="649">semina cum porro distent, differre necessest</l><l n="650">intervalla viasque, foramina quae perhibemus,</l><l n="651">omnibus in membris et in ore ipsoque palato.</l><l n="652">esse minora igitur quaedam maioraque debent,</l><l n="653">esse triquetra aliis, aliis quadrata necessest,</l><l n="654">multa rutunda, modis multis multangula quaedam.</l><l n="655"> namque figurarum ratio ut motusque reposcunt,</l><l n="656">proinde foraminibus debent differe figurae</l><l n="657">et variare viae proinde ac textura <choice><reg>coercet</reg><orig>coërcet</orig></choice>.</l><l n="658">hoc ubi quod suave est aliis aliis fit amarum,</l><l n="659">illi, cui suave est, levissima corpora debent</l><l n="660">contractabiliter caulas intrare palati,</l><l n="661">at contra quibus est eadem res intus acerba,</l><l n="662">aspera ni mirum penetrant hamataque fauces.</l><l n="663">nunc facile est ex his rebus cognoscere quaeque.</l><l n="664">quippe ubi cui febris bili superante coorta est</l><l n="665">aut alia ratione aliquast vis excita morbi,</l><l n="666">perturbatur ibi iam totum corpus et omnes</l><l n="667">commutantur ibi positurae principiorum;</l><l n="668">fit prius ad sensum <del>ut</del> quae corpora conveniebant</l><l n="669">nunc non conveniant, et cetera sint magis apta,</l><l n="670">quae penetrata queunt sensum progignere acerbum;</l><l n="671">utraque enim sunt in mellis commixta sapore;</l><l n="672">id quod iam supera tibi saepe ostendimus ante.</l><milestone unit="card" n="673"/><l n="673">Nunc age, quo pacto naris adiectus odoris</l><l n="674">tangat agam. primum res multas esse necessest</l><l n="675">unde fluens volvat varius se fluctus odorum,</l><l n="676">et fluere et mitti volgo spargique putandumst;</l><l n="677">verum aliis alius magis est animantibus aptus,</l><l n="678">dissimilis propter formas. ideoque per auras</l><l n="679">mellis apes quamvis longe ducuntur odore,</l><l n="680">volturiique cadaveribus; tum fissa ferarum</l><l n="681">ungula quo tulerit gressum promissa canum vis</l><l n="682">ducit, et humanum longe praesentit odorem</l><l n="683">Romulidarum arcis servator, candidus anser.</l><l n="684">sic aliis alius nidor datus ad sua quemque</l><l n="685">pabula ducit et a taetro resilire veneno</l><l n="686">cogit, eoque modo servantur saecla ferarum.</l><l n="687">Hic odor ipse igitur, naris qui cumque lacessit,</l><l n="688">est alio ut possit permitti longius alter;</l><l n="689">sed tamen haud quisquam tam longe fertur eorum</l><l n="690">quam sonitus, quam vox, mitto iam dicere quam res</l><l n="691">quae feriunt oculorum acies visumque lacessunt.</l><l n="692">errabundus enim tarde venit ac perit ante</l><l n="693">paulatim facilis distractus in <choice><reg>aeris</reg><orig>aëris</orig></choice> auras;</l><l n="694">ex alto primum quia vix emittitur ex re;</l><l n="695">nam penitus fluere atque recedere rebus odores</l><l n="696">significat quod fracta magis redolere videntur</l><l n="697">omnia, quod contrita, quod igni conlabefacta.</l><l n="698">deinde videre licet maioribus esse creatum</l><l n="699">principiis quam vox, quoniam per saxea saepta</l><l n="700">non penetrat, qua vox volgo sonitusque feruntur.</l><l n="701">quare etiam quod olet non tam facile esse videbis</l><l n="702">investigare in qua sit regione locatum;</l><l n="703">refrigescit enim cunctando plaga per auras</l><l n="704">nec calida ad sensum decurrunt nuntia rerum.</l><l n="705">errant saepe canes itaque et vestigia quaerunt.</l><l n="706">Nec tamen hoc solis in odoribus atque saporum</l><l n="707">in generest, sed item species rerum atque colores</l><l n="708">non ita conveniunt ad sensus omnibus omnes,</l><l n="709">ut non sint aliis quaedam magis acria visu.</l><l n="710"> quin etiam gallum noctem explaudentibus alis</l><l n="711">auroram clara consuetum voce vocare,</l><l n="712">noenu queunt rapidi contra constare leones</l><l n="713">inque tueri: ita continuo meminere fugai.</l><l n="714">ni mirum quia sunt gallorum in corpore quaedam</l><l n="715">semina, quae cum sunt oculis inmissa leonum,</l><l n="716">pupillas interfodiunt acremque dolorem</l><l n="717">praebent, ut nequeant contra durare feroces,</l><l n="718">cum tamen haec nostras acies nil laedere possint,</l><l n="719">aut quia non penetrant aut quod penetrantibus illis</l><l n="720">exitus ex oculis liber datur, in remorando</l><l n="721">laedere ne possint ex ulla lumina parte.</l><milestone unit="card" n="722"/><l n="722">Nunc age, quae moveant animum res accipe, et unde</l><l n="723">quae veniunt veniant in mentem percipe paucis.</l><l n="724">principio hoc dico, rerum simulacra vagari</l><l n="725">multa modis multis in cunctas undique partis</l><l n="726">tenvia, quae facile inter se iunguntur in auris,</l><l n="727">obvia cum veniunt, ut aranea bratteaque auri.</l><l n="728">quippe etenim multo magis haec sunt tenvia textu</l><l n="729">quam quae percipiunt oculos visumque lacessunt,</l><l n="730">corporis haec quoniam penetrant per rara cientque</l><l n="731">tenvem animi naturam intus sensumque lacessunt.</l><l n="732">Centauros itaque et Scyllarum membra videmus</l><l n="733">Cerbereasque canum facies simulacraque eorum</l><l n="734">quorum morte obita tellus amplectitur ossa;</l><l n="735">omnigenus quoniam passim simulacra feruntur,</l><l n="736">partim sponte sua quae fiunt <choice><reg>aere</reg><orig>aëre</orig></choice> in ipso,</l><l n="737">partim quae variis ab rebus cumque recedunt</l><l n="738">et quae confiunt ex horum facta figuris.</l><l n="739">nam certe ex vivo Centauri non fit imago,</l><l n="740">nulla fuit quoniam talis natura animata;</l><l n="741">verum ubi equi atque hominis casu convenit imago,</l><l n="742">haerescit facile extemplo, quod diximus ante,</l><l n="743">propter subtilem naturam et tenvia texta.</l><l n="744">cetera de genere hoc eadem ratione creantur.</l><l n="745">quae cum mobiliter summa levitate feruntur,</l><l n="746">ut prius ostendi, facile uno commovet ictu</l><l n="747">quae libet una animum nobis subtilis imago;</l><l n="748">tenvis enim mens est et mire mobilis ipsa.</l><l n="749">haec fieri ut memoro, facile hinc cognoscere possis.</l><l n="750">quatinus hoc simile est illi, quod mente videmus</l><l n="751">atque oculis, simili fieri ratione necessest.</l><l n="752">Nunc igitur docui quoniam me forte leonum</l><l n="753">cernere per simulacra, oculos quae cumque lacessunt,</l><l n="754">scire licet mentem simili ratione moveri</l><l n="755">per simulacra leonum <del>et</del> cetera quae videt aeque</l><l n="756">nec minus atque oculi, nisi quod mage tenvia cernit.</l></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>